Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00243 004771 18972444 na godz. na dobę w sumie
Pieniny i Magura Spiska, Beskid Sądecki. Wydanie 2 - książka
Pieniny i Magura Spiska, Beskid Sądecki. Wydanie 2 - książka
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-6455-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po polsce
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Skaliste turnie, malowniczo przepływający wśród gór Dunajec oraz wyjątkowo piękne widoki to tylko niektóre z powodów, dla których warto wybrać się w Pieniny i Magurę Spiską. Nie mniej ciekawy jest Beskid Sądecki ze swoimi łagodnymi zalesionymi szczytami i skrytymi pośród nich uzdrowiskami oraz łemkowskimi zabytkami.

Zawarte w przewodniku propozycje tras są opatrzone mapami, profilami wysokości i informacjami praktycznymi, które ułatwią zaplanowanie ciekawej wycieczki odpowiedniej dla każdego miłośnika górskich wędrówek, a także turystów poruszających się samochodem, rowerem, a nawet konno.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autorzy: Współpraca: Redaktor prowadzący: Aktualizacja: Redakcja: Okładka: Opracowanie kartograficzne: Natalia Figiel, Jan Czerwiński, Paweł Klimek Maciej Żemojtel (uzupełnienia w rozdziale Turystyka w Beskidach) Łukasz Karolewski Arkadiusz Głodek Natalia Figiel, Maciej Żemojtel materiały graficzne wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC Bartłomiej Cisowski, Natalia Drabek, Agnieszka Drapich, Anna Filak, Katarzyna Głuc, Paweł Klimek, Grzegorz Marchut, Szymon Pernal, Anna Styrska Weryfikacja map w terenie, pozyskanie danych GPS: Koncepcja graficzna serii: Skład: Ilona Lorenz, Andrzej Przybylski Łukasz Galusek, Paweł Kosmalski, Łukasz Karolewski Krzysztof Hosaja Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?bepie2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie II ISBN: 978-83-283-6455-4 Copyright © Helion, 2020 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 52?? :: 52 Title Kup książkę Poleć książkę m o c . e b o d a . k c o t s | t r e l i M n a m o R © 4 Pieniny i Magura Spiska, Beskid Sądecki Spis treści 3 6 7 8 9 10 11 Jak korzystać z przewodnika Ikony stosowane w przewodniku Jak korzystać z opisu tras Przygotowanie do wycieczki Wybór trasy Klasyfikacja trudności tras Górska Odznaka Turystyczna PTTK 12 Turystyka w Beskidach 12 26 37 Letnia turystyka piesza Turystyka narciarska Turystyka rowerowa 43 44 44 45 46 47 49 49 50 53 53 53 53 55 57 61 65 71 77 83 89 95 99 104 Pieniny i Magura Spiska Informacje krajoznawcze Topografia terenu Budowa geologiczna Klimat Przyroda Ochrona przyrody Historia Zabytki Informacje praktyczne Dojazd Informacja turystyczna Noclegi Stadniny koni Ȅ Trasa 1. Przełomowy spacer Ȅ Trasa 2. Najpiękniejszy fragment Sokolej Perci ȃ Trasa 3. Pienińska kwintesencja Ȅ Trasa 4. Małe Pieniny w jeden dzień Ȅ Trasa 5. Z widokiem na Zalew Czorsztyński Ȅ Trasa 6. Na krańcach spiskiej krainy Ȅ Trasa 7. Na najbardziej znany szczyt w Pieninach Ȅ Trasa 8. Skrajem Magury Spiskiej Ȅ Trasa 9. Najpiękniejsza spiska panorama Trasa samochodowa. Spiskie perełki, pienińskie diamenty Kup książkę Poleć książkę Pieniny i Magura Spiska, Beskid Sądecki 5 111 Beskid Sądecki 112 112 114 116 119 119 120 120 121 Informacje krajoznawcze Topografia terenu Przyroda Historia i zabytki Informacje praktyczne Dojazd Informacja turystyczna Noclegi Stadniny koni 123 127 131 135 141 147 153 159 163 169 175 180 186 190 Ȅ Trasa 10. Spacer do uzdrowiska Ȅ Trasa 11. Leluchowski koniec świata ȃ Trasa 12. Jedną stopą w Lubowelskiej Wierzchowinie Ȅ Trasa 13. Z uzdrowiska do schroniska Ȅ Trasa 14. Z krainy kwitnącej jabłoni ȃ Trasa 15. Wokół doliny Czercza Ȅ Trasa 16. Buczynowym szlakiem ȃ Trasa 17. Ponad kresem muszyńskim ȃ Trasa 18. Od zdroju do zdroju ȃ Trasa 19. Wokół Roztoki Ryterskiej Ȅ Trasa 20. Ponad doliną Popradu Trasa konna. W poprzek Beskidu Sądeckiego Trasa rowerowa. Z doliny Popradu do doliny Dunajca Trasa samochodowa. Pętla sądecka 195 Miejscowości regionu 209 Atlas Pienin, Magury Spiskiej i Beskidu Sądeckiego 1:75 000 239 Indeks wybranych nazw geograficznych Kup książkę Poleć książkę 2 60 Title Kup książkę Poleć książkę Pieniny i Magura Spiska 61 2 Szczawnica – Sokolica – Krościenko Ȅ popularna ď 6,4 km ¡ 550 m [520 m] š 2 godz. 30 min [2 godz. 30 min] Najpiękniejszy fragment Sokolej Perci Dość krótka trasa wiodąca najciekawszymi fragmentami tzw. Sokolej Perci. Po dro- dze najsłynniejsza pienińska skała – Sokolica. Miejscami niewielkie trudności, kilka punktów z ekspozycją. Po większych opadach droga może być śliska. Większość trasy prowadzi lasem, jednak rekompensuje to niepowtarzalny widok z Sokolicy. Na początkowym odcinku trasy przeprawa przez Dunajec, nieczynna przy wyż- szych stanach wody. Trasa niemożliwa do pokonania przez rowerzystów i narciarzy. # $ Początek trasy przy przystani flisackiej w Szczawnicy Niżnej. Około 600 m od przystani przy głównej drodze, w stronę centrum, znajduje się przystanek PKS Szczawnica-Pieniny, gdzie zatrzy- mują się lokalne autobusy i busy. Do dworca PKS, gdzie kończą swój bieg autobusy dalekobieżne z Krakowa, Katowic, Warszawy, ok. 2 km. Niedaleko, po drugiej stronie Grajcarka, za mostem znaj- duje się duży parking. Szczawnica £ 0 godz. (0,0 km), ¢ 2 godz. 30 min (6,4 km), ŕ 430 m n.p.m., Ò N49.4235 E20.4601 Jedno z większych i popularniejszych uzdrowisk beskidzkich. Powstała na początku XV w. jako duża wieś, składała się na nią Szczawnica Niżna i Wyżna. Narodziny szczawnickiego uzdrowiska to jednak dopiero wiek XIX i inwestycje rodziny Sza- layów, szczególnie Józefa Szalaya, który rozbudował uzdrowisko i nadał mu spe- cyficzny charakter. Obecnie jest to jedna z większych uzdrowiskowo-wypoczyn- kowych miejscowości w polskich Karpatach. Prócz ciekawej zabudowy w stylu szwajcarskim, parków zdrojowych i  pijalni Szczawnica posiada również kolejkę krzesełkową na Palenicę, która w lecie wozi spacerowiczów, a w zimie narciarzy. Roz- poczyna się tutaj Droga Pienińska, która wiedzie przełomem Dunajca do Czerwo- nego Klasztoru na Słowacji, i kończy się spływ Dunajcem. Krzyżuje się kilka Ȋ szla- ków turystycznych prowadzących w Beskid Sądecki i Pieniny. Turyści znajdą tutaj Y schronisko PTTK i ^ Ośrodek Historii Turystyki Górskiej PTTK oraz wiele pen- sjonatów, domów wypoczynkowych i ośrodków wczasowych. Szczegóły zob. s. 206. Na obszarze PPN można uprawiać turystykę narciarską na szlakach pieszych, ale większość tras, między innymi ta, niezbyt nadaje się do wędrówki na nartach ze względu na wąskie i miejscami bardzo strome i eksponowane ścieżki. Od Ę przystani w górę Grajcarka odchodzi deptak prowadzący do centrum Szczawnicy. Tuż obok znajduje się siedziba klubu kajakowego KS „Pieniny”, jednego z głównych ośrod- ków kajakarstwa górskiego w Polsce. Stąd wywodzi się m.in. olimpijczyk z Aten − Mateusz Polaczyk. Trasa prowadzi w górę Dunajca, asfaltową szeroką drogą, czerwonym szlakiem. Uwaga! Planując wycieczkę w drugą stronę, trzeba pamię- tać o godzi- nach kursowa- nia przeprawy na Dunajcu. W przypadku spóźnienia się na ostatni kurs trzeba wra- cać do najbliż- szego mostu w  Krościenku! Kup książkę Poleć książkę 2 62 Najpiękniejszy fragment Sokolej Perci Po prawej stronie droga mija podłużną wyspę na Dunajcu, zwaną Cyplem, i po około półki- lometrowym marszu dochodzi do Ȋ rozwidlenia szlaków. Z lewej strony pojawia się szlak niebieski, schodzący z grzbietu Małych Pienin. W kilka minut można nim dotrzeć do Y schro- niska PTTK „Orlica”. Należy iść dalej w górę Dunajca niebieskim szlakiem wraz ze znakami czerwonymi. Po lewej stronie znajduje się przewieszona skała, pod którą wytworzyła się nie- wielka grota, zwana Grotą Zyblikiewicza lub Piecem Majki (nazwę swoją wywodzi nie od pieca, a pieczary). Zaraz potem droga dochodzi do ^ @ pawilonu wystawowego Pieniń- skiego Parku Narodowego. Odtąd jest jeszcze tylko kilkaset metrów do Ę przeprawy na Dunajcu. Należy na nią skręcić w prawo, podczas gdy znaki czerwone prowadzą dalej prosto, w kierunku granicy. Na drugą stronę można dostać się jedynie łódką. Przeprawa (nie funk- cjonuje podczas wysokich stanów wody na Dunajcu) jest czynna od 15 IV do 31 X, od godziny 8.00. W miesiącach letnich można się przeprawiać do 20.00, wiosną (IV–VI) do 19.00, we wrześniu do 18.00, a w październiku do 17.00. Po opuszczeniu łodzi trzeba się kierować w lewo, przez zagajnik nad Dunajcem. Po prawej stronie znajduje się rozległa łąka. Niedługo potem rozpoczyna się podejście. Szlak idzie częściowo lasem, częściowo polanami. Wygodna, ubez- pieczona barierkami ścieżka prowadzi zakosami, więc stromizna nie jest tak bardzo odczu- walna. Dróżka mija skraj polany Sosnów i już na dobre zagłębia się w las. Zakosy dochodzą do podnóża Sokolicy. Tutaj przy tablicy informacyjnej i drogowskazie odbija Ȋ szlak umoż- liwiający zdobycie góry. Wejście na sam szczyt jest płatne, bilet na Sokolicę zachowuje waż- ność tego samego dnia również na Trzech Koronach. Należy skręcić w lewo i stromą ścieżką, ograniczoną poręczami, wspiąć się w kierunku niezbyt odległego szczytu Sokolicy (747 m n.p.m.). ȍ Teren jest skalisty, trzeba uważać! Ciekawostka Sosna na Soko- licy jest naj- prawdopodob- niej najczęściej fotografowa- nym drzewem w Polsce. Sokolica £ 1 godz. 20 min (2,2 km), ¢ 1 godz. 40 min ( 4,2 km), ŕ 747 m n.p.m., Ò N49.4177 E20.4403 Jest jednym z najsłynniejszych szczytów w Pieninach. Na skałach znajduje się gale- ryjka oddzielona barierką, której nie wolno przekraczać. Miejsce jest mocno ekspo- nowane, ale bezpieczne. Z Sokolicy roztacza się najpiękniejszy W widok na prze- łom Dunajca. Sama rzeka wije się 300 m niżej, między bardzo stromo opadającymi, miejscami skalistymi szczytami. Po prawej, za doliną Potoku Pieńskiego widoczny jest masyw Trzech Koron, na wprost Tatry, bardziej na lewo wierzchołki Małych Pie- nin. Za barierką znajduje się najbardziej znana w Polsce U sosna – malutka, pokrzy- wiona, będąca reliktem z okresu holocenu. W 2018 r. sosna została poważnie uszko- dzona przez śmigłowiec, z którego prowadzona była akcja ratunkowa na Sokolicy. Od tej pory drzewo wygląda zupełnie inaczej. Ze szczytu należy zejść z powrotem do tablicy informacyjnej, skręcić w lewo i dalej zejść do przełęczy Sosnów (650 m n.p.m.). Tutaj z prawej strony dochodzi Ȋ zielony szlak z Kro- ścienka. W tym miejscu zaczyna się dość strome zejście, kawałek granią, a potem zakosami, cały czas lasem. Szlak nie wychodzi na sam wierzchołek Czertezika (772 m n.p.m.). Trawer- sując go od południowego zachodu, dochodzi do rampy ubezpieczonej poręczami, będącej bardzo ciekawym W punktem widokowym. Roztacza się stamtąd widok na przełom Dunajca, ale przede wszystkim na bardzo efektowną pionową zerwę skalną nieodległej Soko licy. Spod Czertezika ścieżka schodzi na niewielką przełączkę. Tu odchodzi w prawo Ȋ zielony szlak Kup książkę Poleć książkę Pieniny i Magura Spiska 63 2 do Krościenka, który omija Czerteż i ponownie łączy się ze szlakiem niebieskim. Trasa pro- wadzi na najwyższy szczyt Pieninek – Czerteż (774 m n.p.m.), z którego można podziwiać ciekawy, choć niezbyt rozległy W widok, zbliżony do tego z Czertezika. Z wierzchołka dróżka schodzi na przełęcz lasem, z którego wystają liczne I skałki. Na przełęczy ponownie poja- wiają się Ȋ zielone znaki, którymi będzie wiodła droga do Krościenka. Szlak niebieski pro- wadzi dalej prosto grzbietem Pieninek. Od przełęczy w dół, w kierunku północno-wschod- nim rozciąga się polana Burzana z bardzo ciekawym W widokiem na Szczawnicę. Odtąd szlak schodzi łagodnie, w znacznej części ciekawymi polanami, koszonymi latem. Z polan rozciągają się interesujące W widoki na rejon Dzwonkówki (983 m n.p.m.) w Paśmie Radzie- jowej, dolinę Dunajca w rejonie Przełomu Tylmanowskiego oraz zakończenie Pasma Luba- nia, a na dole zabudowania Krościenka. Droga dochodzi do miejsca, w którym łączą się Ȋ szlaki zielony oraz żółty, prowadzący z Krościenka na przełęcz Szopka. W tym miejscu znajduje się duża tablica informacyjna oraz kilka ławek. Tutaj kończy się teren U Pieniń- skiego Parku Narodowego. Szlak schodzi dalej skrajem lasu i pól, mało wyraźnym grzbieci- kiem noszącym nazwę Toporzyska. Dochodzi do najwyżej położonych zabudowań Krościenka, wchodzi na wyłożoną betonową kostką ulicę Trzech Koron. Po lewej stronie znajdują się zabu- dowania nadleśnictwa, a poniżej pochodząca z XVIII w. dziękczynna ð kapliczka św. Rocha, wystawiona po ustąpieniu zarazy. Stąd jest jeszcze kilkadziesiąt metrów stromą drogą do skrzyżowania z ulicą Jagiellońską prowadzącą do Nowego Targu. Około 200 m od skrzyżo- wania w lewo znajduje się @ ^ siedziba Pienińskiego Parku Narodowego. Należy skręcić w prawo, w stronę centrum, minąć niewielki placyk z + pomnikiem Władysława Jagiełły i dojść do rynku w Krościenku, gdzie kończy się wycieczka. Krościenko £ 2 godz. 30 min (6,4 km), ¢ 0 godz. (0,0 km), ŕ 420 m n.p.m., Ò N49.4409 E20.4292 Miejscowość położona na granicy trzech grup górskich: Pienin, Beskidu Sądec- kiego i Gorców. Założone w XIV w. przez Kazimierza Wielkiego jako miasto w doli- nie Dunajca, na ziemiach należących do starosądeckich klarysek, potem do staro- stwa czorsztyńskiego. W Krościenku zachował się charakterystyczny małomiasteczkowy układ urbanistyczny z drewnianymi, podcie- niowymi domami wokół rynku oraz zabyt- kowy gotycki A kościół. Krościenko posiada też źródła wód mineralnych, jednak funk- cja uzdrowiskowa nie rozwinęła się tu zbytnio ze względu na konkurencję sąsiedniej Szczaw- nicy. Ma tu siedzibę U dyrekcja Pienińskiego Parku Narodowego; można się zapoznać z cie- kawą ^ ekspozycją dotyczącą przyrody Pie- nin. W Krościenku znajduje się istotny Ȋ węzeł szlaków: przebiega tędy czerwony Główny Szlak Beskidzki z Prehyby w kierunku Lubania, szlaki zielony i żółty prowadzą w Pieniny właściwe. Szczegóły zob. s. 198. Sosna na Sokolicy Mała, powkrzywiana sosna reliktowa na szczycie Sokolicy była prawdopodobnie najczęściej foto- grafowanym drzewem w Polsce. Przez wielu uwa- żana za symbol Pienin. Niestety w 2018 r. została poważnie uszkodzona. Kiedy młoda turystka ule- gła wypadkowi, wezwano na pomoc śmigłowiec TOPR. Prawdopodobnie pęd powietrza spowo- dował odłamanie się korony drzewa i rozszcze- pienie pnia. Mimo prac konserwacyjnych od tego czasu stan drzewa wciąż ulega pogorszeniu. Wiek drzewa szacowano na ok. 500 lat, ale na podsta- wie badań złamanego konara ustalono, że wynosi on ok. 160 lat. Kup książkę Poleć książkę 104 Spiskie perełki, pienińskie diamenty   Krościenko – Czorsztyn – Niedzica – Frydman Ȅ „tranzyt” ď 81,4 km Spiskie perełki, pienińskie diamenty Trasa samochodowa umożliwiająca odwiedzenie najciekawszych miejscowo- ści Pienin i polskiego Spisza. Można zobaczyć cenne zabytki wkomponowane w piękny, pieniński krajobraz. Tętniące życiem uzdrowiska, średniowieczne zamki, przepych spiskiego rokoka, woda Jeziora Czorsztyńskiego, wapienne skały i powalający widok na Tatry to wszystko, co można zobaczyć w ciągu jed- nej niezbyt długiej wycieczki. $ Zwiedzanie najlepiej rozpocząć w Krościenku. Dojechać można tutaj drogą od strony Nowego Sącza lub Krakowa przez Mszanę Dolną. Trasa prawie zamyka się w pętli. Do Frydmanu można przez Dębno bądź wrócić do Krościenka, bądź w drugą stronę udać się do Nowego Targu, a stamtąd w kierunku Kra- kowa. W każdej polecanej do zobaczenia miejscowości znajdują się parkingi dla samochodów osobowych. Krościenko AU^ £ 0,0 km, Ò N49.4385 E20.4291 Miejscowość położona na granicy trzech grup górskich: Pienin, Beskidu Sądeckiego i Gorców. Założone w XIV w. przez Kazimierza Wielkiego jako miasto w dolinie Dunajca na ziemiach należących do starosądeckich klarysek, potem do starostwa czorsz- tyńskiego. Zachował się małomiasteczkowy układ z drewnianymi, podcieniowymi domami wokół rynku oraz zabytkowy gotycki kościół. Krościenko posiada też źró- dła wód mineralnych, jednak funkcja uzdrowiskowa nie rozwinęła się tu zbytnio ze względu na konkurencję sąsiedniej Szczawnicy. Znajduje się tutaj dyrekcja Pieniń- skiego Parku Narodowego, gdzie można się zapoznać z ciekawą ekspozycją doty- czącą przyrody Pienin. Szczegóły zob. s. 198. wariant: Szczawnica ^Y £ 5,1 km, Ò N49.4268 E20.4761 Jedno z większych i popularniejszych uzdrowisk beskidzkich. Powstała na początku XV w. jako duża wieś, składała się na nią Szczawnica Niżna i Wyżna. Początek szczaw- nickiego uzdrowiska to jednak dopiero wiek XIX i inwestycje rodziny Szalayów, szcze- gólnie Józefa Szalaya, który rozbudował uzdrowisko i nadał mu specyficzny charak- ter. Obecnie jest to jedna z większych uzdrowiskowo-wypoczynkowych miejscowości w polskich Karpatach. Prócz ciekawej zabudowy w stylu szwajcarskim, parków zdrojo- wych i pijalni znajduje się tutaj również kolejka krzesełkowa na Palenicę, która w lecie wozi spacerowiczów, a w zimie narciarzy. Rozpoczyna się tutaj droga pienińska, która wiedzie przełomem Dunajca do Czerwonego Klasztoru na Słowacji; tu kończy się spływ Kup książkę Poleć książkę Pieniny i Magura Spiska 105 Dunajcem. Znajduje się tutaj schronisko PTTK i Muzeum Turystyki Górskiej oraz wiele pensjonatów, domów wypoczynkowych i ośrodków wczasowych. Szczegóły zob. s. 206. wariant: Szlachtowa D^ £ 9,7 km, Ò N49.4124 E20.5235 Mała miejscowość w dolinie Grajcarka, formalnie część Szczawnicy. Jedna z czte- rech wsi wchodzących w skład tzw. Rusi Szlachtowskiej. Znajduje się tutaj cerkiew (obecnie pełniąca funkcję kościoła katolickiego). Jest ona murowana w stylu sta- roruskim, na planie krzyża, przykryta dominującą nad całością kopułą. Wewnątrz zachowany kompletny ikonostas. W miejscowości znajduje się również przenie- sione ze Szczawnicy ciekawe Muzeum Pienińskie. wariant: Jaworki ĎDU £ 12,6 km, Ò N49.4076 E20.5527 Niewielka wioseczka u zbiegu potoków Biała i Czarna Woda, formalnie część mia- sta Szczawnica. Miejsce bardzo popularne turystycznie, ponieważ właśnie stąd roz- poczyna się wędrówkę do wąwozu Homole oraz do rezerwatu „Biała Woda”. Wieś, która leży na obszarze tzw. Rusi Szlachtowskiej (zob. ramka s. 67), zamieszkiwana Spływ Dunajcem k a z c r e j a M k e r a M Kup książkę Poleć książkę 106 Spiskie perełki, pienińskie diamenty była przez ludność pochodzenia rusińskiego, stąd też największym zabytkiem Jawo- rek jest cerkiew murowana w stylu józefińskim z ciekawym wyposażeniem. Jej strych upodobał sobie rzadki gatunek nietoperzy. Czorsztyn Ć(WU £ 34,2 km, Ò N49.4321 E20.3254 Główną atrakcją Czorsztyna są ruiny zamku, który powstał w XIV w., wystawiony przez Kazimierza Wielkiego, na miejscu dawniejszego gródka ziemnowałowego. Pełnił on funkcję siedziby starostów czorsztyńskich, był też ważną strażnicą przy szlaku han- dlowym nad granicą węgierską. Pod koniec XVIII w. spłonął od pioruna i nie został już odbudowany, stanowiąc malowniczą ruinę. Od kilkunastu lat prowadzone są na zamku prace remontowe. Zamek jest częściowo udostępniony turystom, roztacza się z niego fantastyczny widok na znajdujące się 53 m niżej Jezioro Czorsztyńskie, znajdujący się po drugiej stronie jeziora zamek w Niedzicy oraz zamykające pano- ramę Tatry. Wapienne skały, na których zbudowano zamek obfitują w skamieniało- ści, najefektowniej prezentują się tu duże odlewy amonitów. Okolice zamku pora- sta ciepłolubna murawa naskalna, z obficie występującym jedynie w tym miejscu pienińskim endemitem – pszonakiem pienińskim. Cerkiew w Szlachtowej Kup książkę z n e r o L a n o l I Poleć książkę Pieniny i Magura Spiska 107 Niedzica (A^Ę £ 46,1 km, Ò N49.4220 E20.3165 Duża i znana wieś położona nieopodal Jeziora Czorsztyńskiego. W zasadzie dzieli się na dwie części: Niedzicę Wieś oraz Niedzicę Zamek, gdzie koncentruje się cały ruch turystyczny. Wieś leży w dolinie potoku Niedziczanka na pograniczu Pienin Spi- skich i Magury Spiskiej. W centrum znajduje się zabytkowy kościół pw. św. Bartło- mieja wybudowany w XV w. – jest to jeden z najcenniejszych zabytków na polskim Spiszu. Bryła kościoła jest gotycka, wyposażenie wnętrza rokokowe. W prezbite- rium odkryto pozostałości gotyckich malowideł ściennych. Na lewej ścianie znaj- duje się fragment średniowiecznego tryptyku przedstawiającego żywot patrona kościoła. W XVIII w. od strony południowej dobudowano kaplicę Matki Bożej Bole- snej, w której znajduje się cenna, rzeźbiona Pieta. Historia wsi ściśle wiąże się z nie- dzickim zamkiem (zob. ramka s. 83), który wznosi się powyżej, wybudowany na skale ponad doliną Dunajca. U podnóża zamku znajduje się zapora na Dunajcu tworząca zbiornik czorsztyński. Przy wejściu na koronę zapory jest pawilon ekspozycyjny obok liczne kramy z pamiątkami. Kilkadziesiąt metrów dalej wznosi się potężny zamek niedzicki – można go zwiedzać wewnątrz, dalej mieści się przystań statków space- rowych po jeziorze i kilka restauracji. Przy skrzyżowaniu ponad zamkiem znajduje się zabytkowy, drewniany spichlerz, w którym można oglądać ekspozycje etnogra- ficzną. Poniżej zamku, nad Jeziorem Sromowieckim znajduje się stacja narciarska Polana Sosny. Niedaleko można przejechać na stronę słowacką w miejscu dawnego, samochodowego przejścia granicznego. Szczegóły zob. s. 202. Kacwin A £ 53,5 km, Ò N49.3774 E20.2924 Nieduża wieś wciśnięta w dolinę Kacwinianki, położona tuż przy granicy słowac- kiej, trochę na uboczu. Pierwsze wzmianki o Kacwinie pochodzą z lat 20. XIV w., według legend ponoć Kacwin był kiedyś miastem, jednak nie ma potwierdzenia tego faktu w żadnych dokumentach. Dzięki temu, że wieś jest trochę odseparo- wana zachował się tutaj żywy, spiski folklor. W Kacwinie najcenniejszym zabyt- kiem jest gotyki kościół murowany z początku XV w. Przebudowany w XVIII w., ale z zewnątrz zachował średniowieczny charakter. Bardzo bogate wyposażenie wnę- trza jest w stylu rokokowym, charakterystycznym dla obszaru Spisza. W Kacwinie do niedawna znajdował się interesujący, drewniany młyn wodny jednak został znisz- czony przez wezbrane wody potoku. Tylko w tej miejscowości zachowały się jeszcze gdzieniegdzie sypańce – niewielkie spichlerzyki obłożone gliną i nakryte drewnia- nym, łatwo ściągalnym dachem. Łapsze Niżne A £ 60,6 km, Ò N49.3986 E20.2420 Jedna z większych wsi na polskim Spiszu, klasyczna okolnica (zob. ramka s. 100). Założona na początku XIV w. przez Berzeviczych. Wiek później stała się własnością Kup książkę Poleć książkę 108 Spiskie perełki, pienińskie diamenty zakonu bożogrobców z Lendaku, którzy zbudowali tu kościół. Był on ich własnością aż do 2. poł. XVIII w., kiedy to pod naciskiem władz austriackich zakon musiał opu- ścić Łapsze Niżne. Świątynia, która po nich pozostała, jest jedną z najcenniejszych na polskim Spiszu zabytków. Wybudowany w okolicach 1300 r. otrzymał wezwa- nie św. Kwiryna. Z zewnątrz kościół nie robi wielkiego wrażenia, jest prosty w swej bryle, ale posiada wyraźne cechy gotyckie. Wnętrze wypełnia bogate, późnobaro- kowe i rokokowe wyposażenie. Naprawdę warto zajrzeć do środka! Łapsze Wyżne A £ 64,7 km, Ò N49.3956 E20.1942 Duża wieś spiska położona w dolinie Łapszanki pod Przełęczą Trybską, na granicy mię- dzy Pieninami a Magurą Spiską. Jedna z młodszych na polskim Spiszu, datowana na połowę XV w. Pierwsi osadnicy byli pochodzenia rusińskiego, stała tu kiedyś nawet drewniana cerkiew, zanim utworzono parafię katolicką. Jest to jedna z nielicznych wsi w tej części Spisza, która nie ma charakteru okolnicy (zob. ramka s. 100). Największym zabytkiem Łapsz Wyżnych jest kościół pw. św.św. Piotra i Pawła z 1760 r. − barokowy, choć prosty w swej bryle. Prawdziwą perełką jest wyposażenie wnętrza. Rokokowe i późnobarokowe ołtarze zwracają uwagę swoim przepychem, mają one kilka charak- terystycznych dla tych terenów cech, jak np. elementy kratownicowe czy lustra. Są to cechy wyrożniające tzw. rokoko spiskie. Łapsze częściowo zamieszkuje ludność sło- wacka, poranna msza św. w niedzielę jest odprawiana w języku słowackim. Sokolica widziana z Leśnicy Kup książkę Poleć książkę k a z c r e j a M k e r a M Pieniny i Magura Spiska 109 Trybsz A £ 69,5 km, Ò N49.4086 E20.1414 Nieduża wieś po zachodniej stronie Przełęczy Trybskiej, w dolinie potoku Trybska Rzeka. Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się dopiero pod koniec XVI w., choć wiadomo, że osada istniała tu już wcześniej. Położona na peryferiach Spisza wioska nie należała do najbogatszych. Najcenniejszym zabytkiem Trybsza jest drew- niany kościół pw. św. Elżbiety Węgierskiej pochodzący z 1567 r. – jest to jeden z czte- rech drewnianych kościołów na polskim Spiszu. Kościół jest niewielki, bezwieżowy (wieża została rozebrana w 1924 r., gdyż groziła zawaleniem). Obecnie jest nieuży- wany, ponieważ tuż obok stoi duża murowana, nowa świątynia. Wyjątkowo cenne jest wnętrze starego kościółka. Ściany i strop są pokryte XVII-wiecznymi malowi- dłami, które miały tłumaczyć prostym góralom Ewangelię. Warto zajrzeć do środka! O klucz można prosić na znajdującej się obok plebanii. Przełom Białki UI £ 74 km, Ò N49.4336 E20.1330 Ciekawy rezerwat krajobrazowy obejmujący fragment doliny Białki, gdzie rzeka ta przełamuje się między dwoma wapiennymi skałami − Kramnicą i Obłazową. Są to formacje bardzo ciekawe z geologicznego punktu widzenia. W jaskini w Obłazowej odkryto cenne znaleziska archeologiczne. Przełom Białki m o c . k c o t s r e t t u h S | i k s m a d A k e r u J © Kup książkę Poleć książkę 22 Title Kup książkę Poleć książkę m o c . e b o d a . k c o t s | s a l o f f ©
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pieniny i Magura Spiska, Beskid Sądecki. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: