Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00299 004501 12434303 na godz. na dobę w sumie
Państwo Prawo Bezpieczeństwo. Tom I - ebook/pdf
Państwo Prawo Bezpieczeństwo. Tom I - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 224
Wydawca: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7462-477-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejsza publikacja stanowi zbiorowe opracowanie poświęcone wybranym współczesnym zagadnieniom z zakresu państwa, prawa i bezpieczeństwa. Problemy zauważone przez autorów poszczególnych artykułów, są godne zainteresowania przede wszystkim ze względu na to, że wpływają na stanowienie lepszego prawa, które jest filarem bezpiecznego państwa. Autorami poszczególnych artykułów są zarówno praktycy, jak i teoretycy różnych nauk, w szczególności zaś prawa, bezpieczeństwa i politologii, stąd wyrażają oni nadzieję, że przynajmniej częściowo zainteresują Czytelników poruszonymi w książce problemami. Redaktorzy i Autorzy książki liczą, że znajdzie ona odbiorców w środowisku prawników, politologów, ekspertów zajmujących się problematyką bezpieczeństwa, a także tych, których zainteresowania naukowe i zawodowe koncentrują się wokół problematyki funkcjonowania państwa.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Państwo Prawo Bezpieczeństwo Tom I Pod redakcją naukową Aleksandra Babińskiego Marcina Jurgilewicza Norberta Malca Szczytno 2015 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Recenzenci prof. zw. dr hab. Andrzej Misiuk prof. zw. dr hab. Bernard Wiśniewski Redakcja Wydawcy Anna Bryczkowska Wojciech Pączek Robert Ocipiński Projekt okładki Justyna Piaskiewicz © Wszelkie prawa zastrzeżone — WSPol Szczytno 2015 ISBN e-ISBN 978-83-7462-476-3 978-83-7462-477-0 Skład, druk i oprawa: Dział Wydawnictw i Poligrafi i Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie 12-100 Szczytno, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 111 tel. 89 621 51 02, fax 89 621 54 48 e-mail: wwip@wspol.edu.pl Objętość: 12,41 ark. wyd. (1 ark. wyd. = 40 tys. znaków typografi cznych) ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Spis treści Wprowadzenie ........................................................................................... Introduction Joanna ABLEWICZ Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej z uwzględnieniem projektów zmian.................................. Regulated activity. Restrictions on the freedom of economic activity including projects of changes 5 7 Anna DARNOWSKA Ochrona danych osobowych w prawie polskim oraz prawie Kościoła katolickiego ................................................................................................ 23 Protection of personal data in the Polish law and law of the Catholic Church in Poland Edyta DUBOIS Nadzór i kontrola wojewody nad działaniami marszałka województwa .............................................................................................. 31 Supervision and control over the activities of the governor province marshal Adriana GAWENDA Więzienie i jego deprawacyjne wymiary a szansa na pozytywną readaptację społeczną warunkowo zwolnionych ..................................... 53 Prison and its aspects of depravation and the chances for positive social re-adaptation of conditionally-released persons Anna JANUS-DĘBSKA Orzekanie i wykonywanie kary ograniczenia wolności w świetle badań statystyczno-kryminologicznych .................................. 79 Adjudication and execution of a custodial sentence in the light of statistical and criminological Marcin JURGILEWICZ Rola mediacji w rozwiązywaniu sporów gospodarczych ........................ 103 Th e role of mediation in resolving economic disputes Oktawia JURGILEWICZ Komercjalizacja i prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych — wybrane zagadnienia ......................... 117 Commercialization and privatization of state enterprises — selected issues ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Bartosz MAJCHRZAK Procedura prawna w sprawie katastrofy budowlanej ............................. 127 Th e legal procedure relating to a building collapse Kamil PIETRASIK Zakres czynności komornika sądowego w obszarze pozyskiwania informacji o dłużnikach — wybrane aspekty .......................................... 139 Th e scope of activities of the bailiff in acquiring information about debtors — some aspects Marta R. TUŻNIK Niepowtarzalne czynności dowodowe w procesie karnym — pojęcie, warunki przeprowadzania oraz znaczenie procesowe ......................................................................... 149 Unique operations of evidence in a criminal trial — the concept, the conditions and the importance of carrying out the process Elżbieta KURZĘPA Uprawnienia prawotwórcze prezydenta RP w czasie stanu wojennego jako gwarancja zapewnienia bezpieczeństwa państwa ........................... 173 Law-making powers of the President of Poland during the martial law as a guarantee to ensure the security of the state Aleksander BABIŃSKI Bezpieczeństwo cyberprzestrzeni — wyzwania dla państwa ................. 187 Cyber security — challenges for Member States Bibliografia ................................................................................................ 207 Bibliography ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Wprowadzenie Państwo będące organizacją polityczną wyposażoną w suwerenną wła- dzę, a przy tym oznaczające także organizację terytorialną, może przybie- rać różne formy organizacyjne — od państwa totalitarnego do demokra- tycznego. W państwach demokratycznych — jest ich obecnie coraz więcej — jak również tych, które dążą do wprowadzenia takiego systemu, prawo jest fundamentem współczesnych społeczeństw. To ono stanowi wyraz po- trzeb, a wręcz konieczność uporządkowanego życia społecznego oraz pod- dania go pewnym regułom umożliwiającym istnienie i właściwe funkcjo- nowanie demokratycznego państwa prawa. Poza tym we współczesnych państwach prawo w coraz większym stopniu staje się rzeczywistym regulato- rem stosunków społecznych i podstawą rozstrzygania konfliktów. Wyraźnie dostrzegany jest zwłaszcza nacisk na skuteczność prawa w praktyce, jego sto- sowania oraz przestrzegania. Członkowie każdej społeczności, którzy two- rzą państwo, również za pośrednictwem mechanizmów prawnych, dążą do stworzenia bezpiecznych warunków życia. Bezpieczeństwo bowiem było — ale też jest i będzie — najważniejszą potrzebą człowieka, a poczucie jego za- spokojenia pozwala na prawidłowy rozwój jednostek, społeczeństw, a tym samym państwa. Współcześnie zarówno państwo, prawo, jak i bezpieczeństwo należy po- strzegać nie tylko przez pryzmat zagrożeń, ale także w aspekcie funkcjo- nowania człowieka. Stanowi on niezbędny element zbiorowości lokalnych, regionalnych, państwowych oraz międzynarodowych. Działania tych zbio- rowości ukierunkowane są na stanowienie reguł prawnych zapewniających bezpieczeństwo człowiekowi, a w szerszym kontekście zbiorowościom two- rzonym przez niego. Stanowione reguły prawne stają się swoistym gwa- rantem bezpieczeństwa. Wyznaczają one granice dopuszczalnych (bez- piecznych) zachowań oraz określają reakcję zbiorowości na ich naruszenie, w szczególności są to reakcje instytucji państwowych ustawodawczych, są- downiczych, a także wykonawczych. Globalizacja współczesnych państw, jak również rozwój nowych tech- nologii przyczyniają się do powstania nieznanych dotąd zagrożeń, co po- woduje, że bezpieczeństwo nabiera zupełnie innego niż dotychczas zna- czenia. Niejednokrotnie bowiem państwa nie są w stanie, znanymi od lat metodami, zapewnić bezpieczeństwa, ponieważ wiązałoby się to z ryzykiem ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 6 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I naruszenia współczesnych standardów demokracji, wolności oraz praw człowieka. Państwa łączą swoje siły również w poszukiwaniu nowych sku- tecznych sposobów zapewnienia bezpieczeństwa w nowej rzeczywistości. Niniejsza publikacja stanowi zbiorowe opracowanie poświęcone wy- branym współczesnym zagadnieniom z zakresu państwa, prawa i bezpie- czeństwa. Problemy zauważone przez autorów poszczególnych artykułów, są godne zainteresowania przede wszystkim ze względu na to, że wpływa- ją na stanowienie lepszego prawa, które jest filarem bezpiecznego państwa. Autorami poszczególnych artykułów są zarówno praktycy, jak i teorety- cy różnych nauk, w szczególności zaś prawa, bezpieczeństwa i politologii, stąd wyrażają oni nadzieję, że przynajmniej częściowo zainteresują Czytel- ników poruszonymi w książce problemami. Redaktorzy i Autorzy książki liczą, że znajdzie ona odbiorców w środowisku prawników, politologów, eks- pertów zajmujących się problematyką bezpieczeństwa, a także tych, których zainteresowania naukowe i zawodowe koncentrują się wokół problematyki funkcjonowania państwa. Obszaru zagadnień dotyczących państwa, prawa i bezpieczeństwa nie sposób ująć w ramy jednego opracowania. W nadziei na pozytywny odbiór zagadnień przedstawionych w pierwszych dwóch tomach publikacji, liczy- my że możliwe będzie przedstawienie dalszej problematyki odnoszącej się do państwa, prawa i bezpieczeństwa w kolejnych tomach składających się na całość opracowania. Redaktorzy ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Joanna ABLEWICZ* Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej z uwzględnieniem projektów zmian Słowa kluczowe: działalność regulowana, działalność gospodarcza, przedsiębiorca, rejestr Keywords: activity regulated business, eco- nomic activity, the entrepreneur, the regis- try Artykuł porusza złożone zagadnienie dotyczą- ce działalności regulowanej. Z uwagi na fakt, że nie tak dawno wprowadzone zostały sto- sowne zmiany w ustawie o swobodzie dzia- łalności gospodarczej dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, to poczyniona przez autorkę analiza stanowi pewnego rodza- ju komentarz do wprowadzonych regulacji. Na kanwie zarówno aktów normatywnych, jak również poglądów doktryny ukazana została zasadność oraz konsekwencje nowatorskich rozwiązań dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. The article raises a complex issue concern- ing the regulated activity. Due to the fact that in  the  recent past relevant changes in the law on freedom of economic activity concerning business have been introduced, and so made by the  author’s analysis is a  sort of  commentary on the  regulations implemented. On the basis of both norma- tive acts, as well as the doctrine the merits and  consequences of  innovative solutions concerning business entities had been shown. 1. Uwagi wstępne Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobo- dzie działalności gospodarczej1 (dalej: SDGU), podejmowanie i wykonywanie dzia- łalności gospodarczej jest wolne dla każdego i na takich samych prawach, ale po spełnieniu ustawowych warunków. Ustawa zatem wskazuje na charakterystycz- ne ograniczenia wolności gospodarczej m.in. w formie reglamentacji działalności gospodarczej, czy jej kontroli, jednakże nie jest aktem jednolitym, czy swego ro- dzaju „konstytucją gospodarczą”, która regulowałaby wszystkie kwestie związane * Dr Joanna Ablewicz, wykładowca akademicki, ukończyła aplikację sędziowską. Kontakt z autorem: jablewicz@interia.pl 1 DzU z 2013 r., poz. 672 z późn. zm. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 8 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I z realizacją tej swobody, bowiem w wielu przypadkach zajmuje się kwestiami ubocznymi, np. kwestiami rejestracji w CEIDG przedsiębiorców będących osoba- mi fizycznymi, definicjami mikro, małych i średnich przedsiębiorców2. Nie każdą działalność można wykonywać jedynie po spełnieniu wymogów ogólnych, określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem część rodzajów działalności jest zastrzeżona dla podmiotów, które spełniają dodat- kowe warunki, uzyskując tym samym wpis do rejestru działalności regulowanej, stosowne zezwolenie lub koncesje. Uzasadnieniem takiego rozwiązania jest przede wszystkim szczególny rodzaj działalności wykonywanej przez takich przedsiębior- ców oraz potrzeba ich kontroli, aby zapewnić w sposób optymalny pożądany po- ziom bezpieczeństwa w tej sferze. Takie ograniczenia nazywane są reglamentacją swobody działalności gospodar- czej, do których zalicza się unormowania wymagające spełnienia dodatkowych wa- runków3, np. należy uprzednio uzyskać pozytywną decyzję administracyjną4, wy- magane jest prowadzenie działalności gospodarczej w określonej formie (np. spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych)5, trzeba posiadać odpowied- nią początkową wysokość kapitału zakładowego (np. wnoszony przez założy- cieli banku kapitał założycielski nie może być niższy od równowartości w złotych 5 000 000 euro przeliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu wydania zezwolenia na utworzenie banku)6, 2 Brak rozwiązań, które regulowałyby kwestie związane np. z zakończeniem wyko- nywania działalności, co też jest przejawem wolności, podczas gdy, jak słusznie zauważa A. Powałowski, „każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego czy jest osobą fizyczną, osobą prawną czy jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, powinien wiedzieć, na jakich zasadach i warunkach ma tę działalność podejmować, wykonywać, ale także kończyć”. Zob. A. Powałowski, Uchyliłbym ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, http://www.prawnik.pl/opinie/artykuly/802003,prof -andrzej -powalowski -uchylilbym- ustawe -o-swobodzie -dzialalnosci -gospodarczej.html , dostęp: 12 listopada 2014 r. 3 Nie są nimi te, które przedsiębiorca powinien spełnić do rozpoczęcia, a następnie prowadzenia działalności gospodarczej, te bowiem mają charakter regulacyjny. Przykłado- wo: wymóg rejestracji działalności gospodarczej, obowiązki właściwego oznaczania pro- duktów, zawierania transakcji z wykorzystaniem konta bankowego, czy obowiązki w za- kresie przestrzegania norm dotyczących ochrony zdrowia czy życia, a także stosowanie się do obowiązujących przepisów podatkowych. Zob. C. Kosikowski, Zasady reglamentacji działalności gospodarczej w projekcie ustawy — prawo działalności gospodarczej, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 1999, nr 5, s. 8. 4 Zob. art. 9 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciw- działaniu alkoholizmowi, DzU z 2012 r., poz. 1356 z późn. zm. 5 Zob. art. 5 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, DzU z 2013 r., 6 Zob. art. 32 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, DzU z 2012 r., poz. 950 z późn. zm. poz. 1376 z późn. zm. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 9 obowiązuje nakaz prowadzenia wyłącznie prawnie określonego przedmiotu przed- siębiorstwa (np. co do zasady zakład ubezpieczeń nie może wykonywać innej dzia- łalności poza działalnością ubezpieczeniową i bezpośrednio z nią związaną)7, czy też wymagane jest uzyskanie w trakcie działalności dodatkowych zezwoleń umożli- wiających dokonanie danej czynności (np. deweloper prowadzący działalność w za- kresie budownictwa staje przed koniecznością uzyskania pozwolenia budowlane- go na realizację zamierzenia budowlanego)8, a także przypadki, w których nie ma możliwości dowolnego zakończenia działalności przedsiębiorcy (np. prezes URE może nakazać przedsiębiorstwu energetycznemu, pomimo wygaśnięcia koncesji, dalsze prowadzenie działalności objętej koncesją przez okres nie dłuższy niż 2 lata, jeżeli wymaga tego interes społeczny)9. 2. Istota reglamentacji działalności gospodarczej Reglamentacja działalności gospodarczej stanowi pewnego rodzaju ogra- niczenie wolności, jej limitowanie, której celem jest ochrona dobra osobiste- go człowieka, ważnego interesu publicznego, interesu społecznego, obronności i bezpieczeństwa państwa oraz jego obywatela i oczywiście środowiska (np. za- sady zrównoważonego rozwoju), a ponadto ograniczenie wynikające np. z zobo- wiązań naszego państwa wobec Unii Europejskiej10. Wszystkie te struktury łą- czy jedna cecha, „do momentu podjęcia stosownego działania ze strony organu 7 Zob. art. 3 ust. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. 8 Zob. art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, DzU z 2013 r., 9 Zob. art. 40 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, DzU z 2012 r., poz. 1409 z późn. zm. poz. 1059 z późn. zm. 10 J. Sieńczyło-Chlabicz uważa, że reglamentacja oznacza ograniczenie wolności go- spodarczej przedsiębiorców w procesie wytwórczym oraz w świadczeniu usług, jak rów- nież w ramach wymiany tych dóbr, mając na uwadze interes obywateli i interes państwa. Z. Leoński definiuje reglamentację, jako ograniczenie wolności w zakresie działalności przemysłowej, rzemieślniczej, handlowej i usługowej z wykorzystaniem określonych środ- ków prawnych. Trafnie podkreśla M. Zdyb, że w ujęciu prawnym istotą reglamentacji jako instytucji prawnej jest publicznoprawne ograniczenie wolności gospodarczej za pomocą in- strumentów formalnych, takich jak koncesje, zezwolenia itp. Reglamentacja prawna wyraża kompetencje do wskazanej przez przepisy prawa ingerencji w obszarze realizacji zasadni- czych praw podstawowych, w tym przede wszystkim wolności gospodarczej. C. Kosikowski zauważa, że ograniczenia w podejmowaniu działalności gospodarczej mają miejsce wtedy, gdy związane są z powinnością uzyskania właściwego uprawnienia (zezwolenia, koncesji) organów władzy publicznej, albo gdy uzyskanie takiego uprawnienia nie jest dostępne dla każdego przedsiębiorcy. Za P. Kubiński, Działalność gospodarcza w zakresie ochrony osób i mienia i jej koncesjonowanie, Warszawa 2008, s. 105. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 10 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I administracji wyłączone są określone swobody składające się na wolność gospo- darczą”11. Będąc instrumentem prewencji i sterowania reglamentacja stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa wobec gospodarki rynkowej. Chroni interesy społeczno -gospodarcze państwa (dlatego powinna być dostosowana do aktualnej sytuacji gospodarczej), jednak z uwagi na ograniczenia w podejmowaniu i pro- wadzeniu działalności gospodarczej jakie ze sobą niesie, powinna być stosowana wyjątkowo i w sposób subsydiarny12. Przez reglamentację należy więc rozumieć „kompetencję do określonej ingerencji państwa w sferę gospodarczo istotnych praw podstawowych, w tym w zasadę wolności gospodarczej”13. Reglamentacja ma zabezpieczyć korzystanie z tych praw przez wszystkie pod- mioty, na tych samych zasadach. W ten sposób ma ona sprzyjać rozwojowi swo- body działalności gospodarczej, przez przejrzyste i precyzyjne określenie granic, poza którymi istnieje sfera dla niczym nieskrępowanej działalności gospodarczej14. Skoro bowiem z zasady wolności działalności gospodarczej wynika obowiązek stworzenia równego dla wszystkich systemu dostępu do prowadzenia działalności gospodarczej w zgodzie z interesem publicznym, to reglamentacja działalności go- spodarczej stanowi wyraz realizacji tego obowiązku15. Zasadnie granice pojęcia reglamentacji określił także M. Wyrzykowski, według którego są one wyznaczane „zarówno przez wskazanie pozytywnych, postulatyw- nych wartości, jak i w sposób »negatywny«, poprzez określenie zjawisk i treści, któ- re mimo dążeń ze strony przede wszystkim zainteresowanych organów władzy pu- blicznej i ośrodków politycznych nie powinny być zaliczane do kręgu desygnatów tej nazwy. Potrzeba możliwej w danych okolicznościach precyzji wynika bowiem z niebezpieczeństw (…), niewłaściwego rozumienia (nadużywania rozumienia) in- teresu publicznego (…)”16. Niewątpliwie reglamentacja wynika i jest stale powiązana ze zjawiskiem wła- dzy. To władza bowiem korzystając ze swojego imperium reglamentuje działalność człowieka. Reglamentuje, czyli ogranicza swobodę wykonywania działalności, ale jednocześnie zezwala na jej podejmowanie i prowadzenie po spełnieniu przesłanek, co pozwala jej zachować kontrolę nad przestrzeganiem porządku i bezpieczeństwa. 11 R. Biskup, Wolność gospodarcza a etyka [w:] Etyka w życiu gospodarczym, „Annales” 12 M. Waligórski, Administracyjnoprawna reglamentacja działalności gospodarczej, Po- 2005, t. 8, s. 71. znań 1994, s. 157–158. 13 M. Wierzbowski [w:] H. Gronkiewicz-Waltz, M. Wierzbowski (red.), Prawo gospo- darcze. Zagadnienia administracyjno -prawne, Warszawa 1996, s. 119. 14 R. Kaszubski, P. Zapadka, Ewidencja a wolność gospodarcza, „Glosa” 1998, nr 10, s. 5. 15 Zob. K. Klecha, Wolność działalności gospodarczej w Konstytucji RP, Warszawa 2009, s. 242. 16 Za: B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, Warszawa 2012, s. 238. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 11 Ważne jednak, aby zachować równowagę między „ilością” reglamentacji a zakre- sem swobody obywateli17. Reglamentacja, jako ograniczenie działalności gospodarczej, musi być uza- sadniona ważnym interesem publicznym. Tak stanowi bowiem art. 22 Konstytu- cji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.18 (dalej: Konstytucja RP), który ma w tym obszarze zastosowanie19. Niektórzy przedstawiciele doktryny przyjmu- ją, że reglamentacja może być rozumiana w sensie szerokim i wąskim. W znacze- niu wąskim reglamentacja polega na nakładaniu na przedsiębiorców ograniczeń w dostępie do oznaczonego rodzaju działalności gospodarczej, zaś w szerokim kie- rowana jest wobec całego zakresu wolności tak w perspektywie podmiotowej, jak i przedmiotowej tego prawa20. Do reglamentacji dochodzi poprzez wydawanie aktów normatywnych, które wprowadzają określone zakazy lub nakazy działania, definiują prawa i obowiązki przedsiębiorców w pewnych kwestiach. Jednak powinna mieć ona ściśle określone granice, poza które nie powinna wykraczać, a — niestety — w związku z rozwo- jem gospodarczym obejmuje ona kolejne obszary gospodarki. Powinna zostać za- chowana proporcja pomiędzy działaniami, w zakresie których przedsiębiorcy mają pełną swobodę, a stosunki między nimi regulują jedynie zawarte przez nich umo- wy, a działaniami, które wymagają regulacji administracyjnych. Gdzie jednak po- stawić tę granicę, jak daleko powinna docierać reglamentacja? Według M. Waligórskiego „zakres i treść podstaw prawnych reglamentacji wy- znacza obecnie zasada wolności gospodarczej i równości wszystkich podmiotów gospodarczych. Z pierwszej z tych zasad wynika, że interwencja reglamentacyj- na administracji gospodarczej, wyłączająca lub ograniczająca wolność gospodarczą ma wyjątkowy a nie zasadniczy charakter, zaś druga z tych zasad ujednolica środ- ki ingerencji wobec podmiotów należących do różnych typów i form własności”21. Wydaje się zasadne przyjęcie, że reglamentacja powinna mieć charakter wy- jątkowy, powinna być wprowadzana tylko w sytuacjach specjalnych. Jednym 17 K. Dąbrowski, Wolność działalności gospodarczej a publicznoprawna reglamentacja [w:] M. Karpiuk (red.), Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia. Problematyka prawna i aksjologiczna, Warszawa 2011, s. 64. 18 DzU nr 78, poz. 483 z późn. zm. 19 Tak samo uważa i R. Biskup, dla którego skutkiem pojawienia się doktryny propor- cjonalności w systemie prawa polskiego jest treść art. 22 Konstytucji RP, w którym oprócz konieczności ustawowego źródła ograniczenia, konieczne jest także, aby ograniczenie takie było uzasadnione ochroną ważnego interesu publicznego. Zob. R. Biskup, Wolność gospo- darcza…, wyd. cyt., s. 71. 20 Zob. K. Klecha, Wolność…, wyd. cyt., s. 243; M. Szydło, Swoboda działalności gospo- darczej, Warszawa 2005, s. 205; W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Kraków 2002, s. 296. 21 A. Waligórski, Administracyjnoprawna reglamentacja działalności gospodarczej, Po- znań 1994. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 12 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I z rodzajów działalności reglamentowanej jest działalność regulowana, która — co należy podkreślić w tym miejscu — mimo że należy do katalogu ograniczeń wol- ności gospodarczej, to jednak pomimo wszystko jest przejawem jej wzrostu22, gdyż występuje tu minimum formalności, np. wpisy do rejestru dokonywane są bez kon- troli. Zgodnie z art. 5 pkt 5 SDGU, działalność regulowana to działalność gospodar- cza, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa. Z definicji tej wynika, że do podjęcia działalności regulowanej niezbędne jest spełnienie warunków o charakterze szczególnym, innych niż ogól- ne23, określonych w art. 14–22 SDGU, które odnoszą się do każdego przedsiębior- cy, bez względu na to, jaki rodzaj działalności gospodarczej wykonuje, a także czy jest to działalność wolna, regulowana, czy też reglamentowana. Drugim warun- kiem koniecznym dla wykonywania działalności regulowanej jest uzyskanie wpisu do rejestru. Zatem podjęcie regulowanej działalności gospodarczej wymaga łącz- nego spełnienia określonych przesłanek o charakterze materialnym i formalnym, do których należą: realizacja przez przedsiębiorę szczególnych warunków okre- ślonych przepisami odrębnej ustawy, złożenie przez niego wniosku o dokonanie wpisu w odpowiednim rejestrze działalności regulowanej wraz z oświadczeniem o spełnieniu warunków szczególnych wymaganych do wykonywania danej dzia- łalności i wreszcie wpisanie przez organ prowadzący do rejestru działalności re- gulowanej24. Jeśli chodzi o przepisy ogólne, to prawodawca w ustawie o swobodzie działal- ności gospodarczej nie wskazał, jak uczynił to w przypadku koncesji czy zezwo- leń, rodzajów działalności regulowanej. W tym wypadku następuje odesłanie do ustaw szczególnych, stanowiąc w art. 64 SDGU, że jeżeli przepis odrębnej ustawy stwierdza, że dany rodzaj działalności jest działalnością regulowaną w rozumie- niu niniejszej ustawy, przedsiębiorca może wykonywać tę działalność, jeżeli speł- nia szczególne warunki określone przepisami tej odrębnej ustawy i po uzyskaniu wpisu w rejestrze działalności regulowanej. Ponadto w sprawach nieuregulowanych w ustawie następuje odesłanie do przepisów ustaw określających wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej. 22 J. Olszewski, Wolność gospodarcza w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, „Ius et Administratio” 2005, nr 1, s. 42. 23 Szeroko przepisy szczególne opisuje A. Borkowski, Działalność gospodarcza regla- mentowana (kilka uwag na tle reglamentacyjnej funkcji państwa) [w:] J. Grabowski, K. Po- kryszka, A. Hołda-Wydrzyńska (red.), 25 lat fundamentów wolności działalności gospodar- czej, Katowice 2013, s. 99 i nast. 24 Tak uważa K. Klecha, zdaniem której dla tej działalności trzeba wskazać dwa pozio- my regulacji: po pierwsze przepisy ogólnie wyznaczające ramy działalności gospodarczej niezależnie od stopnia jej reglamentacji oraz — po drugie — przepisy stanowiące o szcze- gólnych warunkach wykonywania działalności gospodarczej regulowanej, pochodzące z ustawy określającej, że dana działalność jest działalnością regulowaną. K. Klecha, Wol- ność…, wyd. cyt., s. 244. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 13 To jednak, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera enume- ratywnego katalogu rodzajów działalności uznanych za regulowane nie oznacza, że dany rodzaj działalności stanowi działalność regulowaną. O fakcie tym przesą- dza literalne brzmienie przepisu ustawy odrębnej25. Przykładem takiej ustawy jest ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych26. Ogólne przepisy dotyczące działalności regulowanej stanowią, że organ pro- wadzący rejestr działalności regulowanej jest obowiązany dokonać wpisu przedsię- biorcy do tego rejestru w terminie 7 dni od dnia wpływu do tego organu wniosku o wpis wraz z oświadczeniem o spełnieniu warunków wymaganych do wykonywa- nia działalności gospodarczej, dla której rejestr jest prowadzony27. Po dokonaniu wpisu organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje z urzędu zaświad- czenie o dokonaniu wpisu do rejestru. W sytuacji, gdy właściwy organ nie dokona wpisu w terminie 7 dni, a od dnia wpływu wniosku minie dni 14, przedsiębiorca może rozpocząć działalność po uprzednim zawiadomieniu na piśmie organu, który nie dokonał wpisu. Jest to duże ułatwienie i przyspieszenie proceduralne dla przed- siębiorcy i pozwala na przyjęcie, że w tym zakresie państwo zliberalizowało zasady podejmowania działalności gospodarczej. Należy jednak zauważyć, że wpis do rejestru jest dokonywany przez organ bez żadnej wstępnej kontroli, nie dochodzi wówczas do badania spełnienia wymogów, bazuje się jedynie na oświadczeniu przedsiębiorcy. Czy zatem została zagwaranto- wana ochrona ważnego interesu publicznego, gdy do kontroli dochodzi dopiero po dokonaniu wpisu? Wydaje się, że odpowiedź jest przecząca. Bez trudu można sobie wyobrazić sy- tuacje, gdy po uzyskaniu wpisu, a przed sprawdzeniem spełnienia wymogów przez organ, przedsiębiorca narusza zdrowie, czy życie wielu osób (np. wysyłając ich na wycieczkę do kraju, w którym toczy się wojna, czy organizuje rejs starym i nie- posiadającym atestów statkiem wodnym). Czy zatem obowiązujące regulacje dotyczące działalności regulowanej są zgod- ne z ideą wolności gospodarczej? Wydaje się, że nie. Wprowadzając działalność regulowaną i nakładając na przedsiębiorców konieczność spełnienia określo- nych warunków poszerzono katalog warunków szczególnych, a co za tym idzie 25 M. Etel, Regulowana działalność gospodarcza a zasada wolności gospodarczej w po- rządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, „Państwo i Prawo” 2007, z. 2, s. 41. 26 Szerzej na temat działalności turystycznej jako przykładu działalności regulowanej J. Kosowski, Reglamentowanie działalności gospodarczej w dziedzinie usług turystycznych [w:] M. Karpiuk (red.), Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia. Problematyka prawna i aksjologiczna, Warszawa 2011, s. 227 i nast. 27 Jeżeli organ prowadzący rejestr działalności regulowanej nie dokona wpisu w ter- minie 7 dni, a od dnia wpływu wniosku do tego organu upłynęło 14 dni, przedsiębiorca może rozpocząć działalność. Nie dotyczy to przypadku, gdy organ wezwał przedsiębiorcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed upływem 7 dni od dnia jego otrzy- mania. W takiej sytuacji termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym, biegnie odpowied- nio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 14 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I — poszerzono liczbę obowiązków, które przedsiębiorca zobowiązany jest wypełnić. Wobec powyższego trudno utrzymywać, że takie działania ustawodawcy przema- wiają za zwiększeniem wolności gospodarczej. W tym sensie wprowadzone zmiany w zakresie wolności gospodarczej są zaprzeczeniem liberalizacji polskiego prawa28. Argumentów na to dostarczają przepisy ustaw odrębnych związanych z regulowa- ną działalnością gospodarczą, jednak ich przedstawienie przekracza ramy niniej- szego opracowania. 3. Zakres zmian normatywnych w obszarze działalności regulowanej Obserwując ostatnie zmiany na gruncie normatywnym można dostrzec, że w zakresie działalności regulowanej (jak też wymagającej zezwoleń) doszło do pozytywnych zmian. W dniu 1 lipca 2011 r. weszła bowiem w życie ustawa o ogra- niczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców29. Ustawą tą, obok umożliwienia składania oświadczeń w miejsce dotychczaso- wego obowiązku przedstawiania zaświadczeń przy podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, wprowadzono też zmiany o charakterze dereglamenta- cyjnym, polegające na rezygnacji z niektórych zezwoleń (np. w zakresie produkcji tablic rejestracyjnych i rejestrów działalności regulowanej, w przypadku np. prowa- dzenia praktyki lekarskiej czy pielęgniarskiej oraz organizowania wyścigów kon- nych) lub zamiany na mniej uciążliwą formę dereglamentacji. W chwili obecnej do działalności regulowanych należą np.: — wyrób i rozlew wyrobów winiarskich; — usługi detektywistyczne; — prowadzenie stacji kontroli pojazdów; — działalność telekomunikacyjna; — organizowanie imprez turystycznych oraz pośredniczenie na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych (nie na rzecz organiza- torów turystyki legitymujących się stosownym wpisem na listę); — działalność kantorowa oraz — produkcja tablic rejestracyjnych30. Można zatem zauważyć pozytywne trendy u prawodawcy, który stara się reali- zować w tym zakresie zasadę wolności gospodarczej. Po co więc istnieją ogranicze- nia wolności gospodarczej, skoro hamują one rozwój, a w rezultacie utrudniają sys- tematyczną poprawę warunków życia ludzi? Trudno odpowiedzieć na to pytanie. 28 M. Etel, Regulowana…, wyd. cyt., s. 41. 29 DzU nr 106, poz. 622 z późn. zm. 30 Do 1 lipca 2011 r., czyli do dnia wejścia w życie ustawy z 25 marca 2011 r. o ograni- czaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców potrzebne było zezwolenie na prowadzenie tej działalności. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 15 Reglamentacja działalności wydaje się być próbą ochrony przez państwo ważnych (strategicznych) dziedzin, przez co wybrane grupy przedsiębiorców, otrzymując dodatkowe środki z budżetu państwa lub ulgi w podatkach (a w rezultacie prze- rzucając część ciężarów podatkowych na pozostałych podatników), mogą czerpać większe korzyści z prowadzonej działalności, niż w warunkach wolności gospo- darczej oraz mieć pewność wykonywania działalności bez obawy o konkurencję31. Należy mieć na uwadze, że jeżeli państwo nadmiernie ogranicza działalność, reglamentując ją, to przedsiębiorcom trudniej jest osiągnąć zysk. Taka sytuacja pa- nuje w chwili obecnej w Polsce. System reglamentacji wymaga zatem w najbliż- szym czasie daleko idącego przemyślenia oraz stosownych zmian, nie tylko z uwa- gi na konieczność ustalenia nieprzekraczalnych granic reglamentacji, ułatwienia prowadzenia działalności, ale też w obszarze dostosowywania prawa polskiego go- spodarczego do rozwiązań unijnych32. Niemniej jednak nie będzie to łatwe rozwią- zanie (początkowo może np. doprowadzić do wzrostu cen, jeśli były kontrolowane przez państwo) i wymagać będzie upływu czasu. Jednak w dłuższej perspektywie racjonalna reglamentacja przyczyni się do przyspieszenia tempa wzrostu gospodar- ki. Konieczne jest na pewno także wyeliminowanie przypadkowości i uznaniowo- ści ze strony organów władzy państwowej udzielających zezwoleń. Reglamentacja dostępu do działalności usługowej powinna być uzasadniona nadrzędnym intere- sem publicznym, zgodna z zasadą proporcjonalności oraz oparta o zakaz dyskry- minacji33. Przeciwko uzależnieniu podejmowania działalności gospodarczej od opinii or- ganów samorządowych słusznie wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2008 r.34, zgodnie z którym należy eliminować wpływ uzna- nia organów samorządowych na dostęp do prowadzenia działalności gospodarczej. Dostrzegając potrzebę zmian w tym obszarze, ustawodawca przygotowuje zmiany w prawie działalności gospodarczej, dostrzegając, że jest ono niedoskonałe. Jak poinformował J. Piechociński, „ocena ustawy o swobodzie działalności gospo- darczej pozwala uznać, że nie spełnia ona roli podstawowego zbioru norm prawa gospodarczego. W wyniku licznych nowelizacji stała się nieprzejrzysta, niekie- dy utrudniając działalność gospodarczą”35. Stąd potrzeba przyjęcia nowej ustawy, 31 Za: raportem P. Opala, A. Rzońca, Ile wolności gospodarczej, s. 62, http://www.for. org.pl/pl/a/546,Ile -wolnosci -gospodarczej , dostęp: 20 maja 2015 r. 32 Polskie prawo gospodarcze stało się w istocie porządkiem, w którym podstawowe instytucje prawa materialnego i zasady postępowania określa prawodawca wspólnotowy. K. Klecha, Wolność…, wyd. cyt., s. 249. Zob. R. Szulc, Usługi bez granic. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady doty- cząca usług na rynku wewnętrznym UE, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2006, nr 6, s. 8. 33 34 K 46/07, OTK ZU 2008, nr 6A, poz. 104. 35 J. Piechociński, Prawo działalności gospodarczej, blog http://www.piechocinski. pl/ , dostęp: 20 maja 2015 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 16 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I która będzie miała charakter katalogu praw i instytucji prawnych i uporządkuje przepisy regulujące życie gospodarcze36. Jak zatem wyglądają główne założenia projektu? Nowa ustawa Prawo działal- ności gospodarczej określa i systematyzuje zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej37. Zakłada się, że ustawa będzie punktem odniesienia dla adresatów prawa gospodarczego, poprzez zapewnienie jej centralnego miejsca w systemie prawa. Dzięki temu przepisy szczegółowe, w znacznie większym stop- niu niż obecnie będą opierały się na jednolitych instytucjach przyjętych w przed- łożonym projekcie. Do najważniejszych pozycji zawartych w projekcie należy zaliczyć: 1) wzmocnienie prawa i gwarancji dla przedsiębiorców także poprzez wyraźne zapisanie wytycznych interpretacyjnych organów stosujących prawo gospodar- cze i wprowadzenie nowych rozwiązań takich jak: zasada proporcjonalności, zasada poszanowania słusznych interesów gospodarczych, „prawo do błędu” — rozumiane jako łagodne traktowanie niezawinionego przez przedsiębiorcę uchybienia; 2) zmiana definicji działalności gospodarczej; 3) zmiana relacji przedsiębiorca — administracja na bardziej przyjazną poprzez wprowadzenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, rozszerzenie możliwości porozumienia i dialogu organu z przedsiębiorcą; 4) wprowadzenie zasad ogólnych nakładania kar administracyjnych przez organy administracji i wprowadzenie pierwszeństwa pouczenia przed sankcją za naru- szenia mniejszej wagi; 5) stworzenie regulacji zupełnej, w której podstawowe ograniczenia działalności gospodarczej, czyli obszary reglamentowane, musiałyby zostać wyraźnie wy- mienione, 6) wprowadzenie udogodnień dla rzetelnych przedsiębiorców38. Odnosząc się do zmian w zakresie działalności reglamentowanej, to ogólnie z projektu wynika, że w rozdziale 6 nowego Prawa gospodarczego zostaną zawarte 36 Janusz Piechociński postuluje ponadto, aby poddać debacie propozycje jeszcze dalej idących, gruntownych zmian w obowiązującym systemie reglamentacji, proponując przy tym, aby dotychczasowe ograniczenia wolności działalności gospodarczej sprowadzić przede wszystkim do jednej formy, tj. koncesji. Natomiast stosowanie innych ograniczeń powiązać z procesem legalizacji działalności gospodarczej. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Resort gospodarki szykuje pakiet kolejnych ułatwień, portal Money, http:// prawo.money.pl/aktualnosci/wiadomosci/artykul/ustawa;o;swobodzie;dzialalnosci;gospo darczej;resort;gospodarki;szykuje;pakiet;kolejnych;ulatwien,233,0,1613801.html , dostęp: 12 września 2014 r. 37 Zgodnie z uchwalą nr 20 z 18 lutego 2014 r. w sprawie zaleceń ujednolicenia termi- nów wejścia w życie niektórych aktów normatywnych nowa ustawa powinna wejść w życie 1 stycznia 2016 r. 38   http://bip.kprm.gov.pl/kpr/wykaz/1599,Zalozenia-projektu-ustawy-Prawo- dzialalnosci-gospodarczej.html , dostęp: 4 grudnia 2014 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 17 przepisy dotyczące działalności reglamentowanej. W tym zakresie proponuje się zmiany w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów m.in. poprzez ujed- nolicenie pojęć związanych z działalnością reglamentowaną oraz wprowadzenie tzw. klauzuli „zupełności ustawy”, zgodnie z którą w nowej ustawie muszą zo- stać wymienione wszystkie formy reglamentacji. W szerszym zakresie niż obecnie będą uregulowane podstawowe rozwiązania w zakresie każdej z form reglamenta- cji działalności gospodarczej. Zmiany dotyczące ograniczenia bądź rozszerzenia obszaru reglamentacji będą wymagały zmiany nowego Prawa działalności gospo- darczej. Nowa ustawa będzie regulować trzy podstawowe typy reglamentacji działalno- ści gospodarczej: 1) koncesjonowaną działalność gospodarczą, której podjęcie i wykonywanie bę- dzie uzależnione od uzyskania koncesji; będzie to dotyczyło każdego przedsię- biorcy, który zamierza podjąć tego rodzaju działalność gospodarczą; 2) regulowaną działalność gospodarczą, której podjęcie i wykonywanie będzie uzależnione od spełnienia szczególnych warunków określonych w odrębnej ustawie oraz uzyskania — co do zasady — wpisu w rejestrze działalności regu- lowanej (RDR), przy czym dotyczyć to może wyłącznie przedsiębiorców, którzy uzyskali wpis do rejestru przedsiębiorców w KRS lub CEIDG jako rejestrów podstawowych; 3) działalność gospodarczą objętą zezwoleniem, której podjęcie i wykonywanie będzie dopuszczalne po uzyskaniu stosownego zezwolenia (względnie licencji lub zgody), co będzie dotyczyło każdego przedsiębiorcy, który zamierza podjąć i wykonywać tego rodzaju działalność gospodarczą; 4) z uwagi na szczególny charakter działalności objętej reglamentacją nowa usta- wa w sposób kompleksowy ma uregulować ten obszar. W zakresie działalności reglamentowanej proponuje się utrzymać definicję działalności regulowanej zawartą w obecnym art. 5 pkt 5 SDGU39. Działalność tego typu nadal będzie podlegać wpisowi do rejestru działalności regulowanej, który jest jawny. Przedsiębiorca będzie składał oświadczenie o spełnianiu warunków pro- wadzenia działalności regulowanej, które jest wystarczającą formą potwierdzenia spełnienia warunków ustawowych, z prawem kontroli przedsiębiorcy przez okre- ślone organy administracji publicznej. Ważne, że z projektu wynika, iż ustawodawca dostrzegł, że „w obszarze prawa gospodarczego siatka terminologiczna dotycząca reglamentacji nie jest jednolita. Mimo że w wielu przypadkach przyjęcie określonej definicji na użytek konkret- nego aktu prawnego jest zasadne, z punktu widzenia spójności systemu prawnego, takie przypadki powinny stanowić jedynie wyjątek. Definiowanie pojęć w sposób niejednolity może prowadzić nawet do naruszenia znanej prawodawstwu, dyrekty- wy niesprzeczności, zgodnie z którą system prawny powinien funkcjonować jako 39 Działalność regulowana oznacza działalność gospodarczą, której wykonywanie wy- maga spełnienia szczególnych warunków określonych przepisami prawa. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 18 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I całość spójna wewnętrznie i wolna od niezgodności. Dlatego też, ujednolicenie ter- minologii przysłuży się przejrzystości prawa gospodarczego oraz jednolitej wykład- ni i stosowania przepisów”40. Zgodnie z tym postulatem w załączniku do ustawy określono rodzaje działalności regulowanej. Do tej pory bowiem SDGU określała rodzaje działalności wymagające koncesji i zezwoleń, a nie wymieniała rodzajów działalności regulowanej, odsyłając w tym zakresie do innych ustaw. Według nowe- go Prawa działalności gospodarczej działalnością taką będzie: 1) działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu szkoleń w zakresie środ- ków ochrony roślin; 2) działalność gospodarcza w zakresie importu lub nabycia wewnątrzwspólnoto- wego biokomponentów, a następnie ich sprzedaży lub zbycia w innej formie; 3) działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych; 4) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia kursów ADR, kursu na eks- perta ADN, eksperta ADN do spraw przewozu gazów, eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów oraz kursów dla doradców; 5) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka doskonalenia tech- niki jazdy; 6) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców; 7) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia; 8) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia pracowni psychologicznej wykonującej badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu; 9) działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów; 10) działalność gospodarcza w zakresie przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców o czasowym okresie przechowywania; 11) działalność gospodarcza w zakresie udzielania zgody na korzystanie z uznane- go systemu certyfikacji; 12) działalność gospodarcza w zakresie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu lub konfekcjonowania tych środków; 13) działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytu- sowych; 14) działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich; 15) działalność gospodarcza w zakresie wyrobu, oczyszczania, skażania lub odwad- niania alkoholu etylowego; 16) działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania biogazu rolniczego lub wy- twarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego; 17) działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania biokomponentów, a następnie ich sprzedaży lub zbycia w innej formie, lub przeznaczenia ich do wytworzenia przez wytwórcę paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych; 40 Założenia projektu dokumentu Projekt założeń projektu ustawy — Prawo działalno- ści gospodarczej, s. 29. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 19 18) działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania wyrobów tytoniowych; 19) działalność kantorowa; 20) działalność telekomunikacyjna będąca działalnością gospodarczą; 21) działalność gospodarcza w zakresie świadczenia usług: pośrednictwa pracy, do- radztwa personalnego, poradnictwa zawodowego, pracy tymczasowej; 22) działalność pocztowa; 23) kształcenie podyplomowe lekarza i lekarza dentysty wykonywane przez przed- siębiorcę; siębiorcę; 24) kształcenie podyplomowe pielęgniarek i położnych prowadzone przez przed- 25) produkcja tablic rejestracyjnych; 26) prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego; 27) wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług detektywistycznych; 28) wykonywanie działalności szkoleniowej w zakresie prowadzenia szkolenia per- sonelu lotniczego w celu uzyskania świadectwa kwalifikacji członka personelu lotniczego oraz wpisywanych do niego uprawnień, z wyjątkiem prowadzenia szkolenia lotniczego w celu uzyskania świadectwa kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej oraz informatora lotniskowej służby informacji powietrznej. Jak zauważają autorzy projektu, „oprócz uregulowania w nowej ustawie insty- tucji wspólnych dla wszystkich rodzajów działalności regulowanej, trzeba przyjąć przepisy wymagające określenia w przepisach szczegółowych nazwy rejestru dzia- łalności regulowanej i wyraźnego wskazania organu rejestrowego. Następnie zo- stanie wprowadzony przepis dotyczący danych, które powinien zawierać wniosek o wpis do rejestru. Przede wszystkim powinien on zawierać imię i nazwisko lub nazwę oraz adres wykonywania działalności gospodarczej lub siedzibę. Proponuje się, aby identyfikacja przedsiębiorcy następowała na podstawie numeru NIP. Tym samym nie jest konieczny wymóg podawania numeru KRS, REGON czy PESEL. W tym zakresie wystarczy informacja, że przedsiębiorca jest wpisany w jednym z rejestrów. W przypadku przedsiębiorcy zagranicznego nierejestrowanego w KRS i CE- IDG należy zachować wymóg podania numeru i wskazania rejestru zagraniczne- go. Wniosek powinien zawierać również zakres wykonywanej działalności i wska- zanie miejsca wykonywanej działalności. Dopuszcza się możliwość podawania innych danych związanych ze specyfiką danej działalności regulowanej. Ustawa ma także zawierać oznaczenie treści oświadczenia składanego przez przedsiębior- cę o znajomości i spełnianiu warunków wymaganych dla określonej działalności regulowanej oraz kompletności i wiarygodności danych zawartych we wniosku. Przepisy będą również zawierały określenie zakresu danych podlegających wpiso- wi do rejestru w większości zbieżnego z danymi z wniosku. Przepisy będą zawie- rały obowiązek zgłaszania zmiany danych (w ciągu 14 dni) i dokonywania zmian w rejestrze. Proponuje się ujednolicenie przepisów dotyczące jawności rejestru i możliwości prowadzenia rejestru w systemie informatycznym, czy wydawania ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 20 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I zaświadczeń w zakresie danych z rejestru również w formie elektronicznej. Przepi- sy PDG w zakresie RDR będą uzupełnione o uprawnienia organów administracji publicznej do przeprowadzania kontroli oraz warunków odmowy wpisu (podmiot nie spełnia warunków, wydano prawomocne orzeczenie o zakazie działalności objętej wpisem) i dokonywania wykreśleń z rejestru (złożenie wniosku o wykre- ślenie, nieusunięcie w wyznaczonym przez organ administracji publicznej czasie nieprawidłowości, przekazanie we wniosku informacji niezgodnych ze stanem fak- tycznym, wydano prawomocne orzeczenie o zakazie działalności objętej wpisem). Odmowa wpisu oraz wykreślenie z rejestru następują w drodze decyzji admini- stracyjnej”41. W projekcie zawarto także zmianę art. 65 ust. 2 SDGU w taki sposób, aby do- pełnienie procedur związanych z wpisem do rejestru działalności regulowanej było możliwe (po dostosowaniu systemów informatycznych) z wykorzystaniem pod- pisu elektronicznego i za pomocą platformy e-PUAP, co umożliwi elektroniczne składanie wniosku o wpis do rejestru działalności regulowanej. W chwili obecnej oświadczenie przedsiębiorcy o spełnieniu warunków wymaganych do wykonywa- nia działalności regulowanej składa się wyłącznie na piśmie. Kolejną zmianą jest wprowadzenie zapisu ograniczającego przesłanki stosowania rygoru natychmiasto- wej wykonalności decyzji o zakazie wykonywania działalności gospodarczej tylko do sytuacji, gdy przedsiębiorca złoży niezgodne ze stanem faktycznym oświadcze- nie oraz gdy organ administracji publicznej prowadzący rejestr działalności regulo- wanej stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych do wykonywania dzia- łalności regulowanej przez przedsiębiorcę42. Zasadnie uznano, że w chwili obecnej przepisy są zbyt surowe, po nieważ w sy- tuacji opisanej w art. 71 ust. 1 pkt 2 SDGU, gdy przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej w wyznaczo- nym przez organ terminie (niezależnie od wagi i skali stwierdzonych nieprawi- dłowości), organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje decyzję o za- kazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, a przecież w wielu przypadkach taka „kara” może okazać się w ogóle nieproporcjonalna do rodzaju naruszeń. W projekcie założono, że w przypadku, gdy konieczne będzie wstrzymanie działalności przedsiębiorcy jak w powyższej sytuacji, to rygor natych- miastowej wykonalności decyzji będzie mógł być nałożony w trybie art. 108 usta- wy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego43. Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmia- stowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub ży- cia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny inte- res strony. 41 Strona 32 założeń projektu. 42 Zob. art. 71 ust. 1 pkt 1 i 3 SDGU. 43 DzU z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Działalność regulowana. Ograniczenia swobody działalności gospodarczej… 21 Proponowane zmiany nie wszystkim się jednak podobają. I tak A. Kidyba44 jest zdania, że ustawa ta będzie nie prawem działalności gospodarczej, ale ustawą „o nastawieniu administracji do przedsiębiorców” albo ustawą „o przeciwdziała- niu wpływom administracji na przedsiębiorców”, ponieważ projekt nie wprowadza ram i zasad rządzących działalnością gospodarczą, a jedynie reguluje relacje z ad- ministracją państwową i samorządową. Więcej w projekcie poświęcono miejsca zapisom, czego administracja nie powinna robić, niż kwestiom reguł przedsiębior- czości. Co gorsze, projekt ten przygotowują urzędnicy, a nie eksperci w konsulta- cji z przedsiębiorcami. Jedynym sensowym rozwiązaniem wydaje się być pomysł „uporządkowania związanego z samym pojęciem działalności gospodarczej i po- jęciem przedsiębiorcy. To pierwsze jest różnie definiowane w 10 aktach prawnych, a pojęcie przedsiębiorcy — w 21”45. Jedyne co słuszne, to fakt, że autorzy projek- tu zauważyli, iż należy uporządkować kwestie związane, dostrzegli, że „ogranicze- niu wolności gospodarczej w Polsce podlega podejmowanie i wykonywanie 123 (!) różnych czynności, polegających na prowadzeniu działalności gospodarczej”46. Za- tem zmiany w zakresie działalności regulowanej są oceniane pozytywnie. Z kolei B. Wyżykowski uznaje projekt zmian za pozytywny, ale z uwagi na wprowadze- nie zasad ogólnych dotyczących działalności gospodarczej, w tym w szczególności uczciwości i lojalności47. 4. Wnioski Zważywszy na powyższe wprowadzane zmiany należy uznać za jak najbardziej zasadne: 1) z uwagi na wyliczenie rodzajów działalności regulowanej nowa regulacja bę- dzie stanowić dla przedsiębiorcy podstawowe źródło informacji na temat reguł podejmowania działalności regulowanej, a nie jak do tej pory gdy przedsiębior- ca w wielu aktach prawnych musiał szukać informacji na temat prowadzonej przez siebie działalności i jej ograniczeń. Umożliwi ona przedsiębiorcom ła- twiejsze „odnalezienie się” i określenie, czy działalność, jaką mają zamiar pro- wadzić jest w jakiś sposób reglamentowana; 2) dotychczasowe przeregulowanie demotywuje przedsiębiorców, ogranicza ich przedsiębiorczość, niszczy inwencję twórczą, hamuje chęć rozwoju, czy roz- 44 A. Kidyba, Zmiany w prawie działalności gospodarczej: Odrastające głowy Hydry, czyli urzędnik w roli regulatora, http://www.prawnik.pl/opinie/artykuly/836915,zmiany -w-prawie -dzialalnosci -gospodarczej -odrastajace -glowy -hydry -czyli -urzednik -w-roli -regulatora.html , dostęp: 5 grudnia 2014 r. 45 Tamże. 46 Tamże. 47   http://wiadomosci.onet.pl/kraj/lewiatan -projekt -nowego -prawa -gospodarczego -korzystny -dla -biznesu/7dsz6 , dostęp: 5 grudnia 2014 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 22 Państwo. Prawo. Bezpieczeństwo. Tom I szerzania zakresu prowadzonej działalności. Ograniczenie reglamentacji będzie zaś miało same pozytywne skutki. Zwiększy konkurencyjność, spowoduje spa- dek cen, a co najważniejsze — pobudzi inicjatywę twórczą przedsiębiorców; 3) ograniczenia w zakresie wydawania przez organ administracyjny decyzji o za- kazie wykonywania działalności gospodarczej wymagającej wpisu do rejestru działalności regulowanej do dwóch opisanych powyżej przypadków też jest proprzedsiębiorcze, gdyż wyeliminuje z obrotu prawnego sytuacje, gdy z po- wodu niewykonania drobnych przepisów, przedsiębiorca nie będzie mógł dalej wykonywać prowadzonej przez siebie działalności. Należy także ocenić pozy- tywnie możliwość elektronicznej rejestracji wniosku o wpis do rejestru działal- ności regulowanej, co jest bardzo ważne w dobie powszechnej komputeryzacji. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Państwo Prawo Bezpieczeństwo. Tom I
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: