Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00309 006133 11246326 na godz. na dobę w sumie
Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz - ebook/pdf
Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-395-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Paweł Borszowski doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik Podyplomowych Studiów Podatkowych na UWr; były pozaetatowy członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu; autor ponad 150 publikacji z zakresu prawa podatkowego, w tym komentarza do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Warszawa 2011) oraz komentarza do ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatku leśnym (Warszawa 2013).

Klaudia Stelmaszczyk doktor nauk prawnych; członek Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu oraz Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych w Warszawie; starszy wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu; autor i współautor wielu publikacji z zakresu finansów samorządowych.

W komentarzu w sposób kompleksowy i przejrzysty omówiono wszystkie zmiany do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatku leśnym, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. oraz przedstawiono regulację o opłacie reklamowej, która weszła w życie w dniu 11 września 2015 r. Autorzy wyjaśniają poszczególne regulacje i ukazują kontekst stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do analizy konkretnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych.

W opracowaniu zaprezentowano m.in.:
zmiany defi nicji legalnych gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i ich konsekwencji dla praktyki podatkowej,
zmiany konstrukcji podatnika podatku od nieruchomości, stawek oraz zwolnień ustawowych,
nowe regulacje w zakresie opłat lokalnych wprowadzenia fakultatywności tych opłat, jak również wprowadzenia opłaty reklamowej,
zmiany dotyczące sformułowania zakresu oraz podstawy opodatkowania w podatku rolnym, zakresu zwolnień ustawowych i ulgi klęskowej ,
zmiany w zakresie stawki podatku leśnego,
wprowadzone w podatku rolnym i leśnym regulacje upraszczające , będące konsekwencją odpowiednich zmian dokonanych w zakresie podatku od nieruchomości.

Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla pracowników samorządowych organów podatkowych, w tym osób przygotowujących projekty aktów prawa miejscowego w zakresie podatków i opłat lokalnych. Będzie pomocnym źródłem wiedzy dla pracowników Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, Regionalnych Izb Obrachunkowych, doradców podatkowych, sędziów, adwokatów oraz radców prawnych zajmujących się sprawami podatkowymi z tej dziedziny. Zaintereseuje również podatników oraz przedstawicieli doktryny.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

podatki i opłaty lokalne podatek rolny podatek leśny Komentarz Paweł Borszowski, Klaudia Stelmaszczyk KOMENTARZE PRAKTYCZNE WARSZAWA 2016 Stan prawny na dzień 1 kwietnia 2016 r. Recenzent Prof. dr hab. Jerzy Małecki Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Kinga Zając Opracowanie redakcyjne Katarzyna Rybczyńska Łamanie Andrzej Gudowski Komentarze do poszczególnych artykułów napisali: Paweł Borszowski, Klaudia Stelmaszczyk – wprowadzenie Podatki i opłaty lokalne: Paweł Borszowski – art. 1, art. 1a (z wyjątkiem art. 1a ust. 1 pkt 3a – tezy 37–41), art. 1b, art. 1c, art. 2–4, art. 5 (z wyjątkiem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d – teza 5), art. 6, art. 7 (z wyjątkiem art. 7 ust. 1 pkt 6 – teza 18), art. 7a–12b Klaudia Stelmaszczyk – art. 1a ust. 1 pkt 3a (tezy 37–41), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d (teza 5), art. 7 ust. 1 pkt 6 (teza 18), art. 13–14, art. 17a, art. 17b, art. 18, art. 19, art. 20, art. 20a–20d, art. 21, art. 23 Paweł Borszowski, Klaudia Stelmaszczyk – art. 5 ust. 2–4 (tezy 16–18), art. 7 ust. 1 pkt 5 i 13 (tezy 17 i 31), art. 7 ust. 3 (teza 41), art. 15–17, art. 18a Podatek rolny: Paweł Borszowski – art. 1–3a, art. 4–6c, art. 12–13 (z wyjątkiem art. 12 ust. 1 pkt 11 – tezy 16–18), art. 13b–13f Klaudia Stelmaszczyk – art. 3b, art. 7–11, art. 12 ust. 1 pkt 11 (tezy 16–18), art. 13a Podatek leśny: Paweł Borszowski – art. 1–7 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-8092-281-5 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Art..1... Art..1a... Art. 1b. Art. 1c. Wykaz skrótów............................................................................... Wprowadzenie............................................................................... Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych....................................................................... Rozdział 1..Przepisy.ogólne.............................................................. [Zakres.regulacji]....................................................... [Definicje.legalne]..................................................... [Ulgi i zwolnienia podatkowe określone w odrębnych regulacjach]......................................... [Właściwość organów podatkowych]........................ Rozdział 2..Podatek od nieruchomości............................................. [Przedmiot podatku od nieruchomości].................... [Podatnicy podatku od nieruchomości]..................... [Podstawa.opodatkowania]...................................... [Wysokość stawek podatku od nieruchomości]......... [Powstanie obowiązku podatkowego. Zobowiązanie podatkowe]........................................ [Zwolnienia.od.podatku]........................................... Rozdział 2a..Ewidencja podatkowa nieruchomości.......................... Art. 2. Art. 3. Art..4... Art. 5. Art. 6. Art..7... Art. 7a. [Ewidencja nieruchomości na potrzeby wymiaru i poboru podatków]................................... Rozdział 3..Podatek od środków transportowych............................ Art. 8. [Przedmiot podatku od środków transportowych]....................................................... 9 13 15 17 17 22 98 109 111 111 136 157 165 185 203 267 267 270 270  Spis treści Art. 9. [Podatnicy podatku od środków transportowych. Obowiązek podatkowy i zobowiązanie . podatkowe].............................................................. Art. 10. [Wysokość stawek podatku od środków transportowych]....................................................... Art. 11. [Zobowiązanie podatkowe]....................................... Art. 11a. [Zwrot podatku od środków transportowych].......... Art. 12. Art..12a... [Inne.ulgi.i.zwolnienia.od.podatku. Art. 12b. [Przeliczenie stawek podatku od środków [Zwolnienia od podatku od środków transportowych]....................................................... od środków transportowych].................................... transportowych]....................................................... Rozdział 4..(uchylony)...................................................................... Art..13–14..(uchylone)................................................................ Rozdział 5..Opłaty lokalne................................................................ Art. 15. [Opłata targowa]...................................................... Art. 16. [Zwolnienie od opłaty targowej]............................... Art. 17. [Opłata miejscowa i uzdrowiskowa]......................... Art. 17a. [Przedmiot i podmioty opłaty reklamowej]............... Art. 17b. [Wysokość opłaty reklamowej].................................. Art. 18. (uchylony)................................................................. Art. 18a. [Opłata od posiadania psów].................................... Art. 19. [Uchwały podatkowe w zakresie opłat lokalnych]...... Rozdział 6..Przepisy końcowe........................................................... [Waloryzacja stawek podatków i opłat lokalnych]...... Art. 20. Art. 20a. [Obowiązywanie stawek podatkowych . z.roku.poprzedniego]................................................ Art. 20b. [Pomoc publiczna w uchwałach podatkowych]........ Art. 20c. [Pomoc de minimis w uchwałach podatkowych]...... Art..20d... [Delegacja.ustawowa]............................................... Art. 21. Art. 22. Art..23... Art. 24. [Zastąpienie podatku drogowym podatkiem od środków transportowych].................................... [Deklaracja i płatność podatku w 1991 r.]................. [Przepis.derogacyjny]................................................ [Wejście w życie ustawy]........................................... Załączniki (pominięte)...................................................................... 274 287 293 295 299 307 308 310 310 311 311 318 319 327 337 338 338 343 354 354 355 358 359 360 363 364 364 365 365  Spis treści Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art..3a... Art. 3b. Art..4... Art..5... Art. 6. Art. 6a. Art..6b... Art. 6c. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym................ Rozdział 1..Przepisy.ogólne.............................................................. [Przedmiot opodatkowania]...................................... [Pojęcie gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej].............................................. [Pojęcie podatnika podatku rolnego]........................ [Wyłączenia podmiotowe]........................................ [Zakres zadań sejmiku województwa]....................... Rozdział 2..Zasady.ustalania.podatku.............................................. [Podstawa.opodatkowania..Przeliczniki]................... [Delegacja.ustawowa]............................................... [Wysokość podatku rolnego].................................... [Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Zobowiązanie podatkowe]................ [Fakultatywny.tryb.poboru.podatku]........................ [Łączne zobowiązanie pieniężne].............................. Rozdział 3..(uchylony)...................................................................... Art. 7–11. (uchylone)................................................................. Rozdział 4..Zwolnienia.i.ulgi.podatkowe.......................................... [Zwolnienia.od.podatku.rolnego].............................. Art..12... Art..13... [Ulga.inwestycyjna]................................................... Art. 13a. (uchylony)................................................................. Art..13b... [Ulga.z.tytułu położenia gruntów na terenach górskich i podgórskich]......................... Art. 13c. [Ulga klęskowa]........................................................ Art. 13d. [Tryb stosowania ulg i zwolnień. Zbieg praw do ulg i zwolnień]..................................................... Art. 13e. [Zakres kompetencji rady gminy].............................. Art. 13f. [Ulgi podatkowe jako pomoc publiczna]................... Rozdział 5..Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe....................................................... Art. 14–15. (pominięto).............................................................. Art. 16. [Zakres stosowania ulg w podatku gruntowym]....... Art. 17. [Równorzędność pojęć podatku gruntowego . . i.rolnego].................................................................. Art. 17a. [Zakres stosowania pojęcia podatnika . podatku rolnego w odrębnych przepisach]............... 367 369 369 379 384 396 397 398 398 409 409 414 423 428 433 433 435 435 472 483 484 485 491 492 493 494 494 494 494 495  Spis treści Art. 18. Art. 19. Art. 20. [Kompetencje Prezesa GUS w zakresie ogłoszenia . przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych . gospodarstwach rolnych].......................................... [Utrata mocy ustaw]................................................. [Wejście w życie ustawy]........................................... Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym.......... Art. 1. [Przedmiot opodatkowania]...................................... Art..2... [Definicja.podatnika]................................................. Art..3... [Podstawa.opodatkowania]...................................... Art. 4. [Wysokość podatku leśnego].................................... Art..5... [Obowiązek podatkowy]........................................... Art. 6. [Powstanie zobowiązania podatkowego].................. Art. 6a. [Łączne zobowiązanie pieniężne].............................. Art. 7. [Zwolnienia od podatku leśnego].............................. Art. 8–9. (pominięto)............................................................... Art. 10. (uchylony)................................................................. Art. 11. [Zwolnienie z podatku prowadzących . zakłady pracy chronionej i aktywności zawodowej . – przepis przejściowy]............................................... Art. 12. [Ustalanie wysokości podatku leśnego w 2003 r.]..... Art. 13. [Wejście w życie ustawy]........................................... Bibliografia..................................................................................... 495 495 495 497 499 506 512 513 519 522 530 531 540 540 540 540 541 543  Wykaz skrótów Akty prawne k.c.. k.p.a.. k.p.c.. ord..pod.. p.r.d.. Konstytucja.RP. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwiet- – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postę- powania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po- stępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) nia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) pr..bud./p.b.. – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290) pr..wod.. – ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.)  Wykaz skrótów Regio- nalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst rozporządzenie – rozporządzenie Ministra w.sprawie. ewidencji. gruntów. i.budynków u.och.zab. jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.) Rozwoju – ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku u.p.l.. u.p.o.l.. u.p.p.m. u.p.r.. u.p.z.p.. u.r.o.d.. u.s.d.g.. u.w.l.. 10 leśnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 374) – ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przy- staniach morskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 179 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i za- gospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40 z późn. zm.) – ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działal- ności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1892) – ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdro- ustawa. o.lecznictwie. wiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowym uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 651 z późn. zm.) cinie Czasopisma i publikatory Wykaz skrótów Biul. RIO Szcz. – Biuletyn Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szcze- – Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej – Biuletyn Skarbowy – Doradca Podatkowy – Dziennik Ustaw Biul. Skarb. Dor..Pod.. Dz..U.. Dz..Urz..Doln.. – Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego Dz..Urz..Lubus.. – Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego Dz..Urz. Małop. – Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego Dz..Urz..Opol.. – Dziennik Urzędowy Województwa Opolskiego Dz..Urz..Podk.. – Dziennik Urzędowy Województwa Podkarpackiego Dz..Urz. Pomor. – Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego Dz..Urz..UE. Dz..Urz..Wielk. – Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego Dz..Urz.. – Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopo- morskiego Zachod. – Finanse Komunalne FK. – Gazeta Prawna GP GSP-PO – Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa – Monitor Polski M.P.. – Monitor Podatkowy Mon..Pod.. – Nowe Zeszyty Samorządowe NZS ONSA – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjne- ONSAiWSA OSA OSP OSS OTK-A PiP. POP. PPLiFS Prz..Pod.. go i wojewódzkich sądów administracyjnych – Orzecznictwo Sądów Administracyjnych – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A – Państwo i Prawo – Przegląd Orzecznictwa Podatkowego – Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samo- rządowych – Przegląd Podatkowy 11 Wykaz skrótów Rzeczposp..PCD – Rzeczpospolita – Prawo co dnia Rzeczposp..PiP – Rzeczpospolita – Prawo i Praktyka S. Pod. ST ZNSA – Serwis Podatkowy – Samorząd Terytorialny – Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego – Główny Urząd Statystyczny – System Informacji Prawnej LEX – Naczelny Sąd Administracyjny – Polski Związek Działkowców – Regionalna Izba Obrachunkowa – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Wojewódzki Sąd Administracyjny Inne GUS LEX. NSA PZD. RIO. SN TK. WSA 12 Wprowadzenie Podatki i opłaty lokalne, a szczególnie podatek od nieruchomości, sta- nowią istotne źródło dochodów budżetu gminy. Dlatego też analiza konstrukcji tych danin publicznych staje się dla samorządów gminnych istotnym instrumentem realizowania przez nich polityki podatkowej. Oddany do rąk Czytelników Komentarz w sposób precyzyjny przedsta- wia konstrukcję prawną tych danin wraz z ukazaniem ich funkcjono- wania w praktyce podatkowej, szczególnie w licznie przywoływanych i cytowanych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych i Na- czelnego Sądu Administracyjnego. Przeważająca część rozważań zawartych w publikacji dotyczy podat- ku od nieruchomości. Jest to uzasadnione nie tylko jego znaczeniem w konstruowaniu dochodów budżetu gminy, ale przede wszystkim licznymi wątpliwościami, jakie pojawiają się w praktyce podatkowej. Ustawodawca z racji charakteru prawnego podatku od nieruchomości, korzystając ze swej autonomii, wprowadza wiele definicji legalnych do jego konstrukcji. Autorzy poświęcili zatem szczególną uwagę analizie tych pojęć z wykorzystaniem licznego orzecznictwa podatkowego. Warto podkreślić, że w komentarzu poddano analizie zmiany w usta- wie o podatkach i opłatach lokalnych oraz w ustawie o podatku rolnym i w ustawie o podatku leśnym, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jeżeli chodzi o zmiany wprowadzone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, szczególną uwagę autorzy poświęcili zmianie de- 13 Wprowadzenie finicji legalnej gruntów, budynków i budowli związanych z prowadze- niem działalności gospodarczej i konsekwencjami tej zmiany dla prak- tyki podatkowej. Istotne zmiany dotyczą również konstrukcji podatnika podatku od nieruchomości, stawek tego podatku czy też zwolnień usta- wowych. Nie można także pominąć zmian dotyczących art. 6 u.p.o.l., które mają ,,wymiar upraszczający”, jak również zmian w konstrukcji zwolnień ustawowych. Istotne są również nowe regulacje w zakresie opłat lokalnych, tj. wprowadzenie fakultatywności tych opłat, jak rów- nież wprowadzenie opłaty reklamowej. W przypadku regulacji wprowadzonych z dniem 1 stycznia 2016 r. w ustawie o podatku rolnym i w ustawie o podatku leśnym autorzy po- święcili szczególną uwagę zmianom dotyczącym sformułowania zakresu opodatkowania w podatku rolnym, podstawy opodatkowania w podatku rolnym, zmianom w zakresie zwolnień ustawowych w podatku rolnym i ulgi ,,klęskowej” oraz w zakresie obniżenia stawki podatku leśnego. W obu tych podatkach autorzy zwrócili uwagę również na wprowadze- nie ,,regulacji upraszczających”, będących konsekwencją odpowiednich zmian dokonanych w zakresie podatku od nieruchomości. Paweł Borszowski Klaudia Stelmaszczyk 14 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych1 (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849; zm.: Dz. U. z 2015 r. poz. 528, poz. 699, poz. 774, poz. 1045, poz. 1283, poz. 1777, poz. 1890) 1 Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 92/106/EWG z dnia 7 grudnia 1992 r. w sprawie ustanowienia wspólnych za- sad dla niektórych typów transportu kombinowanego towarów między państwami człon- kowskimi (Dz. Urz. WE L 368 z 17.12.1992); 2) dyrektywy 1999/62/WE z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użyt- kowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz. Urz. WE L 187 z 20.07.1999). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne. 1 1 Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. [Zakres.regulacji] Ustawa normuje: 1) podatek od nieruchomości; 2) podatek od środków transportowych; 3) (uchylony); 4) opłatę targową; ) opłatę miejscową; a) opłatę uzdrowiskową; b) opłatę reklamową; ) (uchylony); ) opłatę od posiadania psów. Zakres normatywnego pojęcia podatków i opłat lokalnych 1. Zakres normatywnego pojęcia podatków i opłat lokalnych, a więc tak- że kształt przepisu art. 1 ustawy, podlegał pewnym modyfikacjom. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawodawca w art. 1 – w obecnym kształcie – nie używa wyrażenia wskazującego na pojęcie podatków i opłat lokalnych, jednakże to pojęcie wynika z samego tytułu ustawy, który zgodnie z § 16 w związku z § 19 rozporządzenia Prezesa Paweł Borszowski 1 Art. 1 Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 283) zawiera ogólne opisowe określenie przedmiotu ustawy. W tekście pierwotnym ustawy (Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31) aż do 1 stycznia 2003 r. ustawodawca po- sługiwał się kategorią obowiązku podatkowego, a jednocześnie używał wyrażenia definiującego opłaty lokalne. Zgodnie z tym przepisem ustawa określała obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych, podatku od posiadania psów oraz opła- tach lokalnych: targowej, miejscowej i administracyjnej. Wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2003 r. takiego kształtu normatywnego przepisu art. 1 u.p.o.l., w którym ustawodawca nie używa wyrażenia definiują- cego podatki i opłaty lokalne, lecz wymienia ich zakres (co z pewnymi modyfikacjami obowiązuje także w obecnym kształcie prawnym), nie ma znaczenia dla praktyki podatkowej. W szczególności nie oznacza, że w obecnym stanie prawnym (a także z dniem 1 stycznia 2003 r.) w art. 1 u.p.o.l. w katalogu wymienionych podatków i opłat zawarł prawodawca także te, które nie mają charakteru podatków i opłat lokalnych. Ponadto, skoro ustawodawca używa pojęcia podatków i opłat, powstaje pytanie, czy istotnie normodawca przestrzega wymogów konstrukcji normatyw- nej charakterystycznej dla podatków i opłat? Wydaje się, że tego założenia ustawodawcy nie udało się zrealizować w pełni, gdyż – jak słusznie się podkreśla w doktrynie – opłata targo- wa, pomimo że ma określenie wskazujące na opłatę jako daninę, nie wykazuje cech opłaty, lecz podatku. Brak tu bowiem odpłatności cha- rakterystycznej dla opłaty (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2009, s. 619–620). Opłata targowa mieści się więc w zakresie pojęcia podatku. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordy- nacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) podatkiem jest bowiem publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, woje- wództwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Opłatę targową należy więc kwalifikować jako publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gmin. Problem odpłatności opłat lokalnych zdaje się mieć większy zakres. Trudności napotyka bowiem poszukiwanie cechy odpłatności w przy- 1 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 padku pozostałych opłat lokalnych, jak również co do nowego rozwią- zania normatywnego, jakie ustawodawca serwuje w zakresie opłaty reklamowej. Komentowany art. 1 u.p.o.l. w obecnym kształcie normatywnym wy- mienia więc świadczenia, kwalifikując je do obszaru podatków lokal- nych i opłat lokalnych, pomimo że nie używa tego wyrażenia we wska- zanym przepisie. Potwierdzeniem tego jest także art. 1c u.p.o.l., który przy określeniu organu właściwego w sprawach podatków i opłat rów- nież nie używa sformułowań wskazujących na podatki i opłaty „lokal- ne”, lecz posługuje się wyrażeniem podatków i opłat „unormowanych w niniejszej ustawie”. Unikanie pojęcia podatków i zastępowanie ich pojęciem opłat ma wy- miar psychologiczny (J. Gliniecka, Fiskalna i pozafiskalne funkcje opłat jako władczej formy dochodów publicznych (w:) Księga Jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego. Stanowienie i stosowanie prawa po- datkowego, Wrocław 2009, s. 167; zob. również w kwestii braku cechy odpłatności P. Borszowski, K. Stelmaszczyk, Opłata eksploatacyjna jako danina publiczna (w:) Prawo i administracja dla regionu, nr 2, red. P. Bor- szowski, P. Szymaniec, T. Moskal, Wałbrzych 2015). Pojawia się jednak problem oceny takiego podejścia normodawcy. Do rozważenia pozo- staje zatem kwestia potencjalnych korzyści, które prawodawca osiągnie poprzez preferowanie pojęcia opłat dla „konstrukcyjnych podatków” i jednocześnie negatywnych skutków, jakie to spowodowuje w zakresie lansowanego pojęcia systemu danin publicznych. Jeżeli chodzi o zakres podatków i opłat lokalnych, to od 1 stycznia 2003 r. zmienił się on czterokrotnie. Na mocy art. 54 pkt 1 ustawy z dnia 28 lip- ca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 651 z późn. zm.) z dniem 2 października 2005 r. do art. 1 dodano pkt 5a określający opłatę uzdrowiskową. Z dniem 1 stycz- nia 2007 r. uchylono art. 1 pkt 6, czyli przepis dotyczący opłaty admi- nistracyjnej na mocy art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 783 z późn. zm.). Paweł Borszowski 1 Art. 1 Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych Na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych in- nych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828) uchylono przepis art. 1 pkt 3 do- tyczący podatku od posiadania psów, wprowadzając w art. 1 pkt 7 opłatę od posiadania psów zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy. Na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związ- ku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774) z dniem 11 września 2015 r. wprowadzono nową opłatę publicznopraw- ną, tj. opłatę reklamową jako narzędzie zmierzające do porządkowania przestrzeni publicznej. Nie tylko w literaturze przedmiotu, ale także w praktyce podatkowej, pojawiają się stosunkowo często określenia wskazujące na podatki sa- morządowe. Warto zatem wyjaśnić relację pomiędzy pojęciem podat- ków lokalnych a pojęciem podatków samorządowych. Podatki lokalne a podatki samorządowe 2. W praktyce podatkowej używa się wyrażenia „podatki samorządowe” (przykładem takiej praktyki może być wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2007 r., I SA/Po 90/07, LEX nr 340167). Wyrok ten dotyczy poprzedniego stanu prawnego, gdzie ustawodawca wprowadzał kon- strukcję podatku od posiadania psów, niemniej ma bezpośrednie od- niesienie do poruszanej problematyki. Pojęcie podatki samorządowe jest również przyjmowane przez doktrynę (E. Ruśkowski, Komentarz do art. 5 (w:) Finanse publiczne. Komentarz praktyczny, red. E. Ruśkowski, J.M. Salachna, Gdańsk 2013, s. 68). Sformułowanie to nie jest pojęciem normatywnym. Nie posługuje się nim bowiem ustawodawca w komentowanej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ani w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o docho- dach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 513 z późn. zm.) czy też w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samo- rządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm.). Określenie „podatki samorządowe” jest więc pojęciem wykorzystywa- nym do opisania podatków lokalnych, ale ma zakres szerszy, ponieważ 20 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 obejmuje także inne podatki, które stanowią dochód samorządu gmin- nego, ale jednocześnie takie podatki, w ramach których organy samo- rządu gminnego mają pewien wpływ na kształtowanie ich konstrukcji normatywnej. Chodzi tu o podatek rolny uregulowany ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 z późn. zm.) oraz podatek leśny uregulowany ustawą z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 465 z późn. zm.). Pojęcie „podatki samorządowe” jest więc określeniem szerszym niż ter- min „podatki lokalne”. Istotę tego pojęcia wyznaczają następujące cechy: 1) bezpośredni wpływ tych podatków na dochody gminy, 2) udział organów gminy w kształtowaniu ich konstrukcji norma- tywnej. Wypada jednak podkreślić posługiwanie się przez ustawodawcę sformu- łowaniem „podatki lokalne”, co potwierdza także ustawodawca w Kon- stytucji RP (ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), gdzie w przepisie art. 168 stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokal- nych w zakresie określonym w ustawie. Dlatego też słusznie postuluje się w literaturze wprowadzenie jednego pojęcia obejmującego wszystkie podatki lokalne (samorządowe), ponie- waż obecne wyodrębnienie w komentowanej ustawie podatków i opłat lokalnych jest oparte wyłącznie na kryterium formalnym, czyli ujęciu w ustawie o tej nazwie (G. Dudar, L. Etel, S. Presnarowicz, Komentarz do art. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w:) L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, wyd. na płycie CD). Nie można również pominąć tych podatków, które zostały zakwalifi- kowane do dochodów samorządu gminnego, jednakże normodawca nie przyznał kompetencji organom do kształtowania ich konstrukcji normatywnej. Chodzi tu o podatek od czynności cywilnoprawnych (uregulowany ustawą z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności Paweł Borszowski 21 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych cywilnoprawnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 626 z późn. zm.), podatek od spadków i darowizn (uregulowany ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 86 z późn. zm.) czy podatek dochodowy uiszczany w formie kar- ty podatkowej uregulowany ustawą z dnia 20 listopada 1998 r. o zry- czałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osią- ganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.). Posługiwanie się w stosunku do tych podatków pojęciem „podatki sa- morządowe” akcentuje wyłącznie ich bezpośredni wpływ na dochody gminy, co ma, jak się zdaje, przesądzające znaczenie. Niemniej jednak z uwagi na przyjęty w komentarzu pogląd, brak w tym przypadku dru- giej cechy, tj. wpływu organów gminy na kształtowanie ich konstrukcji normatywnej. Art. 1a. [Definicje.legalne] 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) budynek – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielo- ny z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; 2) budowla – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej archi- tektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego prze- znaczeniem; 3) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalno- ści gospodarczej – grunty, budynki i budowle będące w posiada- niu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działal- ność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a; 3a) reklama, tablica reklamowa, urządzenie reklamowe, szyld – odpowiednio reklamę, tablicę reklamową, urządzenie rekla- mowe, szyld w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 201 r. poz. 1, 443 i 4); 22 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a 4) działalność gospodarcza – działalność, o której mowa w usta- wie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 201 r. poz. 4, z późn. zm.), z zastrzeżeniem ust. 2; ) powierzchnia użytkowa budynku lub jego części – powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondyg- nacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szy- bów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże pod- ziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe; ) działalność rolnicza – produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym rów- nież produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlane- go oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdob- nych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb; ) działalność leśna – działalność właścicieli, posiadaczy lub za- rządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowa- nia lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. 2. Za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się: 1) działalności rolniczej lub leśnej; 2) wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkal- nych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze sta- łym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza ; 3) działalności, o której mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 201 r. poz. 4 i ). 2a. Do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi bu- dynkami; 2) gruntów, o których mowa w art.  ust. 1 pkt 1 lit. b i d; Paweł Borszowski 23 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których zo- stała wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art.  ust. 1 ustawy z dnia  lipca 14 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 140, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwa- le wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. 3. Przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, ) grunty zadrzewione i zakrzewione, ) (uchylony), ) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, ; ) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi – rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji grun- tów i budynków. Istota i zakres słownika definicji legalnych 1. W art. 1a u.p.o.l. ustawodawca zamieszcza słownik definicji legalnych, czyli katalog pojęć, co do których wskazuje na sposób ich rozumienia w całej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Na szczególne pod- kreślenie zasługuje zamieszczenie tego słownika w art. 1a u.p.o.l., a więc niejako w uzupełnieniu do przepisu art. 1 konstruującego zakres po- datków i opłat lokalnych. Jednoznaczne powiązanie definicji legalnych z zakresem podatków i opłat uregulowanych w ustawie podnosi niewąt- pliwie rangę tej regulacji, chociaż wprowadzone definicje nie mają za- stosowania do wszystkich uregulowanych danin publicznych. W szcze- gólności ustawodawca nie zdecydował się na zdefiniowanie określeń używanych w podatku od środków transportowych. Korzystanie w tym zakresie z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym w drodze wy- kładni systemowej akcentuje także orzecznictwo. W wyroku NSA z dnia 14 listopada 2003 r. (III SA 2670/02, LEX nr 162446) przyjęto, że „wo- bec braku odmiennych definicji pojęć samochodu i dopuszczalnej masy 24 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a całkowitej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych należy w drodze wykładni systemowej przyjąć, że podane w ustawie – Prawo o ruchu drogowym definicje mają zastosowanie również do określenia przed- miotu opodatkowania podatkiem od środków transportowych”. Braku zdefiniowania terminów służących do tworzenia zakresu przedmio- tu opodatkowania w podatku od środków transportowych nie należy oceniać negatywnie. Ustawodawca podatkowy nie zawsze powinien korzystać ze swej autonomii w takim zakresie, aby tworzyć definicje pojęć występujących także w innych aktach prawnych. Dla praktyki niezwykle istotne jest takie tworzenie konstrukcji prawnopodatkowych w sposób autonomiczny, aby zachować także wartość jedności systemu prawa (R. Mastalski, Autonomia prawa podatkowego a spójność i zupeł- ność systemu prawa, Prz. Pod. 2003, nr 10; zob. także A. Hanusz, Zasada autonomii woli stron stosunków cywilnoprawnych w świetle prawa podat- kowego, PiP 1998, z. 12; C. Kosikowski, Autonomia prawa podatkowego – głos krytyczny, Prz. Pod. 2006, nr 7, s. 5–10). 2. Jeżeli chodzi o pewną systematykę pojęć definiowanych w art. 1a u.p.o.l., ustawodawca wymienia je w takiej kolejności, w jakiej mają znaczenie dla tworzenia zakresu przedmiotu opodatkowania w podatku od nieru- chomości. W pierwszej kolejności definiuje więc pojęcie budynku i bu- dowli, a następnie pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które ma znaczenie nie tyl- ko dla przedmiotu opodatkowania, ale przede wszystkim dla stosowa- nych stawek podatkowych. Na mocy art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektó- rych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774) dodano definicje reklamy, tablicy reklamowej, urzą- dzenia reklamowego oraz szyldu, które to pojęcia służą do określenia zakresu obowiązku opłaty reklamowej. Tym samym ustawodawca od- chodzi nieco od przyjętej systematyki, formułując określenia niezbędne dla funkcjonowania opłaty reklamowej. Dalsze definicje służą już doprecyzowaniu zakresu przedmiotu opodat- kowania, ale także innych elementów konstrukcji prawnej podatku od Paweł Borszowski 2 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nieruchomości, jak choćby działalność gospodarcza, która ma wpływ zarówno na zakres przedmiotowy, jak i na stawki podatkowe i zwolnie- nia. Z kolei definicja powierzchni użytkowej budynku lub jego części będzie miała znaczenie dla podstawy opodatkowania. Z dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmia- nie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828) dodano przepis art. 1a ust. 3, oznaczając poszczególne kategorie gruntów, i odnosząc to jednocześnie do oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma znaczenie nie tylko dla zakresu przedmiotu opodatkowania, ale także dla zwolnień ustawowych określonych w art. 7 u.p.o.l., co jedno- cześnie stanowi doprecyzowanie zakresu przedmiotu opodatkowania. Formułując pewne ogólne uwagi co do zakresu definicji legalnych, na- leży zauważyć, że ustawodawca, tworząc omawiane definicje, odnosi się w niektórych przypadkach do przepisów prawa budowlanego, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czy też ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.). Budynek w ujęciu podatkowym 3. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale zwią- zany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród bu- dowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Taki kształt definicji ozna- cza, że pomimo odniesienia się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290) ustawodawca tworzy podatkowe pojęcie budynku. Potwierdza to również wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2012 r. (I SA/Ke 172/12, LEX nr 1170250), gdzie przyjęto, że „1. Definicje budynku i budowli z prawa budowlanego na gruncie u.p.o.l. stosuje się jedynie pomocniczo, gdyż zasadnicze zna- czenie mają definicje tych pojęć zawarte w u.p.o.l. i to na ich podstawie rozstrzygamy, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budow- lanego jest budynkiem, czy też budowlą w rozumieniu u.p.o.l.” 2 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a Normodawca „przejmuje” na użytek podatkowy znaczenie obiektu bu- dowlanego wprost z ustawy – Prawo budowlane, jednakże w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesie- nia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fun- damentu i dachu. W orzecznictwie podatkowym wskazuje się również na konieczność ustalania pojęcia obiektu budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego. W wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2011 r. (I SA/Bd 117/11, LEX nr 1100255), przyjęto więc, że „Pojęcie «obiekt budowlany» należy rozumieć zgodnie z jego definicją zawartą w ustawie z 1994 r. – Prawo budowlane. U.p.o.l. odsyła do de- finicji obiektu budowlanego zawartej w tych przepisach. Ma to swoje następstwa przy ustalaniu rzeczy podlegających opodatkowaniu podat- kiem od nieruchomości”. Taka regulacja prowadzi do podkreślenia zakresu odesłania. Warto przywołać zatem orzeczenie wskazujące na zakres odesłania, które do- tyczy definicji budowli, jednakże powinno mieć tu także zastosowanie. Chodzi o wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 marca 2009 r. (I SA/Wr 1356/08, LEX nr 506327), w którym przyjęto, że „Ściśle określony za- kres odesłania z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. pozwala na sięgnięcie do regulacji przepisów prawa budowlanego (ustawy – Prawo budowlane) tylko w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. W tym miejscu kończy się «granica» odesłania”. 4. Należy zaznaczyć, że definicja „podatkowa” budynku pokrywa się z określeniem budynku z przepisu art. 3 pkt 2 pr. bud., gdzie jako bu- dynek ustawodawca nakazuje rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz który posiada fundamenty i dach. Skoro więc definicja budynku w ujęciu podatkowym pokrywa się z jej ujęciem „budowlanym”, powstaje pytanie, dlaczego ustawodawca podatkowy nie odniósł się wprost w całym zakresie tej definicji do przepisów ustawy – Prawo budowlane. Takie rozwiązanie normatywne, w którym usta- wodawca w sposób asekuracyjny korzysta z rozwiązań ustawy – Prawo budowlane, jest uzasadnione znaczeniem, jakie ma budynek dla kształ- Paweł Borszowski 2 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych towania się zakresu przedmiotu opodatkowania, a w związku z tym rolą art. 217 Konstytucji RP. Ustawodawca podatkowy korzysta więc ze swej autonomii w pewnym stopniu, odnosząc się przy „substancji” budynku (obiekcie budowlanym) do przepisów ustawy właściwej dla stosunków prawnych regulowanych prawem budowlanym, a jednocześnie nakazu- je ustalać treść pozostałych elementów pojęcia z uwagi na ich określenie w ustawie podatkowej. Ponadto prawodawca celowo nie odnosi się do całego pojęcia budynku w rozumienia przepisów ustawy – Prawo bu- dowlane, ponieważ powstałby wówczas problem zastosowania definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, które to pojęcie wprowadza się w przepisie art. 3 pkt 2a pr. bud. O ile jednak można zrozumieć postawę ustawodawcy podatkowego, który zasadnie „nie wychyla się” z tworzeniem definicji oderwanych od „rzeczywistości budowlanej”, to jednak taki kształt definicji prowadzi do pytania o sens jej tworzenia. Być może lepszym rozwiązaniem było- by inne sformułowanie odesłania. Formułując definicję legalną, należy bowiem znacznie bardziej przeanalizować skutki jej wprowadzenia nie tylko dla danego obszaru regulacji prawnej, lecz także dla szerszego za- kresu regulacji przynależnych do systemu prawnego. . W zakresie kryterium obiektu budowlanego ustawodawca odsyła do przepisów ustawy – Prawo budowlane. Przy czym pojęcie obiektu bu- dowlanego uległo pewnej modyfikacji z dniem 28 czerwca 2015 r. na mocy art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443). Zgodnie z obowiązującą do dnia 27 czerwca 2015 r. regulacją art. 3 pkt 1 pr. bud. przez pojęcie obiektu budowlanego należało rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Stąd też w obszarze ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęcie budynku należało ro- zumieć jako budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Warto przy tym nadmienić, że w przepisach ustawy – Prawo budowlane w określeniu obiektu budowlanego – zarówno w poprzedniej regula- cji, jak i obecnej – obok budynku ustawodawca zawarł także budowlę oraz obiekt małej architektury. Przy czym obiekty małej architektury nie tworzą zakresu przedmiotu opodatkowania w podatku od nieru- 2 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a chomości, nie podlegają więc opodatkowaniu tym podatkiem. W kon- kretnym przypadku rozstrzygniecie, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym będącym budynkiem czy też obiektem małej architek- tury, nie może opierać się wyłącznie na zastosowaniu kryterium wiel- kości. W przepisie art. 3 pkt 4 pr. bud. ustawodawca przyjął, że przez pojęcie obiektu małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, takie jak: kapliczki, krzyże przy- drożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogro- dowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porząd- ku, takie jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Jednakże – jak słusznie przyjmuje się w praktyce – chodzi tu także o pewne funkcjo- nalne znaczenie danego obiektu (pismo z dnia 2 czerwca 2006 r. Urzędu Miasta w Lublinie, Fn.III.3110/Np/2809/2006, www.mofnet.gov.pl). Dlatego też – jak przyjęto w przywołanym piśmie – mogą mieć cha- rakter budynku kabiny telefoniczne i półkabiny, jeżeli można w nich wyszczególnić wszystkie elementy pojęcia budynku. Wydaje się, że z uwagi na wskazanie przykładowych „postaci” obiektów małej archi- tektury, w orzecznictwie podatkowym nie podejmuje się zbyt często definiowania tych obiektów budowlanych, jak również ich przykładów. Jest to również konsekwencja wyłączenia obiektów małej architektury z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przykładem orzecze- nia, gdzie sąd wypowiedział się w kwestii kwalifikacji danego obiektu jako niespełniającego zakresu pojęciowego obiektu małej architektury, jest wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r. (I SA/Ol 911/14, LEX nr 1611242), w którym sąd zasadnie uznał, że „hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu małej architektury w rozumieniu p.b.” Z kolei pewne odniesienie do istoty tego pojęcia wskazuje NSA w wyro- ku z dnia 15 października 2014 r. (I FSK 1115/13, GP 2014, nr 201, s. 2), gdzie przyjęto, że „wznoszenie obiektów małej architektury nie powo- duje, że teren rekreacyjno-wypoczynkowy staje się zabudowany”. Pojęcie obiektu budowlanego uległo zmianie na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443) z dniem 28 czerwca 2015 r. Zmiana ta polega nie tylko na wprowadzeniu nowego brzmienia przepisu określa- jącego pojęcie obiektu budowlanego, lecz również na zmianie kształtu Paweł Borszowski 2 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definicji w sensie sposobu regulacji. Zgodnie zatem z przepisem art. 3 pkt 1 pr. bud. wprowadzono pojęcie obiektu budowlanego, poprzez któ- ry należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów bu- dowlanych. W obecnym kształcie definicji normodawca zrezygnował z oddzielnego kwalifikowania poszczególnych obiektów budowlanych poprzez ich powiązanie z instalacjami i urządzeniami technicznymi w przypadku budynku czy też instalacjami i urządzeniami w przypad- ku budowli, gdzie dodatkowo wskazywano na funkcjonalne połączenie elementów w sensie całości techniczno-użytkowej. W poprzednim sta- nie prawnym w przypadku obiektów małej architektury zrezygnowa- no z powiązania z instalacjami i urządzeniami, niezależnie od tego, czy były to urządzenia techniczne. Analizując pojęcie obiektu budowlanego w obecnym kształcie norma- tywnym, należy zatem zarówno w przypadku budynków, jak i pozosta- łych obiektów budowlanych, a zatem budowli i obiektów małej archi- tektury, uwzględnić również instalacje. Przy czym dobrze się stało, że normodawca doprecyzował zakres tych instalacji od strony funkcjonal- nej, a zatem chodzi wyłącznie o instalacje zapewniające możliwość użyt- kowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie każda więc insta- lacja będzie mogła być kwalifikowana wraz z budynkiem, budowlą czy obiektem małej architektury do zakresu pojęciowego obiektu budow- lanego. Chodzi bowiem wyłącznie o takie instalacje, które zapewniają możliwość użytkowania danego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie można zatem w obszarze pojęcia obiektu budowlanego kwalifikować takich instalacji, które po pierwsze nie zapewniają możliwości użytko- wania obiektu, po drugie zapewniają możliwość użytkowania obiektu, jednakże niezgodnie z jego przeznaczeniem. W praktyce mogą zatem powstać trudności interpretacyjne, szczególnie wówczas, gdy chodzi o te instalacje, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu, jed- nakże niezgodnie z jego przeznaczeniem. Ustawodawca używa bowiem pojęć, które wyrażają pewną relację do użytkowania obiektu budowla- nego, nie wskazując na „bieżące” użycie danej instalacji do jego użytko- wania. Wymaga to zatem precyzji w ustaleniu funkcji danej instalacji 30 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a przez organy podatkowe. Ponadto należy zwrócić uwagę, aby funkcja instalacji odpowiadała konkretnemu rodzajowi obiektu budowlanego. Chodzi zatem przykładowo o takie instalacje, które zapewniają moż- liwość użytkowania danego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Teoretycznie nie można wykluczyć takiego przypadku, gdy instalacja będzie mogła zapewniać możliwość użytkowania nie tylko budynku, ale również innych obiektów budowlanych. W takim przypadku będzie można ją kwalifikować do obszaru pojęciowego budynku czy też innego obiektu budowlanego. Nowością jest wprowadzenie dodatkowego wymogu dotyczącego użycia wyrobów budowlanych. A zatem obiektem budowlanym może być jedy- nie taki budynek, budowla czy też obiekt małej architektury, który został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wydaje się przy tym, że ustawodawca nie wprowadził takiego wymogu, poprzez który należało- by przyjąć, iż obiektem budowlanym będzie taki budynek, budowla czy też obiekt małej architektury, który został wzniesiony wyłącznie z uży- ciem wyrobów budowlanych. Spełnienie tego wymogu można zatem przyjąć również w przypadku, gdy obiekt budowlany został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych oraz przy użyciu innych „wyrobów”. . Odniesienie się przez ustawodawcę podatkowego przy definiowaniu budynku do kryterium obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane w praktyce podatkowej wywołało dyskusję w kwestii zakresu odniesienia. Chodzi więc o rozstrzygnięcie zasadnicze- go problemu, czy przy ustalaniu pojęcia budynku można sięgać wyłącz- nie do przepisów ustawy – Prawo budowlane, czy też należy zakres tego odwołania rozumieć szerzej, uwzględniając także przepisy wykonawcze do tej ustawy. Problem ten jest niezwykle istotny, gdyż dotyczy ustalenia pojęć „dookreślających” budynek, jak choćby budynek mieszkalny czy budynek letniskowy. W początkowym okresie w orzecznictwie wska- zywano na pełny zakres odesłania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r. (III SA/Wa 916/05, LEX nr 176682) przyjął, że „odesłanie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych do przepisów prawa budowlanego nie jest ograniczone do ustawy – Prawo budowlane, obejmując swym zakre- Paweł Borszowski 31 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych sem również przepisy wykonawcze”. W późniejszym okresie zawężano jednak zakres odesłania wyłącznie do przepisów ustawy – Prawo budow- lane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 lipca 2009 r. (I SA/Sz 348/09, LEX nr 552518) stwierdził, że „wykład- nia przepisów art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. wskazuje, że zakres odesłania do przepisów usta- wy – Prawo budowlane pozwala tylko na określenie, czy dany obiekt jest budynkiem, natomiast jego charakter (np. mieszkalny) powinien zostać określony w postępowaniu podatkowym w oparciu o wszystkie dopusz- czalne prawnie dowody”. Podobnie przyjął NSA w wyroku z dnia 23 lip- ca 2009 r. (II FSK 995/08, LEX nr 552683), stwierdzając, że „Definiując pojęcie «budynek» dla celów stwierdzenia istnienia obowiązku podat- kowego w podatku od nieruchomości, nie ma potrzeby odwoływać się do przepisów wykonawczych do ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane, skoro ustawa ta zawiera identyczną definicję tego obiektu budowlanego jak ustawa podatkowa. Definicja ta, odwołując się do pojęć z innej gałęzi prawa, odnosi się jedynie do pojęcia budynku, a nie szerzej – do pojęcia budynku mieszkalnego (takiego pojęcia w tym przepisie nie zdefinio- wano)”. Należy jednocześnie wskazać wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2010 r. (I SA/Gd 856/09, LEX nr 577704), w którym przyjęto, że „Skoro od dnia 1 stycznia 2003 r. u.p.o.l. odwołuje się do pojęcia bu- dynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, to odesłanie to ma charakter pełny, a nie wybiórczy. Dotyczy więc zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Zatem o tym, czy zakwalifikować budynek do kategorii mieszkalnych czy też pozostałych przesądzają kryteria prawne, przyjęte w Prawie budowlanym”. W kwestii zakresu odesłania wypowiedział się również Trybunał Kon- stytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r. (P 33/09, OTK-A 2011, nr 7, poz. 71), stwierdzając, że należy je traktować jako „odesłanie do przepisów u.p.b. [ustawy – Prawo budowlane], a nie jako odesłanie do wszelkich przepisów regulujących zagadnienia związane z procesem budowlanym”. Problem zakresu odesłania jest dla praktyki podatkowej niezwykle istotny. Organy podatkowe, a także podatnicy powinni mieć pewność 32 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a co do tego, w jakim zakresie należy korzystać z przepisów regulujących stosunki prawne w obrębie prawa budowlanego. Kwestię tę przesądza już sama Konstytucja RP, a ściślej przepis art. 217, który przy określa- niu przedmiotu opodatkowania nakazuje zachować tryb ustawy. Skoro więc budynek wyznacza zakres przedmiotu opodatkowania, nie można wówczas sięgać do przepisów wykonawczych do ustawy – Prawo bu- dowlane. Cechy budynku (elementy pojęcia budynku) . Poza kryterium obiektu budowlanego wprowadza się w definicji bu- dynku pewne cechy – elementy, których łączne występowanie świadczy o istnieniu budynku w konkretnym przypadku. Te cechy to trwałe zwią- zanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budow- lanych oraz posiadanie fundamentu i dachu. Sformułowanie wskazujące na cechy budynku pojawia się w orzecznictwie podatkowym. Znaczenie tych cech, jako przesądzających o kwalifikacji danego obiektu budow- lanego jako budynku, potwierdził m.in. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 12 listopada 2013 r. (I SA/Bd 793/13, LEX nr 1403017), elimi- nując tym samym zastosowanie przy tej ocenie złego stanu techniczne- go budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął więc, że „braku w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za bu- dynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów usta- wy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem”. . Cecha trwałego związania z gruntem wymaga ustalenia w toku prowa- dzonego postępowania podatkowego charakteru powiązania konkret- nego obiektu budowlanego z gruntem. Chodzi bowiem o takie zwią- zanie, które ma charakter trwały. Jedynie obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, może być uznany za budynek w ujęciu podatkowym. Brak bowiem tej cechy może przesądzać, że obiekt bu- dowlany jest budowlą. W wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2009 r. (I SA/Kr 1532/08, LEX nr 511342) przyjęto więc, że „obiekty bu- Paweł Borszowski 33 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych dowlane, które nie są trwale związane z gruntem, mogą być na gruncie ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych jedynie budowlami”. Przy czym przenośny pawilon handlowy nie może być uznany za bu- dowlę w ujęciu przepisów podatkowych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 r., I SA/Łd 987/09, LEX nr 550061). Ustawodawca podatkowy nie określa, na czym polega trwałe związanie budynku z gruntem. Słusznie więc wskazuje się w orzecznictwie podat- kowym, że przez wykładnię systemową należy odwołać się do pojmo- wania trwałego związku budynku z gruntem w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, w których budynek trwale związany z gruntem jest częścią składową tego gruntu w rozumieniu art. 48 k.c. (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2006 r., I SA/Bd 26/06, LEX nr 521525). Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku zdefinio- wał więc cechę trwałego związania z gruntem, wskazując, że „za trwa- le związany z gruntem budynek można uznać tylko taki, który spełnia dwa warunki: nie można go od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia, nie jest obiektem wzniesionym do tzw. przemijającego użytku”. Usta- lenie więc w konkretnym przypadku, jakie konsekwencje dla budynku – dla jego konstrukcji mogłoby spowodować „oderwanie” od gruntu, jest niezbędne do zbadania, czy związanie gruntu z tym budynkiem ma charakter trwały. Odniesienie do cywilnoprawnego rozumienia trwałego związku bu- dynku z gruntem potwierdza także Wojewódzki Sąd Administracyj- ny w Olsztynie w wyroku z dnia 18 września 2008 r. (I SA/Ol 294/08, LEX nr 461225), przyjmując, że „budynek w rozumieniu u.p.o.l. jest częścią składową gruntu w rozumieniu art. 47 k.c., albo nieruchomością budynkową w rozumieniu art. 46 k.c. Jeżeli nie jest ani nieruchomością budynkową, ani też częścią składową gruntu, to nie może być budyn- kiem w rozumieniu u.p.o.l.” Akcentowanie znaczenia konstrukcji budynku dla oceny cechy jego trwa- łego związania z gruntem jest charakterystyczne dla nowszego orzecznic- twa podatkowego. Warto w tym zakresie przywołać wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. (II FSK 895/12, LEX nr 1485456), gdzie uznano zasad- 34 Paweł Borszowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a nie, że „1. Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że pozwala na pobyt ludzi w celach mieszkalnych i opiera się czynnikom (np. atmosferycznym) mogącym zniszczyć tę konstrukcję. 2. Technicz- na konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia, czy dany obiekt budowlany – dla celów jego opodatkowania – jest czy nie jest budynkiem, nie zaś przyjęte na bazie swobody kontraktowej postanowienia umów cywilnych”. Pogląd przyjęty we wskazanym wyroku wskazuje zatem na pewne „odejście” od cywilnoprawnego rozumienia trwałego związku budynku z gruntem, a ukierunkowanie rozważań na konstrukcję techniczną bu- dynku i jednocześnie „trwałe fizyczne” połączenie budynku z gruntem. . Wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych to ko- lejna cecha, którą należy ustalić w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Brak definicji przegrody budowlanej może w praktyce powodować konieczność powołania biegłego w celu stwierdzenia, czy mamy do czynienia z przegrodą budowlaną. Przegroda ta ma za zada- nie wydzielenie z przestrzeni. Takimi przegrodami mogą być pionowe ściany budynku, a nie stropy – jak stwierdził WSA w Łodzi w wyro- ku z dnia 22 kwietnia 2009 r. (I SA/Łd 1325/08, LEX nr 512475). Przegrodą budowlaną mogą być również blaszane ściany – jak stwier- dzono w piśmie z dnia 30 września 2005 r. Urzędu Gminy w Brzesku (POL.XVI.3113/12-10/2005, obiekt magazynowy, S. Pod. 2006, nr 5, poz. 8). Przegrody budowlane mogą również powodować zakwalifikowa- nie szklarni jako budynku podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (pismo z dnia 12 lutego 2003 r. Urzędu Miasta w Kielcach, Budynek jako przedmiot podatku od nieruchomości, www.izba-skarbo- wa.kielce.pl). Istotne staje się podkreślenie funkcji przegród budowla- nych, czyli wydzielenia z przestrzeni w taki sposób, aby obiekt budow- lany, a także jego część były zamknięte. Dlatego też słusznie przyjęto w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2009 r. (III SA/Po 46/09, LEX nr 519051), że „jeżeli taras jedynie z dwóch stron jest zabudowany ścianami altany, natomiast z pozostałych dwóch stron jest otwarty, to Paweł Borszowski 3 Art. 1a Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie można uznać tak wydzielonej z przestrzeni części zwanej przez stro- ny sporu «tarasem» za część obiektu budowlanego wydzieloną z prze- strzeni za pomocą przegród budowlanych”. Funkcję wydzielenia przegrodą budowlaną z przestrzeni podkreślił zasadnie WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 10 paź- dziernika 2013 r. (I SA/Go 440/13, LEX nr 1386530). Zgodnie z przy- wołanym orzeczeniem „1. Przegroda budowlana musi spełniać funkcję wydzielenia z przestrzeni. «Wydzielenie» wskazuje na oddzielenie trój- wymiarowej bryły obiektu budowlanego (budynku) od otaczającej go, również trójwymiarowej, przestrzeni. Nie jest to tylko «oddzielenie» jed- nej części od drugiej”. Istotne staje się przy tym określenie konkretnego kształtu przegrody budowlanej. Może bowiem powstać problem oceny, czy kwalifikację przegrody budowlanej będzie spełniać ściana z otwo- rami okiennymi. Problem ten rozstrzygnął również WSA w Gorzowie Wielkopolskim w przywoływanym wyżej wyroku, stwierdzając, że „2. Przegroda (ściana) nie musi mieć charakteru jednolitego (np. może być z otworami okiennymi, otworami wentylacyjnymi), jednak brakują- ce elementy przegrody nie mogą zaburzać w obrysie zewnętrznym cha- rakteru wydzielenia bryły budynku z przestrzeni. Wiata magazynowa nie spełnia warunków określonych w definicji budynku, gdy nie posiada przegród budowlanych, a z jej dwóch stron jest ogrodzenie z siatki i ele- mentów stalowych. Siatka nie wydziela pomieszczenia w przestrzeni, nie stanowi przegrody budowlanej, a więc nie spełnia warunku wydzie- lenia ścianą trwałą”. 10. Fundamenty i dach to ostat
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: