Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00218 007048 11514782 na godz. na dobę w sumie
Palingeneza mitu w literaturze XX i XXI wieku - ebook/pdf
Palingeneza mitu w literaturze XX i XXI wieku - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-1646-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Studia zawarte w niniejszym zbiorze poświęcone są kwestii odradzania się mitów w literaturze powszechnej XX i XXI wieku. Ich autorzy, analizując najciekawsze reinterpretacje najbardziej znanych mitów, poszukują odpowiedzi na kilka kluczowych pytań: dlaczego mityczne historie wciąż inspirują pisarzy, w jaki sposób mity funkcjonują w dziełach literackich i czy współczesna literatura, stawiająca pod znakiem zapytania tradycyjne przesłanie mitycznych opowieści, jest rzeczywiście, jak twierdzą niektórzy badacze, przestrzenią palingenezy mitu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Słowo od autorów Studia zawarte w niniejszym zbiorze poświęcone są kwestii odradzania się mitów w literaturze powszechnej XX i XXI wieku. Ich autorzy sta- rali się odpowiedzieć na następujące pytania: w jakim celu pisarze tego okresu sięgają po opowieści mityczne, w jaki sposób mity funkcjonują w tworzonych przez nich dziełach oraz co pozostaje z tradycyjnych mi- tów poddanych twórczej reinterpretacji. W artykule otwierającym zbiór Gabriel Borowski zastanawia się nad trwałością potencjału poznawczego mitów greckich w brazylijskiej rze- czywistości językowo-kulturowej, która nie ma bezpośredniego, niejako genetycznego, związku z dziedzictwem europejskiego antyku. Przez anali- zę form obecności struktur mitycznych w wybranych utworach autorstwa Nelsona Rodriguesa i Viniciusa de Moraesa, a przede wszystkim Chico Buarque i Paulo Pontesa autor proponuje funkcjonalną klasyfikację mitu – wyróżnia rolę archetypu, wzorca estetycznego i narzędzia krytyki spo- łecznej. Ewa Brzeska, analizując różne warianty relacji między Orfeuszem i Eurydyką w utworach pisarzy francuskich XX wieku, wykazuje, że we współczesnych wersjach mitu, tradycyjnie uznawanego za opowieść o zwycięstwie miłości nad śmiercią, mityczny rdzeń jest zredukowany do dwóch zaledwie mitemów – motywów nostalgii i podróży. W swoim studium Maciej Falski przygląda się wybranym powieściom chorwackim i bośniackim, reprezentującym pewien rozpowszechniony typ postawy wobec jugosłowiańskiej przeszłości. Badane narracje opar- te są na aktualizacji mitu arkadyjskiego i wpisują się w długą tradycję obrazowania społecznej idylli sprowadzającej się do dwóch kluczowych kategorii: bezczasowości i codzienności. Marzena Karwowska podejmuje próbę interpretacji dramatu Tadeusza Micińskiego z wykorzystaniem narzędzi badawczych mitokrytyki, współ- 14 Słowo od autorów czesnej szkoły hermeneutyki tekstu literackiego, zainicjowanej przez Gilberta Duranda. Zgodnie z przyjętą perspektywą badawczą autorka wy- odrębnia w tekście wiodące figury wyobrażeniowe, które składają się na mityczne układy synchroniczne dzieła, oraz śledzi, w jaki sposób wyod- rębnione uniwersalne mitemy funkcjonują w dziele literackim i jakiemu przetworzeniu uległy w wyobraźni autora Bazylissy Teofanu. Artykuł Marcina Klika poświęcony jest trzem francuskim wersjom mitu o Edypie stworzonym przez André Gide’a, Jeana Cocteau i Alaina Robbe-Grilleta. Autor analizuje różne strategie dialogu z tradycją sto- sowane przez pisarzy – transwaloryzację opowieści mitycznej, nadreali- styczną interpretację mitu, w której przejawia się tęsknota za sacrum, oraz dekonstrukcję mitycznej fabuły. Elżbieta Kunicka podejmuje się interpretacji mitu Pigmaliona w far- sie Pan Pigmalion Jacinta Graua. Opowieść mityczna aktualizuje się w tym utworze poprzez dwa podstawowe zagadnienia: akt tworzenia oraz rela- cję między twórcą a tworzywem. Z tej perspektywy badaczka analizuje szczególną rolę lalki: z jednej strony figury teatralnej szczególnie cenionej przez reformatorów teatru, a z drugiej – metaforycznego przedstawienia człowieka uwikłanego w doświadczenia pierwszych dekad XX wieku. Artykuł Doroty Nowak-Baranowskiej opisuje przejawianie się struktur mitologicznych, zwłaszcza paradygmatu kosmogonicznego, w literaturze popularnej połowy XX wieku na przykładzie dwóch powieści science-fiction – Pianoli Kurta Vonneguta oraz Mechanicznej pomarańczy Anthony’ego Bur- gessa. W obu tekstach schemat mitu założycielskiego uległ rozbiciu i roz- proszeniu, wpisując się zarazem w nowe konfiguracje tekstualne. Paweł Piszczatowski zastanawia się nad funkcjonowaniem biblijnego Exodusu i mitu o Argonautach w wierszu I z książką z Tarusy Paula Cela- na. Mityczna tkanka świętych dziejów Izraela, intertekstualnie spleciona z motywem wyprawy Argonautów do Kolchidy, staje się w analizowa- nym utworze osnową poetyckiej materii utkanej ze strzępów mitycznych historii i upamiętniających je rytuałów w taki sposób, by dało się z niej wykruszyć mityczne imię utopijnego i atopicznego nie-miejsca, materia- lizującego się w dźwięczności samego języka i kartografii nieba odtwa- rzającego (w warstwie nazewnictwa) porządek mitycznego uniwersum, tworząc złudzenie jego odległej materialności. Piotr Sadkowski podejmuje rozważania na temat przekształceń mitu Odyseusza we francuskojęzycznym pisarstwie migracyjnym na przełomie XX i XXI wieku. Analiza dziesięciu opowiadań odysejskich, czyli fikcji, w których motyw podróży łączy się z narracyjnymi próbami scalenia toż- samości wygnańca, pozwala wyodrębnić trzy typy transformacji mitu (Ita- Słowo od autorów 15 ka odnaleziona, przemieszczona i pomnożona/rozproszona) w zależności od sposobu identyfikacji bohatera z odnajdywaną przestrzenią. W swoim artykule Sylwia Izabela Schab przedstawia dwie współ- czesne odsłony mitologii nordyckiej w literaturze duńskiej. Opowiadania mitologiczne Villy’ego Sørensena i powieść Janne Teller, których punkt kulminacyjny stanowi opowieść o końcu świata, Ragnaröku, zostały usy- tuowane w kontekście społecznym i odczytane jako krytyka społeczeń- stwa duńskiego oraz wykładnia kondycji współczesnego człowieka. Marzena Sokołowska-Paryż analizuje wybrane utwory brytyjskiego poety Petera Readinga jako dosłowne „odczytanie” mitów unaoczniające skłonność homo sapiens do przemocy, a ostatecznie do samozniszczenia, w kontekście postmodernistyczno-katastroficznej „narracji” poetyckiej o końcu brytyjskiej hegemonii kulturowej, dezintegracji życia społeczne- go, wszechobecnej przemocy, wojnach niszczących ludzkość oraz zapaści ekologicznej zagrażającej całej planecie. Ponadto badaczka podejmuje kwestię wykorzystania przez poetę literatury anglosaksońskiej jako istot- nego równoważnika dla mitologii antycznej, tworząc dualistyczny obraz człowieka świata współczesnego (ofiara i oprawca). Marta Wimmer przygląda się procesowi aktualizacji mitu w Trylogii Demeter Barbary Frischmuth. Austriacka pisarka nie ogranicza się do tra- dycyjnego przedstawienia Demeter jako matki opłakującej utraconą córkę Persefonę, lecz stara się pokazać różne aspekty mitu i kultu greckiej bo- gini. Justyna Zych analizuje bardzo złożony wariant literackiej retranskryp- cji mitu o Tezeuszu i Ariadnie, jakim jest powieść Michela Butora Odmia- ny czasu. Jej fabuła zdaje się uwspółcześnioną wersją tej historii znanej z mitologii. Jednak utwór tylko pozornie powiela mityczny scenariusz, a w rzeczywistości go deformuje. Francuski pisarz stwarza postaci i sytu- acje łudząco podobne do archaicznego pierwowzoru, ale każe im działać i rozwijać się zupełnie inaczej, niż przewiduje mityczny schemat fabu- larny. Zniekształcenie to jest widoczne przede wszystkim na przykładzie głównego bohatera, którego Butor degraduje do roli bezwolnego i nie- udolnego antyherosa. Autorzy mają nadzieję, że niniejszy zbiór pomoże Czytelnikom w od- powiedzi na pytanie, czy literatura XX i XXI wieku, w której tradycyjne opowieści mityczne są często traktowane z dystansem czy wręcz z nieuf- nością, jest rzeczywiście przestrzenią palingenezy mitu. Autorzy
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Palingeneza mitu w literaturze XX i XXI wieku
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: