Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00380 005107 12616674 na godz. na dobę w sumie
Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej - ebook/pdf
Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7859-723-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> historia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejszy tekst jest zbiorem spotkań ze studentami stosunków międzynarodowych I i II stopnia, które miały na celu rozszerzenie wiedzy dotyczącej początków Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględnieniem czasów kolonialnych i pierwszych dekad istnienia republiki. Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych było uznawane za zjawisko społeczno-polityczne, zabierali w tej sprawie głos najważniejsi ludzie w kraju. Wzbudzało w społeczeństwie skrajne emocje: od nienawiści do gloryfikacji niewolniczego systemu. Doczekało się, licząc wszystkie jego lata, pogłębionej analizy naukowej, dokonywanej przez kolejne pokolenia Amerykanów, chcących w ten sposób lepiej zrozumieć mechanizmy polityczne i gospodarcze, funkcjonujące w minionych czasach, by je porównać z amerykańską współczesnością.
System niewolniczy ludności kolorowej w najbardziej demokratycznym państwie świata porównywany był z innym systemem – z Królewskim Brytyjskim ustrojem politycznym i zależnością od metropolii w Londynie. Wobec osób podporządkowanych Koronie brytyjskiej – Afrykanów i kolonistów, używano słowa „niewolnik”, by w ten sposób ukazać ich status społeczny, wpisać okrutne traktowanie jako łamanie praw obywatelskich, zaś zniewolenie jako odbieranie godności ludzkiej. W takim świetle niewolnictwo było przedstawiane w listach prywatnych, zamieszczane jako artykuły w prasie kolonialnej i rzucane jako hasło na wiecach/ zgromadzeniach przed wybuchem Wojny o Niepodległość.

Równocześnie zbiór stanowi część przygotowywanej dysertacji doktorskiej dotyczącej Ojców Założycieli i systemu pracy niewolniczej w USA. Rozprawa jest próbą interdyscyplinarnego ujęcia tematu: nie tylko z uwzględnieniem opracowań z zakresu politologii, historii i ekonomii, ale także prawa i filozofii. Tego rodzaju wieloaspektowe prace badawcze wywołują zarówno emocje jak i refleksje, odsłaniają prawdę o tym iż niewolnictwo wciąż jest traktowane jako temat tabu, choć stanowi ważną część historii Stanów Zjednoczonych. Mimo iż temat pracy i opisywany okres obejmuje XVIII-XX wiek, to jednak ma wiele odniesień do współczesności, gdyż handel ludźmi nie zaniknął. Co więcej nadal się rozwija, zaś rząd USA dalej prowadzi walkę tym razem z niewolnictwem na skalę światową.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej tom 2 Edyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej © Copyright by Edyta Najbert e-bookowo Tytuł serii: Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej Tom 1: Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku Tom 2: Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Tom 3: Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom Projekt okładki e-bookowo ISBN 978-83-7859-723-0 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2016 – John Adams i Alexander Hamilton Federaliści Północy wobec niewolnictwa You may choose to look the other way but you can never say again that you did not know. ~ William Wilberforce1 Federaliści byli jedną z dwóch partii politycznych w Sta- nach Zjednoczonych tamtego okresu (drugą była Partia De- mokratyczno-Republikańska stworzona przez Thomasa Jeffersona i Jamesa Madisona), powstałą w ramach władzy wykonawczej, opartą na zapisach w Konstytucji i będącą za- pleczem politycznym administracji George`a Washingtona (1789-1793) a także jego następcy na stanowisku prezydenta- Johna Adamsa. Partia Federalistyczna była popierana przez zamożne warstwy społeczeństwa (kupców, przemysłowców, właścicieli ziemskich), dążyła do zacieśnienia związków między stanami, rozszerzenia uprawnień władzy federalnej (rządu federalnego) a osłabienia władzy stanowej, stworzenia silnej struktury finansowej państwa oraz utworzenia banku centralnego. Pamiętając o porażce rządu za czasów Arty- kułów Konfederacji, czołowe postaci partii forsowały model silnego rządu federalnego, którego nadrzędnym celem było 1 Mowa wygłoszona w House of Commons w 1791 roku. 4 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej utrzymanie jedności kraju, nawet za cenę niewygodnych kompromisów, a także stworzenie i utrzymanie bogatej re- publiki, z jaką liczono by się na arenie międzynarodowej. Politycy związani z federalistami opowiadali się za przywró- ceniem dobrych handlowych relacji z Wielką Brytanią, jed- nocześnie domagając się zachowania neutralności Stanów Zjednoczonych w konfliktach europejskich.2 Warto zazna- czyć, że federaliści mieli swoje wpływy w Wirginii, Północnej Karolinie, a także na obszarze wokół Charleston`u w Połu- dniowej Karolinie, lecz nie udało im się przekonać do siebie właścicieli plantacji bawełny oraz rolników na południu i za- chodzie kraju. Jak twierdzi Longin Pastusiak w swym dziele „Prezydenci”, federaliści i republikanie wiedli między sobą zażarte spory, które miały swoje odbicie zarówno w polityce zagranicznej jak i wewnętrznej kraju. Obie partie uważały, że tylko ich program polityczny najlepiej służył Stanom Zjed- noczonym, choć dominował w nim interes regionu lub tylko wybranej grupy społecznej. „Z jednej strony widzimy han- dlowe, bardziej zurbanizowane i nastawione na rynki europej- skie stany północne, z drugiej- rolnicze, plantatorskie i farmer- skie stany południowe, zainteresowane ekspansją terytorialną 2 D. F. Epstein, The Political Theory of The Federalist, Chicago 2008, ss. 162 – 185. R. H. Gabriel, Hamilton, Madison and Jay on The Constitution, New York 1954, s. 74. C. Rossiter, Alexander Hamilton, James Madison, John Jay. The Federalist Papers, New York 1961, ss. 37 – 41. R. B. Morris, The Basic Ideas of Alexander Hamilton, Washington D. C. 1965, s. 59. A. Taslitz, Reconstructing the Fourth Amendment, A History of Search and Sei- zure, 1789-1868, New York 2006, ss. 68 – 70. M. G. Longaker, Rhetoric and the Republic: Politics, Civic Discourse, and Educa- tion in Early America, Tuscaloosa 2007, ss. 20 – 21. 5 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej głównie w kierunku zachodnim. Te elementy regionalnych in- teresów wyraźnie przejawiały się w koncepcjach polityki zagra- nicznej tego okresu.”3 Prezydent Washington starał się nie być powiązanym z żadną partią przez dwie kadencje, jednakże poprzez swą politykę, a także prywatną sympatię, bardziej popierał fe- deralistów, do których zaliczali się: John Adams, Alexander Hamilton, John Jay, Rufus King, John Marshall, Timothy Pic- kering i generał Charles Cotesworth Pinckney. Obie partie - republikanie i federaliści – określały siebie jako „orędow- ników Konstytucji”4, wskazując na „swój szczególny wkład” w tworzenie ustawy zasadniczej, odwołując się do wartości mogących zjednoczyć obywateli w czasie wzmożonego wy- siłku przy odbudowie kraju po zniszczeniach wojennych, jed- nocześnie doprowadzając do sytuacji, w której Amerykanie byli zmuszeni opowiedzieć się za którąś ze stron. Pogłębiało to podziały w społeczeństwie, zaś opinia publiczna na łamach prasy partyjnej („The Federalist”, „National Gazette”, „Gazette of the United States”, „American Minerva”, „Columbian Cen- tinel”) była informowana o działaniach rządu federalnego za pomocą pamfletów i pomówień, oczerniających polityków strony przeciwnej m.in. prezydenta Washingtona oskarżono o zbyt chłodne przyjęcie przedstawiciela rewolucyjnej Francji – Edmonda Geneta, i nieudzielenie jej pomocy w czasie kon- fliktu z Anglią w 1793 roku. Johna Jaya nazwano arcyzdrajcą za podpisanie układu brytyjsko – amerykańskiego, Thomasa Jeffersona opisywano jako ojca armii Mulatów i zawziętego 3 L. Pastusiak, Prezydenci, tom 1, s. 64. 4 D. Kennedy, L. Cohen, T. Bailey, The American Pageant: Volume I: To 1877, Boston 2008, s. 195. 6 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej ateistę, Johna Adamsa przedstawiono w roli monarchisty po- pierającego Anglię, co tylko wzmagało antagonizmy miedzy mieszkańcami.5 Po wyborze Washingtona na prezydenta w 1789 roku, Kongres i członkowie gabinetu debatowali nad propozycjami Alexandra Hamiltona, pierwszego sekretarza skarbu USA, dotyczącymi zadłużenia państwa, spłaty długu publicznego, inflacji i stworzenia centralnego banku krajowego. Demo- kraci, na czele z Thomasem Jeffersonem i Jamesem Madi- sonem sprzeciwili się planom Hamiltona, uznając je za nie- możliwe do realizacji na tym etapie rozwoju gospodarczego. Opozycja była szczególnie silna w stanach południowych, gdyż chodziło o spłatę ponad 83 zadłużenia. Dopatrywano się także złych intencji u Hamiltona wobec plantatorów, który kosztem ich pracy chciał złagodzić obciążenia po- datkowe północnych stanów, wciąż borykających się z kry- zysem. Stany Południa w dużej części spłaciły własne długi i wierzyły, iż otrzymają kredyty od rządu centralnego, nato- miast na Północy długi przejęli spekulanci. Mimo to stany te mogły liczyć na taką samą pomoc ze strony rządu. Sekre- tarzowi skarbu udało się przeforsować ustawę w Kongresie przy pomocy machinacji politycznych i układów, tłumacząc delegatom, iż „wszyscy wierzyciele państwa otrzymają swe należności z jednego źródła, rozdzielone równomiernie, a ich interes będzie wspólny, będą zjednoczeni w podtrzymywaniu finansowej polityki rządu.”6 5 Więcej w: S. Elkins, E. McKitrick, The Age of Federalism: The Early American Republic, 1788-1800, Oxford 1994, s. 58. D. H. Stewart, The Opposition Press of the Federalist Period, Albany 1969, s. 191. 6 W. Szyszkowski, Twórcy Stanów Zjednoczonych, ss. 295 - 296. 7 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej W grudniu 1790 roku Hamilton rozpoczął drugą kam- panię polityczną, tym razem chodziło o powstanie banku centralnego, który miał być prywatną instytucją, ale pod nadzorem sekretarza skarbu. 1/5 akcji banku miała być w po- siadaniu Skarbu USA, utrzymującego kontrolę, natomiast 4/5 akcji przeznaczono na przedpłaty dla osób prywatnych. Miało to zabezpieczyć depozyty dochodów federalnych, po- zwolić udzielać pożyczek oraz stworzyć emisję wspólnej dla wszystkich stanów waluty – dolara. Bank regulował działal- ność banków stanowych a także udzielał kredytów dla oby- wateli na rozpoczęcie własnego biznesu. Republikanie oskarżyli Hamiltona i federalistów o to, iż politycy będą manipulować akcjonariuszami banku, człon- kami Kongresu i samymi obywatelami, by zabezpieczyć in- teresy tejże instytucji a nie narodu. Przeciwnicy Sekretarza Skarbu podkreślali, że Konstytucja nie udzieliła rządowi fe- deralnemu uprawnień do tworzenia tego typu placówki fi- nansowej. James Madison twierdził, że Bank federalny zmieni się w kolejny organ podległy władzy centralnej, działający na szkodę mniej zamożnych Amerykanów, a wspierający boga- tych kupców i spekulantów. Wbrew oczekiwaniom, plan Ha- miltona uzyskał akceptację prezydenta Washingtona, który podpisał ustawę o Banku. W 1791 roku Bank of the United States rozpoczął działalność.7 Warto tu podkreślić, iż Ha- milton, jako ekonomista, prawnik, weteran wojny i polityk, wykazywał się znaczącym realizmem przy tworzeniu planów gospodarczych dla nowego państwa. Wiedział o słabnącym poparciu dla reform w społeczeństwie oraz o tym, iż Amery- 7 M. N. Rothbard, A History of Money and Banking in the United States: The Colo- nial Era to World War II, Auburn 2002. 8 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej kanów nie zmotywowało samo poświęcenie, do jakiego wzy- wali demokraci, dlatego wolał odwołać się do korzyści ma- terialnych, jakie miały przynieść obywatelom jego reformy. Tworząc więzy między rządem a bogatymi i wpływowymi osobami, wierzył, że działał w interesie narodu. John Adams, wiceprezydent USA w latach 1789-1797, a następnie prezydent w okresie 1797-1801, występując jako członek Partii Federalistycznej, również musiał zmie- rzyć się z ostrą krytyką opozycji, która wytykała mu źle prowadzoną politykę wewnętrzną (wprowadzenie ustaw Alien and Sedition Acts) oraz doprowadzenie do otwartego konfliktu z Francją, który groził republice wojną z nie tak dawnym sojusznikiem. Co gorsza, sama Partia była rozdarta wewnętrznie, gdyż frakcja wspierająca Hamiltona w 1799 roku postanowiła nie wejść do nowego rządu federalnego, odmawiając swego poparcia także w czasie wyborów prezy- denckich w roku 1800. W konsekwencji Adams nie został wybrany powtórnie na najwyższy urząd w kraju, zaś rządy przejęli demokraci z Jeffersonem na czele. Federaliści, pozo- stając w mniejszości w Kongresie, postanowili zablokować ustawy dotyczące zakupu Luizjany przez administrację Jef- fersona w 1803 roku, tłumacząc swe działanie troską o budżet kraju oraz zagrożeniem dla interesów stanów Północy, gdyż tereny uzyskane dzięki tej transakcji zostałyby przejęte przez Południe, które natychmiast wprowadziłoby tam ekonomię opartą na niewolnictwie, rujnując kompromis 3/5. Federa- liści, kładąc nacisk na bankowość, rozwój handlu i instytucji krajowych, stworzyli silne podwaliny dla gospodarki naro- dowej, wspieranej polityką zagraniczną, jednakże w swej 9 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej walce politycznej przegrali z wizją państwa rolniczego, dba- jącego o regionalne interesy, jaką forsowali demokraci.8 Różnice polityczne, wynikające z postrzegania zasad działania państwa, jakie panowały pomiędzy republika- nami a federalistami, często uniemożliwiały abolicjonistom przeforsowanie ustaw w Kongresie mogących przyczynić się do poprawy losu ludności niewolniczej. Istnieli przecież federaliści posiadający niewolników, wspierający program partii, którzy sprzeciwiali się wszelkim próbom ograniczenia „szczególnej instytucji”, gdyż miejsce zamieszkania i tra- dycja warunkowały to, kim byli, a nie z jaką partią polityczną się identyfikowali. Kwakrzy i federaliści ze stanów środko- wych walczyli o zniesienie prawnego statusu niewolnictwa w sądach i w zgromadzeniach stanowych, republikanie robili wszystko, by zachować kruchą równowagę kompromisu 3/5, dbając równocześnie o realizację żądań plantatorów z Połu- dnia, przy biernej postawie federalistów z Północy, nasta- wionych na zysk ze sprzedaży towarów. Między rokiem 1790 a 1818 grupa republikanów z Północy, skupiająca polityków związanych z ruchem abolicyjnym, wielokrotnie usiłowała przeforsować w Kongresie ustawy antyniewolnicze, jed- nakże napotykali w nim opór federalistów z Nowej Anglii, absolutnie nie zainteresowanych problemem, za wyjątkiem iż mogliby wykorzystać niewolnictwo, by zwiększyć własne wpływy polityczne! Republikanie z Północy częściej i z większą mocą walczyli w Kongresie, by zablokować ustawy i rozporzą- dzenia stwarzające niewolnictwu możliwości ekspansji na tereny 8 E. Foner, J. A. Garraty, The Reader’s Companion to American History, Boston 1991, s. 72. 10 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej dołączane do Unii, co kolidowało z założeniami Partii Jeffersona, choć spotykało się z przyjaznym odbiorem opinii publicznej. Od 1787 roku do 1807 wielu właścicieli niewolników, spe- kulantów ziemią oraz urzędników wnosiło do Kongresu pe- tycje, by uchylić jeden z artykułów The Northwest Ordinance na obszarze Indiany i Illinois. Artykuł VI głosił „There shall be neither slavery nor involuntary servitude in the said terri- tory, otherwise than in the punishment of crimes whereof the party shall have been duly convicted: Provided, always, That any person escaping into the same, from whom labor or ser- vice is lawfully claimed in any one of the original States, such fugitive may be lawfully reclaimed and conveyed to the person claiming his or her labor or service as aforesaid.” (“Nie będzie na tymże terytorium ani niewolnictwa ani przymusowej pracy, jednak zawsze w przypadku karania zbrodni popełnionej w innym stanie każda osoba, uciekając i uchylając się w ten sposób, iż od pracy lub służby, nałożonej jej zgodnie z prawem jednego z oryginalnych stanów; w takim przypadku może być zgodnie z prawem schwytana i przekazana osobie, u której pracowała czy też służyła w wyżej wymieniony sposób.”)9 Ustawa zakazywała istnienia niewolnictwa na tamtejszym te- renie, jednakże zezwalała na chwytanie i odsyłanie zbiegów do ich właścicieli, zgodnie z zapisami Konstytucji. Zwolennicy systemu w Indianie, wraz z gubernatorem Williamem H. Harri- sonem, wspierani przez Jeffersona i silną grupę kongresmenów z Południa, zdołali przekonać do swych racji członków Komisji, by niewygodny artykuł usunąć bądź zawiesić zgodnie z prawem. 9 Pełen tekst The Northwest Ordinance: http://avalon.law.yale.edu/18th_century/nworder.asp [dostęp: 9. 02. 2012] 11 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Dzięki postawie republikanów ze stanów środkowych i północ- nych, którzy blokowali, niszczyli, odsyłali do ponownego rozpa- trzenia dokumenty wraz z raportami, politycy z frakcji antynie- wolniczej zdołali nakłonić kongresmenów, by wykorzystać zapis w ustawie zasadniczej, przyznający Kongresowi władzę nad tymi terytoriami/stanami, a co za tym idzie – utrzymać niewolnictwo poza granicami północno – zachodnimi.10 Podczas debaty nad przyłączeniem Luizjany w 1805 roku jako Terytorium do Unii, Izba Reprezentantów (kontrolowana przez zwolenników niewol- nictwa) przegłosowała ustawę zakazującą ekspansji tejże insty- tucji w głąb tego obszaru, jednakże Senat ją odrzucił po ogło- szeniu propozycji federalisty Jamesa Hillhouse`a, dotyczącej uwolnienia wszystkich niewolników zabranych do Luizjany. Izba i Senat były zgodne co do tego, by zabronić międzyna- rodowego i krajowego handlu niewolnikami na Terytorium Luizjany oraz ograniczyć liczbę sprowadzanych „służących”, by niewolnicy nie górowali nad stanem białych osadników.11 Federaliści z Nowej Anglii wraz z demokratami z Północy (Albertem Gallatinem, Johnem Swanwickiem z Filadelfii, Jo- sephem Varnumem z Massachusetts) postanowili upomnieć się o prawa obywatelskie dla ludności kolorowej, zarówno dla wyzwoleńców jak i tych pozostających w niewoli. Grupa ta, choć nieliczna, prezentowała w Komisjach i w czasie obrad 10 J. C. Hammond, Slavery, Freedom, and Expansion in the Early American West, Charlotesville 2007, ss. 9 – 13. M. J. Rohrbough, Trans-Appalachian Frontier, Third Edition: People, Societies, and Institutions, 1775-1850, Bloomington 2008, ss. 56 – 57, 178 – 179. 11 Więcej na temat niewolnictwa na terenie Luizjany w: R.G. Kennedy, Mr. Jefferson’s Lost Cause: Land, Farmers, Slavery, and the Loui- siana Purchase, Oxford 2003, ss. 5 - 17. E. S. Brown, The Constitutional History of the Louisiana Purchase: 1803-1812, New York 2005, ss. 1 - 13. 12 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Kongresu szereg petycji, nadsyłanych przez abolicjonistów oraz wolnych Afroamerykanów domagających się uznania mieszkańców o odmiennym kolorze skóry za pełnoprawnych obywateli Stanów Zjednoczonych. Walczyli oni także o re- formy The Fugitive Slave Act, a także o uznanie za nielegalny handel żywym towarem na obszarze stanów środkowych, w których zniesiono niewolnictwo. Ich działania spotkały się z bardzo chłodnym przyjęciem ze strony pozostałych członków obu partii, zaś proponowane zmiany do ustaw i de- kretów były nagminne ignorowane bądź odrzucane przez Kongres. Federaliści, uznając, iż dobro kraju zawsze po- winno być sprawą nadrzędną dla każdego polityka, a rów- nowaga polityczna w Kongresie wymagała podjęcia często decyzji absolutnie kolidujących z wcześniejszymi przeko- naniami, stworzyli na potrzeby demokracji amerykańskiej zasadę „dough-face”12, oznaczającą milczącą zgodę na prze- jawy łamania prawa względem Afrykanów na terenie USA, a także na nie sprzeciwianie się istnieniu systemu niewolni- czego na Południu. Często towarzyszyła tej zasadzie pełna sympatia dla stylu życia Południa, pochwała samego sys- temu oraz nienawiść rasowa i ksenofobia…13 Republikanie z Północy próbowali w latach 1790- 1818 zmusić Kongres do konfrontacji z problemem niewolnictwa na ziemiach Stanów Zjednoczonych, jednakże sprzeciw południowców oraz wła- ścicieli niewolników z terenów Zachodu, uparta obojętność 12 dough-face- twarz z ciasta, wyrażenie oznaczające osobę łatwo ulegającą wpływom, często używane wobec polityków. W. H. Winder, Secrets of the American Bastile, Philadelphia 1863, s. 54. 13 J. C. Hammond, Race, Slavery, and Party during the First Party System in the North, “Paper Presented at the SHEAR Annual Conference” 2007. 13 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej federalistów z Nowej Anglii spowodowały, iż wielki wysiłek podejmowany przez tych abolicjonistów był zdany z góry na niepowodzenie. Jedynym argumentem, jaki docierał do po- lityków z Północy, była groźba zalania ich rynku pracy tanią siłą roboczą, czyli kolorowymi robotnikami, legitymującymi się dokumentami przyznającymi im wolność, którzy konku- rowali z pracownikami pochodzącymi z Europy.14 W mia- stach północnych biali przedstawiciele klasy robotniczej, w znacznym stopniu imigranci z Irlandii, coraz częściej byli „wrogo nastawieni” wobec rozrastającej się populacji czarno- skórych.15 Co więcej, niewolnictwo istniało nadal w tzw. wolnych stanach. Badacze określili liczbę mieszkających tam niewol- ników na 15,000.16 Żródło: opracowanie własne 14 D. Waldstreicher, In the Midst of Perpetual Fetes: The Making of American Na- tionalism, 1776-1820, Chapel Hill 1997, ss. 251 – 262. F. Ray Marshall, The Negro and Organized Labor, New York 1965, ss. 5 - 6. 15 P. Finkelman, Slavery and the Founders: Race and Liberty in the Age of Jefferson, New York 1996, s. 118. 16 II Spis Powszechny 1800. S. Deyle, The Irony of Liberty: Origins of the Domestic Slave Trade, “Journal of the Early Republic” 1992, nr. 2, ss. 37– 62. W. Johnson, Soul by Soul: Life inside the Antebellum Slave Market, Cambridge (Massachusetts USA) 1999, ss. 7 - 11. A. Kulikoff, Uprooted Peoples: Black Migrants in the Age of the American Revo- lution, 1790–1820, [w:] In Slavery and Freedom in the Age of the American Revolu- tion, ed. by I. Berlin, R. Hoffman, Charlottesville 1983, ss. 143- 173. 14 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Większość niewolników na Północy mieszkała w miastach, pracowała jako pomoc domowa lub jako służba w sklepach i magazynach. Różnica pomiędzy niewolnikami z Północy a z Południa polegała na tym, iż kolorowi mieli łatwiejszy kontakt z przedstawicielami towarzystw abolicyjnych, które starały się wspierać ludność czarnoskórą poprzez organizo- wanie szkół, nauczanie przydatnego w przyszłości zawodu, gdyby danemu niewolnikowi udało się od swego właściciela otrzymać wolność. Mentalność mieszkańców Północy była inna od tej z Południa, gdzie niewolników traktowano ostro, tłumacząc to „dehumanizacją” towaru zakupionego na targu, na co wpływ miały kazania i nauki kwakrów.17 Już podczas Rewolucji Amerykańskiej Nowojorczycy gorąco debatowali na temat konsekwencji zniesienia niewolnictwa w społeczeń- stwie zbudowanym na zasadach, iż „wszyscy ludzie stworzeni są równymi” i wyposażeni zostali w „niezbywalne prawa”. W 1777 roku John Jay, stojący na czele delegacji z Nowego Jorku na Kongres Prowincji, bezskutecznie namawiał do za- aprobowania emancypacji kolorowych wśród pozostałych delegatów.18 Na pierwszej Konwencji Konstytucyjnej więk- szość delegatów zagłosowało za klauzulą gwarantującą stop- 17 http://tdl.org/txlor-dspace/bitstream/handle/2249.3/663/05_slavery_colonies. htm [dostęp: 10. 02. 2012] 18 John Jay do Roberta R. Livingstona i Gouverneur Morrisa, 29 kwietnia 1777. “The other parts of the Constitution I approve, and only regret like a Harvest cut before it was ripe, some of the grains have shrunk. . . . I should also have been for a clause against the continuation of domestic slavery and the support and encouragement of literature (literacy?); as well as some other matters tho[ugh] perhaps of less consequence. Tho[ugh] the birth of the Constitution is in my opinion premature, I shall nevertheless do all in my power to keep it alive. . . .” http://www.columbia.edu/cu/lweb/eresources/archives/jay/JaySlavery.html [do- stęp: 11. 02. 2012] 15 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej niowe wyzwolenie Afrykanów na terenie Ameryki Północnej; Gouverneur Morris napisał oświadczenie, zaaprobowane przez 31 z 35 delegatów, w którym zadeklarowano, iż „every human being who breathes the air of the state shall enjoy the privileges of a freeman.” („każda żywa istota, która oddycha po- wietrzem tego państwa winna cieszyć się przywilejami wolnego człowieka.”)19 Niestety, mimo wzniosłych wypowiedzi i dekla- racji ze strony zgromadzonych na Konwencji, ustawodawcy nie chcieli podejmować dalszych działań wobec czarnoskórej mniejszości, tłumacząc to trwającą wojną z Brytyjczykami. Zdecydowano się jedynie poprzeć plany wspierające akcję na rzecz wyzwolenia dla tych Afrykanów, którzy walczyli czynnie w wojnie o niepodległość przeciwko Anglii. W stanie Nowy Jork w 1785 roku przegłosowano zakaz handlu niewolnikami, a w 1788 roku ogłoszono uwolnienie wszystkich trzymanych na “służbie” czarnoskórych, sprzeda- nych na terenie stanu. Po zakończeniu Wojny o Niepodle- głość ruch abolicyjny w Nowym Jorku zaczęli wspierać coraz znaczniejsi politycy. Już w 1785 roku powstało „The New York Society for the Manumission of Slaves and the Protection of such of them as had been or wanted to be Liberated” - Nowo- jorskie Towarzystwo Uwalniające Niewolników i Ochraniające 19 Gouverneur Morris na the New York State Constitutional Convention, 1777. “And whereas a regard to the rights of human nature and the principles of our holy religion, loudly call upon us to dispense the blessings of freedom to all mankind: and inasmuch as it would at present be productive of great dangers to liberate the slaves within this State: It is, therefore most earnestly recommended to the future Legislatures of the State of New-York, to take the most effectual measures consistent with the public safety, and the private property of individuals, for abolishing domestic slavery within the same, so that in future ages, every human being who breathes the air of this State, shall enjoy the privileges of a freeman.” E. J. McManus, A History of Negro Slavery in New York, New York 1966, s. 161. 16 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Chcących się Wyzwolić20, którego członkami byli sam John Jay, Alexander Hamilton, Gouverneur Morris, James Duane czy Philip Schuyler.21 Towarzystwo ufundowało również the African Free School (1787)22, inspirując się działalnością PAS, w której kształcono dzieci niewolników oraz wolnych czar- noskórych mieszkańców miasta. Początkowo Towarzystwo zatrudniło tylko białych nauczycieli, jednakże z czasem poja- wiali się również niebiali, mogący szybciej dotrzeć do uczniów poprzez zrozumienie ich położenia w lokalnej społeczności. Głównym celem szkoły było przygotowanie mniejszości ko- lorowej do życia na uprzemysłowionej Północy, nauczenie przydatnych umiejętności pisania i liczenia, przełamanie stereotypów rasowych (czarnoskórzy jako mniej inteligentni od białych) oraz „czerpanie radości i pełne zrozumienia dla przyszłych praw i obowiązków”, jakimi szczycą się wszyscy obywatele, by mogli stać się użytecznymi członkami społecz- ności amerykańskiej.23 John Jay napisał, że „to see all unjust and all unnecessary discriminations everywhere abolished, and that the time may soon come when all our inhabitants of every colour and denomination shall be free and equal partakers of https://www.nyhistory.org/web/africanfreeschool/history/manumission-so- 20 ciety.html [dostęp: 11. 02. 2012] 21 E. J. McManus, A History of Negro Slavery in New York, New York 1966, ss. 167- 172. W Nowym Jorku i New Jersey wzrosła liczba niewolników z 2 tysięcy pod ko- niec XVII w. do 20 tysięcy w 1771 roku. Pensylwania w 1750 roku na 116 tysięcy ludności posiadała ponad 3 tysiące niewolników. [w:] H. Zins, Kupcy i kidnaperzy. Handel niewolnikami w dziejach Afryki i Ameryki, Lublin 1999, ss. 100 - 101. 22 https://www.nyhistory.org/web/africanfreeschool/ [dostęp: 18. 02. 2012] H. L. Gates, Jr, The Encyclopedia of the African and African American Experi- ence, Oxford 2005, s. 216. 23 “enjoyment and right understanding of their future privileges, and relative du- ties” 17 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej our political liberty.“(„chciałby ujrzeć zniesienie wszelkiej nie- sprawiedliwości i dyskryminacji, być może czas ten nadejdzie, kiedy wszyscy nasi mieszkańcy każdego koloru skóry i każdej nazwy staną się wolnymi oraz równymi uczestnikami wolności politycznej”), dodając z przekonaniem, iż „[…] education to be the soul of the republic” (“edukacja jest duszą republiki”).24 Jay, Hamilton i Aaron Burr (z wykształcenia prawnicy), działając w porozumieniu z Towarzystwem Abolicyjnym, przyczynili sie do wygrania ponad trzydziestu spraw sądo- wych, dotyczących obrony wolności czarnoskórych miesz- kańców Nowego Jorku, złapanych przez łowców niewolników i siłą przetransportowanych na Południe do pracy na planta- cjach - mimo iż posiadali oni dokumenty potwierdzające ich status, jako ludzi wolnych.25 W 1788 roku John Jay pisał do przewodniczącego Angielskiego Towarzystwa Promującego Wyzwolenie Niewolników, iż „That they who know the value of liberty, and are blessed with the enjoyment of it, ought not to subject others to slavery, is, like most other moral precepts, more generally admitted in theory than observed in practice. This will continue to be too much the case while men are im- pelled to action by their passions rather than their reason, and while they are more solicitous to acquire wealth than to do as they would be done by. . . . The United States are far from being irreproachable in this respect. It undoubtedly is very incon- sistent with their declarations on the subject of human rights to permit a single slave to be found within their jurisdiction, 24 John Jay do Benjamina Rusha, 24 marca 1785, The Papers of John Jay, Columbia University Butler Library, http://wwwapp.cc.columbia.edu/ldpd/jay/image?key=- columbia.jay.09450 p=1 [dostęp: 18. 02. 2012] 25 A. J. Singer, New York and Slavery: Time to Teach the Truth, Albany 2008, s. 70. 18 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej and we confess the justice of your strictures on that head....” („Ci, którzy znają wartość wolności i zostali pobłogosławieni możliwością korzystania z niej, nie powinni narażać innych na niewolnictwo, gdyż, podobnie jak większość zasad moral- nych, przyjęto ją w teorii, a w praktyce nie jest przestrzegana. To trwać będzie dopóty, dopóki ludzie, działając pod wpływem ich pasji a nie kierując się rozumem, będą bardziej zatroskani o to, jak zdobyć bogactwo, aniżeli jak [wolność]przekazać innym… Stany Zjednoczone są dalekie od bycia bez zarzutu w tej kwestii. To bez wątpienia jest bardzo niezgodne z dekla- racjami odnośnie praw człowieka, aby zgodzić się na choćby jednego niewolnika, który pozostałby pod ich jurysdykcją, dlatego przyznajemy sprawiedliwość waszym krytykom w tej sprawie…”), dodając, że przed wybuchem Wojny duża rzesza mieszkańców korzystała z wygód posiadania niewolnika, uznając ten stan rzeczy za zupełnie naturalny. Niektórzy, kierując się sumieniem i naukami pastorów, wyzwoliło „słu- żącego” dobrowolnie, jednakże liczba „nawróconych” była niewielka. Autorzy Konwencji federalnej, na mocy której tworzono nową konstytucję państwową, mieli bardzo trudne zadanie do wykonania, by połączyć lokalne interesy i uprze- dzenia posiadaczy niewolników z przeciwnikami systemu pracy przymusowej. Jay przekonywał w liście, iż kilka stanów zdecydowało się na ograniczenie niewolnictwa poprzez znie- sienie handlu żywym towarem z Afryki, jednakże nie miało to nastapić szybko, by nie spowodować dodatkowych trud- ności tylko sukcesywnie, w dłuższym okresie czasu. W la- tach 1784- 1804 stany Rhode Island, Connecticut, Nowy Jork i New Jersey przyjęły plany stopniowej emancypacji. Również 19 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej zmian w ustawodawstwie stanowym nie należało spodziewać się natychmiast, gdyż na przeszkodzie stały uprzedzenia ra- sowe, niechęć społeczeństwa i kwestie ekonomiczne. John Jay uważał, że całkowite zaprzestanie ucisku wobec kolorowych obywateli Ameryki Północnej nie jest możliwe.26 Działalność tzw. Afrykańskiej Szkoły była poddana ostrej krytyce. Robert J. Swan dowodził w swym artykule pt. „John Teasman: African-American Educator and the Emergence of Community in Early Black New York City, 1787-1815”27, iż Szkoła od początku była instytucją wspierającą rasizm, po- dając przykład traktowania Johna Teasmana, czarnoskó- rego nauczyciela, przez zarząd placówki. Pedagog pracował z dziećmi bezpłatnie. Narażony był na ataki ze strony białych wychowawców. Nieustannie przypominano mu o założeniach uczelni, choć kierował się on zasadami, że społeczeństwo do- statecznie osłabili właściciele niewolników (członkowie To- warzystwa), zaś powolne wyzwalanie Afrykanów spowoduje jedynie niezadowolenie białej ludności i możliwy wybuch agresji, który może zagrozić bezpieczeństwu publicznemu w formie powstania lub rebelii. Działania zarządu Szkoły uniemożliwiały Teasmanowi prowadzenie zajęć i przekazy- wanie uczniom wiedzy, co w konsekwencji doprowadziło do 26 John Jay to the President of the [English] Society for Promoting the Manumis- sion of Slaves, czerwiec 1788. http://press-pubs.uchicago.edu/founders/documents/v1ch15s39.html [dostęp: 18. 02. 2012] The Life of John Jay, vol. 1, ss. 229 - 235. 27 R. J. Swan, John Teasman: African-American Educator and the Emergence of Community in Early Black New York City, 1787-1815, “Journal of the Early Re- public” 1992, vol. 12, No. 3, ss. 331-356. L. M. Alexander, African Or American? Black Identity and Political Activism in New York City, 1784-1861, Champaign 2008, ss. 1 - 14. 20 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej jego zwolnienia. Było to dla zasłużonego nauczyciela aktem poniżenia. Autor artykułu twierdził na końcu, że „marzenie o równości rasowej stało się nieuchwytne”, wskazując Towa- rzystwo Abolicyjne jako winne zaistniałej sytuacji. Otwarcie szkoły dla dzieci niewolników nie zmieniało ich statusu w społeczności, tworzyło jedynie nowy rodzaj niewolnika - umiejącego czytać i pisać, bardziej przydatnego dla właści- ciela. Nasuwała się konkluzja - „prawa i obowiązki”, wpajane na zajęciach słuchaczom w szkole, były niczym innym jak regułami zachowań, które kolorowy mieszkaniec musiał po- znać, by móc poruszać się w społeczeństwie amerykańskim. Zapoznanie się z przepisami prawa szybko rozwiewało na- dzieje czarnoskórej mniejszości, że zaistnieje ona w konser- watywnej i pełnej hipokryzji Ameryce Północnej jako popu- lacja pełnoprawnych obywateli, posiadających „znaczenie” pośród białej ludności przemysłowej Północy czy rolniczego Południa. „Prawem” Afroamerykanina było wysłuchanie rozkazu białego pana, zaś jego „obowiązkiem” wykonanie go bezzwłocznie. Profesor Swan uważał, iż szkoły otwierane dla czarnoskórych były jedynie kaprysem bogatych, wykształco- nych, uznających się za myślicieli Oświecenia Amerykanów, którzy nigdy nie byli w stanie zrozumieć, iż żadna wiedza nie przyniesie owoców, jeśli człowiek nią „obdarowany” nie będzie mógł z niej korzystać, pozostając w niewoli lub czując na sobie piętno rasizmu. Podobnego zdania była Leslie Alexander, która dołączyła do tej listy brak identyfikacji z lokalnymi społecznościami, odrębność kulturową, odrzu- cenie oraz brak lidera mogącego pociągnąć za sobą ludność kolorową. [patrz: załącznik 6] 21 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Debata poświęcona niewolnictwu spowodowała rozłam w społeczeństwie USA, który w konsekwencji doprowadził do wybuchu wojny domowej. Sytuacja ekonomiczna na Po- łudniu, w Zatoce Chesapeake czy w obu Karolinach wręcz wymuszała na właścicielu plantacji/farmy zapewnienie sobie stabilnych zysków z upraw, by mógł on w kolejnym roku zainwestować w ziemię, przy równoczesnym pozyskaniu jak najtańszej siły roboczej. System plantacyjny mógłby się z łatwością rozpaść, gdyby właściciele niewolników zostali zmuszeni do płacenia swym robotnikom choćby najniższych stawek godzinowych! Dodatkowym problemem była także niedostateczna liczba robotników przebywających na Połu- dniu, gotowych do podjęcia pracy na farmach i plantacjach, a także panujący klimat – susze, nadmierne opady, tornada, huragany, pożary. Wszystkie te elementy tworzyły spójną całość, jednoznacznie przekonując właścicieli ziemskich do pozostania przy niewolnictwie jako najbardziej korzystnym w istniejących okolicznościach systemie ekonomicznym. Nie posiadając na kontach wystarczających środków finan- sowych, zaciągali oni kolejne pożyczki pod przyszłe zbiory w bankach północnych, zadłużając hipoteki, narażając się na bankructwo i przejęcie majątku przez bank. Kupcy z Północy natomiast zdawali sobie sprawę z tego, iż nie byli w stanie uzy- skać takich dochodów/zysków, przy równoczesnych dodat- kowych kosztach pracy z produkcji towarów sprzedawanych na rynkach wewnętrznych, jeśliby utrzymali wysoką stawkę za wykonaną pracę. Należy pamiętać, iż każdego miesiąca do portów w Nowej Anglii lub Nowym Jorku przybijały statki z kolejnymi imigrantami, ludźmi nisko wykwalifikowanymi, 22 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej którzy wywodzili się najczęściej z warstwy chłopskiej bądź z nizin społecznych ówczesnej Europy. Zatrudnienie, prze- kwalifikowanie, wyuczenie robotników wymagało od właści- cieli manufaktur lub małych fabryk znacznych nakładów pie- niężnych, choć w przypadku niektórych gałęzi gospodarki, takich jak praca w kopalniach, przy pozyskiwaniu drewna czy też praca sezonowa oraz roboty budowlane nie wyma- gano od pracowników wysokich kwalifikacji. Jednakże roz- wijające się w ramach rewolucji przemysłowej branże, m.in. hutnictwo, przemysł maszynowy (silniki parowe), przemysł zbrojeniowy, odlewnie oraz tkalnie, przędzalnie i gręplarnie - wymuszały na rynku zapotrzebowanie na wysoko wykwali- fikowana kadrę pracowniczą. Odszukanie pracownika i przy- uczenie go do wymagającego kwalifikacji stanowiska pracy powodowało spowolnienie produkcji, zaś zatrudnionych ro- botników trudno było szybko zastąpić, gdy zdarzył się jakiś wypadek. Bezpieczeństwo pracy spoczywało na pracowniku, jeśli doznawał urazu bądź znacznego uszczerbku na zdrowiu, musiał sam pokrywać koszty leczenia i rehabilitacji, często także łączyło się to z utrata stanowiska pracy, gdyż na jego miejsce przyuczano kolejnego.28 Podobne praktyki stoso- wano w wieku XIX, aż do utworzenia związków zawodowych, które miały zadbać o prawa pracownicze. Debata o prawach człowieka w dobie początków kapitalizmu musiała być od- bierana jako element filozofii, motyw niejako abstrakcyjny dla wszystkich zajmujących się przemysłem i uprawą ziemi z uwagi na brak odniesień do życia codziennego, do trudów, 28 J. R. Commons, A Documentary History of American Industrial Society, vol. 3, New York 1958, ss. 20 - 41. T. C. Cochran, Basic History of American Business, Princeton 1968, ss. 117 – 135. 23 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej jakie ponosili plantatorzy i przemysłowcy. Egalitarne społe- czeństwo kolonialne zmieniało się w wielowarstwowe sta- nowe, gdzie uwidaczniały się także podziały polityczne i kla- sowe. W okresie od Rewolucji Amerykańskiej do Konwencji Konstytucyjnej (1776- 87) właściciele ziemscy, kupcy i ban- kowcy wywierali największy wpływ na życie polityczno - go- spodarcze ówczesnej Ameryki.29 Owi “gentlemen” – panowie, związani biznesowymi kontraktami, małżeństwami i gronem klientów, chcieli silniejszej władzy centralnej, ochrony inte- resów handlowych, dogodnej dla nich polityki zagranicznej, propagowania ich interesów finansowych oraz skutecznej obrony zamożniejszych kręgów ludności od roszczeń pozo- stałych grup społecznych chcących z nimi konkurować. Zmiany dokonane w treści uchwalonej Konstytucji Fede- ralnej przyznawały im takie uprawnienia, dodatkowo zabez- pieczając interesy właścicieli niewolników oraz ignorując żą- dania tej części społeczeństwa, która sprzeciwiała się trwaniu niewolnictwa w państwie, określającym się jako najbardziej demokratyczne na świecie. Północni dżentelmeni wybrali 29 W dwunastu na trzynaście stanach (Pensylwania była tu wyjątkiem), właści- cielami ziemskimi byli tylko biali mężczyźni, którzy otrzymali prawo do głoso- wania, choć stanowili nieco ponad 10 ogólnej populacji. Indianie, niewolnicy i wolni czarnoskórzy, służba kontraktowa, kobiety i mężczyźni nie posiadający wystarczającego majątku zostali pozbawieni możliwości nabycia nieruchomości oraz ziemi. Członkami Zgromadzenia w New Jersey mogli być tylko ci, których wartość majątku wynosiła co najmniej 1000 funtów. W Karolinie Południowej natomiast wartość musiała przekroczyć 7 tysięcy funtów i nie mogła być obcią- żona długiem. D. M. Friedenberg, Life, Liberty, and the Pursuit of Land: The Plunder of Early America, New York 1992, s. 14 - 18. M. Jensen, The New Nation, New York 1950, s. 178. S. Aronson, Status and Kinship in the Higher Civil Service, Cambridge (Massa- chusetts USA) 1964, s. 36 - 49. 24 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej w większości Partię Federalistów, wspierając wysiłki Ojców Założycieli przy tworzeniu nowego państwa. Biedni właści- ciele ziemscy, drobni farmerzy, najemcy, służba kontraktowa, wolni kolorowi oraz niewolnicy, choć stanowili większość społeczeństwa amerykańskiego, pozbawieni zostali prawa głosu w kwestiach ekonomicznych, ograniczeni tylko do re- alizacji założeń Kongresu i często nie zgadzali się z polityką rządu federalnego.30 Słusznie zauważył prezydent George Washington, iż „wystarczył mały stan zapalny w każdym ze stanów, by iskra wywołała pożar w kraju”.31 Małorolni far- merzy byli obciążeni wysokimi czynszami i rujnującymi podatkami przy równoczesnych niskich dochodach (analo- gicznie jak ich odpowiednicy na Południu). By przetrwać, musieli pożyczać wysoko oprocentowane pieniądze, zaś by spłacić długi, zastawiali przyszłe plony, popadając w coraz większe zadłużenie w bankach. Oprocentowanie zadłużenia wynosiło od 25 do 40 .32 Rebelia Daniela Shays`a, choć stłumiona, przypomniała władzy federalnej, z jakimi nastro- jami przyjdzie jej się zmierzyć w przyszłości, jeśli nie zmieni się polityka rządu wobec rolników i najbiedniejszej klasy spo- łecznej. Po tym wydarzeniu delegaci zebrani w Filadelfii zdecy- dowali, iż osoby posiadające wystarczający majątek i pochodzące z rodów pierwszych kolonistów powinny decydować o losach kraju, być odpowiedzialne za dobro publiczne i ochraniać obywa- 30 W. Furmańczyk, Myśl amerykańskiego Oświecenia, Warszawa 1964. 31 George Washington do Henry Knoxa, 26 grudnia 1786. 32 C. Beard, An Economic Interpretation of the Constitution of the United States, New York 1936, s. 28 - 29. H. Aptheker, Early Years of the Republic: from the end of the Revolution to the first administration of Washington (1783-1793), New York 1976, s. 33 - 36. 25 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej teli przed „frakcją większości – motłochu” – jak pisał o mieszkań- cach James Madison w The Federalist, „zachowując ducha i formę demokratycznego rządu”, „[…] który uzyska poparcie społeczne bez manipulacji przy istniejącej strukturze klasowej; rządu na tyle silnego, by udźwignął na swych barkach rosnące potrzeby przedsię- biorców, odpornego na egalitarne żądania ludu.”33 Co warte pod- kreślenia, Ojcowie Założyciele byli zdania, że demokracja jako ustrój to „najgorszy ze wszystkich politycznych demonów”34, zaś wszelkie problemy w kraju zrodziły się właśnie poprzez na- danie obywatelom zbyt wielkich uprawnień, dlatego jako re- medium na ową sytuację zalecono stworzenie silnej władzy państwowej, mogącej „wychwytywać nieostrożności” demo- kracji dla dobra ogółu. Federaliści mieli świadomość tego, iż większość mieszkańców republiki nie posiadała własności prywatnej, wiedzieli, iż grupa ta mogła być podatną na ma- nipulacje stosowane przez Partię Republikańską, skierowane przeciwko rządowi federalnemu, co zagrażało interesom klas posiadających i ustalonemu porządkowi społecznemu. Im większy naród, tym więcej zainteresowanych stron i trud- niejszy do uzyskania kompromis w momencie kryzysu. Gou- verneur Morris ostrzegał: “The time is not distant, when this Country will abound with mechanics [artisans] and manufac- turers [factory and mill workers] who will receive their bread 33 The Federalist No. 10, 22 listopada 1787 roku, The Utility of the Union as a Safe- guard Against Domestic Faction and Insurrection (continued): “When a majority is included in a faction, the form of popular government, on the other hand, enables it to sacrifice to its ruling passion or interest both the public good and the rights of other citizens. To secure the public good and private rights against the danger of such a faction, and at the same time to preserve the spirit and the form of popular government, is then the great object to which our inquiries are directed.” 34 R. Hofstadter, The American Political Tradition: And the Men Who Made it, New York 2011, s. 6. 26 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej from their employers. Will such men be the secure and faithful Guardians of liberty? . . . The ignorant and dependent [read, poor and propertyless] can be . . . little trusted with the public interest.” (“Za jakiś czas, kiedy ten kraj będzie obfitować w ro- botników [rzemieślników]i producentów [pracowników fabryk i młynów], którzy będą otrzymywać chleb od swoich praco- dawców. Czy tacy ludzie będą gwarantami i wiernymi Strażni- kami wolności?... Czy ignorant i osoba zależna [czytaj, biedny i pozbawiony własności] może być… uznany za zaufanego w interesie publicznym?”)35 Można się nie zgodzić z obawami Morris`a, bowiem wspólną cechą polityków Oświecenia było połączenie interesów osobistych i klasowych z budową sil- nego, stabilnego narodu, wedle zasady, że „co jest dobre dla mnie, będzie ostatecznie dobre dla całego kraju”.36 Właśnie wiara we własne siły, drzemiące w każdym człowieku, kie- rowała twórcami Konstytucji i Ojcami Założycielami, którzy nigdy nie wątpili w szlachetność swych wysiłków i posunięć na rzecz budowania przyszłości dla kolejnych pokoleń Ame- rykanów, gdy „wolność dla wszystkich” nie będzie kolidowała 35 G. Morris do Roberta R. Livingstona, 10 października 1802, Life of Morris, tom III, s. 172. 36 J. Locke, Dwa traktaty o rządzie, Warszawa 1992. J. Powell, Greatest Emancipations: How the West Abolished Slavery, New York 2008, ss. 25 – 26. Według teorii Locke`a rząd miał moralny obowiązek służyć obywatelom, chronić ich zdrowie, życie, wolność i własność. Filozof uważał, iż żaden człowiek „nie może zniewolić innego, ani postawić się w roli Absolutu, ani sprawować arbitralnej władzy nad ludźmi, by móc odbierać im źycie”. Niewolnictwo było „stanem wojny między zdobywcą a jeńcem”. W 1669 roku Locke uczestniczył w procesie tworzenia konstytucji dla kolonii Południowej Karoliny, gdzie w ar- tykule 110 zapisano: “Every freeman of Carolina shall have absolute power and authority over his negro slaves, of what opinion or religion soever.” The Fundamental Constitutions of Carolina: March 1, 1669. 27 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej z trwaniem systemu niewolniczego. Posiadanie niewolników miało przynieść korzyści całemu narodowi, wzmocnić go- spodarkę kraju, stworzyć podstawy pod rozwój kapitalizmu, zjednoczyć społeczeństwo w czasie najtrudniejszym dla każ- dego państwa tworzonego od postaw. James Madison był przekonany, iż poznał naturę człowieka, dlatego z przekona- niem dowodził, że zamożni ludzie, tzw. “frakcja mniejszości”, nie chcieli poświęcać praw reszty obywateli, ani tym bardziej zagrażać instytucji własności, bowiem te elementy stano- wiły istotę owej „wolności”.37 Dla Ojców Założycieli „wol- ność” znaczyła coś innego od „demokracji”. To ona dawała możliwość inwestowania funduszy, realizacji planów ekono- micznych, tworzenia rynków zbytu, zacieśniania kontaktów handlowych, gromadzenia bogactwa. Demokracja miała być tylko głosem oddanym przez obywateli w czasie wyborów, „wolą ludu”, zabezpieczeniem podstawowych praw obywatel- skich (np. wolności poglądów, słowa i prasy).38 Federaliści z Alexandrem Hamiltonem na czele, przeczu- wali, iż dokonująca się na ich oczach tzw. Rewolucja Prze- mysłowa zmieni oblicze świata i USA, dlatego też zgodzili się na takie kierowanie gospodarką państwa, by wesprzeć roz- wijający się przemysł. W 1791 roku Hamilton w obszernym memoriale „Report of Manufactures” przedstawił program rozwoju amerykańskich przedsiębiorstw z zastosowaniem ochrony celnej i dotacji. Zasady te zostały przyjęte za credo amerykańskiego systemu gospodarczego i uwzględnione 37 James Madison, The Federalist No. 10. 38 Więcej w: R. Hofstadter, The Founding Fathers: An Age of Realism. In The Moral Founda- tions of the American Republic, Charlottesville 1986, ss. 1 – 9. 28 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej sposób myślenia w drugiej ustawie o dochodach z 1792 roku.39 Oświecenie przekształciło ludzi pod wieloma względami, zachęciło ich do kreatywności, poszukiwania nowych rozwiązań gospodarczych, odkryć naukowych, roz- ważań technicznych i technologicznych, które przyczyniły się do wzrostu efektywności wykonywanej pracy. Amerykanie, idąc za przykładem Anglików, produkowali swe towary ręcznie w domach lub warsztatach, wykorzy- stując prymitywne maszyny (manufaktury). Aby zwiększyć swą produkcję, kupcy zatrudniali pracowników, szkoląc ich na uczniów i czeladników, co powodowało wzrost kosztów wytwarzania danego produktu wskutek długotrwałego pro- cesu. Wynalezienie przez Jamesa Watta silnika parowego w 1763 roku zaowocowało szybciej wykonywaną pracą, mechanizacją procesów produkcji i rozwojem przemysłu włókienniczego w Stanach Zjednoczonych. Eli Whitney był konstruktorem odziarniarki bawełny (1794 rok), maszyny do mechanicznego oddzielania nasion bawełny od włókien. Maszyna ta zmniejszyła koszty uprawy bawełny; dzięki me- chanizacji procesu oczyszczania bawełny wydajność jednego pracownika wzrosła 50-krotnie. Wprowadzenie linii monta- żowej do produkcji masowej zaoszczędziło czas pracy, przy- niosło zatrudnienie większej ilości pracowników, zwiększyło dochody przedsiębiorstwa, umożliwiło przyspieszenie eks- portu towarów do odbiorców z zagranicy.40 39 Alexander Hamilton, Report of Manufactures, 5 grudnia 1791 roku, [w:] Annals of Congress, Debates and Proceedings, 1789-1824, vol. 3. W. Osiatyński, Wizje Stanów Zjednoczonych w pismach Ojców Zało- życieli, Warszawa 1977, ss. 56- 66. 40 R. A. Huff, Eli Whitney: The Cotton Gin and American Manufacturing, 2004, s. 22. 29 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Epoka węgla i pary uruchomiła nową gałąź transportu – kolejnictwo. Budowa infrastruktury kolejowej dała zatrud- nienie przy konstruowaniu torów, mostów, wiaduktów; skra- cała czas przewozu towarów, przyniosła rozwój metalurgii, hutnictwa, zwiększyła popyt na węgiel, wymusiła stworzenie nowych kierunków nauczania w szkołach zawodowych (obróbka metali, skrawanie) oraz nowych zawodów - m.in. geodetów, ślusarzy, mechaników itp. Wynalazek silnika pa- rowego przyniósł również rozwój narzędzi rolniczych do produkcji na farmach i plantacjach. Pasy transmisyjne umoż- liwiły podłączenie szeregu maszyn w ramach jednego na- pędu parowego, dzięki czemu wzrosła wydajność. Pracownik nie musiał już ręcznie napędzać maszyny, jak to czyniono wcześniej.41 Bardzo szybko na miejscu manufaktur powsta- wały kompleksy fabryk, takich jak „młyn Slatera” – przemy- słowca Samuela Slatera, zwanego ojcem amerykańskiej Re- wolucji Przemysłowej, założyciela przemysłu bawełnianego. Jego zakłady bawełniane, przędzalnie i zgrzeblarki stały się wzorem do naśladowania dla innych, chcących wykorzystać ogromny popyt na rynkach zagranicznych na bawełnę po- chodzącą z pól Południa USA. Slater uważał, iż wynalazki, nowe technologie, maszyny, jeśli przynoszą poprawę życia Pomiędzy 1792 a 1794 rokiem, cena za niewolnika podwoiła się. Za robotnika do pracy w polu właściciel musiał zapłacić nie 500 dolarów lecz ponad 1 tysiąc. 41 O Rewolucji Przemysłowej w Stanach Zjednoczonych w: K. Hillstrom, L. Collier Hillstrom, Industrial Revolution in America: Iron and Steel, Railroads, Steam Shipping, Santa Barbara 2005, ss. 93 – 112. P. Mantoux, Rewolucja przemysłowa w XVIII wieku: zarys dziejów powstania wielkiego nowoczesnego przemysłu w Anglii, Warszawa 1957, s. 311. E. J. Davies, The United States in World History, London 2006, ss. 41 – 59. 30 e-bookowoEdyta Najbert Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: