Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00112 004279 14688198 na godz. na dobę w sumie
Podejmowanie uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - ebook/pdf
Podejmowanie uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 279
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-477-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Monografia „Podejmowanie uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością' jest pierwszym, na gruncie regulacji Kodeksu spółek handlowych, opracowaniem monograficznym, które w sposób kompleksowy omawia problematykę podejmowania uchwał w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W ramach publikacji scharakteryzowano podjęcie uchwały i dokonano klasyfikacji uchwał podejmowanych przez wspólników, jak również omówione zostały szczegółowo tryby podejmowania uchwał na posiedzeniu zgromadzenia wspólników, w formie pisemnej bez odbycia zgromadzenia oraz w systemie teleinformatycznym. W niniejszym opracowaniu uwzględniono najnowszy dorobek orzecznictwa i doktryny prawa handlowego.

Monografia ta przeznaczona jest dla praktyków, w tym radców prawnych, adwokatów, sędziów oraz członków organów oraz wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, gdyż identyfikuje ona problemy praktyczne występujące przy podejmowaniu uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zawiera propozycje ich rozwiązania. Publikacja ta stanowi jednocześnie asumpt do dalszej dyskusji dla przedstawicieli doktryny prawa handlowego biorąc pod uwagę złożoność prezentowanych zagadnień pod względem teoretyczno-prawnym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników 1. Zwołanie zgromadzenia przez zarząd Zasady zwoływania zgromadzenia wspólników sp z o.o. określa wprost ustawa. Podkreśla to rangę tego organu spółki i jest to też związane z wy- mogami pewności obrotu gospodarczego wobec faktu podejmowania przez ten organ najważniejszych decyzji, zmierzających niejednokrotnie do wywo- łania określonych skutków prawnych. Z tego względu ustawodawca przesą- dził m.in. jakie podmioty są uprawnione do zwoływania zgromadzeń, a także wskazał zasady wysyłania i treść zawiadomień o odbyciu zgromadzenia. Inicja- tywa zwołania zgromadzenia wspólników przysługuje w pierwszej kolejności zarządowi spółki. Przepis art. 235 § 1 KSH wskazuje ten organ in corpore jako uprawniony do zwołania zgromadzenia wspólników, zatem powstaje pytanie czy dopuszczalne jest, aby jeden z członków zarządu wieloosobowego zwołał zgromadzenie wspólników. Przede wszystkim, kwestie te mogą zostać uregu- lowane w umowie spółki, zatem umowa może wskazywać zarówno indywidu- alne uprawnienie członków zarządu do zwołania zgromadzenia, jak i jedno- znacznie wskazywać, że uprawnienie to przysługuje jedynie zarządowi in cor- pore. W razie milczenia w tym zakresieumowy spółki należy rozstrzygać tę kwestię w oparciu o zasady prowadzenia spraw spółki przez zarząd. Zawiado- mienie o zwołaniu zgromadzenia wspólników nie jest bowiem oświadczeniem woli spółki i nie jest w tym przypadku wymagane działanie zarządu, zgodnie z zasadami reprezentacji spółki, natomiast konieczne jest zachowanie zasad związanych z prowadzeniem spraw spółki przez zarząd. Podkreślić bowiem należy, że zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia wspólników jest w istocie zaproszeniem na posiedzenie organu osoby prawnej, analogicznie jak zapro- szenie na posiedzenie zarządu czy rady nadzorczej, zatem nie zmierza ono do wywołania określonych skutków prawnych. Skutki prawne w postaci powsta- 25 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników nia, zmiany bądź ustania stosunku prawnego mogą wynikać dopiero z uchwał podjętych na zgromadzeniu. Pogląd ten, odnośnie charakteru prawnego zwo- łania zgromadzenia wyrażony został w wyroku SN z 26.3.2014 r.1, w którym SN wskazał, że zwoływanie zwyczajnego lub nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników sp. z o.o. wchodzi w zakres czynności związanych z prowadze- niem spraw spółki, a nie z jej reprezentacją. Pogląd ten przyjmowany jest też powszechnie w literaturze przedmiotu2. Jeżeli chodzi o prowadzenie spraw spółki przez zarząd, to mamy do czynie- nia zasadniczo z dwoma rodzajami czynności, tj. czynnościami zwykłego za- rządu i czynnościami przekraczającymi zwykły zakres. O ile umowa spółki nie stanowi inaczej, sprawy nie przekraczające zwykłego zarządu może samodziel- nie prowadzić każdy z członków zarządu, natomiast w czynnościach przekra- czających zwykły zarząd wymagana jest uchwała członków zarządu (art. 208 KSH). Należy zatem w pierwszej kolejności przesądzić, czy zwołanie zgroma- dzenia jest czynnością zwykłego zarządu, czy przekraczającą zwykły zakres. Oczywiście, problem ten nie występuje w przypadku zarządu jednoosobowego, gdyż jedyny członek zarządu może w każdej chwili podjąć decyzję w sprawie zwołania zgromadzenia i jest też osobą, na której spoczywać będzie wówczas obowiązek wysłania zawiadomień. Na gruncie regulacji KH w orzecznictwie SN wyrażony został pogląd, że czynność zwołania zgromadzenia wspólników może być dokonana indywi- dualnie przez członka zarządu wieloosobowego, gdyż nie stanowi czynności 1 Wyr. SN z 26.3.2014 r., V CSK 220/13, Legalis; analogicznie SN w wyr. z 16.2.2005 r., III CK 296/04, Legalis; zob. także wyr. SA w Poznaniu z 21.11.2006 r., I ACa 713/06, niepubl.; wyr. SA w Warszawie z 24.3.2009 r., VI ACa 1560/08, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 22.9.2010 r., I ACa 613/10, Legalis; wyr. SA w Krakowie z 20.5.2016 r., I ACa 62/16, niepubl.; wyr. SA w Krakowie z 31.8.2016 r., I ACa 514/16, Legalis. 2 Zob. np. A. Kidyba, Kodeks spółek..., t. I, 2017, s. 1148; A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szu- mański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 642; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka (red.), Kodeks..., s. 580; M. Litwińska-Werner, Ko- deks..., s. 637; A. Wiśniewski, Obowiązek zwołania zgromadzenia wspólników z art. 233 KSH, PPH 2008, Nr 9, s. 14; J. Kurowska, Zasady procesowania zarządu zwołującego zgromadzenie wspól- ników, Pr. Sp. 2008, Nr 10, s. 51; D. Wajda, Mechanizm zwoływania zgromadzeń wspólników przez organy spółki z o.o. oraz podmioty do tego uprawnione, PPH 2009, Nr 2, s. 18; M. Cho- miuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2017, s. 985; Ł. Pożoga, Uchwała zarządu o zwołaniu zgromadzenia wspólników jako przesłanka prawidłowego zwołania zgromadzenia, PPH 2016, Nr 2, s. 44. 26 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników przekraczającej zwykły zakres3. Na gruncie regulacji KSH sporadycznie poja- wiają się poglądy wskazujące, że każdy członek zarządu może zwołać zgroma- dzenie wspólników samodzielnie, zatem nie jest konieczne uprzednie podję- cie uchwały zarządu w tej sprawie4. Za dominujące w literaturze przedmiotu uznać należy stanowisko, że zwołanie zgromadzenia stanowi czynność prze- kraczającą zwykły zakres, wymagającą uprzedniej uchwały zarządu5. Stanowi- sko takie dominuje też aktualnie w orzecznictwie sądowym6. Niewątpliwie zwoływanie zgromadzeń nie jest czynnością, której doko- nują członkowie zarządu z dużą częstotliwością, gdyż obligatoryjne jest od- bycie zgromadzenia wyłącznie raz w roku, co dotyczy zwyczajnego zgroma- dzenia, natomiast nadzwyczajne zgromadzenia zwoływane są jedynie w razie potrzeby. Zgromadzenie wspólników jest też organem, które decyduje w naj- ważniejszych dla spółki sprawach, zatem z całą pewnością nie są to sprawy związane z bieżącym zarządzaniem spółką7. Ponadto – w zależności od struk- tury udziałowców, rodzaju spółki, a także postanowień umowy spółki – orga- nizacja zgromadzenia może wiązać się z istotnymi kosztami dla spółki. Przyjąć zatem trzeba, że zwołanie zgromadzenia wspólników jest czynnością przekra- 3 Zob. wyr. SN z 29.7.1998 r., II CKN 851/97, Legalis, w którym wskazano, że w sp. z o.o. każdy członek zarządu może zwołać zgromadzenie wspólników, a tylko wtedy jest potrzebna uchwała zarządu, gdy inny członek sprzeciwi się jego zwołaniu. 4 Zob. np. E. Marszałkowska-Krześ, w: A. Kidyba (red.), Meritum. Prawo spółek, Warszawa 2016, s. 1069; A. Lesiak, w: Z. Koźma, M. Ożóg (red.), Kodeks..., s. 464; A. Nowacki, Zwołanie zgromadzenia wspólników przez zarząd, PUG 2016, Nr 11, s. 10. 5 A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1149; A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiń- ski, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 657; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka (red.), Kodeks..., s. 581; W. Popiołek, w: W. Pyzioł (red.), Kodeks spółek handlo- wych. Komentarz, Warszawa 2008, s. 453; A. Szumański, w: System PrPryw, t. 17A, 2010, s. 495; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 449; A. Rachwał, w: System PrHandl, t. 2A, 2007, s. 973; R.L. Kwaśnicki (red.), Spółka z ograniczoną odpowiedzial- nością, Warszawa 2005, s. 353; M. Litwińska-Werner, Kodeks..., s. 637; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,Warszawa 2007, s. 510; G. Cern, Podejmowanie..., s. 102; A. Wiśniewski, Obowiązek..., s. 14; J. Kurowska, Zasady..., s. 53; D. Wajda, Mechanizm..., s. 20; R. Pabis, w: J. Bieniak i in., Kodeks..., 2011, s. 852; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 985; Ł. Pożoga, Uchwała..., s. 44. 6 Wyr. SN z 26.3.2014 r., V CSK 220/13, Legalis; wyr. SN z 19.12.2013 r., II CSK 176/13, Legalis; zob. także wyr. SA w Poznaniu z 21.11.2006 r., I ACa 713/06, niepubl.; wyr. SA w Warszawie z 24.3.2009 r., VI ACa 1560/08, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 22.9.2010 r., I ACa 613/10, Legalis; wyr. SA w Krakowie z 20.5.2016 r., I ACa 62/16, niepubl.; wyr. SA w Krakowie z 31.8.2016 r., I ACa 514/16, Legalis. 7 Zob. np. K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 449; M. Litwinska-Werner, Kodeks..., s. 637. 27 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników czającą zwykły zakres, a zatem wymagającą uchwały zarządu w tym przedmio- cie, jeżeli zarząd jest wieloosobowy8. Dla skutecznego zwołania zgromadze- nia wspólników wymagane jest zatem prawidłowe zawiadomienie wszystkich członków zarządu o jego posiedzeniu oraz podjęcie uchwały zarządu o zwoła- niu zgromadzenia w sposób określony w ustawie, tj. bezwzględną większością głosów bądź w sposób określony w umowie spółki9. Wadliwości związane ze zwoływaniem zgromadzeń wspólników, w szcze- gólności brak wymaganej uchwały zarządu w przedmiocie zwołania zgroma- dzenia, mogą stanowić podstawę do zaskarżenia uchwał podjętych na wadliwie zwołanym zgromadzeniu powództwem o stwierdzenie nieważności uchwały10. Do przykładowych uchybień, które – co do zasady – stanowią podstawę do zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników, zaliczyć należy w szczególno- ści zwołanie zgromadzenia przez nieuprawniony podmiot albo przez podmiot wprawdzie uprawniony, ale bez zachowania wymogów określonych w usta- wie (np. zwołanie zgromadzenia przez jednego z członków zarządu, bez pod- jęcia uchwały w tej sprawie), bądź zwołanie zgromadzenia w sytuacji tzw. ka- dłubowego zarządu, czyli organu o niepełnym składzie osobowym. Jednakże należy wziąć pod uwagę utrwalone w orzecznictwie SN stanowisko, że wady formalne związane ze zwołaniem zgromadzenia mogą stanowić podstawę za- skarżenia uchwał zgromadzenia, jeżeli wady te miały wpływ na treść podej- 8 Zob. także uzasadnienie wyr. SN z 24.6.2003 r., V CKN 419/01, MoP 2006, Nr 3, poz. 145. 9 Tak też w odniesieniu do spółki akcyjnej SN w wyr. z 16.2.2005 r., III CK 296/04, Lega- lis, Nr 2, poz. 31, w którym wskazał, że podjęcie przez zarząd spółki akcyjnej uchwały o zwoła- niu walnego zgromadzenia bez obecności jednego z członków zarządu, który o posiedzeniu nie był zawiadomiony, nie powoduje bezskuteczności jego zwołania, jednak uchwały na nim podjęte mogą być zaskarżone powództwem o stwierdzenie nieważności uchwały. Konieczność podjęcia uchwały przez zarząd spółki akcyjnej jest powszechnie przyjmowana w literaturze przedmiotu, zob. np. J. Szwaja, w: S. Sołtysiński, A. Szjakowski, A. Szumański, J. Szaja, Kodeks..., t. III, 2008, s. 936; M. Spyra, w: System PrHandl, t. 2B, 2007, s. 424; S. Sołtysiński, w: System PrPryw, t. 17B, 2010, s. 541; J.P. Naworski, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 3, 2013, s. 674. 10 Por. A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 641; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 510; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 447–448; M. Ro- dzynkiewicz, Kodeks..., 2012, s. 433; S. Sołtysiński, w: System PrPryw, t. 17B. 2010, s. 541; A. Koch, Podważanie..., s. 230; P. Antoszek, Wpływ niektórych uchybień przy podejmowaniu uchwał przez zgromadzenie wspolników na skuteczność prawną tych uchwał, Pr. Sp. 2010, Nr 11, s. 34; G. Cern, Podejmowanie..., s. 103; A. Zbiegień-Turzańska, Sankcje..., s. 200 i n.; A. Wiśniewski, Obowiązek..., s. 14; Ł. Pożoga, Uchwała..., s. 47–49; R. Uliasz, Nieważność..., s. 326 i n.; zob. także wyr. SN z 19.12.2013 r., II CSK 176/13, Legalis. 28 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników mowanych uchwał11. Przykładowo, w wyroku SN z 12.10.2012 r.12 wskazano, że przy badaniu zgodności uchwały z ustawą należy stwierdzić nie tylko czy zostały zachowane wszystkie określone w ustawie wymogi formalne zwoływa- nia zgromadzenia i podejmowania na nim uchwał, ale także zbadać wpływ określonych uchybień formalnych na treść konkretnej uchwały. Jak podkre- ślił SN, wynika to z takiej wykładni art. 252 KSH, która bierze pod uwagę nie tylko jego literalne brzmienie, ale także cel, dla którego ustawodawca wpro- wadził rygorystyczne przepisy regulujące zwoływanie zgromadzeń wspólni- ków oraz procedurę podejmowania uchwał na tym zgromadzeniu. Zatem w sy- tuacji, gdy dochodzi do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały w związku z wadami formalnymi jej podjęcia, należy w pozwie wska- zać nie tylko przepisy prawa, które zostały naruszone w trakcie zwoływania zgromadzenia, ale również wskazać, w jakim stopniu wady te wpłynęły na treść podejmowanych uchwał. Samo podjęcie uchwały nie jest jeszcze wystarczające do zwołania zgroma- dzenia, gdyż konieczne jest oczywiście wysłanie zawiadomień do wspólników. Jak podkreślił SA w Poznaniu w wyroku z 22.9.2010 r.13, w procesie zwoływa- nia zgromadzenia wspólników sp. z o.o. wyróżnić można dwa etapy: pierw- szy (zwołanie sensu stricto), obejmujący podjęcie przez zarząd lub inny upraw- niony organ decyzji o zwołaniu zgromadzenia w sposób właściwy dla tego or- ganu oraz drugi, obejmujący wysłanie zaproszeń do wspólników. Wprawdzie można polemizować ze stwierdzeniem, że wskazany przez sąd pierwszy etap, czyli podjęcie uchwały w przedmiocie zwołania zgromadzenia, jest zwołaniem sensu stricto, gdyż jest to jedna dwóch czynności niezbędnych w procesie zwo- łania zgromadzenia, a z punktu widzenia wspólników właśnie ta druga czyn- ność jest decydująca dla zwołania zgromadzenia. Niemniej, słusznie podkre- ślono w tym wyroku konieczność rozróżniania tych dwóch czynności spółki w procesie zwołania zgromadzenia wspólników. Odnosząc się do drugiego ze wskazanych etapów, należy konsekwentnie przyjąć, że skoro zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia nie jest oświadcze- 11 Por. wyr. SN z 8.12.1998 r., I CKN 243/98, Legalis; wyr. SN z 16.2.2005 r., II CK 296/04, niepubl.; wyr. SN z 16.3.2005 r., III CK 477/04, Wokanda 2005, Nr 5–7, s. 15; wyr. SN z 5.7.2007 r., II CSK 163/07, Legalis; wyr. SN z 19.9.2007 r., II CSK 165/07, Legalis; wyr. SN z 28.11.2007 r., V CSK 285/07, Legalis; wyr. SN z 26.3.2009 r., I CSK 253/08, Legalis; wyr. SN z 16.4.2009 r., I CSK 362/08, Legalis; wyr. SN z 24.6.2009 r., I CSK 510/08, Legalis; wyr. SN z 7.12.2012 r., II CSK 77/12, Legalis; wyr. SN z 21.12.2012 r., V CSK 9/12, Legalis. 12 Wyr. SN z 12.10.2012 r., IV CSK 186/12, Legalis. 13 Wyr. SA w Poznaniu z 22.9.2010 r., I ACa 613/10, Legalis. 29 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników niem woli spółki, to również do samego zawiadomienia nie jest konieczne pod- pisanie go przez członków zarządu, zgodnie z zasadami reprezentacji spółki. Zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia wspólników jest w istocie zaprosze- niem wspólnika do udziału w tym zgromadzeniu i realizacji praw wynikają- cych z posiadanych udziałów. Jak wskazał SN w wyroku z 26.6.2003 r.14, do decyzji (uchwał) zarządu sp. z o.o. o zwołaniu zgromadzenia wspólników nie znajdują zastosowania przepisy KC regulujące sposób składania oświadczeń woli, w tym art. 61 zd. 2 KC. Sąd Najwyższy podkreślił w uzasadnieniu, że decyzja zarządu sp. z o.o. (mającą w przypadku organu kolegialnego postać uchwały) o zwołaniu zgromadzenia wspólników nie jest oświadczeniem woli, gdyż funkcją tak określonego aktu zwołania zgromadzenia nie jest wywołanie skutków prawnych w postaci ustanowienia, zmiany lub zniesienia stosunku prawnego. Pogląd ten został zaaprobowany w literaturze, zaś zawiadomienie (zaproszenie) o zwołaniu zgromadzenia wspólników traktuje się jako czynność organizacyjną z zakresu prowadzenia spraw spółki15 bądź też jako czynność faktyczną16. W literaturze wskazuje się również, że zwoływanie zgromadzeń należy zaliczyć do kategorii zawiadomień, czyli tzw. innych czynów będących elementem zdarzeń cywilnoprawnych17. Wystarczające będzie zatem podpisa- nie zawiadomienia (zaproszenia) o zwołaniu zgromadzenia wspólników przez jednego z członków zarządu wieloosobowego18. Zauważyć z kolei trzeba, że podpisanie zawiadomienia przez wszystkich członków zarządu sanuje brak uchwały tego organu poprzedzającej wysłanie zawiadomień, niezbędnej – jak wcześniej wskazano – do prawidłowego zwołania zgromadzenia przez organ kolegialny. Przyjęcie poglądu, że jest to czynność dokonywana w sferze reprezenta- cji spółki, byłaby także trudna do przyjęcia biorąc pod uwagę fakt, że zwo- 14 Wyr. SN z 26.6.2003 r., V CKN 419/01, Legalis. 15 A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 641; zob. także K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Po- trzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 447. 16 A. Szumański, w: System PrPryw, t. 17A, 2015, s. 560. 17 A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1148; S. Sołtysiński, w: System PrPryw, t. 17B, 2010, s. 542; J.P. Naworski, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 3, 2013, s. 672. 18 A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1151; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka (red.), Kodeks..., s. 581; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 510; R. Pabis, w: J. Bie- niak i in., Kodeks, 2011, s. 853; A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szaj- kowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 640; Ł. Pożoga, Uchwała..., s. 46; zob. także uzasadnienie wyr. SN z 14.5.2009 r., I CSK 406/08, Legalis oraz wyr. SA w Krakowie z 31.8.2016 r., I ACa 514/16, Legalis. 30 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników łania zgromadzenia wspólników mogą dokonywać też inne podmioty niż za- rząd spółki. W powołanym powyżej wyroku SA w Poznaniu z 22.9.2010 r. Sąd wskazał nawet, że czynność ta w znacznej mierze ma charakter techniczny, bowiem w istocie jest zawiadomieniem wspólników o treści uchwały o zwoła- niu zgromadzenia podjętej przez uprawniony organ, zatem nie ma przeszkód, aby np. pracownik spółki podpisał się pod treścią zawiadomienia wysyłanego do wspólników, o ile z jego treści wynika, że działa on z upoważnienia organu uprawnionego do zwołania zgromadzenia (jak wynika z uzasadnienia tego wy- roku, w rozpatrywanej sprawie zarząd upoważnił prokurenta do wysłania za- proszeń na zgromadzenie). Zarząd zasadniczo ma swobodę w zwoływaniu zgromadzenia wspólników, zatem może tego dokonać w każdym czasie, kiedy uzna to za stosowne. W nie- których przypadkach zarząd będzie jednak zobligowany do zwołania zgroma- dzenia wspólników, co powinno mieć swoje oparcie w ustawie, a ewentualnie także może nastąpić w umowie spółki19. Po pierwsze, zasadniczy obowiązek zwołania dotyczy zwyczajnego zgroma- dzenia wspólników, które jest obligatoryjnym zgromadzeniem. Powinno się ono odbyć w terminie 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego (art. 231 § 1 KSH), zatem obowiązek zwołania tego zgromadzenia następuje najpóź- niej na 2 tygodnie przed upływem tego terminu. Konieczność odbycia tego zgromadzenia wynika również z RachunkU, gdyż – zgodnie z art. 53 ust. 1 RachunkU – roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilan- sowego. Po drugie, obowiązek zwołania zgromadzenia dotyczy przypadku, o któ- rym mowa w art. 233 KSH, a zatem, jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego ist- nienia spółki. Zarząd zobowiązany jest zwołać wówczas zgromadzenie nie- zwłocznie, natomiast musi się to odbyć z zachowaniem procedury i terminu 19 W. Popiołek, w: W. Pyzioł (red.), Kodeks..., s. 453; A. Wiśniewski, Obowiązek..., s. 12 i n.; D. Opalska, Obowiązek zarządu zwołania i współdziałania przy zwołaniu zgromadzeń wspólników (walnych zgromadzeń), Pr. Sp. 2011, Nr 7–8, s. 26; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 986; A. Nowacki, Zwyczajne zgromadzenie wspólników albo walne zgromadzenie, PUG 2006, Nr 12, s. 4; zob. także post. SA w Katowicach z 13.6.2000 r., I ACa 669/00, PG 2000 Nr 12, s. 54, w którym wskazano, że czynność zwołania zgromadzenia wspólników jest czynnością organiza- cyjną, a zwołanie tego zgromadzenia jest obowiązkiem zarządu. 31 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników zawiadomienia (art. 238 KSH), chyba że zarząd doprowadzi do odbycia tego zgromadzenia bez formalnego zwołania, kiedy cały kapitał zakładowy spółki będzie reprezentowany i nikt nie złoży sprzeciwu, co do objęcia porządkiem obrad uchwały o dalszym istnienie spółki20. Po trzecie, nowelizacją ustawy z 9.11.2018 r.21 wprowadzono kolejny obo- wiązek zwołania zgromadzenia wspólników w nowo dodanym art. 2331 KSH, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 202 § 6 KSH, tj. w sy- tuacji, gdy jedyny członek zarządu zamierza złożyć rezygnację, zobowiązany jest zwołać zgromadzenie wspólników, a w zaproszeniu na zgromadzenie za- mieszcza oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji. Wprowadzenie tego przepisu związane jest z toczącą się w literaturze dyskusją nad prawidłowym sposobem złożenia rezygnacji i występującymi w orzecznictwie SN rozbieżno- ściami w tym zakresie22. W uchwale 7 sędziów SN z 31.3.2016 r.23 przyjęto, że złożenie oświadczenia woli o rezygnacji przez członka zarządu spółki kapitało- wej powinno zostać dokonane, o ile umowa albo statut spółki nie stanowi ina- czej, zgodnie z ogólną zasadą reprezentacji biernej, tj. wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. W sytuacji zatem, gdyby w spółce pozostał wyłącz- nie jeden członek zarządu, powstałaby wątpliwość odnośnie sposobu złożenia przez niego rezygnacji. Ustawodawca rozwiał te wątpliwości przyjmując, że złożenie rezygnacji przez jedynego członka zarządu powinno zostać dokonane także wobec wspólników. Jednocześnie przepis art. 2331 KSH wyłącza zasto- sowanie art. 235 § 1 KSH do zwołania zgromadzenia wspólników, co oznacza, że nawet w przypadku tzw. kadłubowego zarządu, jedyny członek zarządu ma prawo (i obowiązek) zwołania zgromadzenia, jeżeli zamierza złożyć rezygnację z pełnionej funkcji. Po czwarte, zarząd jest zobowiązany zwołać zgromadzenie także na wnio- sek organów nadzoru, jeżeli zostały powołane (art. 235 § 2 KSH), zaś ze szcze- gólnym przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji złożenia przez wspól- ników mniejszościowych wniosku o zwołanie zgromadzenia wspólników (art. 236 § 1 KSH), gdyż wówczas – co do zasady – zarząd powinien zwołać 20 A. Wiśniewski, Obowiązek..., s. 14–15. 21 Ustawa z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowy i gospodarczym (Dz.U. z 2018 r. poz. 2244). 22 Zob. np. P. Pinior, Rezygnacja członka organu spółki kapitałowej, PPH 2015, Nr 6, s. 13−19 wraz z powołaną tam literaturą; tenże, Wygaśnięcie mandatu członków organów spółki kapitało- wej w świetle najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego, PPH 2017, Nr 7, s. 15−16, wraz z po- wołaną tam literaturą i orzecznictwem. 23 Uchw. (7) SN z 31.3.2016 r., III CZP 89/15, Legalis. 32 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników zgromadzenie wspólników, o ile nie zachodzą wyjątkowe okoliczności, takie jak szantaż korporacyjny lub nadużycie prawa (por. uwagi poniżej). Po piąte, obowiązek zwołania zgromadzenia wynikać może także z prze- prowadzenia procesów transformacyjnych, kiedy uchwała zgromadzenia sta- nowi element ważności przeprowadzenia procedury połączenia, podziału albo przekształcenia spółki. Jest to o tyle istotne, że zaniechania w tym względzie, w związku z wszczęciem procedury transformacyjnej, mogą doprowadzić do wyrządzenia szkody spółce. Zaniechania zarządu w zakresie zwoływania zgromadzeń wspólników mogą narazić członków zarządu na odpowiedzialność24. W szczególności, pod- stawą odpowiedzialności cywilnoprawnej członków zarządu może być przepis art. 293 KSH. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 594 § 1 pkt 3 KSH, kto, bę- dąc członkiem zarządu spółki handlowej, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że zarząd nie zwołuje zgromadzenia wspólników, podlega grzywnie do 20 000 zł. Zaniechania zarządu w zakresie zwoływania zgromadzeń stanowią też niewątpliwie podstawę odpowiedzialności organizacyjnej, skutkującej od- wołaniem członków zarządu. 2. Uprawnienia organów nadzoru w przedmiocie zwołania zgromadzenia Rada nadzorcza, jak również komisja rewizyjna, mają prawo zwołania za- równo zwyczajnego jak i nadzwyczajnego zgromadzenia, zgodnie z przepisem art. 235 § 2 KSH. Zwołanie zwyczajnego zgromadzenia wspólników przez or- gan nadzoru może nastąpić, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określo- nym w ustawie lub w umowie spółki. Zatem zgodnie z KSH, zwołanie zwy- czajnego zgromadzenia przez zarząd może nastąpić najpóźniej na 2 tygodnie przed upływem szóstego miesiąca od zakończenia roku obrotowego (art. 231 § 1 KSH), stąd jeżeli w tym terminie zgromadzenie nie zostanie zwołane, mogą tego dokonać organy nadzoru. Umowa spółki może oczywiście zmieniać tę za- sadę, wprowadzając obowiązek wcześniejszego zwołania zgromadzenia wspól- ników. Zauważyć należy, że w razie braku zwołania zwyczajnego zgromadze- nia wspólników przez zarząd w terminie określonym w ustawie lub umowie spółki, zwołanie zwyczajnego zgromadzenia staje się obowiązkiem organów nadzoru, które powinny czuwać nad tym, aby doszło co najmniej do zatwier- 24 A. Wiśniewski, Obowiązek..., s. 17; D. Opalska, Obowiązek..., s. 32; R. Pabis, w: A. Opal- ski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 175. 33 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników dzenia sprawozdań finansowych spółki. Należy uznać, że w razie zaniechania organów nadzoru w tym zakresie, może stanowić to podstawę do odpowie- dzialności członków organów nadzoru na podstawie art. 293 KSH, a także ich odpowiedzialności organizacyjnej25. Z kolei, w przypadku nadzwyczajnego zgromadzenia organy nadzoru mogą wystąpić do zarządu spółki o zwołanie zgromadzenia w każdym przypadku, je- żeli uznają to za wskazane, natomiast samodzielnie mogą zwołać nadzwyczajne zgromadzenie, jeżeli pomimo skierowania wniosku do zarządu spółki zarząd nie zwoła zgromadzenia wspólników w terminie 2 tygodni od dnia zgłoszenia żądania przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną. Przepis art. 235 § 2 KSH nie wskazuje formy, w jakiej żądanie powinno być skierowane do zarządu, a za- tem przyjąć należy, że może być ono złożone w formie dowolnej, choć oczy- wiście w celu uniknięcia wątpliwości co do złożenia tego żądania, w szczegól- ności terminu jego zgłoszenia, postulować należy złożenie żądania w formie pisemnej. Ponadto, w żądaniu tym należy wskazać proponowany porządek ob- rad26. Za celowe uznać należy także wskazanie proponowanego terminu od- bycia zgromadzenia. Zaaprobować należy wyrażony w literaturze pogląd, że jeżeli zarząd nie uwzględnił w całości żądania organów nadzoru i nie objął po- rządkiem wszystkich proponowanych uchwał, wówczas rada nadzorcza (ko- misja rewizyjna) zachowuje prawo do samodzielnego zwołania zgromadzenia, z porządkiem obrad obejmującym uchwały nie zamieszczone przez zarząd27. Może to mieć szczególne znaczenie w odniesieniu np. do uchwały o odwoła- niu członków zarządu. Ponadto, gdyby doszło do sytuacji, że wobec bezczyn- ności zarządu organ nadzoru dokonuje zawiadomienia wspólników o odbyciu zgromadzenia, a jednocześnie zawiadomienie takie wysyła zarząd spółki, wów- czas przyjąć należy, że pierwszeństwo ma to zgromadzenie, które odbędzie się wcześniej28. Stanowiłoby to ważny powód uzasadniający odwołanie kolejnego zgromadzenia. Jednak trzeba mieć na uwadze, że zwołane zgromadzenia mo- głyby mieć różny porządek obrad, a w takim przypadku uznać należy koniecz- ność odbycia obu zgromadzeń29. Jeżeli natomiast na pierwszym ze zgromadzeń byłby reprezentowany cały kapitał zakładowy, to wówczas można rozszerzyć 25 R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 182. 26 Por. M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 987; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 181. 27 A. Kidyba, Spółka..., s. 698; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 181. 28 J.P. Naworski, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 3, 2013, s. 675. 29 M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 988; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 181. 34 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników porządek obrad również o te uchwały, które miałyby być przedmiotem ko- lejnego zgromadzenia, które w takim przypadku uznać będzie można za bez- przedmiotowe. Wymóg złożenia wniosku do zarządu spółki powstaje wówczas, kiedy za- rząd działa i nie występują braki w składzie organu. Natomiast w sytuacji braku organu bądź zarządu kadłubowego, kiedy nie jest możliwe podjęcie uchwały przez zarząd o zwołaniu zgromadzenia, możliwe jest zwołanie zgromadzenia przez organ nadzoru bez konieczności zgłoszenia żądania zarządowi. Jak przy- jął SA w Warszawie w wyroku z 25.5.1995 r.30, uprawnienie rady nadzorczej do zwołania zgromadzenia wspólników jest własnym uprawnieniem rady, dozna- jącym ograniczenia tylko w tym znaczeniu, że ustępuje ono pierwszeństwa za- rządowi, który powiadomiony o takim żądaniu może sam zwołać zgromadze- nie, jednakże to „pierwszeństwo” musi zostać usankcjonowane wówczas, gdy zarząd ma możliwość skorzystania z niego. Jak podkreślił SA w uzasadnieniu wyroku, nie było konieczności zwrócenia się do zarządu spółki z wnioskiem o zwołanie zgromadzenia, jeżeli zarząd nie mógł podjąć uchwały o jego zwo- łaniu, wskutek zawieszenia członka zarządu uchwałą rady nadzorczej spółki. Zauważyć należy, że uprawnienie organów nadzoru do zwołania zgroma- dzenia w sp. z o.o. różni się od analogicznego uprawnienia, jakie przysługuje radzie nadzorczej w spółce akcyjnej, w której rada może samodzielnie zwo- ływać zgromadzenia, bez konieczności zwracania się do zarządu spółki w tej sprawie (por. art. 399 § 2 KSH). De lege ferenda postulować należy wprowa- dzenie tego rozwiązania także w sp. z o.o. Podobnie jak w przypadku zarządu uprawnienie to przysługuje organom nadzoru in corpore, a zatem powinno zostać poprzedzone uchwałą tych or- ganów, podjętą zgodnie z wymogami określonymi w ustawie lub umowie spółki31. W przypadku rady nadzorczej i komisji rewizyjnej uchwały mogą zo- stać podjęte, jeżeli wszyscy zostali prawidłowo zaproszeni na posiedzenie, zaś na posiedzeniu obecna będzie co najmniej połowa składu organu. Brak jest w ustawie wskazania, jaką większością głosów uchwały mają zostać podjęte. 30 Wyr. SA w Warszawie z 25.5.1995 r., I ACr 340/95, Legalis. 31 Por. A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1152; W. Popiołek, w: W. Pyzioł (red.), Kodeks..., s. 453; A. Szumański, w: System PrPryw, t. 17A, 2010, s. 495; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 450; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 987; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 182; analogicznie w spółce akcyjnej A. Opalski, Rada nadzorcza w spółce akcyjnej, Warszawa 2006, s. 502; J. Szwaja, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. III, 2008, s. 937; M. Spyra, w: System PrHandl, t. 2B, 2007, s. 430; J.P. Naworski, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 674. 35 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników W tej materii możliwe są dwa rozwiązania. Po pierwsze, można przyjąć, że zasadą kodeksową przy podejmowaniu uchwał w spółkach kapitałowych jest bezwzględna większość głosów, zatem pomimo braku takiej regulacji dla rady nadzorczej sp. z o.o., do podejmowania uchwał przez radę także należy sto- sować bezwzględną większość głosów. W literaturze wskazuje się przy tym, że zastosowanie znajduje per analogiam art. 391 § 1 KSH32. Po drugie, można także przyjąć interpretację, zgodnie z którą skoro ustawa nie zastrzega wyraź- nie dla rady nadzorczej sp. z o.o. bezwzględnej większości głosów, oznacza to, że do podjęcia uchwały w tym przypadku wystarczy zwykła większość głosów33. Kwestię tę powinna rozstrzygać umowa spółki w celu uniknięcia wątpliwości co do skuteczności podejmowanych uchwał. Jeżeli natomiast umowa spółki tych kwestii nie reguluje należy opowiedzieć się za poglądem, że wystarczająca będzie zwykła większość głosów. Ponadto, uchwała rady nadzorczej albo ko- misji rewizyjnej o zwołaniu zgromadzenia może zostać podjęta w innych try- bach, o których mowa w art. 222 § 3 i 4 KSH, o ile dopuszcza je umowa spółki34. Analogicznie jak w przypadku zarządu spółki, wady formalne związane ze zwołaniem zgromadzenia, w szczególności brak uchwały organu nadzoru o zwołaniu zgromadzenia, mogą stanowić podstawę do wytoczenia powódz- twa o stwierdzenie nieważności uchwał podjętych na wadliwie zwołanym zgro- madzeniu, jeżeli wady formalne miały wpływ na treść podejmowanych uchwał. W przypadku samodzielnego zwoływania zgromadzenia przez organy nad- zoru podpisanie zawiadomień wysyłanych do wspólników może nastąpić przez przewodniczącego rady nadzorczej bądź komisji rewizyjnej. Może tego również dokonać upoważniony w uchwale członek rady nadzorczej (komi- sji rewizyjnej) albo inna osoba wskazana w uchwale danego organu nadzoru, 32 Tak A. Herbet, Zmiany regulacji prawnej spółki z o.o. na tle kodeksu spółek handlowych – zagadnienia wybrane, PUG 2001, Nr 4, s. 9; R.L. Kwaśnicki (red.), Spółka..., s. 311; K. Bilewska, Przesłanki powzięcia uchwały rady nadzorczej spółki kapitałowej a jej zaskarżanie, MoP 2010, Nr 6, s. 305. 33 Por. A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1076; A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 602; M. Rodzynkiewicz, Kodeks..., 2012, s. 410; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 474; A. Rachwał, w: Sytem PrHandl, t. 2A, 2007, s. 997; M. Bielecki, Problematyka podejmowania uchwał rady nadzorczej spółki z o.o., Pr. Sp. 2007, Nr 9, s. 13; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 407; D. Wajda, Mechanizm..., s. 21; P. Pinior, Szczególne sposoby podejmowania uchwał przez radę nadzorczą, w: M. Modrzejewska (red.), Prawo handlowe XXI wieku. Czas stabilizacji, ewolucji czy rewolucji. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Okolskiego, Warszawa 2010, s. 787. 34 Por. A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1152. 36 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników a także członkowie rady nadzorczej głosujący za uchwałą35. Kwestie te mogą również zostać szczegółowo określone w regulaminie rady nadzorczej (komi- sji rewizyjnej). Uznać przy tym należy, że organy nadzoru mają prawo wglądu do księgi udziałów, co wprawdzie nie wynika expressis verbis z ustawy, nato- miast przysługuje im w ramach ich kompetencji nadzorczych (prawo przeglą- dania ksiąg i dokumentów) oraz w związku z przyznaniem wprost w ustawie prawa zwołania zgromadzenia (ma to istotne znaczenie odnośnie do upraw- nień komisji rewizyjnej, gdyż ta, co do zasady, wyposażona jest w uprawnienia nadzorcze w ograniczonym zakresie, w związku z opiniowaniem dokumentów przedkładanych na zwyczajnych zgromadzeniach). 3. Uprawnienia podmiotów umocowanych w umowie spółki Umowa spółki może wskazywać inne podmioty uprawnione do zwoła- nia zgromadzenia wspólników. W szczególności, uprawnienie takie można przyznać indywidualnie oznaczonemu wspólnikowi w postaci jego uprawnie- nia osobistego, grupie wspólników reprezentujących określoną część kapitału, a ponadto możliwe jest przyznanie tego uprawnienia innym osobom, w tym spoza spółki, skoro przepis art. 235 § 3 KSH nie przewiduje w tym zakresie żadnych ograniczeń36. Jak już wcześniej wskazano, uprawnienie takie można przyznać indywidualnie poszczególnym członkom zarządu bądź też indywi- dualnie członkom organów nadzoru. Za dopuszczalne uznać należy również powierzenie takiego uprawnienia prokurentowi37. Uprawnienie innych osób, zgodnie z przepisem art. 235 § 3 KSH, powinno być udzielone w takim kształcie, w jakim przysługuje ono organom nadzoru, a zatem jest to uprawnienie do zwołania zwyczajnego zgromadzenia wspólni- ków, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w ustawie lub w umo- 35 Ibidem; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 988; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 182. 36 Por. A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1153; A. Szumański, w: System PrPryw, t. 17A, 2010, s. 495; A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 659; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 512; M. Rodzynkiewicz, Kodeks..., 2012, s. 434; R. Pabis, w: J. Bieniak i in., Kodeks..., 2011, s. 852; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 450; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 988. 37 A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1153; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 512; D. Wajda, Mechanizm..., s. 22; R. Pabis, w: J. Bieniak i in., Kodeks..., 2011, s. 852. 37 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników wie spółki, zaś nadzwyczajnego zgromadzenia – jeżeli pomimo skierowania wniosku do zarządu spółki, zarząd nie zwoła zgromadzenia wspólników w ter- minie 2 tygodni od dnia zgłoszenia żądania przez osobę wskazaną w umowie38. Podkreślić przy tym należy, że w umowie spółki możliwe jest także przyzna- nie wyłącznie jednego ze wspomnianych uprawnień, np. prawa zwołania tylko zgromadzenia nadzwyczajnego. Natomiast przyznanie uprawnienia do zwoła- nia zgromadzenia bez konieczności złożenia wniosku do zarządu o zwołanie zgromadzenia, należałoby uznać za nieważne w świetle przepisu art. 235 § 3 KSH. Jeśli chodzi o realizację wspomnianego uprawnienia, to w przypadku wspólników nie powinno ono nastręczać trudności, gdyż wspólnik ma prawo wglądu do księgi udziałów, a zatem będzie mógł wysłać zawiadomienia o zgro- madzeniu na adresy wspólników wskazane w księdze udziałów. Natomiast w odniesieniu do osób spoza spółki należałoby w umowie spółki kwestie te uregulować, w szczególności zobowiązać zarząd do udostępnienia księgi udzia- łów osobie uprawnionej do zwołania zgromadzenia. W przypadku obstrukcji ze strony zarządu osoba ta może wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących spółki. Zauważyć bowiem trzeba, że obecnie art. 19a ust. 5d KRSU przewiduje obowiązek zgłoszenia do rejestru listy obejmującej nazwisko i imię oraz adres do doręczeń albo firmę lub nazwę i siedzibę członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu. W przypadku sp. z o.o. organem uprawnionym do powołania zarządu jest, co do zasady, zgromadzenie wspólników, dlatego dostęp do danych jest obecnie ułatwiony, choć oczywiście problemem może być zachowanie aktualności tych danych. Umowa spółki może również rozstrzygać kwestię ponoszenia kosztów zwo- łania zgromadzenia, przy czym w razie braku jakichkolwiek postanowień w umowie spółki, koszty te powinien ponosić wnioskodawca. Trudno bowiem zakładać, że wobec bezczynności zarządu w zwoływaniu zgromadzenia wnio- skodawcy będą mieli możliwość domagania się od zarządu wypłaty tych środ- 38 A. Kidyba, Spółka..., s. 694; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka (red.), Kodeks..., s. 581; A. Szajkowski, M. Tarska, A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 660; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 513; W. Popiołek, w: W. Pyzioł (red.), Kodeks..., s. 453; K. Strzelczyk, w: T. Siemiątkowski, R. Po- trzeszcz (red.), Kodeks..., t. 2, 2011, s. 450; M. Chomiuk, w: Z. Jara (red.), Kodeks..., 2017, s. 988; R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 183. 38 § 1. Inicjatywa zwołania zgromadzenia wspólników ków39. Osoba zwołująca zgromadzenie może jednak wystąpić do spółki o zwrot kosztów zwołania zgromadzenia bądź też poddać tę kwestię pod rozstrzygnię- cie uchwały zgromadzenia wspólników, zamieszczając stosowny punkt w po- rządku obrad zwołanego zgromadzenia. 4. Uprawnienia wspólników mniejszościowych Prawo zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników przysługuje także wspólnikowi lub grupie wspólników, pod warunkiem reprezentowania przez wnioskodawcę lub wnioskodawców co najmniej 1/10 kapitału zakłado- wego (art. 236 KSH). Przepis art. 236 § 1 KSH ma charakter semiimperatywny, dlatego umowa spółki może przyznać uprawnienie do żądania zwołania zgro- madzenia wspólnikom reprezentującym mniej niż 1/10 kapitału zakładowego (art. 236 § 2 KSH), natomiast uprawnienia do żądania zwołania zgromadzenia wspólników nie można w umowie spółki wyłączyć ani ograniczyć40. Wspólnicy nie mają z mocy ustawy zagwarantowanego prawa do samodzielnego zwo- ływania zgromadzenia wspólników. Ustawodawca wprowadził jedynie możli- wość wystąpienia z wnioskiem do zarządu o zwołanie zgromadzenia wspólni- ków. Dopiero jeżeli zarząd nie zwoła zgromadzenia, wówczas wnioskodawca (wnioskodawcy) może zwołać zgromadzenie po uzyskaniu stosowanego umo- cowania w postanowieniu sądu rejestrowego. Należy też zauważyć, że wskutek nowelizacji art. 236 i 237 KSH41 prawo domagania się zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników przysłu- guje obecnie także wspólnikom reprezentującym 1/20 kapitału zakładowego, 39 Odmiennie R. Pabis, w: A. Opalski (red.), Kodeks..., t. IIB, s. 184–185, który przyjmuje, że koszty te ponosi spółka, natomiast w przypadku bezzasadnego zwołania zgromadzenia spółka może wystąpić do zwołującego o zwrot kosztów. 40 A. Kidyba, Kodeks..., t. I, 2017, s. 1156; W. Popiołek, w: W. Pyzioł (red.), Kodeks..., s. 455; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka (red.), Kodeks... s. 582; A. Szumański, w: System PrPryw, t. 17A, 2010, s. 495; R. Pabis, w: J. Bieniak i in., Kodeks..., 2011, s. 854; E. Zielińska, w: A. Ki- dyba (red.), Meritum..., s. 1243; E. Marszałkowska-Krześ, tamże, s. 1069; K. Kopaczyńska-Pieczniak, w: A. Kidyba (red.), Spółka..., s. 507; D. Wajda, Mechanizm..., s. 22; Ł. Zamojski, Rejestracja..., s. 415; A. Lesiak, w: Z. Koźma, M. Ożóg (red.), Kodeks..., s. 468; A. Gierat, Korporacyjne upraw- nienia kontrolne wspólników spółek kapitałowych, Toruń 2010, s. 310; A. Szajkowski, M. Tarska, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. II, 2014, s. 647; P. Pinior, Nadzór..., s. 388; W. Wyrzykowski, M. Żaba, Ochrona praw wspólników (akcjonariuszy) mniej- szościowych w kodeksie spółek handlowych, PPH 2015, Nr 9, s. 44; zob. także wyr. SA Katowicach z 14.12.2010 r., V ACa 453/10, Legalis. 41 Ustawa z 16.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r. poz. 2255). 39 Rozdział II. Zwoływanie zgromadzenia wspólników w sytuacji, gdy domagali się oni umieszczenia spraw w porządku obrad naj- bliższego zgromadzenia (uzupełnienia porządku obrad), a zarząd nie uwzględ- nił ich wniosku. Mogą oni obecnie również wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o upoważnienie do zwołania zgromadzenia wspólników, na pod- stawie przepisu art. 237 § 1 KSH. Uprawnienie do żądania zwołania zgromadzenia jest prawem mniejszo- ści42, zaliczanym do korporacyjnych uprawnień wspólników o charakterze kontrolnym43. Podkreślić trzeba, że przy niewielkiej liczbie wspólników moż- liwe jest odbycie zgromadzenia i podejmowanie uchwał bez formalnego zwo- łania, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany (art. 240 KSH), na- tomiast w spółkach o większej liczbie wspólników, czy też w przypadkach, gdy np. część wspólników przebywa na stałe za granicą, odbycie zgromadze- nia bez formalnego zwołania jest utrudnione, stąd uprawnienie żądania zwo- łania zgromadzenia staje się istotnym elementem ochrony interesu wspólni- ków mniejszościowych. Oczywiście, z uprawnienia tego korzystać może także wspólnik większościowy. W takim jednak przypadku z reguły zarząd będzie uwzględniał wniosek wspólnika o zwołanie zgromadzenia z uwagi na uzależ- nienie zarządu od większościowego wspólnika. Z kolei konieczność wystą- pienia z wnioskiem przez wspólników do sądu rejestrowego dotyczyć może przypadków np. kadłubowego składu bądź braku organu, kiedy podmiotami mogącymi doprowadzić do zwołania zgromadzenia w spółce są zasadniczo wy- łącznie wspólnicy. Analogiczne uprawnienie mniejszości przysługuje akcjona- riuszom w spółce akcyjnej, przy czym realizacja wspomnianego uprawnienia uzależniona jest od reprezentowania co najmniej 1/20 kapitału zakładowego spółki44. 42 Na temat pojęcia i charakteru prawnego praw mniejszości zob. np. M. Tarska, Charakter praw wspólników mniejszościowych w spółkach handlowych, PPH 2015, Nr 9, s. 4–10; A. Szu- mański, Granice ochrony praw mniejszości w spółkach kapitałowych, PPH 2015, Nr 9, s. 11–20; W. Wyrzykowski, M. Żaba, Ochrona..., s. 42–44; P. Pinior, Nadzór..., s. 371–371; tenże, Ochrona praw mniejszości w Kodeksie spółek handlowych, w: J. Frąckowiak (red.), Kodeks spółek handlo- wych po dziesięciu latach, Wrocław 2013, s. 287 i n. wraz z podaną tam literaturą. 43 B. Mamica, Zwołanie zgromadzenia przez wspólników mniejszościowych, Pr. Sp. 1998, Nr 9, s. 18; A. Szumański, w: System PrPryw, t. 19, 2006, s. 223; K. Oplustil, Instrumenty..., s. 560; A. Gierat, Korporacyjne..., s. 306; P. Pinior, Nadzór..., s. 386. 44 Na temat analogicznej regulacji w spółce akcyjnej zob. np. S. Byczko, Wybrane instrumenty ochrony praw wspólników mniejszościowych w spółce akcyjnej w prawie polskim, Acta Universi- tatis Lodziensis. Folia iuridica 68, Łódź 2006, s. 96–100; D. Wajda, Ochrona akcjonariuszy mniej- szościowych w kodeksie spółek handlowych, Warszawa 2007, s. 112 i n.; M. Spyra, w: System PrHandl, t. 2B, 2007, s. 430–433; J. Szwaja, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks..., t. III, 2008, s. 939 i n.; J.P. Naworski, w: T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz (red.), Kodeks..., 40
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Podejmowanie uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: