Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00053 004096 12930241 na godz. na dobę w sumie
Poetyckie doświadczanie religii. Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik - ebook/pdf
Poetyckie doświadczanie religii. Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 252
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3334-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Sfera religijna bliska jest każdemu człowiekowi, niezależnie od różnic doktrynalnych czy poglądów. Doświadczanie sacrum łączy dorobki poetyckie Tadeusza Kijonki, Stanisława Krawczyka i Jerzego Szymika. W przypadku ich twórczości spostrzegamy nie tyle odniesienia do „religijności śląskiej”, ile do uniwersum polskiej pobożności. W części pracy dotyczącej poezji Kijonki autor podejmuje przede wszystkim temat kontrastu między wiarą dziecka a dorosłego, jak również wynikające z niego wątki, dotyczące ciała, choroby i śmierci. Ponadto przygląda się kreacji matki – ziemskiej oraz niebieskiej (Maryi). Najważniejszym, zdaniem autora, tematem w twórczości Krawczyka jest zaś motyw tajemnicy (Boga, człowieka, także samego poety) oraz nawiązujący do tematu religijności wątek kobiecy (obraz własnej żony i matki). W poezji Szymika autor dostrzega natomiast próbę nieustannego zbliżania się do Boga (Miłości) w codzienności (m.in. w chorobie, posłudze kapłańskiej czy pracy wykładowcy) i w czasie podróży. Poetyckie doświadczanie religii... oparte zostało na klasycznych dla religioznawstwa rozważaniach Rudolfa Otta, Williama Jamesa oraz Mircei Eliadego, wzbogacone ponadto o współczesne konteksty, myśli Jana Pawła II i Josepha Ratzingera (Benedykta XVI).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

„Wspólną i jednorodną płaszczyzną refleksji naukowej nad wierszami T. Kijonki, S. Krawczyka i ks. J. Szymika stały się te utwory, w których Autor dostrzegł mniej lub bardziej uzewnętrznione przejawy duchowości, dające się opisać jako »poetyckie doświadczanie religii«. Zadanie trudne i wymagające od badacza, po pierwsze – rozeznania w wielości kierunków badawczych w wybranym zakresie oraz wielości definicji podstawowych pojęć z zakresu religiologii tudzież teologii i wybór określonej ścieżki badawczej (interpretacyjnej) […], po drugie – wnikliwej, całościowej lektury dorobku poetyckiego wybranych autorów […]. […] warto napisać, że Autor z tak postawionych zadań wywiązuje się właściwie. […] Podział treści zaproponowany przez D. Chwolika ma swoje niewątpliwe zalety, pozwala w przejrzysty sposób ująć wybrany problem. Także trafny dobór zagadnień poddanych analizie budzi uznanie. […] książka o doświadczeniu religijnym w poezji T. Kijonki, S. Krawczyka i ks. J. Szymika jest nowym, oryginalnym ujęciem problematyki. Dopisać ją trzeba do tego nurtu badań literaturoznawczych, które analizują tropy sacrum w literaturze pięknej i w polu zainteresowań mają teologiczny wymiar utworów literackich”. dr hab. Zenon Ożóg, prof. UR (fragment recenzji) Dominik Chwolik D o m i n i k C h w o l i k Poetyckie doświadczanie religii Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik P o e t y c k i e d o ś w i a d c z a n i e r e l i g i i Dominik Chwolik – doktor nauk humanistycznych, autor książki Rymkiewicz. Dopowiedzenia (2016), współredaktor Literatury popularnej. T. 2: Fantastyczne kreacje światów? Recepcja – metodologia – interpretacja (2014). Swoje artykuły publikował między innymi w Światach poetyckich Tadeusza Kijonki (2016) oraz w Światach poetyckich Stanisława Krawczyka (2014). Twórca filmowego Projektu Sienkiewicz (z okazji Roku Henryka Sienkiewicza, 2016). Związany ze Szkołą Podstawową dla Chłopców Kuźnica w Katowicach. W kręgu jego zainteresowań badawczych znajdują się zagadnienia z zakresu teologii i historii. W wolnych chwilach sięga po dzieła Tolkiena czy literaturę młodzieżową, którą analizuje z uczniami. Poetyckie doświadczanie religii Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik Dedykuję Ani, Marianowi, Księdzu Profesorowi Szymikowi i wszystkim doświadczającym… Pamięci Tadeusza Kijonki i Stanisława Krawczyka Dominik Chwolik Poetyckie doświadczanie religii Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2018 Redaktor serii: Historia Literatury Polskiej Marek Piechota Recenzent Zenon Ożóg Spis treści Wstęp  7 Tadeusz Kijonka Utracona wiara dziecka?  21 Dziecięce „zabawy”…  21 Oczami dziecka  37 Świat człowieka dorosłego  44 Przekroczenie granicy. Oblicza miasta  44 Wpatrując się w niebo  50 Obrazy życia. Bóg bliski i daleki  57 Nadal w drodze  74 Choroba, cierpienie, śmierć  88 Bóg codzienności  88 Pułapka ciała  93 Przeczucia  97 Dwie matki  101 Ta ziemska  101 Ta niebieska  105 Stanisław Krawczyk Tajemnica  115 Tajemnica wcielenia. Bóg ‑człowiek  115 Tajemnica poety…  129 Wyznania i Dekalog Krawczyka  137 Tajemniczy koniec…  146 Kobieta a religijność  154 Kobieta z raju  154 Kobieta Matka  163 6Jerzy Szymik Spis treści Zbliżenia  171 Zbliżając się do Domu…  171 Między świętością a codziennością  183 Miłosne zbliżenia  193 Przez Maryję  200 Podróże zbliżają…  208 Znaczenie podróży  208 Miejsca najbliższe  210 Dwie rzeczywistości  215 Wychodzenie na górę…  226 Posłowie  231 Nota bibliograficzna  233 Wykaz skrótów  235 Bibliografia  237 Indeks osobowy  243 Summary  247 Zusammenfassung  249 Wstęp Wstęp pełni zawsze funkcję szczególną. To w nim autor niejako rozlicza się z tego, co napisał, zazwyczaj odpowiada na pytanie, dlaczego nie poruszył pewnych kwestii czy do‑ konał takich, a nie innych wyborów metodologicznych lub lekturowych. Wstęp ma pozwolić nam zrozumieć sposób myślenia autora oraz zachęcić czytelnika do podjęcia wy‑ siłku wejścia w dialog z tekstem. Sfera religijna, bo tak ją należy określić, której dotyczy ni‑ niejsza książka, jest bliska każdemu człowiekowi, niezależ‑ nie od przyjętej doktryny, zapatrywań czy punktu widzenia. Staje się ona bowiem źródłem ludzkiego doświadczania, a jeśli literatura, poezja bliskie są życiu, to także doświadcze‑ niu poetyckiemu. To właśnie ono, mimo swej różnorodności, łączy twórczość Tadeusza Kijonki (ur. 1936), Stanisława Krawczyka (ur. 1938) oraz ks. Jerzego Szymika (ur. 1953). Samo pojęcie religii William James definiuje jako „takie uczucia, czyny i doświadczania odosobnionej jednostki ludzkiej, o których jednostka ta mniema, że odnoszą się one do czegoś, co ona sama uznaje za boskie”1. Wiąże on więc religię z doświadczeniem mającym charakter emocjonalny, wyliczając wiele cech towarzyszących spotkaniom z sacrum2, 1 W. James: Doświadczenia religijne. Studium natury ludzkiej. Przed‑ mowa P.M. Socha. Przełożył i opatrzył przedmową J. Hempel. Kra‑ ków 2011, s. 30. Używam w pracy słowa „doświadczanie” częściej niż „doświadczenie”, mając na myśli nie tyle sumę pewnych prze‑ żyć, ile konkretne doznania. 2 W książce wyróżnione zostały i omówione niektóre pojęcia z zakresu terminologii religijnej. Samo pojęcie sacrum ma niezwyk‑ le szerokie konotacje, które Jerzy Szymik przywołuje za autorami rozprawy Sacrum w literaturze, jest to więc: 8między innymi: „[…] uroczystość, powagę, miłość, poddanie Wstęp się próbie, cierpieniu […]”3. Podobnie rzecz ujmuje Rudolf Otto (i czerpiący z tej myśli Mircea Eliade4), pisząc o pojęciu świętości, który relację z nią opiera przede wszystkim na doznaniach uczuciowych, dodając dopiero do późniejszych swoich rozważań poznanie rozumowe (w mniejszym, we‑ dług niego, stopniu)5. Zdaniem Jamesa, istotą religii jest kontakt ze światem duchowym, którego ważny element stanowi modlitwa. Za‑ spokaja ona podstawowe potrzeby psychologiczne: potrzebę kochania i bycia kochanym oraz poczucie bezpieczeństwa6. „10 hasło wywoławcze — wyznaczające zakres obserwacji — dla wszystkiego, co w literaturze ponadnaturalne, co łączy się z postawą religijną, przekracza horyzonty naszego bezpośred‑ niego doświadczenia; 20 to, co czcimy, czego się lękamy, co jest »ponad«, co jest tajemni‑ cą (rozumienie zbieżne z propozycjami religiologii — R. Otto, M. Eliade); 30 synonim »świętości« (w opozycji do grzechu, grzeszności); 40 sacrum osobowe, czyli Bóg; 50 wartość rodząca się ze względu na drugą osobę, na owo »ty«, do którego się wszystko odnosi (w chrześcijaństwie tym wiel‑ kim Ty jest Bóg)”. J. Szymik: W poszukiwaniu teologicznej głębi literatury. Literatura piękna jako locus theologicus. Przedmowa bp A. Nossol. Katowice 2007, s. 131—132. 3 P.M. Socha: Przedmowa. Doświadczenia religijne po 100 latach. W: W. James: Doświadczenia religijne…, s. VI. 4 Eliade opisuje ponadto sacrum zazwyczaj w opozycji do pro- fanum, zaznaczając przy tym, iż to pojęcie łączy się z trudnym do określenia, tajemniczym przeżyciem. S. Sawicki: Sacrum w li- teraturze. W: Sacrum w literaturze. Red. J. Gotfryd, M. Jasińska‑ ‑Wojtkowska, S. Sawicki. Lublin 1983, s. 13. 5 R. Otto: Świętość. Elementy irracjonalne w pojęciu bóstwa i ich stosunek do elementów racjonalnych. Wstęp J. Keller. Przeł. B. Kupis. Wrocław 1993, s. 23. 6 W. James: Doświadczenia religijne…, s. 373. 9 Wstęp Teorie Otta i Jamesa, jak również Eliadego należą do klasyki religioznawstwa. Ich postrzeganie doświadczania religijnego przez pryzmat uczucia bliskie jest (czy też po‑ mocne) myśleniu o poezji (liryce), w której tak istotną rolę odgrywa słowo „przeżycie” bądź właśnie „doświadczanie”. Należy jednak zauważyć, że rozważania choćby Otta i Ja‑ mesa kształtowały się na przełomie XIX i XX wieku, nosząc ślady spadkobrania tego okresu na płaszczyźnie religijnej, filozoficznej czy psychologicznej (na obserwacji i opisach „skrajności religijnych” oparta jest praca Jamesa Doświadcze- nia religijne7). Nie bez znaczenia w ukształtowaniu sposobu myślenia badaczy pozostaje fakt ich przynależności do kręgu protestanckich kościołów reformowanych. Obaj nie stronią także od krytyki katolicyzmu (dialog ekumeniczny dopiero rodził się w początkach XX wieku) ze względu na odmienny w pewnych obszarach sposób postrzegania i jak się wydaje, chęć ukazania własnej odrębności8. Wybrana doktryna religijna nie jest wszakże przed‑ miotem religioznawstwa (np. Eliade, choć również nie bez zastrzeżeń, analizuje bardzo szerokie spektrum), u którego źródła znajdują się zarówno teologia, jak i filozofia, lecz są nimi nade wszystko doświadczenia empiryczne w kontakcie ze sferą sacrum. Twórczość Kijonki, Krawczyka i Szymika, niezależnie od ich religijnych deklaracji9, jest zakorzeniona czy też oscyluje 7 P.M. Socha: Przedmowa. Doświadczenia religijne po 100 latach. W: W. James: Doświadczenia religijne…, s. XVIII—XIX. 8 Zob. J. Keller: Wstęp. W: R. Otto: Świętość…, s. 27, oraz P.M. Socha: Przedmowa. Doświadczenia religijne po 100 latach. W: W. James: Doświadczenia religijne…, s. XI. 9 Przedmiotem rozważań nie są bowiem wierzenia religijne (mogące służyć badaniom socjologicznym) w wymiarze teoretycz‑ nym i praktycznym (J. Mariański: Wiara i wierzenia Polaków w nie- stabilnej nowoczesności. Analiza socjologiczna. Lublin 2014, 31), trudne zresztą do ustalenia, lecz religijność postrzegana „jako zdarzenie transcendentne, w którym człowiek przekracza samego siebie 10w kręgu oddziaływania katolicyzmu. Dlatego nieprzypad‑ Wstęp kowo istotne będą rozważania szczególnie Jana Pawła II, do których bezpośrednio odwołują się Kijonka i Szymik. Papież w swym nauczaniu podejmuje także temat teologii ciała, co z kolei w bardzo ciekawy sposób koresponduje z poezją Krawczyka. Ważnym źródłem inspiracji dla obecnego w tym gronie poetów kapłana będą również rozważania Josepha Ratzingera (później Benedykta XVI), które (po dziesięciu latach ich zgłębiania) pozwoliły Szymikowi stworzyć ważne dla jego twórczości dzieło Theologia benedicta, mówiące nam wiele o samym namyśle teologicznym kapłana ‑poety. Tadeusz Kijonka zadebiutował wierszem Konstantynopol Mickiewicza, powstałym z okazji setnej rocznicy śmierci wieszcza (1955). Cztery lata później ukazał się jego pierwszy tomik poetycki Witraże. Twórczość Kijonki, jak stwierdza Marian Kisiel, w efekcie silnego osadzenia w tradycji (choćby wpływy barokowe, romantyczne, motywy chrześ‑ cijańskie i mitologiczne) „jest rozpoznawalna od razu i usta‑ wia się na jednym z najwyższych miejsc we współczesnej poezji polskiej”10. Stanisław Krawczyk natomiast debiutował dość późno, najpierw na łamach „Tygodnika Kulturalnego”. Pierwszym jego zbiorem wierszy był Przedpokój — Las mieszany (1981). Warto odnotować, iż inny jego tom, zatytułowany Droga, otrzymał nagrodę „Solidarności”, przyznaną w kategorii Książka roku 199311. Tytuł jednego ze szkiców poświęconych i zbliża się do świętego i Boskiego »Ty«, do »Kogoś całkowicie inne‑ go«, do misterium tremendum et fascinosum […]” (ibidem, s. 25), która stałaby po stronie wiary religijnej w jej zawężonym znaczeniu, od‑ noszącym się do subiektywnych przeżyć wewnętrznych (ibidem, s. 28). 10 M. Kisiel: Ziemia, pamięć i ciało. W: T. Kijonka: Czas, miejsca, słowa. Wybór wierszy. Katowice 2013, s. 13. 11 P. Majerski: Bibliografia. W: S. Krawczyk: Zrosty. Wybór wier- szy. Wybór i posłowie M. Boczkowska. Czerwionka ‑Leszczyny 2012, s. 230. Wstęp 11 poecie zawiera bardzo znamienne określenie, charaktery‑ styczne dla jego twórczości — „Destruktor symbolu”. Na koniec lat osiemdziesiątych przypada z kolei wydanie pierwszego tomu poetyckiego Jerzego Szymika (Uczę się chodzić — 1988), późniejszego wykładowcy teologii dogma‑ tycznej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego (a także przez pewien czas Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego), jednego z bardziej rozpoznawalnych poetów‑ ‑kapłanów. Autor Dobrego wina ma w swoim dorobku nie tylko pokaźną liczbę wydanych zbiorów wierszy (obejmują‑ cych okres od 1976 roku), ale i prac o charakterze naukowym czy też eseistyki. Pojęcie religijności, jak już wspomniano, jest spoiwem łączącym twórczość trzech opisywanych poetów. Czy są oni zatem autorami religijnymi lub czy można mówić o ich pobożności? Na pewno nie reprezentują oni tzw. typowej „śląskiej religijności”. Owszem, w ich twórczości pojawiają się znaki i miejsca mogące na to wskazywać (pejzaż, przestrzeń). Śląsk jest oczywiście istotny, nade wszystko w myśle‑ niu o własnej tożsamości. Kijonka urodził się przecież w Radlinie, Szymik — w Pszowie, a Krawczyk, co bardziej skomplikowane w jego osobistej biografii, w Czeladzi. Poeci w swojej twórczości z pewnością poruszają sprawy istotne dla regionu, choćby pacyfikację kopalni Wujek (w grudniu 1981 roku), jednak wydaje się, że temat śląskiej religijności tak naprawdę nie wysuwa się na pierwszy plan, prowadząc raczej do uniwersaliów polskiej pobożności lub stanowiąc pretekst do podjęcia rozważań o doświadczaniach na styku sfer sacrum i profanum. Każdy z poetów w odmienny sposób przeżywa swoje spotkanie ze świętością, choć nie brakuje i pewnych punktów stycznych w ich twórczości12. 12 Możliwości jest wiele, wśród najistotniejszych Szymik za Stefanem Sawickim wy‑ mienia: funkcjonowania sacrum w literaturze Dominik Chwolik Poetic experience of religion Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik Summary In his work, the author discusses the issues of the religious sphere associated with every human being and their everyday existence, regardless of the different doctrines or points of view. Furthermore, these issues find their way into literature which aims at reflecting human life. Such poetic experience of religion can be seen in the works of Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk and pr. Jerzy Szymik on which the author based his research. The author reviews the classic religious study works, such as the theories of Rudolf Otto, William James or Mircea Eliade who view the contact with the sacrum through the prism of the feelings associated with it. Given, however, the distant time of the theories’ development, the author does not abstain from mentioning other deliberations resulting from the poets’ inveteracy in the Catholic thought circles. The poems by Kijonka contain references to John Paul II, whereas the theology of Benedict XVI is significant when attempting to interpret the works of Szymik. The three aforementioned poets, although associated with Silesia (with its’ traces visible in their works) do not represent, in the authors’ view, the ‘Silesian religiousness’ stream. It does, however, serve the purpose of evoking that which is universal or it may become a pretext to reflect upon experiencing the sacrum and profanum. While analyzing the work of Kijonka, the author points out, above all, the contrast between the faith of a trusting child and that of a doubtful adult (which is to be understood as a reflection of the struggle with reality). The poet often returns in his memo‑ ries to his childhood, irreversibly lost (as the past Christmas) once the border (of the forest or city) is crossed. In his works, an adult is depicted as someone who feels abandoned and looks at the sky expecting a miracle. They yearn to return to the distant past or even to the heavenly state. God, in Kijonkas’ writings, is both close 248and distant. The author of Time, places and words(org. Czas, miejsca Summary i słowa) deals with the matters of one’s body, sickness (even his own one) and death, as well as with the image of the mother (both earthly and heavenly — Mary). sor Marian Kisiel. In the chapter devoted to Krawczyk, the author discusses the issue of a man standing in the centre of a world undergoing destruction, where the surface resembles a volcanic landscape and the protagonist wanders in search of faith. In his poems, the poet dwells upon the matters of the mystery of the interrelation of both man and God (the incarnation of Christ, co ‑experience of suffering), the human fate and ‑ what is significant ‑ the mystery of his own (the creators’) ‘self’. He performs a self ‑evaluation. In Vowels and colours (org. Samogłoski i kolory), Krawczyk focuses also on the intriguing, incorporated in the religious codes of his poetry, thread of the woman (through the comparison of his wife and Eve from the paradise). The last section of this thesis is associated with the wor of Jerzy Szymik. The author especially focuses on the prospect of the man continuously getting nearer to God through everyday life, as portrayed by the priest ‑poet. Included in the work of Szymik are the categories of suffering (Incarnation and its mystery, similar to Krawczyk), sickness (similar to Kijonka — his own state), death, but also priesthood, the Resurrection and even common, everyday events. The description of the image of Mary or the references to journeys, both local ones to Pszów or Lublin and more distant ones to Italy or the United States, are not different. The author of Gods’ patience (org. Cierpliwość Boga) notes a remarkable relation between the sacrum and profanum (the example of the temple and the city). When it comes to the Creator himself, Szymik refers to him as Love, after Ratzinger. Religious experiences, in the view of the author of the thesis, permeate the poetry of Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk and Jerzy Szymik regardless of their own beliefs or the similarities and differences one can find between them. This is due to the fact that they are associated with something greater ‑ the personal struggle undertook by the poets which we can find reflected in their works. The doctoral thesis was created under the supervision of Profes‑ Dominik Chwolik Die Religion in der Poesie zu erfahren Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik Zusammenfassung In seinem Buch befasst sich der Verfasser mit religiöser Sphäre, die jedem Menschen und seiner täglichen Existenz abgesehen von unterschiedlichen Doktrinen oder Gesinnung sehr vertraut ist. Die Religion dringt auch in die Literatur ein, die das menschliche Leben zum Ausdruck zu bringen versucht. Dieses dichterische Religionserfahren verbindet die von Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk und Jerzy Szymik, Priester geschaffenen Dichtungen, welche zum Forschungsgegenstand des vorliegenden Buchs ge‑ worden sind. Der Verfasser greift auf klassische Publikationen der religiösen Literatur zurück, indem er sich auf Rudolf Ottos, William James’ oder Mircea Eliades Theorien bezieht, welche ihre Beziehung zur heiligen Sphäre unter dem Gesichtspunkt der damit einherge‑ henden Emotionen betrachteten. Da aber diese Theorien ziemlich alt sind, weigerte er sich nicht, auf die Werke der im katholischen Wirkungskreis verwurzelten Dichter zu rekurrieren. Die Bezug‑ nahmen auf Johannes Paulus II. findet man in Kijonkas Gedichten und die Theologie von Benedikt XVI. ist bei der Interpretation Szymiks Werke behilflich. Die drei hier erwähnte Dichter passen nicht — so der Verfas‑ ser — in die Strömung der sog. schlesischen Religiosität hinein, obwohl sie mit Schlesien verbunden sind, was auch in deren Poesie nachweisbar ist. Ihre Gedichte versuchen eher auf das Universelle Bezug zu nehmen oder vielleicht ein Anlass zu Überlegungen zum Erfahren von heiliger und weltlicher Sphäre zu sein. Bei der Analyse Kijonkas Gedichte weist der Verfasser vor allem auf den Kontrast zwischen dem Glauben eines vertrauensvollen Kindes und eines zweifelnden Erwachsenen hin, der einen Kampf gegen die Wirklichkeit widerspiegelt. Mit der Überschreitung der Grenze (des Waldes/der Stadt) kehrt der Dichter oft in den Erin‑ nerungen in seine unwiederbringlich (gleich dem Weihnachten) 250verlorene Kindheit zurück. In seinen Werken erscheint der Erwach‑ Zusammenfassung sene als jemand, der zum Himmel schauend sich verlassen fühlt und auf ein Wunder hofft. Der ersehnt, in die Vergangenheit, in sein verlorenes Paradies zurückzukehren. Kijonka stellt den Gott als ein vertrautes und zugleich fremdes Wesen dar. Der Autor von Czas, miejsce i słowo (dt.: Zeit, Ort und Wort) behandelt die mit dem Körper, mit der Krankheit (auch seiner eigenen), mit dem Tod als auch mit dem Bild der Mutter (seiner eigenen und Gottesmutter) verbundenen Fragen. In dem Kapitel, der dem Dichter Stanisław Krawczyk gewidmet wurde, ergründet der Verfasser das Problem eines Menschen, der im Mittelpunkt einer auseinander fallenden Welt steckt, deren Oberfläche einer postvulkanischen Landschaft ähnelt. Jener Prot‑ agonist tappt im finsteren und sucht nach dem Glauben. Krawczyk geht in seinen Gedichten auf das Geheimnis ein, das sowohl das Wesen des Gottes und des Menschen, und deren Wechselbezie‑ hung (Inkarnation Christi, Leidmitfühlen), als auch menschliches Schicksal oder das eigene „Ich“ (des Schöpfers) angeht. Er rechnet mit sich selbst ab. In dem Werk W samogłoskach i kolorach (dt.: In Vo- kalen und Farben) greift der Dichter das weibliche Thema auf, indem er es in religiöse Codes seiner Dichtung einflechtet (Vergleich seiner Frau mit biblischer Eva). Der letzte Teil des Buches behandelt die Dichtkunst von Jerzy Szymik. Besondere Aufmerksamkeit schenkt der Verfasser der von dem Dichter ‑Priester geschilderten Perspektive, sich im Alltag dem Gott ständig näher zu kommen. In diese Annäherung schreiben sich folgende Kategorien ein: der Leid (Inkarnation und deren Ge‑ heimnis, gleich den Krawczyks Werken), die Krankheit (auch die eigene genauso wie in Kijonkas Gedichten), der Tod, aber auch die Priesterwürde, die Auferstehung und sogar alltägliche Ereignisse. Nicht anders geschieht es bei der Darstellung der Gottesmutter, Maria aus oder in Erinnerungen an nahe (nach Pszów oder Lublin) oder ferne ausländische (nach Italien oder in die USA) Reisen. Ebenda nimmt der Autor von Cierpliwość Boga (dt.: Gottes Geduld) ein ungewöhnliches Verhältnis zwischen heiliger und weltlicher Sphäre wahr (Gotteshaus und Stadt) und ebenda nennt er den Gott, dem Ratzinger zufolge — die Liebe selbst. Religiöse Erfahrung erfüllt, so der Verfasser, sowohl die Gedichte von Tadeusz Kijonka als auch die von Stanisław Krawczyk und Jerzy Szymik, obwohl Zusammenfassung die Gesinnung der Dichter auch oft auseinander geht. Diese Erfah‑ rung betrifft zwar etwas Wichtigeres — nämlich den persönlichen Kampf der Dichter, der in ihren Werken seine Widerspiegelung findet. 251 Redaktor Małgorzata Pogłódek Materiał ilustracyjny na okładce i stronach działowych Barbara Konopka Projektant okładki i stron działowych Magdalena Starzyk Redaktor techniczny Małgorzata Pleśniar Korektor Małgorzata Żak Łamanie Bogusław Chruściński Copyright © 2018 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978 -83 -226-3333-5 (wersja drukowana) ISBN 978-83-226-3334-2 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e‑mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 15,75. Ark. wyd. 10,5. Cena 22 zł (+ VAT) Druk i oprawa: “TOTEM.COM.PL Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88‑100 Inowrocław „Wspólną i jednorodną płaszczyzną refleksji naukowej nad wierszami T. Kijonki, S. Krawczyka i ks. J. Szymika stały się te utwory, w których Autor dostrzegł mniej lub bardziej uzewnętrznione przejawy duchowości, dające się opisać jako »poetyckie doświadczanie religii«. Zadanie trudne i wymagające od badacza, po pierwsze – rozeznania w wielości kierunków badawczych w wybranym zakresie oraz wielości definicji podstawowych pojęć z zakresu religiologii tudzież teologii i wybór określonej ścieżki badawczej (interpretacyjnej) […], po drugie – wnikliwej, całościowej lektury dorobku poetyckiego wybranych autorów […]. […] warto napisać, że Autor z tak postawionych zadań wywiązuje się właściwie. […] Podział treści zaproponowany przez D. Chwolika ma swoje niewątpliwe zalety, pozwala w przejrzysty sposób ująć wybrany problem. Także trafny dobór zagadnień poddanych analizie budzi uznanie. […] książka o doświadczeniu religijnym w poezji T. Kijonki, S. Krawczyka i ks. J. Szymika jest nowym, oryginalnym ujęciem problematyki. Dopisać ją trzeba do tego nurtu badań literaturoznawczych, które analizują tropy sacrum w literaturze pięknej i w polu zainteresowań mają teologiczny wymiar utworów literackich”. dr hab. Zenon Ożóg, prof. UR (fragment recenzji) Dominik Chwolik D o m i n i k C h w o l i k Poetyckie doświadczanie religii Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik P o e t y c k i e d o ś w i a d c z a n i e r e l i g i i Dominik Chwolik – doktor nauk humanistycznych, autor książki Rymkiewicz. Dopowiedzenia (2016), współredaktor Literatury popularnej. T. 2: Fantastyczne kreacje światów? Recepcja – metodologia – interpretacja (2014). Swoje artykuły publikował między innymi w Światach poetyckich Tadeusza Kijonki (2016) oraz w Światach poetyckich Stanisława Krawczyka (2014). Twórca filmowego Projektu Sienkiewicz (z okazji Roku Henryka Sienkiewicza, 2016). Związany ze Szkołą Podstawową dla Chłopców Kuźnica w Katowicach. W kręgu jego zainteresowań badawczych znajdują się zagadnienia z zakresu teologii i historii. W wolnych chwilach sięga po dzieła Tolkiena czy literaturę młodzieżową, którą analizuje z uczniami.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Poetyckie doświadczanie religii. Tadeusz Kijonka, Stanisław Krawczyk, Jerzy Szymik
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: