Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00595 010806 7488892 na godz. na dobę w sumie
Pełnomocnik z urzędu w sądowym postępowaniu cywilnym - ebook/pdf
Pełnomocnik z urzędu w sądowym postępowaniu cywilnym - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 331
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6396-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prezentowana publikacja ma służyć przedstawieniu:

Poza przedstawieniem wszystkich szczegółowych i aktualnych informacji o pełnomocnictwie z urzędu w jednej monografii, celem pracy jest również ocena zmian, jakie już przeszła omawiana instytucja, a także sugestie związane z dalszym jej usprawnianiem. Autor podjął próbę krytycznej oceny niejasnych i budzących wątpliwości przepisów prawa związanych z omawianą tematyką.

W monografii Autor wykorzystał wszelką dostępną literaturę oraz orzecznictwo sądów polskich i międzynarodowych z lat 1924–2013 a także z okresu międzywojennego, które pomimo upływu lat cechują się wysokim poziomem merytorycznym.

Publikacja ta skierowana jest głównie do studentów oraz aplikantów zawodów prawniczych, a także adwokatów i radców prawnych stawiających pierwsze kroki w zawodzie.


Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE PEŁNOMOCNIK Z URZĘDU W SĄDOWYM POSTĘPOWANIU CYWILNYM MIŁOSZ  KACZYŃSKI Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE MIŁOSZ KACZYŃSKI • PEŁNOMOCNIK Z URZĘDU W SĄDOWYM POSTĘPOWANIU CYWILNYM Polecamy nasze publikacje: Bartosz Kołaczkowski KSZTAŁTOWANIE SIĘ REGULACJI PRAWNYCH ZGROMADZEŃ W POLSCE ORAZ W WYBRANYCH KRAJACH O ANGLOSASKIEJ TRADYCJI PRAWNEJ Łukasz Goździaszek PRAWO BLOGOSFERY Karol Świtaj SKARGA O STWIERDZENIE NIEZGODNOŚCI Z PRAWEM PRAWOMOCNEGO ORZECZENIA Małgorzata Wysoczyńska UTRUDNIANIE POSTĘPOWANIA KARNEGO. WYBRANE ZAGADNIENIA TEORII I PRAKTYKI Ireneusz Wolwiak DORĘCZENIA W POSTĘPOWANIU CYWILNYM Rafał Stankiewicz MODEL RACJONALIZACJI DOSTĘPU DO PRODUKTU LECZNICZEGO Barbara Barut-Skupień WSPÓŁUCZESTNICTWO PROCESOWE W POSTĘPOWANIU CYWILNYM I SĄDOWOADMINISTRACYJNYM www.ksiegarnia.beck.pl PEŁNOMOCNIK Z URZĘDU W SĄDOWYM POSTĘPOWANIU CYWILNYM MIŁOSZ KACZYŃSKI WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2014 Wydawca: Natalia Adamczyk Recenzja naukowa: Prof. dr hab. Marek Chmaj, Prof. dr hab. Łukasz Błaszczak © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-6395-0 ISBN e-book 978-83-255-6396-7 Rodzinie i przyjaciołom Spis treści Wstęp   ............................................................................................................................  XI Wykaz skrótów   ...........................................................................................................  XVII Wykaz literatury   ........................................................................................................  XXV Inne źródła   .................................................................................................................. XXXVII Wykaz orzecznictwa   .................................................................................................  XXXIX Rozdział I. Informacje wstępne   .............................................................................  1 § 1.  Geneza i historia pełnomocnictwa procesowego  ...................................  1 1 I.  Prawo rzymskie .................................................................................  3 II.  Prawo polskie .....................................................................................  7 § 2.  Funkcje nieodpłatnej pomocy prawnej ....................................................  I.  Uwagi ogólne .....................................................................................  7 9 II.  Funkcja fiskalna ................................................................................  10 III.  Funkcja społeczna .............................................................................  12 IV.  Funkcja procesowa ............................................................................  V.  Ochrona interesu wymiaru sprawiedliwości  ...............................  13 15 § 3.  Pełnomocnictwo z urzędu w świetle naczelnych zasad procesowych ...  15 I.  Prawo do sądu ....................................................................................  18 II.  Zasada równości stron .....................................................................  III.  Inne zasady postępowania cywilnego ...........................................  20 23 § 4.  Dodatkowe możliwości uzyskania pomocy prawnej .............................  23 I.  Uwagi ogólne .....................................................................................  24 II.  Udzielanie wskazówek, informowanie i pouczanie przez sąd ...  III.  Działalność prokuratury i RPO ......................................................  26 IV.  Pomoc prawna udzielana przez instytucje i organizacje                              pozarządowe ......................................................................................  Rozdział II. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu   ..........................................  § 1.  Podmioty mogące się ubiegać o pomoc prawną .....................................  I.  Osoby fizyczne ...................................................................................  1.  Przesłanki ogólne przyznania prawa pomocy ........................  2.  Zwolnienie od kosztów sądowych osoby fizycznej ................  A. Uwagi ogólne ..........................................................................    27 31 31 31 31 33 33 VII Spis treści B.  Stan majątkowy wnioskodawcy ...........................................  C. Stan majątkowy członków rodziny wnioskodawcy ..........  3.  Bezzasadność roszczenia lub obrony praw jako przesłanka  zwolnienia od kosztów sądowych .............................................  A. Uwagi ogólne ..........................................................................  B.  Kryteria oceny bezzasadności dochodzonego   roszczenia lub obrony praw ..................................................  4.  Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu .................  A. Uzależnienie ustanowienia pełnomocnika od   uprzedniego wniosku w tej sprawie ....................................  B.  Złożenie wniosku ...................................................................  C. Wymogi formalne wniosku i oświadczenia o stanie       majątkowym ...........................................................................  D. Skutki wskazania przez stronę osoby pełnomocnika ......  II.  Obcokrajowcy i apatrydzi ................................................................  1.  Uwagi ogólne ................................................................................  2.  Podmioty zagraniczne z UE  .....................................................  III.  Osoby prawne ....................................................................................  1.  Uwagi ogólne ................................................................................  2.  Pojęcie „dostatecznych środków” na poniesienie kosztów  wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego ......................  3.  Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie   kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ..................................  4.  Upadłość jako przesłanka ustanowienia pełnomocnika     z urzędu .........................................................................................  IV.  Organizacje pozarządowe  ...............................................................  § 2.  Ustanowienie i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu  ..........................  I.  Etapy ustanowienia pełnomocnika z urzędu ...............................  1.  Ustanowienie przez sąd ..............................................................  A. Uwagi ogólne ..........................................................................  B.  Uniezależnienie ustanowienia pełnomocnika od     zwolnienia od kosztów sądowych .......................................  C. Potrzeba udziału profesjonalnego pełnomocnika   w sprawie .................................................................................  2.  Wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego przez organ  samorządowy ...............................................................................  A. Uwagi ogólne ..........................................................................  B.  Wyznaczanie z list prowadzonych przez organy   samorządowe ..........................................................................  C. Termin do wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego ..  3.  Chwila powstania pełnomocnictwa .........................................  VIII 36 40 41 41 43 48 48 52 58 64 71 71 76 84 84 84 89 92 95 98 98 98 98 101 102 105 105 107 110 111 Spis treści   II.  Dochodzenie w przedmiocie ustalenia rzeczywistego stanu  majątkowego ......................................................................................    III.  Uprawnienia referendarza w postępowaniu o ustanowienie  pełnomocnika z urzędu ...................................................................  1.  Uwagi ogólne ................................................................................  2.  Kompetencje referendarzy sądowych  ......................................  § 3.  Odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu ....................................  I.  Uwagi ogólne .....................................................................................  II.  Konsekwencje odmowy ustanowienia pełnomocnika       z urzędu ..............................................................................................  1.  Nienależyte umocowanie pełnomocnika strony  ...................  2.  Odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego   przez sąd  .......................................................................................  III.  Odrzucenie wniosku  ........................................................................  IV.  Zaskarżalność odmowy ustanowienia pełnomocnika ...............  1.  Uwagi ogólne ................................................................................  2.  Zażalenie .......................................................................................  3.  Skarga na orzeczenie referendarza ...........................................      § 4.  Suspensywność złożenia wniosku o ustanowienie przez sąd         adwokata lub radcy prawnego ....................................................................  I.  Wstrzymanie rozpoznania sprawy ................................................  II.  Sprawy objęte przymusem adwokacko-radcowskim ..................  III.  Przywrócenie terminu w wyniku wyznaczenia pełnomocnika   po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia .............  Rozdział III. Przymus adwokacko-radcowski   ....................................................  § 1.  Uwagi ogólne ................................................................................................    I.  Istota i cel funkcjonowania przymusu adwokacko-radcow-    skiego  ..................................................................................................  II.  Zakres instancyjny przymusu adwokacko-radcowskiego .........  § 2.  Czynności objęte przymusem adwokacko-radcowskim .......................  § 3.  Podmioty mogące być pełnomocnikami w postępowaniu objętym  przymusem adwokacko-radcowskim .......................................................  § 4.  Konsekwencje naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego ........  Rozdział IV. Różnice w czynnościach pełnomocnika z urzędu i z wyboru ...  § 1.  Uprawnienia pełnomocnika z urzędu ......................................................  I.  Czynności procesowe łączące się ze sprawą .................................  1.  Uwagi ogólne  ...............................................................................  2.  Zakres umocowania pełnomocnika z urzędu ........................  3.  Prawo odmowy sporządzenia pism procesowych  .................    114 121 121 122 128 128 132 132 136 138 144 144 145 146 148 148 150 155 160 160 160 163 167 172 178 182 182 182 182 184 187 IX Spis treści II.  Czynności dotyczące zabezpieczenia i egzekucji  ........................  III.  Udzielenie substytucji ......................................................................  1.  Istota i zakres dalszego pełnomocnictwa procesowego ........  2.  Podmioty mogące być dalszymi pełnomocnikami  ...............  3.  Aplikant jako quasi-substytut adwokata lub radcy      prawnego .......................................................................................  IV.  Zawarcie ugody, zrzeczenie się roszczenia, uznanie pozwu ......  V.  Koszty procesu ...................................................................................  1.  Wynagrodzenie ............................................................................  2.  Roszczenie o zwrot kosztów ......................................................  3.  Koszty nieopłaconej pomocy prawnej .....................................  § 2.  Obowiązki pełnomocnika z urzędu  .........................................................  I.  Uwagi ogólne .....................................................................................  II.  Dbałość o interesy strony i staranność pełnomocnika przy             udzielaniu pomocy prawnej ............................................................  III.  Uiszczanie kosztów sądowych ........................................................  IV.  Odpowiedzialność dyscyplinarna  .................................................  V.  Odpowiedzialność cywilna .............................................................  Rozdział V. Ustanie pełnomocnictwa z urzędu  ..................................................  § 1.  Uwagi ogólne ................................................................................................  § 2.  Osiągnięcie celu postępowania sądowego ................................................  § 3.  Śmierć pełnomocnika, utrata zdolności procesowej, kwalifikacji  zawodowych ..................................................................................................  I.  Śmierć pełnomocnika  ......................................................................  II.  Utrata kwalifikacji przez pełnomocnika ......................................  III.  Utrata zdolności procesowej przez pełnomocnika ......................  § 4.  Wniosek pełnomocnika o zwolnienie go z obowiązku zastępowania   strony w procesie ..........................................................................................  § 5.  Wypowiedzenie pełnomocnikowi pełnomocnictwa .............................  I.  Wypowiedzenie pełnomocnictwa  .................................................  II.  Ustanowienie pełnomocnika z wyboru ........................................  § 6.  Cofnięcie ustanowienia pełnomocnika  ...................................................  § 7.  Śmierć strony oraz utrata zdolności sądowej przez stronę  ...................  Wnioski końcowe   .......................................................................................................  Indeks rzeczowy  .........................................................................................................                X 207 210 210 216 217 226 230 230 234 235 237 237 239 241 243 245 247 247 248 249 249 250 253 254 258 258 261 263 268 271 279 Wstęp Zasadność istnienia pełnomocnictwa procesowego od samego początku powstawa- nia prawa była niezmiernie istotnym zagadnieniem. Cel jej istnienia był i nadal pozostaje  istotnym problemem rozważań zarówno doktryny, jak i orzecznictwa. Przede wszystkim  prawo cywilne materialne, jak również służące jego realizacji przepisy postępowania cy- wilnego, z powodu stopnia skomplikowania, nie są proste w wykładni. Nawet profesjonalni  prawnicy mają często kłopoty z właściwą interpretacją i zastosowaniem wciąż zmieniają- cych się przepisów prawa. Przykładem ciągłej ewolucji prawa jest Kodeks postępowania  cywilnego1, który od dnia wejścia w życie 1.1.1965 r. został znowelizowany ponad 150 razy.  Również ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych2, będąca jedną z najważniej- szych ustaw regulujących postępowanie cywilne, od dnia wejścia w życie 2.3.2006 r., była  już nowelizowana ponad 20 razy3. Idealnym rozwiązaniem byłoby tworzenie prawa na tyle zrozumiałego, by wszystkie  jego podmioty mogły bez niczyjej pomocy bronić przed sądem swoich praw. Jednakże we  współczesnym świecie regulowanym niemal w każdej kwestii przez prawo, nie sposób sto- sować przepisów prawa bez profesjonalnego przygotowania. Na decyzję o wyborze tematu pracy wpływ wywarła stara prawnicza maksyma, popu- larna w niemieckim kręgu kulturowym: Kein Zivilist – kein Jurist, kein Prozessualist – kein Zivilist (w wolnym tłumaczeniu: jeśli ktoś nie jest cywilistą, to nie jest prawnikiem, a jeże- li nie jest procesualistą, to nie jest cywilistą). W żaden sposób nie umniejsza to znaczenia  innych dziedzin prawa, jednak w pełni odzwierciedla stanowisko autora4. Praca nie dotyczy jednak jedynie czynności dokonywanych wobec lub przez adwokata  lub radcę prawnego z urzędu. Ma ona służyć również przedstawieniu praw i obowiązków  strony, składającej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponadto, obowiązek  respektowania prawa strony do ustanowienia pełnomocnika w sądowym postępowaniu  cywilnym spoczywa na każdym polskim sądzie powszechnym. W pracy mowa jest rów- nież o prawie pomocy, ponieważ w jej ramach mieści się zwolnienie od kosztów sądowych  oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Niewykluczone jest, że stan majątkowy strony  jest tak zły, że musi korzystać z obu wymienionych instytucji. W okresie powojennym pełnomocnictwo procesowe doczekało się kilku komplekso- wych monografii. Dla przykładu można wskazać prace: J. Sobkowskiego, Pełnomocnictwo  1 Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 101). 2 Ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r.  3 P. Fik, Ł. Niestrój, Projektowane zmiany dotyczące kosztów sądowych w sprawach cywilnych,  Nr 90, poz. 594 ze zm.). Pal. 2013, Nr 1–2, s. 27. 4 A. Tomaszek, O. Sztejnert-Roszak, Orzecznictwo SN w zakresie postępowania cywilnego – okiem  praktyków, Warszawa 2011, s. XIX.  XI Wstęp procesowe, jego istota powstanie i wygaśnięcie, Poznań 1967; J. Filipowskiego, Adwokat  w procesie cywilnym, Warszawa 1973; Z. Krzemińskiego, Pełnomocnik w sądowym po- stępowaniu cywilnym, Warszawa 1971 oraz również Z. Krzemińskiego, Adwokat w proce- sie cywilnym: z wyboru i z urzędu, Kraków 1999. Powyższe opracowania wciąż stanowią  bezcenne źródło informacji na temat pełnomocnictwa procesowego, mimo iż w znacznej  mierze opierają się one na nieaktualnym już stanie prawnym. Wynika z tego, że w polskiej  literaturze prawniczej brakuje aktualnej, spójnej monografii dotyczącej pełnomocnictwa  z urzędu w postępowaniu cywilnym, która uwzględniałaby najnowsze orzecznictwo i usta- wodawstwo na ten temat. Dlatego też autor postawił sobie za cel kontynuację pozostawionej  przez wymienionych Autorów spuścizny oraz zgromadzenie i usystematyzowanie wszyst- kich powstałych dzieł i orzeczeń, wiążących się z tytułem niniejszej dysertacji. Również  ważnym uzasadnieniem wyboru tematu pracy jest fakt, że dotychczas można zauważyć  większe zainteresowanie przedmiotowej literatury pełnomocnictwem z wyboru, niż z urzę- du. Przebieg postępowania o ustanowienie-wyznaczenie, trwanie i ustanie pełnomocnic- twa z urzędu rządzi się określonymi zasadami. W wielu przypadkach przepisy dotyczące  adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie mogą mieć zastosowania na zasadzie analogii  wobec pełnomocnika ustanowionego przez stronę z wyboru. Od ukazania się ostatniej kompletnej monografii o pełnomocnictwie procesowym –  pracy Z. Krzemińskiego, Adwokat w procesie cywilnym: z wyboru i z urzędu, Kraków 1999  – wprowadzono znaczne zmiany legislacyjne, zwłaszcza ustawą z 28.7.2005 r. o kosztach  sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawą z 17.12.2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks  postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw5. Wejście w życie ZmKPC z 2009 r.  było główną przyczyną podjęcia się napisania od podstaw pracy w całości poświęconej peł- nomocnikowi z urzędu. Nowelizacja ta wprowadziła najważniejszą zmianę w przedmio- cie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika od czasu możliwości skorzystania z niej  na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 29.11.1930 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego6. Konieczność zmian wynikła z obowiązku dostosowania sytemu prawa  do wyroku TK z 16.6.2008 r.7, który zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP8 ma  moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Praca uwzględnia stan prawny, literaturę  i orzecznictwo na dzień 20.12.2013 r.  Praca dotyczy jedynie sądowego postępowania cywilnego, tj. postępowania przed pol- skimi sądami powszechnymi w sprawach cywilnych. Prawo pomocy w innych gałęziach  prawa (np. obrońcy z urzędu w postępowaniu karnym) znacznie wpłynęłoby na – i tak wy- daje się, że już obszerną – treść pracy; autor pominął również zagadnienie pomocy prawnej  przedprocesowej zwaną inaczej pozaprocesową. Jeśli w dysertacji mowa jest o pełnomoc- nictwie z urzędu, autor zawsze ma na myśli adwokatów i radców prawnych, ustanawianych  przez sąd na wniosek strony, na podstawie art. 117 KPC. Autor korzysta również ze skrótu  myślowego, pisząc o stronie korzystającej z usług pełnomocnika z urzędu. Przez termin  5 Ustawa z 17.12.2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych  innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45). 6 Dz.U. Nr 83, poz. 651. 7 P 37/07, Dz.U. Nr 110, poz. 706. Wyrok w tym zakresie wszedł w życie 26.6.2008 r. 8 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). XII Wstęp „strona” należy rozumieć każdą jednostkę mogącą brać udział w sądowym postępowaniu  cywilnym i reprezentowaną przez adwokata lub radcę prawnego z urzędu. Według popularnej w środowisku prawniczym łacińskiej paremii: Ius est ars boni et aequi – prawo jest sztuką tego, co dobre i słuszne. Pełnomocnictwo z urzędu, jako instytucja  prawa, realizuje obie te cechy. Jest zarówno okazywaniem pomocy słabszym jednostkom,  mniej zamożnym lub nieporadnym obywatelom RP, nie pozostawia w potrzebie będących  w gorszej sytuacji majątkowej lub mniej obytych z prawem. Pomoc słabszym powinna zaw- sze być rozumiana jako przyjazne zachowanie, cnota przyświecająca nie tylko jednostkom,  ale również państwu jako ustawodawcy. Zasadność ustanawiania pełnomocnika z urzędu  polega m.in. na tym, że udział w postępowaniu strony, której nie stać na pełnomocnika,  złamałby zasadę równości stron procesowych. Często też dla Skarbu Państwa tańszym roz- wiązaniem będzie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu niż osobisty udział  nieporadnej strony, z powodu której ostateczne rozstrzygnięcie sprawy oddala się w czasie. Poza przedstawieniem wszystkich szczegółowych i aktualnych informacji o pełnomoc- nictwie z urzędu w jednej monografii, celem pracy jest również ocena zmian, jakie już prze- szła omawiana instytucja, a także sugestie związane z dalszym jej usprawnianiem. Autor  podjął próbę krytycznej oceny niejasnych i budzących wątpliwości przepisów prawa związa- nych z omawianą tematyką. Przede wszystkim istnieje potrzeba wyeliminowania zbędnego  dualizmu prawnego, powstałego w wyniku przeniesienia instytucji zwolnienia od kosztów  sądowych do KSCU. Obecnie w KPC oraz KSCU znalazły się podobne w treści przepisy. W pracy dokonano oceny uniezależnienia ustanowienia pełnomocnika z urzędu   od uprzedniego zwolnienia od kosztów sądowych, jak i regulacji, że sąd może ustanowić  adwokata (radcę prawnego) dla strony tylko na jej wniosek. Z tej przyczyny dokonano  analizy wyjątków i próby odpowiedzi na pytanie, czy nie powinny one zostać rozszerzone  na inne przypadki. Zwrócono uwagę na zjawisko, w którym adwokaci i radcowie prawni  często traktują tzw. „urzędówki” jako zło konieczne i nie zawsze prowadzą powierzone im  sprawy z właściwą starannością. Krytycznie trzeba też podejść do regulacji, że w sprawach z zakresu własności prze- mysłowej pełnomocnikiem z urzędu może być tylko adwokat lub radca prawny. Autor za- jął również stanowisko w kwestii określenia chwili powstania pełnomocnictwa z urzędu.  Próbuje też ocenić regulację, zawartą w art. 123 § 2 KPC, przyznającą referendarzowi są- dowemu samoistne ustawowe uprawnienie do wydawania postanowień o ustanowieniu  albo odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Obowiązujący system prawny w zakresie pomocy prawnej powoduje, że przegrana  sprawa skraca drogę do wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną z urzędu. Stąd też  autor zajął się nie tylko zakresem instancyjnym pełnomocnictwa w urzędu, lecz również  zakresem kompetencji adwokata lub radcy prawnego ustanowionego przez sąd. Zmianom uległ też wpływ cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych na wygaśnię- cie pełnomocnictwa z urzędu. Nie powoduje on już automatycznie cofnięcia ustanowie- nia adwokata lub radcy prawnego. Jednakże wciąż nie do końca jasnym jest, w jakich  okolicznościach adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd może wypowiedzieć  pełnomocnictwo. Istotną troską autora było zachowanie jednolitości i konsekwencji me- todologicznej w całej pracy. Toteż starał się on wybrać właściwe metody badawcze przy  rozwiązywaniu problemów naukowych, których analizy podjął się. Najbliższą – w sensie  XIII Wstęp adekwatności do podjętych problemów jest metoda językowo-logiczna, polegająca na ba- daniu aktów prawnych i literatury. Podstawowymi ustawami, na których opiera(ła) się in- stytucja pełnomocnika z urzędu to: ustawa z 13.9.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach  cywilnych9, ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, rozporzą- dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 29.11.1930 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz  ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego wraz z jej nowelizacjami. Istotne  były również tzw. ustawy korporacyjne dotyczące adwokatury i radców prawnych, ich ko- deksy etyki, orzecznictwo dyscyplinarne oraz wszelkie akty wykonawcze ustaw. Sięgnięto  do wszelkiej dostępnej literatury oraz orzecznictwa sądów polskich i międzynarodowych  z lat 1924–2013. W pracy skorzystano także z literatury i orzecznictwa z okresu między- wojennego, które pomimo upływu lat cechują się wysokim poziomem merytorycznym  i wyrażone w nich myśli często zachowują aktualność po dzień dzisiejszy. Nie sposób było pominąć metody historyczno-prawnej, m.in. w rozdziale I, opisując  ewolucję pełnomocnictwa procesowego. Poza tym w pozostałych rozdziałach autor odnosi  się do poprzednich rozwiązań, przyjętych przez polskiego ustawodawcę. Często poglądy  wyrażone w publikacjach naukowych, komentarzach do KPC, dotyczące pełnomocnika  z urzędu, słusznie interpretując przepisy obowiązujące w sądowym postępowaniu cywil- nym, po kolejnych nowelizacjach traciły aktualność, a wręcz były nie do zaakceptowania. Zastosowanie znalazła również metoda aksjologiczna, mająca na celu zaakcentowanie,  jakich wartości prawo powinno chronić. Istnienie instytucji pomocy prawnej z urzędu sta- nowi m.in. ochronę sprawiedliwości, zasady równości oraz stoi na straży ochrony słabszych  ekonomicznie podmiotów postępowania cywilnego. Zagadnieniami tymi zajmuje się nie  tylko nauka o postępowaniu cywilnym, lecz również prawo konstytucyjne. Autor  posiłkował  się  także  metodą  statystyczną,  korzystając  w  szczególności   ze statystyk, opracowywanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. W niewielkim stopniu  pomocna była również metoda porównawcza. Pomimo że praca dotyczy jedynie pełno- mocnika w sądowym postępowaniu cywilnym, autor w niektórych kwestiach porównywał  lub opierał się na osiągnięciach nauki i orzecznictwa dotyczącej obrońcy z urzędu w po- stępowaniu karnym lub prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ostatnią z metod, uwzględnioną w pracy, jest metoda socjologiczna. Skorzystano  z wyników ankiet i wywiadów przeprowadzonych z prawnikami-praktykami, m.in. przez  Helsińską Fundację Praw Człowieka. Autor korzystał także z obserwacji praktykujących  sędziów oraz adwokatów i radców prawnych. Część uwag zawartych w pracy wynika z ana- lizy spraw, toczących się przed polskimi sądami. Autor starał się, aby układ pracy składał się w logiczną całość. Praca zawiera pięć roz- działów. Autor w rozdziale wstępnym zaczyna od historii pełnomocnictwa procesowe- go w prawie rzymskim, a następnie opisuje rozwój zastępstwa procesowego w Państwie  Polskim. W następnych dwóch podrozdziałach opisano funkcje nieodpłatnej pomocy  prawnej oraz pełnomocnictwo z urzędu w świetle naczelnych zasad procesowych. W ostat- nim podrozdziale rozdziału pierwszego przedstawiono zarys innych możliwości uzyskania  pomocy prawnej przez strony (uczestników) w sprawach cywilnych w trakcie, jak i przed  wszczęciem postępowania.  9 Tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. XIV Wstęp Rozdział II, najbardziej obszerny, zawiera wnikliwą analizę przebiegu postępowania  ustanowienia pełnomocnika z urzędu, dzieląc ją na ustanowienie przez sąd, a następnie  wyznaczenie przez właściwy organ samorządowy. Rozdział II dotyczy ustanowienia peł- nomocnika z urzędu zarówno dla osób fizycznych, jak i prawnych oraz konsekwencji od- mowy jego ustanowienia. Rozdział ten kończą uwagi o suspensywności złożenia wniosku  o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Rozdział III opisuje tzw. przymus adwokacko-radcowski z punktu widzenia przedmio- tu niniejszej pracy. Autor w rozdziale tym skupia się nie tylko na istocie, celu i zakresie  funkcjonowania przymusu, lecz również określa czynności procesowe nim objęte. Ponadto  wskazuje się podmioty, mogące być profesjonalnymi pełnomocnikami w postępowaniu,  objętym przymusem oraz konsekwencje naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego. Treść rozdziału IV podzielono na dwie części: prawa i obowiązki pełnomocnika z urzę- du. Autor przyznaje, że nie sposób omówić dokładnie wszystkich zagadnień, związanych  z istnieniem pełnomocnictwa z urzędu. Kwestie procesowe, powiązane z prawami i obo- wiązkami adwokata lub radcy prawnego ustanowionego przez sąd, zostały już dokładnie  opracowane w odrębnych monografiach lub zasługują na oddzielne dysertacje. Dlatego  też w kwestii niektórych zagadnień autor ograniczył się jedynie do zarysu ich najważniej- szych cech. W ostatnim, V rozdziale, autor postawił sobie za cel przedstawienie wszystkich moż- liwości prawnych i faktycznych, z powodu których ustaje pełnomocnictwo adwokata lub  radcy prawnego wyznaczonego przez sąd. Po uwagach ogólnych, w kolejnych sześciu pod- rozdziałach autor omówił przyczyny ustania pełnomocnictwa. Pracę zamykają wnioski końcowe. Warszawa, czerwiec 2014 r.  Miłosz J. Kaczyński XV Wykaz skrótów 1. Akty prawne AplAdwReg  ........................  uchwała Nr 55/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej z 19.11.2011 r.  w sprawie Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej AplRadcReg  ........................  załącznik do uchwały Nr 271/VII/2012 Prezydium Krajowej  Rady Radców Prawnych z 6.12.2012 r. w sprawie ogłoszenia  tekstu jednolitego Regulaminu Odbywania aplikacji radcow- skiej CudzU  .................................  ustawa z 13.6.2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U.  z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) dyrektywa 98/5/WE  ..........  dyrektywa  98/5/WE  Parlamentu  Europejskiego  i  Rady  z 16.2.1998 r. mającej na celu ułatwienie stałego wykonywa- nia zawodu prawnika w państwie członkowskim innym niż  państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych (Dz.Urz. WE L  Nr 77, s. 36) dyrektywa 2003/8/WE  ......  dyrektywa Rady 2003/8/WE z 27.1.2003 r. w celu usprawnie- nia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach trans- granicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych  zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym  charakterze (Dz.Urz. WE L Nr 26, s. 41) EKPCz  .................................  Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych  Wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) FormPPSAR  .......................  rozporządzenie RM z 16.12.2003 r. w sprawie określenia wzo- ru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku  o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami  administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu ma- jątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy  (Dz.U. Nr 227, poz. 2245 ze zm.) Karta Praw  Podstawowych ....................  Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 7.12.2000 r.  (Dz.Urz. WE C Nr 364, s. 1) KC  ........................................  ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U.  z 2014 r. poz. 121) KK  ........................................  ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553  ze zm.) XVII Wykaz skrótów Kodeks Etyki  Adwokackiej  .......................  uchwała Naczelnej Radcy Adwokackiej Nr 2/XVIII/98 ze zm.  z 10.10.1998 r. – Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności  Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej)  Kodeks etyki radcy  prawnego  ............................  załącznik do uchwały Nr 8/VIII/2010 Prezydium Krajowej  Rady Radców Prawnych z 28.12.2010 r. – Kodeks etyki radcy  prawnego (ze zm.) Kodeks etyki rzeczników  patentowych  .......................  uchwała Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników  Patentowych – Zasady etyki zawodowej rzecznika patento- wego (tekst ujednolicony, ze zmianami z 12.1.2011 r. uchwa- lonymi przez VII Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Rzeczników  Patentowych) Konstytucja RP  ..................  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U.  Nr 78, poz. 483 ze zm.) KPC  .....................................  ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst  jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) KPC z 1930 r.  ......................  rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 29.11.1930 r. –  Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 1950 r.  Nr 43, poz. 394 ze zm.) KPK  .....................................  ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U.  Nr 89, poz. 555 ze zm.) KPW  ....................................  ustawa z 24.8.2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach  o wykroczenia (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 395 ze zm.) KSCU  ..................................  ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) KSCU z 1967 r.  ...................  ustawa z 13.9.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.) MPPOiP  ..............................  Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych  z 19.12.1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 ze zm.) OpłAdwR  ............................  rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.9.2002 r. w spra- wie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzie- lonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) OpłRadcR  ...........................  rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.9.2002 r. w spra- wie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia  przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej  przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.  Dz.U. z 2013 r. poz. 490) XVIII Wykaz skrótów OpłReczPatR  ......................  rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2.12.2003 r.  w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U.  Nr 212, poz. 2076 ze zm.) OśwUstAdwR  .....................  rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 15.4.2010 r. w spra- wie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, ma- jątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej  ubiegającej się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego  (Dz.U. Nr 65, poz. 418) OśwZwKosztR  ....................  rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31.1.2006 r. w spra- wie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, ma- jątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubie- gającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu  cywilnym (Dz.U. Nr 27, poz. 200 ze zm.)  PomSpołU ...........................  ustawa z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U.  z 2013 r. poz. 182 ze zm.) PostGrupU ..........................  ustawa z 17.12.2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowa- niu grupowym (Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 44 ze zm.) PożPubWolontU  ................  ustawa z 24.4.2003 r. o działalności pożytku publicznego  i o wolontariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536  ze zm.) PrAdw  .................................  ustawa z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U.  z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) PrawZagrRPU  ....................  ustawa z 5.7.2002 r. o świadczeniu przez prawników zagra- nicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst  jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 134) PrPomPCywU  ....................  ustawa z 17.12.2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu  w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkow- skich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodo- wego załatwienia sporu przed wszczęciem takiego postępo- wania (Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 67 ze zm.) PrPostAdm  .........................  ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami  administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) PrUpNapr  ...........................  ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst  jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) PrUSP  ..................................  ustawa z 27.7.2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych  (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 427 ze zm.) PrWłPrzem  .........................  ustawa z 30.6.2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst  jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.) RadcPrU  .............................  ustawa z 6.7.1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U.  z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) RzeczPatentU  .....................  ustawa z 11.4.2001 r. o rzecznikach patentowych (tekst jedn.  Dz.U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925 ze zm.)  XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pełnomocnik z urzędu w sądowym postępowaniu cywilnym
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: