Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00080 009754 11028119 na godz. na dobę w sumie
Po prostu Nero 7 - książka
Po prostu Nero 7 - książka
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0001-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> podstawy komputera >> nagrywanie płyt cd i dvd
Porównaj ceny (książka, ebook (-86%), audiobook).

W ciągu ostatnich 10 lat flagowa aplikacja firmy Nero AG -- Nero Burning ROM zyskała światową popularność i miano najlepszego oprogramowania do nagrywania płyt CD i DVD. Jej najnowsza edycja -- Nero 7 Premium to uniwersalny pakiet multimedialny do obsługi plików audio, foto, wideo oraz oglądania telewizji. Zawiera absolutną nowość -- Nero Home -- rozbudowany program łączący funkcjonalność peceta i telewizora, umożliwiający użytkownikowi zarządzanie plikami multimedialnymi przechowywanymi na twardym dysku nawet przy użyciu zwykłego pilota. Pakiet wyposażono w wiele nowych narzędzi i funkcji, a te, które były znane z poprzednich wersji, zostały rozbudowane i udoskonalone.

Książka 'Po prostu Nero 7' to bardzo dobrze opracowany przewodnik. W czasie lektury poznasz wszystkie tajemnice tytułowego produktu. Nauczysz się instalować i konfigurować składniki pakietu Nero 7, nagrywać płyty CD, VideoCD i DVD, odtwarzać pliki multimedialne, testować napędy i projektować okładki płyt. Każde zagadnienie przedstawione jest w postaci bogato ilustrowanych sekwencji czynności, co bardzo ułatwia zrozumienie prezentowanych treści.

Poznaj najpopularniejszy pakiet aplikacji służących do zapisywania i archiwizowania danych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREŒCI SPIS TREŒCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOŒCIACH O NOWOŒCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Po prostu Nero 7 Autor: Bartosz Danowski ISBN: 83-246-0001-9 Format: B5, stron: 280 W ci¹gu ostatnich 10 lat flagowa aplikacja firmy Nero AG — Nero Burning ROM zyska³a œwiatow¹ popularnoœæ i miano najlepszego oprogramowania do nagrywania p³yt CD i DVD. Jej najnowsza edycja — Nero 7 Premium to uniwersalny pakiet multimedialny do obs³ugi plików audio, foto, wideo oraz ogl¹dania telewizji. Zawiera absolutn¹ nowoœæ — Nero Home — rozbudowany program ³¹cz¹cy funkcjonalnoœæ peceta i telewizora, umo¿liwiaj¹cy u¿ytkownikowi zarz¹dzanie plikami multimedialnymi przechowywanymi na twardym dysku nawet przy u¿yciu zwyk³ego pilota. Pakiet wyposa¿ono w wiele nowych narzêdzi i funkcji, a te, które by³y znane z poprzednich wersji, zosta³y rozbudowane i udoskonalone. Ksi¹¿ka „Po prostu Nero 7” to bardzo dobrze opracowany przewodnik. W czasie lektury poznasz wszystkie tajemnice tytu³owego produktu. Nauczysz siê instalowaæ i konfigurowaæ sk³adniki pakietu Nero 7, nagrywaæ p³yty CD, VideoCD i DVD, odtwarzaæ pliki multimedialne, testowaæ napêdy i projektowaæ ok³adki p³yt. Ka¿de zagadnienie przedstawione jest w postaci bogato ilustrowanych sekwencji czynnoœci, co bardzo u³atwia zrozumienie prezentowanych treœci. (cid:129) Instalacja pakietu i nak³adki polonizuj¹cej (cid:129) Uruchamianie aplikacji z poziomu Nero StartSmart (cid:129) Nagrywanie p³yt za pomoc¹ Nero Express (cid:129) Konfiguracja programu Nero Burning ROM (cid:129) Nagrywanie p³yt hybrydowych (cid:129) Przygotowywanie p³yt ze zdjêciami (cid:129) Nagrywanie p³yt DVD i VideoCD za pomoc¹ Nero Vision (cid:129) Kopiowanie p³yt CD i DVD (cid:129) Projektowanie ok³adek p³yt (cid:129) Obróbka plików multimedialnych Poznaj najpopularniejszy pakiet aplikacji s³u¿¹cych do zapisywania i archiwizowania danych. Spis treści Spis treści Rozdział 1. Podstawowe informacje o nagrywarkach Wstęp 7 Rozdział 2. Programy dostępne w pakiecie Nero 7 11 oraz nośnikach CD i DVD Nagrywarki ...............................................................................................12 Czyste płyty CD i DVD ............................................................................15 17 Wymagania techniczne .............................................................................17 Skąd wziąć legalny pakiet Nero 7 ............................................................18 Krótka prezentacja zawartości pakietu Nero 7 .........................................19 Nero Burning ROM 7 .....................................................................................20 Nero Vision 4 .................................................................................................22 Nero Recode 2 ................................................................................................23 Nero BackItUp 2 ............................................................................................24 Nero ShowTime 2 ..........................................................................................25 Nero Cover Designer 2 ...................................................................................26 Nero Toolkit ...................................................................................................27 Nero SoundTrax 2 ..........................................................................................30 Nero WaveEditor 3 .........................................................................................31 Nero Home .....................................................................................................31 Nero Scout ......................................................................................................33 Nero Express 7 ...............................................................................................34 Nero InCD 5 ...................................................................................................35 Nero MediaHome ...........................................................................................36 Nero PhotoSnap i Nero PhotoSnap Viewer ....................................................37 Nero SoundBox ..............................................................................................38 Nero SmartStart 3 ...........................................................................................38 Nero ProductSetup .........................................................................................39 S p i s t r e ś c i 3 Spis treści Rozdział 3. Rozdział 4. Nero StartSmart 3 Rozdział 5. Nero Express 7 Rozdział 6. Nero Burning ROM 7 i c ś e r t s i p S 41 Instalacja, aktualizacja i polonizacja pakietu Instalacja pakietu w wersji pudełkowej ....................................................42 Instalacja testowej wersji pakietu .............................................................46 Aktualizacja posiadanej wersji pakietu ....................................................47 Polonizacja posiadanej wersji pakietu ......................................................48 49 Konfiguracja programu ............................................................................50 Praca z programem ...................................................................................52 Zarządzanie numerami seryjnymi ............................................................54 55 Płyta z danymi ..........................................................................................56 Płyta audio ................................................................................................60 Kopia istniejącej płyty ..............................................................................64 Płyta z plikami mp3, wma lub Nero Digital .............................................67 Płyta z filmem ..........................................................................................69 Płyta ze zdjęciami .....................................................................................73 75 Konfiguracja programu ............................................................................76 Wybór nagrywarki i rodzaju nagrywanej płyty ........................................81 Wybór rodzaju kompilacji ........................................................................82 Płyta z danymi ..........................................................................................83 Startowa płyta z danymi ...........................................................................94 Płyta hybrydowa dla komputera PC i Mac .............................................102 Płyta w formacie UDF ............................................................................104 Płyta z muzyką .......................................................................................106 Płyta z muzyką i danymi ........................................................................113 Płyta wideo .............................................................................................116 Płyta ze zdjęciami ...................................................................................123 Kopia istniejącej płyty ............................................................................126 Praca z obrazami płyt .............................................................................129 131 Płyta DVD-Video ...................................................................................136 Płyta Video CD, Super Video CD oraz miniDVD .................................143 Cyfrowy album fotograficzny ................................................................148 Przechwytywanie sygnału wideo na dysk twardy ..................................153 Rozdział 7. Nero Vision 4 4 Spis treści Rozdział 8. Nero ShowTime 2 Rozdział 9. Nero BackItUp 2 Rozdział 10. Nero Recode 2 157 Konfiguracja programu ..........................................................................158 Opis możliwości odtwarzacza ................................................................161 163 Konfiguracja programu ..........................................................................164 Tworzenie archiwum z wybranymi plikami ...........................................169 Tworzenie kopii całego dysku ................................................................173 Przywracanie danych z archiwum ..........................................................175 Automatyzacja procesu archiwizacji ......................................................179 183 Konfiguracja programu ..........................................................................184 Kopia całej płyty DVD-Video ................................................................185 Kopia płyty DVD-Video ........................................................................188 Składanka z kilku płyt DVD-Video ..........................................................190 Kopia płyty DVD-Video do formatu Nero Digital .................................192 195 205 Nero InfoTool .........................................................................................206 Nero DriveSpeed ....................................................................................208 Nero ImageDrive ....................................................................................209 Nero CD-DVD Speed .............................................................................211 215 Przygotowanie programu do pracy .........................................................216 Codzienna praca z programem ...............................................................217 219 Przycinanie utworów ..............................................................................220 Zmiana głośności utworu .......................................................................222 Usuwanie szumów ..................................................................................223 Pobieranie muzyki z innego źródła ........................................................224 227 Konfiguracja bazy danych ......................................................................228 Korzystanie z Nero Scout .......................................................................229 Rozdział 11. Nero CoverDesigner 2 Rozdział 12. Nero Toolkit Rozdział 13. InCD 5 — zapis pakietowy Rozdział 14. Nero WaveEditor 3 Rozdział 15. Nero Scout S p i s t r e ś c i 5 231 Konfiguracja programu ..........................................................................232 Odtwarzanie muzyki ..............................................................................235 Oglądanie filmów ...................................................................................237 Oglądanie telewizji .................................................................................239 Przeglądanie zdjęć ..................................................................................240 241 Rozdział 17. Nero PhotoSnap Rozdział 18. Nero PhotoSnap Viewer Rozdział 19. Nero MediaHome 249 253 Konfiguracja programu ..........................................................................254 Korzystanie z możliwości serwera Nero MediaHome ...........................255 Problemy i ich rozwiązania 257 Nero a prawo do zapisu z konta bez uprawnień administratora .............257 Obsługa wielu nagrywarek .....................................................................261 263 Podsumowanie Skorowidz 265 Spis treści Rozdział 16. Nero Home Dodatek i c ś e r t s i p S 6 Rozdział 5. Nero Express 7 Nero Express 7 Nero Express 7 5 Autorzy Nero Burning ROM w pewnym momencie uznali, że program jest bardzo rozbudowany i jego obsługa może być kłopotliwa dla początkujących użytkowników. Dlatego powstała wersja uproszczona tego programu, w całości oparta na kreatorach — Nero Express. Wraz z upływem czasu, ze względu na gwałtowny spadek cen nagrywarek, Nero Express wyparło w wielu modelach swojego starszego brata. Stało się tak, gdyż producenci sprzętu, redukując koszty, sięgali po tańszą — co nie znaczy gorszą — wersję Nero. Pakiet Nero 7 zawiera zarówno pełną, jak i uproszczoną wersję programu, a niniejszy rozdział jest poświęcony obsłudze i możliwościom tej ostatniej. N e r o E x p r e s s 7 55 Rozdział 5. Płyta z danymi Najpopularniejszą kompilacją, z jaką mamy do czynienia, jest bez wątpienia płyta zawierająca dane. Za pomocą Nero Express możemy taki nośnik przygotować wykonując kilka prostych czynności. Dane mogą zostać zapisane na nośnikach CD oraz DVD — rodzaj nagrywanego krążka zależy od tego, jaki napęd wybierzemy z listy już na pierwszym etapie pracy z kreatorem. Aby nagrać płytę z danymi: 1. Po uruchomieniu Nero Express kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.1. Następnie w sekcji Nagrywarka wybierz urządzenie, za pomocą którego będziesz zapisywać dane. Na liście znajdą się wszystkie napędy, które zostały zainstalowane w systemie. Poza tym zwróć uwagę na opcję Użyj Nero Image Recorder, pozwalającą na włączenie wirtualnej nagrywarki, za pomocą której możemy tworzyć obrazy płyt na dysku. Pamiętaj, że wybór nagrywarki ma wpływ na to, jakie kompilacje w przyszłości będziesz mógł nagrywać za pomocą Nero Express. 2. Przygotowanie płyty CD zawierającej dane niczym się nie różni od przygotowania podobnej płyty DVD. Musisz jedynie pamiętać o tym, aby ustawić odpowiednią nagrywarkę w oknie widocznym na rysunku 5.1. Z tego powodu niniejszy opis jest uniwersalny i możesz się nim posługiwać przy nagrywaniu obu rodzajów nośników. 3. Kliknij opcję Dane, a następnie CD z danymi lub DVD z danymi w zależności od tego, jaki rodzaj płyty chcesz sporządzić (rysunek 5.2). 4. Następny etap wymaga dodania danych do tworzonej płyty. W tym celu kliknij przycisk Dodaj widoczny na rysunku 5.3. i m y n a d z a t y ł P 56 Rysunek 5.1. Nero Express — płyta z danymi — etap pierwszy Rysunek 5.2. Nero Express — płyta z danymi — etap drugi Rysunek 5.3. Nero Express — płyta z danymi — etap trzeci Nero Express 7 5. W nowym oknie przedstawionym na rysunku 5.4, w zakładce Menadżer plików w sekcji Skróty odszukaj katalog, w którym znajdują się inne foldery i pliki przeznaczone do nagrania na płycie. Następnie w prawej części zaznacz odpowiednie pliki i foldery. Wystarczy, że potrzebne dane klikniesz lewym klawiszem myszy. W przypadku gdy chcesz zaznaczyć więcej niż jeden katalog lub plik, kliknij pierwszą pozycję, a następnie na klawiaturze wciśnij i przytrzymaj klawisz Ctrl, po czym kliknij odpowiednie pozycje i zwolnij klawisz Shift. Po zaznaczeniu danych kliknij przycisk Dodaj znajdujący się w dolnej części okna. 6. Jeżeli chcesz dodać więcej elementów z różnych lokalizacji, to wykonaj wielokrotnie czynności przedstawione w poprzednim punkcie. Po dodaniu wszystkich danych w oknie z rysunku 5.4 kliknij przycisk Zamknij. 7. W oknie widocznym na rysunku 5.5 widać przykład kompilacji, w której dodałem kilka folderów. Poszczególne wpisy, poza nazwą folderu, informują o zajmowanym miejscu na płycie. Kompletując dane obserwuj graficzny wskaźnik umieszczony w dolnej części okna, który odpowiada za wskazanie zajętości płyty. Staraj się, aby zielony pasek nie przekroczył czerwonej linii oznaczającej, iż płyta jest zajęta w stu procentach. Kliknij przycisk Dalej, aby kontynuować tworzenie płyty. 8. Okno przedstawione na rysunku 5.6 to już ostatni etap przygotowania kompilacji. Upewnij się, że czysta płyta znajduje się w napędzie. Następnie w polu Nazwa dysku wpisz tytuł, jaki chcesz nadać tworzonej płycie. Jeżeli planujesz dodać w przyszłości nowe dane do płyty, koniecznie włącz opcję o nazwie Zezwól na dodanie nast. plików (dysk wieloses.). Dzięki temu płytę jednokrotnego zapisu będziesz mógł nagrywać w kilku częściach — sesjach. W razie konieczności w polu Wybrana nagrywarka możesz zmienić urządzenie, z którego będziesz korzystać podczas zapisu. 57 P ł y t a z d a n y m i Rysunek 5.4. Nero Express — płyta z danymi — etap czwarty Rysunek 5.5. Nero Express — płyta z danymi — etap piąty Rysunek 5.6. Nero Express — płyta z danymi — etap szósty Rozdział 5. 9. Kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.7 i w polu Prędkość zapisu ustaw, z jaką szybkością ma zostać nagrana płyta. Włącz również opcję Nagrywaj. 10. Jeżeli jesteś pewien, że wszystkie dane dodałeś do kompilacji, a ustawienia są poprawne, możesz w oknie z rysunku 5.6 kliknąć przycisk Zapis. 11. Rysunek 5.8 zawiera okno zapisu. W górnej części widać dziennik zdarzeń (log), jakie miały miejsce podczas nagrywania danych na płycie. W tym okienku będą się pojawiały informacje o tym, że rozpoczęto lub zakończono nagrywanie oraz o wystąpieniu ewentualnych błędów. Natomiast graficzny wskaźnik pokazuje postęp procesu. 12. Po zakończeniu nagrywania na ekranie pojawi się stosowny komunikat — rysunek 5.9. Musisz kliknąć przycisk OK, aby kontynuować. i m y n a d z a t y ł P 58 Rysunek 5.7. Nero Express — płyta z danymi — etap siódmy Rysunek 5.8. Nero Express — płyta z danymi — etap ósmy Rysunek 5.9. Nero Express — płyta z danymi — etap dziewiąty Rysunek 5.10. Nero Express — płyta z danymi — etap dziesiąty Rysunek 5.11. Nero Express — płyta z danymi — etap jedenasty Nero Express 7 13. Następny etap pozwala Ci na wydrukowanie lub zapisanie dziennika zdarzeń, jakie miały miejsce podczas nagrywania płyty (rysunek 5.10). Aby zapisać lub wydrukować log, musisz kliknąć przycisk Drukuj lub Zapisz. Jeżeli chcesz pominąć zabezpieczanie logu, kliknij przycisk Dalej. 14. W tej chwili znajdziesz się w głównym oknie programu (rysunek 5.11). Będzie się ono jednak różniło od okna, które znasz z początkowego etapu tworzenia płyty. Tym razem do wyboru masz trzy operacje: (cid:86) Nowy projekt — wrócisz do okna z rysunków 5.1 i 5.2; (cid:86) Cover Designer — uruchomisz program do tworzenia okładek; (cid:86) Zapisz projekt — zapiszesz ustawienia projektu na wypadek, gdybyś chciał z niego skorzystać w przyszłości. (cid:86) Jeżeli nie interesuje Cię żadna z powyższych możliwości, kliknij przycisk Zakończ w prawym dolnym narożniku. 15. Możesz już sprawdzić nagraną płytę. P ł y t a z d a n y m i 59 Rozdział 5. Płyta audio Wśród najpopularniejszych rodzajów płyt na drugim miejscu znalazła się płyta audio. W tym przypadku płyta może być utworzona na bazie nośnika CD. Niestety, w chwili obecnej żadna z aplikacji z pakietu Nero 7 nie potrafi nagrać płyty DVD-Audio, choć taki format jest już dostępny na rynku. Aby przygotować własną płytę audio, musisz posiadać odpowiedni materiał na dysku. Za pomocą Nero Express możemy nagrać płytę audio, wykorzystując do tego pliki mp3, wave, wma, vqf, flac oraz aiff. Na potrzeby dalszego opisu zakładam, że posiadasz odpowiednie pliki na dysku swojego komputera. (cid:190) Jeżeli chcesz przygotować własną płytę audio na podstawie materiałów pochodzących z innych nośników, możesz to zrobić. Jednak najpierw za pomocą dowolnej aplikacji do zgrywania piosenek z płyt audio — rippera — zapisz na dysku wybrane piosenki. Aktualnie najlepszym ripperem audio jest program o nazwie EAC, do pobrania ze strony http://www.exactaudiocopy.de. W dalszej części książki znajdziesz informacje na temat zapisu piosenek na dysku za pomocą Nero Burning ROM 7. Aby nagrać płytę audio: 1. Uruchom Nero Express, a następnie kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.12. W sekcji Nagrywarka, w polu o nazwie Wybierz urządzenie do nagrywania wskaż napęd, z którego chcesz skorzystać przy zapisie płyty. 2. W prawej części głównego okna kliknij opcję Muzyka, a następnie z menu, które zostanie automatycznie rozwinięte, wybierz opcję Audio CD (rysunek 5.13). o i d u a a t y ł P 60 Rysunek 5.12. Nero Express — płyta audio — etap pierwszy Rysunek 5.13. Nero Express — płyta audio — etap drugi Rysunek 5.14. Nero Express — płyta audio — etap trzeci Rysunek 5.15. Nero Express — płyta audio — etap czwarty Rysunek 5.16. Nero Express — płyta audio — etap piąty Nero Express 7 3. Następne okno wymaga od Ciebie dodania piosenek, które mają znaleźć się na płycie. W tym celu kliknij przycisk Dodaj (rysunek 5.14), umieszczony po lewej stronie głównego okna aplikacji. 4. Na rysunku 5.15 zamieściłem okno odpowiedzialne za dodawanie utworów do danej kompilacji. W zakładce Menadżer plików, w sekcji Skróty odszukaj katalog, w którym znajdują się pliki audio przeznaczone do nagrania na płycie. Następnie w prawej części zaznacz odpowiednie pliki. Wystarczy, że potrzebne dane klikniesz lewym klawiszem myszy. W przypadku gdy chcesz zaznaczyć więcej niż jeden plik, kliknij pierwszą pozycję, a następnie na klawiaturze wciśnij i przytrzymaj klawisz Ctrl, po czym kliknij odpowiednie pozycje i zwolnij klawisz Ctrl. Po zaznaczeniu danych kliknij przycisk Dodaj znajdujący się w dolnej części okna. Kiedy dodasz już wszystkie potrzebne piosenki, kliknij przycisk Zamknij, aby zamknąć opisywane okno. 5. Podczas dodawania piosenek do kompilacji Nero Express sprawdzi, czy przypadkiem nie są one uszkodzone. Proces ten będzie przedstawiony za pomocą graficznego wskaźnika, który pojawi się wówczas na ekranie monitora w postaci nowego okienka. Po dodaniu utworów do tworzonej płyty w głównym oknie programu powinny się one pojawić na liście (rysunek 5.16). 6. Koniecznie zwróć uwagę na graficzny wskaźnik, zaznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.16. Ważne jest, aby łączny czas trwania piosenek nie przekraczał pojemności płyty, która jest oznaczona za pomocą czerwonej kreski. Pamiętaj, że typowa płyta CD mieści od 74 do 80 minut muzyki. P ł y t a a u d i o 61 Rozdział 5. 7. Utwory widoczne na liście (rysunek 5.17) możesz odsłuchać, zanim płyta zostanie nagrana. Wystarczy, że zaznaczysz interesujący Cię wpis i klikniesz przycisk Odtwarzaj. W celu usunięcia niepożądanej piosenki zaznacz ją i kliknij przycisk Usuń. 8. Kolejność utworów widocznych na liście może być przez Ciebie dowolnie zmieniana. Wystarczy, że umieścisz kursor myszy nad utworem, którego pozycję chcesz zmienić, wciśniesz i przytrzymasz lewy klawisz myszy, a następnie przesuniesz kursor w miejsce, w którym ma znaleźć się utwór. Po zwolnieniu klawisza myszy piosenka znajdzie się na nowym miejscu. 9. Każda piosenka dostępna na liście posiada swoje indywidualne ustawienia, które możesz zmienić — wystarczy, że zaznaczysz utwór i klikniesz przycisk Właściwości (rysunek 5.17). Dokładny opis indywidualnych ustawień utworów zamieściłem przy okazji opisu programu Nero Burning ROM. 10. W przypadku gdy tworzysz składankę z plików pochodzących z różnego źródła lub płyt, koniecznie włącz opcję Normalizuj wszystkie pliki audio (rysunek 5.18). Dopiero teraz możesz przejść dalej — kliknij przycisk Dalej. o i d u a a t y ł P Rysunek 5.17. Nero Express — płyta audio — etap szósty Rysunek 5.18. Nero Express — płyta audio — etap siódmy 11. Rysunek 5.19 to już ostatni etap przygotowania płyty z muzyką. W pierwszej kolejności kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na wspomnianym rysunku. Następnie skup się na części widocznej na lewo od przycisku. Rysunek 5.19. Nero Express — płyta audio — etap ósmy 62 Rysunek 5.20. Nero Express — płyta audio — etap dziewiąty Nero Express 7 Opcje, które musisz ustawić, to: (cid:86) Prędkość zapisu — w przypadku płyt audio nie zaleca się używania skrajnych prędkości nagrywania, gdyż może to powodować zakłócenia. Sugeruję, abyś wybrał średnią wartość. (cid:86) Metoda zapisu — stosuj zapis w trybie Disc-At-Once dla płyt, w których wykorzystujesz filtry, np. normalizację dźwięku lub są to płyty koncertowe bez słyszalnych przerw między utworami. Natomiast dla innych kompilacji możesz stosować zapis w trybie Track-At-Once. (cid:86) Nagrywaj — włącz tę opcję, aby dane zostały zapisane na płycie. 12. W prawej części okna (rysunek 5.20), w polu Wybrana nagrywarka możesz zmienić urządzenie, z którego korzystasz podczas zapisu płyty. Dodatkowo w polu Tytuł (CD TEXT) i Wykonawca (CD TEXT) możesz wpisać tytuł nagrywanej płyty oraz wykonawcę. Informacje te będą widoczne podczas odtwarzania płyty na sprzęcie, który jest wyposażony w obsługę funkcji CD TEXT. Jeżeli chcesz uzyskać więcej niż jedną kopię tej samej płyty, możesz ustawić odpowiednią wartość w polu Liczba kopii. 13. Proces nagrywania rozpocznie się po kliknięciu przycisku Zapis (rysunek 5.20). Operacja ta nie różni się niczym od tego, co już poznałeś przy okazji nagrywania płyty z danymi, a więc jej opis pominąłem. P ł y t a a u d i o 63 Rozdział 5. Kopia istniejącej płyty Gdy chcemy wykonać kopię płyty CD lub DVD, najwygodniejszym rozwiązaniem jest posiadanie nagrywarki oraz napędu CD/DVD-ROM. Oczywiście posiadacze tylko jednego napędu — nagrywarki, nie będą mieli większych problemów z wykonaniem takiej kopii. Sam proces będzie nieco bardziej złożony, ale nadal możliwy. (cid:190) Za pomocą Nero Express nie da się wykonać kopii większości płyt DVD zawierających filmy. Wynika to z stosowanego zabezpieczenia oraz tego, że nie zawsze dysponujemy sprzętem umożliwiającym zapis na płytach dwuwarstwowych. Aby wykonać kopię płyty za pomocą czytnika i nagrywarki: 1. Uruchom Nero Express i w głównym oknie programu kliknij lewym klawiszem myszy opcję Obraz, projekt, kopia, a następnie Kopiuj cały CD lub Kopiuj cały DVD (rysunek 5.21). Tym razem nie musisz określać nagrywarki, z której chcesz skorzystać, ponieważ można to zrobić nieco później. 2. Kilka istotnych zmian musisz wprowadzić w oknie widocznym na rysunku 5.22. (cid:86) W polu Napęd źródłowy ustaw napęd, zawierający oryginał płyty, której kopię zamierzasz wykonać. (cid:86) W polu Napęd docelowy ustaw nagrywarkę, która posłuży do nagrania danych. (cid:86) Włącz opcję Szybka kopia. Dzięki temu dane będą przesyłane bezpośrednio z czytnika do nagrywarki, co ograniczy czas wykonywania kopii. W przypadku mocno zniszczonych nośników opcja Szybka kopia powinna być wyłączona. Spowoduje to uprzednie wykonanie kopii płyty na dysku, a następnie nagranie jej na płycie. Co prawda operacja będzie trwać znacznie dłużej, ale nie spotkają Cię niemiłe niespodzianki. 64 y t y ł p j e c ą j e i n t s i a i p o K Rysunek 5.21. Nero Express — kopia istniejącej płyty — etap pierwszy Rysunek 5.22. Nero Express — kopia istniejącej płyty — etap drugi (cid:86) W polu Prędkość zapisu ustaw, z jaką szybkością będzie nagrywana płyta. Nero Express nie pozwala na określenie szybkości odczytu, ale jeżeli zajdzie taka konieczność, możesz skorzystać ze specjalnego narzędzia — Nero DriveSpeed, o którym nieco więcej napisałem w jednym z następnych rozdziałów. (cid:86) Jeżeli zależy Ci na wykonaniu więcej niż jednej kopii tej samej płyty, w polu Liczba kopii ustaw odpowiednią wartość. Rysunek 5.23. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap pierwszy Rysunek 5.24. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap drugi Rysunek 5.25. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap trzeci Nero Express 7 3. Po skonfigurowaniu opcji widocznych na rysunku 5.22 kliknij przycisk Zapisz umieszczony w prawym dolnym narożniku głównego okna programu. 4. Sam proces zapisu oraz graficzne wskaźniki niczym nie różnią się od tego, z czym miałeś do czynienia podczas poprzednich kompilacji. Aby wykonać kopię płyty posiadając tylko nagrywarkę: 1. Po uruchomieniu Nero Express w głównym oknie (rysunek 5.23) kliknij lewym klawiszem myszy opcję Obraz, projekt, kopia, a następnie Kopiuj cały CD lub Kopiuj cały DVD. Tym razem nie musisz określać nagrywarki, z której chcesz skorzystać, ponieważ można to zrobić nieco później. 2. W oknie widocznym na rysunku 5.24, w polu Napęd źródłowy ustaw nagrywarkę, zawierającą oryginał płyty, której kopię chcesz wykonać. W polu Napęd docelowy ustaw Image Recorder. 3. Po wprowadzeniu zmian opisanych w poprzednich punktach kliknij przycisk Kopiuj widoczny w prawym dolnym narożniku głównego okna. Po chwili na ekranie monitora pojawi się nowe okno (rysunek 5.25); w polu Nazwa pliku wpisz dowolną nazwę dla pliku, który zostanie utworzony za kilka sekund. Następnie w polu Zapisz w ustaw dysk, na którym zmieści się obraz płyty CD. Pamiętaj, że obraz płyty może zajmować ok. 800 MB dla płyty CD i od 5 do 9 GB w przypadku nośnika DVD. Po wpisaniu nazwy i określeniu lokalizacji kliknij przycisk Zapisz. K o p i a i s t n i e j ą c e j p ł y t y 65 Rozdział 5. 4. Proces zapisywania zawartości płyty do obrazu potrwa od kilku do kilkunastu minut. Dokładny czas potrzebny na wykonanie tej operacji jest uzależniony od szybkości, z jaką odbywa się odczyt danych, oraz wydajności dysku twardego, na którym zapisywany jest obraz. Po zakończeniu tworzenia obrazu na ekranie monitora zobaczysz stosowny komunikat. Musisz kliknąć przycisk OK, a następnie wybrać opcję Nowy projekt. 5. Następnym etapem po sporządzeniu obrazu jest jego zapis na płycie. W tym celu zmień płytę w nagrywarce — oryginalny nośnik zastąp płytą do zapisu — a w głównym oknie programu kliknij opcję Obraz, projekt, kopia, a następnie Obraz dysku lub zapis projektu (rysunek 5.26). 6. W nowym oknie (rysunek 5.27), w polu Szukaj w ustaw dysk, na którym znajduje się uprzednio przygotowany obraz. Następnie w centralnej części kliknij plik obrazu i całość zatwierdź za pomocą przycisku Otwórz. 7. Ostatni etap, przedstawiony na rysunku 5.28, wymaga drobnych korekt ustawień. W polu Wybrana nagrywarka ustaw napęd, z którego będziesz korzystać podczas zapisu danych na płycie. Jeżeli chcesz skorygować szybkość zapisu, musisz w tym celu kliknąć przycisk zaznaczony za pomocą strzałki i zmienić wartość opcji Prędkość zapisu. 8. Jeżeli chcesz wykonać więcej niż jedną kopię, w polu Liczba kopii ustaw odpowiednią liczbę. Po nagraniu pierwszej płyty program poprosi Cię o zmianę nośnika i automatycznie nagra kolejne kopie. 9. Kliknij przycisk Zapis, aby rozpocząć nagrywanie płyty z obrazu znajdującego się na dysku. Operacja ta przebiega dokładnie tak samo jak w przypadku pozostałych rodzajów płyt. 66 y t y ł p j e c ą j e i n t s i a i p o K Rysunek 5.26. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap czwarty Rysunek 5.27. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap piąty Rysunek 5.28. Nero Express — kopia istniejącej płyty w konfiguracji z jednym napędem — etap szósty Rysunek 5.29. Nero Express — płyta z plikami mp3 — etap pierwszy Nero Express 7 Płyta z plikami mp3, wma lub Nero Digital Obecnie większość stacjonarnych odtwarzaczy płyt DVD, poza odczytem nośników z filmami, pozwala również na odtwarzanie plików mp3, wma lub Nero Digital. Dlatego program Nero Express posiada wyodrębnioną opcję, odpowiedzialną za przygotowanie odpowiedniej płyty nadającej się do tego celu. Należy wiedzieć, że różne urządzenia stacjonarne wspierają obsługę różnych formatów skompresowanej muzyki. Powoli standardem staje się wsparcie dla plików mp3 i wma. Natomiast nowy format Nero Digital pomału zdobywa pozycję na rynku. Za pomocą Nero Express możemy przygotować odpowiedni nośnik wszystkimi wymienionymi powyżej formatami. Cała operacja — niezależnie od wybranego formatu — przebiega w taki sam sposób i z tego powodu została opisana łącznie na przykładzie płyty z plikami mp3. (cid:190) Niestety wiele urządzeń dostępnych na naszym rynku pozwala wyłącznie na odsłuch plików mp3 z płyt CD. W przypadku nagrania takich plików na płycie DVD urządzenie po prostu nie widzi takiego nośnika i zgłasza błąd dysku. Aby przygotować płytę z plikami mp3, wma i Nero Digital: 1. Uruchom Nero Express, a następnie kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.29. W sekcji Nagrywarka, w polu o nazwie Wybierz urządzenie do nagrywania wskaż napęd, z którego chcesz skorzystać przy zapisie płyty. 67 P ł y t a z p l i k a m i m p 3 , w m a l u b N e r o D i g i t a l Rozdział 5. 2. Kliknij opcję Muzyka, a następnie wybierz rodzaj tworzonej płyty, np. MP3 CD (rysunek 5.30). 3. W oknie widocznym na rysunku 5.31 kliknij przycisk Dodaj, a następnie w kolejnym okienku odszukaj, wskaż i dodaj odpowiednie pliki do tworzonej kompilacji. Operacja ta niczym nie różni się od czynności, jakie wykonywałeś podczas tworzenia poprzednich rodzajów płyt. 4. Dodając dane do tworzonej płyty, możesz je pogrupować w katalogi, odpowiadające na przykład tytułom płyt bądź wykonawcom. Dodając pliki zwracaj uwagę na to, aby nie przekroczyć pojemności płyty — obserwuj graficzny wskaźnik zajętości. Po skompletowaniu zawartości nośnika kliknij przycisk Dalej, aby kontynuować. 5. W następnym oknie, którego fragment widać na rysunku 5.32, w polu Nazwa dysku wpisz tytuł tworzonej płyty. Możesz również ustawić liczbę kopii, jeżeli planujesz nagrać więcej sztuk tej samej płyty. Kliknij przycisk Zapis, aby rozpocząć nagrywanie danych na płycie. 6. Sam proces nagrywania płyty nie różni się od poprzednich sytuacji, w związku z tym został przeze mnie pominięty. Rysunek 5.30. Nero Express — płyta z plikami mp3 — etap drugi Rysunek 5.31. Nero Express — płyta z plikami mp3 — etap trzeci Rysunek 5.32. Nero Express — płyta z plikami mp3 — etap czwarty 68 l a t i g i D o r e N b u l a m w , 3 p m i m a k i l p z a t y ł P Nero Express 7 Płyta z filmem Za pomocą Nero Express możesz przygotować płyty w formacie Video CD, Super Video CD oraz DVD-Video. Przed przystąpieniem do zapisu płyt wideo musisz przygotować odpowiedni plik zawierający film. Plik ten musi być zapisany w standardzie MPEG. Sam proces przygotowania filmu wideo wykracza poza ramy tej publikacji i zakładam, że posiadasz odpowiedni materiał na płytę. Więcej informacji na temat przygotowania filmu znajdziesz w rozdziale poświęconym Nero Vision 4. W przypadku nośników DVD-Video za pomocą Nero Express możemy jedynie nagrać gotowy materiał na płytę. Innymi słowy, cały proces przetworzenia plików mpeg na voby, bup oraz ifo należy przeprowadzić w jakimś programie do authoringu, np. NeroVision 4, lub zgrać z oryginalnej płyty za pomocą Nero Recode 2. Więcej informacji na temat tych aplikacji znajdziesz w kolejnych rozdziałach niniejszej książki. Tabela 5.1 zawiera podstawowe informacje na temat właściwości plików dla formatów wymaganych do przygotowania płyt Video CD — VCD, Super Video CD — SVCD oraz DVD-Video. P ł y t a z f i l m e m Tabela 5.1. Podstawowe parametry płyt wideo Rozdzielczość Rodzaj kompresji wideo Wideo bitrate (kb/s) Rodzaj kompresji audio Audio bitrate (kb/s) Wielkość minuty filmu VCD 352×288 MPEG 1 1150 kb/s MPEG 1 224 kb/s 10 MB/min SVCD 480×576 MPEG 2 1500 – 2500 kb/s MPEG 1 128 – 384 kb/s 10 – 20 MB/min DVD-Video 720×576 MPEG 2 3000 – 8000 kb/s MPEG 1, MPEG 2, AC3, DTS, PCM 192 – 448 kb/s 30 – 70 MB/min 69 Rozdział 5. Aby przygotować płytę CD z filmem — VCD i SVCD: 1. Uruchom Nero Express, a następnie kliknij przycisk oznaczony za pomocą strzałki na rysunku 5.33. W sekcji Nagrywarka, w polu o nazwie Wybierz urządzenie do nagrywania wskaż napęd, z którego chcesz skorzystać przy zapisie płyty. 2. Kliknij opcję Wideo/zdjęcia, a następnie wybierz rodzaj tworzonej płyty, np. Super Video CD (rysunek 5.34). 3. Następny etap polega na dodaniu pliku z filmem do tworzonej kompilacji. W tym celu w oknie widocznym na rysunku 5.35 za pomocą przycisku Dodaj otwórz nowe okno, w którym musisz odszukać i wskazać uprzednio przygotowany plik w formacie mpeg. Pamiętaj, że film ten musi spełniać określone wymogi podane w tabeli 5.1. Cała operacja odbywa się dokładnie tak samo jak w przypadku dodawania danych do innych rodzajów płyt. m e m l i f z a t y ł P 70 Rysunek 5.33. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap pierwszy Rysunek 5.34. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap drugi Rysunek 5.35. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap trzeci Nero Express 7 4. Po dodaniu filmu należy przyjrzeć się jego właściwościom — w tym celu musisz zaznaczyć pozycję na liście i kliknąć przycisk Właściwości. W oknie widocznym na rysunku 5.36 przejdź do zakładki Menu i za pomocą suwaka oznaczonego strzałką ustaw dowolną klatkę filmu, która ma być widoczna w menu tworzonej płyty. Dodatkowo w polu Tytuł możesz wpisać tekst, który będzie widoczny jako opis zdjęcia w menu krążka wideo. Po wprowadzeniu zmian kliknij przycisk OK, aby wrócić do głównego okna programu. 5. Nero Express dla płyty wideo domyślnie tworzy menu, które możesz wyłączyć, jeżeli uznasz je za zbędne. Wystarczy, że w głównym oknie programu (widocznym na rysunku 5.35) wyłączysz opcję Utwórz menu dla VCD lub Utwórz menu dla SVCD. 6. Jeżeli chcesz, aby tworzona płyta zawierała kilka krótszych filmów, możesz powtórzyć czynności opisane w punktach 3. i 4. Po skompletowaniu materiału i wprowadzeniu odpowiednich korekt w ustawieniach kliknij przycisk Dalej. 7. Jeżeli zdecydowałeś się na utworzenie menu, to następny etap pozwala na zmianę jego wyglądu. Przyciski widoczne na rysunku 5.37 pozwalają kontrolować układ, wygląd tekstu, krój czcionki oraz tło i kolorystykę menu. Wprowadzanie zmian w wyglądzie menu rozpocznij od kliknięcia przycisku Tło. Jeżeli chcesz w tle menu umieścić zdjęcie, to w oknie widocznym na rysunku 5.38, w polu Zdjęcie w tle, w nowym oknie wskaż zdjęcie i wybór zatwierdź przyciskiem OK. Dodatkowo warto dobrać kolor tła tak, by był zbliżony do zdjęcia. Dzięki temu całość będzie wyglądać bardziej estetycznie. Po wprowadzeniu zmian w tle menu kliknij przycisk OK, aby zachować zmiany i wrócić do głównego okna programu. 71 P ł y t a z f i l m e m Rysunek 5.36. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap czwarty Rysunek 5.37. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap piąty Rysunek 5.38. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap szósty Rysunek 5.39. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap siódmy Rysunek 5.40. Nero Express — przygotowanie płyty VCD lub SVCD — etap ósmy Rozdział 5. 8. Kliknij przycisk Układ i w nowym oknie (rysunek 5.39) z listy wybierz, ile miniatur ma być widocznych w menu. Dodatkowo możesz zdecydować, czy stopka i nagłówek menu mają być oddzielone od reszty za pomocą poziomych linii. Po wprowadzeniu zmian kliknij przycisk OK, aby wrócić do głównego okna. 9. Na koniec zmian wyglądu menu kliknij przycisk Tekst, aby wprowadzić zmiany w treści nagłówków. W oknie widocznym na rysunku 5.40, w polu Nagłówek wpisz tytuł menu, a za pomocą przycisków Czcionka, Cień oraz koloru zmień wygląd napisu. Podobnie postąp w przypadku pozostałych opcji. Po wprowadzeniu zmian kliknij przycisk OK, aby wrócić do głównego okna programu Nero Express, i sprawdź na podglądzie, czy odpowiada Ci uzyskana forma menu. W razie konieczności wprowadź odpowiednie korekty i kliknij przycisk Dalej. 10. W następnym oknie, korzystając z wiedzy zdobytej w poprzednich opisach, ustaw szybkość zapisu, tytuł płyty i kliknij przycisk Zapis, aby rozpocząć nagrywanie danych na płycie. Dokładny opis procesu nagrywania danych znajdziesz w jednym z poprzednich rozdziałów. 11. Aby sprawdzić nagraną płytę, skorzystaj ze stacjonarnego odtwarzacza płyt DVD (większość urządzeń pozwala na odczyt nagrywanych płyty oraz obsługuje formaty VCD i SVCD) lub programu Nero ShowTime. m e m l i f z a t y ł P 72 Rysunek 5.41. Nero Express — przygotowanie DVD-Video — etap pierwszy Rysunek 5.42. Nero Express — przygotowanie DVD-Video — etap drugi Rysunek 5.43. Nero Express — płyta ze zdjęciami — etap pierwszy Nero Express 7 Aby przygotować płytę DVD z filmem: 1. Korzystając z wiedzy zdobytej w poprzednich opisach, w głównym oknie Nero Express ustaw nagrywarkę, z której będziesz korzystać, a następnie wybierz opcję Wideo/zdjęcia i Pliki DVD-Video (rysunek 5.41). 2. W oknie widocznym na rysunku 5.42 kliknij przycisk Dodaj widoczny w prawej części okna i w nowym oknie odszukaj i wskaż uprzednio przygotowane pliki vob, ifo oraz bup. Cały proces dodawania danych odbywa się w taki sam sposób jak w przypadku innych danych. 3. Jeżeli dodawałeś pliki ifo, vob oraz bup utworzone za pomocą Nero Vision 4 bądź Nero Recode 2, to będą one idealnie pasować do pojemności nagrywanej płyty DVD (rysunek 5.42) i możesz natychmiast kliknąć przycisk Dalej. 4. Ostatni etap tworzenia płyty jest taki sam jak we wszystkich pozostałych przypadkach, a więc możesz określić szybkość zapisu, nadać tytuł oraz kliknąć przycisk Zapis i cierpliwie czekać na zakończenie operacji. 5. Gotowy nośnik możesz sprawdzić w stacjonarnym odtwarzaczu płyt DVD bądź za pomocą programu Nero ShowTime. Płyta ze zdjęciami Używając Nero Express możesz przygotować płytę zawierającą zdjęcia. Rozwiązanie w całości bazuje na formacie VCD lub SVCD i dzięki temu przeglądanie tak sporządzonej płyty jest możliwe bądź to na stacjonarnym odtwarzaczu płyt DVD, bądź na komputerze, np. za pomocą Nero ShowTime. Aby przygotować płytę CD ze zdjęciami: 1. Korzystając z wiedzy zdobytej w poprzednich opisach, w głównym oknie Nero Express ustaw nagrywarkę, z której będziesz korzystać, a następnie wybierz opcję Wideo/zdjęcia i Pliki DVD-Video (rysunek 5.43). 73 P ł y t a z e z d j ę c i a m i Rozdział 5. 2. W następnym oknie, widocznym na rysunku 5.44, za pomocą przycisku Dodaj odszukaj i dołącz do tworzonej płyty zdjęcia. Wystarczy, że klikniesz przycisk Dodaj i w nowym oknie odszukasz odpowiednie pliki, zaznaczysz je i dołączysz do kompilacji. Pamiętaj o tym, by śledzić wskaźnik zajętości tworzonej płyty. Zwróć również uwagę na to, że na liście ponad zdjęciami pojawiły się dodatkowe pozycje — są to poszczególne menu. Każdy z wpisów to jedna część menu z odrębnymi właściwościami. W przypadku płyty ze zdjęciami możesz zrezygnować z edycji tych właściwości. 3. Każda pozycja widoczna na liście posiada swoje właściwości. Jeżeli klikniesz zdjęcie, a następnie przycisk Właściwości, to w nowym oknie, które jest widoczna na rysunku 5.45, będziesz mógł zmienić kilka elementów. (cid:86) W zakładce Właściwości możesz ustawić czas prezentacji pojedynczego zdjęcia. Do tego celu służy opcja Przerwa po ścieżce. Natomiast po kliknięciu przycisku Efekty uzyskasz dostęp do filtrów, które możesz wykorzystać do zmiany wyglądu zdjęcia. (cid:86) W zakładce Menu możesz zmienić opis zdjęcia. Opis będzie widoczny pod fotografią w menu. 4. Kolejny etap, przedstawiony na rysunku 5.46, odpowiada za zmianę wyglądu menu. Zasada obsługi oraz dostępne możliwości są dokładnie takie same jak w przypadku płyt VCD i SVCD. Przypomnę tylko, że opcja Tło pozwala na zmianę koloru oraz podkładu tła. Natomiast za pomocą opcji Tekst możesz zmodyfikować zawartość stopki i nagłówka menu. Dzięki opcji Układ masz możliwość określenia liczby miniaturek widocznych w menu. Po wprowadzeniu zmian kliknij przycisk Dalej, aby kontynuować tworzenie płyty ze zdjęciami. 5. Ostatni etap jak zwykle wymaga podania tytułu płyty, szybkości zapisu oraz kliknięcia przycisku Zapis. 6. Gotową płytę możesz sprawdzić za pomocą stacjonarnego odtwarzacza płyt DVD bądź na komputerze w programie Nero ShowTime. 74 i m a i c ę j d z e z a t y ł P Rysunek 5.44. Nero Express — płyta ze zdjęciami — etap drugi Rysunek 4.45. Nero Express — płyta ze zdjęciami — etap trzeci Rysunek 5.46. Nero Express — płyta ze zdjęciami — etap czwarty
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Po prostu Nero 7
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: