Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00532 007109 12428121 na godz. na dobę w sumie
Polityka wynagradzania osób zarządzających w bankach - ebook/pdf
Polityka wynagradzania osób zarządzających w bankach - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 210
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8309-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> finanse
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).
Nieefektywna polityka wynagradzania naczelnej kadry kierowniczej w instytucjach sektora usług finansowych uznana została za jedną z przyczyn ostatniego kryzysu finansowego. Polityka wynagrodzeń stosowana przez czołowe korporacje finansowe zachęcała do podejmowania ryzykownych decyzji nastawionych na wyniki krótkookresowe, które gwarantowały wysokie premie kadrze zarządzającej. Nie były uwzględniane przy tym perspektywy długookresowe, co często negatywnie wpływało na wartość spółki w dłuższym okresie. Między innymi takie działania zachodzące w sektorze usług finansowych doprowadziły do spadku zaufania inwestorów i destabilizacji rynków finansowych zarówno w wysoko rozwiniętych gospodarkach, jak i w tych rozwijających się.
Po wybuchu kryzysu finansowego w Unii Europejskiej wiele uwagi poświęcono polityce wynagradzania kadry kierowniczej najwyższego szczebla w sektorze bankowym. Wynikiem tego były Zalecenia Komisji Europejskiej i Dyrektywy Parlamentu Europejskiego dotyczące tego obszaru nadzoru korporacyjnego. Zmiany regulacji prawnych dotyczących zasad wynagradzania kadry kierowniczej w sektorze bankowym w Polsce miały miejsce dopiero od roku 2012. Istniejące w Polsce standardy, wynikające z tych regulacji, są wciąż mniej rygorystyczne niż te stosowane w większości krajów Unii Europejskiej. Dało to asumpt do podjęcia próby oceny jakości polityki wynagradzania kadry zarządzającej w bankach notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Agata Wieczorek – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Ekonomii Instytucjonalnej, 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41 RECENZENT Agata Adamska REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Ewa Siwińska SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Stämpfli Polska Sp. z o.o. Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Shutterstock.com © Copyright by Agata Wieczorek, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07556.16.0.M Ark. wyd. 12,0; ark. druk. 13,125 ISBN 978-83-8088-308-6 e-ISBN 978-83-8088-309-3 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego tel. (42) 665 58 63 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl Spis treści Wstęp 1.1. 1.2. Rozdział 1 Wpływ kryzysu gospodarczego na politykę wynagradzania osób zarządzających Skandale korporacyjne z początków XXI wieku a nadzór korporacyjny Kierunki reformy polityki wynagradzania osób zarządzających 1.2.1. Powiązanie wynagrodzeń z wynikami ekonomicznymi 1.2.2. Transparentność wynagrodzeń 1.2.3. Komitet ds. wynagrodzeń oraz niezależność członków rady jako nowe in- stytucje nadzoru 1.2.4. Aprobata akcjonariuszy dla programów partycypacji osób zarządzających we własności 1.3. 1.4. 1.5. Geneza kryzysu finansowego z roku 2008 Dalsze kierunki reformy polityki wynagradzania po kryzysie finansowym 1.4.1. Inicjatywy Unii Europejskiej 1.4.2. Propozycje zmian w polityce wynagradzania w USA 1.4.3. Nowe platformy dialogu w spółkach 1.4.4. Kodeksy dobrych praktyk wybranych krajów UE Podsumowanie 9 13 13 20 20 23 27 31 33 37 37 42 45 47 53 6 Spis treści  Rozdział 2 Nadzór korporacyjny i polityka wynagradzania osób zarządzających w sektorze bankowym Specyfika nadzoru korporacyjnego w sektorze bankowym 2.1.1. Bank jako instytucja zaufania publicznego 2.1.2. Problem agenta 2.1.3. Dualizm relacji biznesowych 2.1.4. Rynek kontroli korporacji 2.1.5. Struktury własnościowo-kontrolne grup finansowych 2.1.6. Transparentność operacji bankowych Polityka wynagradzania osób zarządzających w bankach 2.2.1. Wyniki ekonomiczne a ryzyko 2.2.2. Wyniki krótko a długookresowe 2.2.3. Zasady wypłaty premii 2.2.4. Transparentność wynagrodzeń 2.2.5. Kategorie pracowników objętych regulacjami wynagrodzeń Inicjatywy regulacyjne dotyczące polityki wynagradzania w bankach po kryzysie finansowym 2.3.1. Zasady Dobrych Praktyk Wynagradzania Rady Stabilności Finansowej (FSB 2.1. 2.2. 2.3. Principles for Sound Compensation Practices) 2.3.2. Zalecenia Komitetu Europejskich Organów Nadzoru Bankowego 2.3.3. Zalecenia Komisji Europejskiej, Dyrektywy CRD III i CRD IV 2.3.4. Polskie regulacje Podsumowanie 2.4. 55 55 56 58 61 62 67 70 72 72 75 77 79 81 81 81 88 92 99 105 Rozdział 3 Wynagrodzenia osób zarządzających bankami w badaniach empirycznych Wynagrodzenie a wyniki ekonomiczne Wynagrodzenie a rynek kontroli korporacji Wynagrodzenie a standardy nadzoru korporacyjnego Wynagrodzenie a ryzyko Wynagrodzenie – porównanie sektorowe Podsumowanie 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 107 107 114 120 128 136 140 Spis treści  7 Rozdział 4 Polityka wynagradzania osób zarządzających w polskich bankach giełdowych – wyniki badań własnych Ogólna charakterystyka badań Ocena wybranych aspektów polityki wynagradzania 4.2.1. Transparentność polityki wynagradzania 4.2.2. Długoterminowe programy motywacyjne 4.2.3. Komitety ds. wynagrodzeń w praktyce polskich banków giełdowych 4.2.4. Poziom i struktura wynagrodzeń Podsumowanie 4.1. 4.2. 4.3. Zakończenie Bibliografia Spis tabel 143 143 144 144 154 167 177 189 191 195 209 Wstęp Polityka wynagradzania kadry kierowniczej spółek stanowi jedno z naj- ważniejszych standardów nadzoru korporacyjnego. Pod pojęciem tym należy rozumieć narzędzia polityki kadrowej określające usytuowanie wynagrodzeń w systemie motywacyjnym przedsiębiorstwa, założenia dotyczące funkcji wynagrodzeń, procedur ich ustalania, różnicowania i wypłaty, zasad indeksacji, ujawnień oraz osób i instytucji zaangażowa- nych w te procesy. Nieefektywna polityka wynagradzania naczelnej kadry kierowniczej w instytucjach sektora usług finansowych uznana została za jedną z przy- czyn ostatniego kryzysu finansowego. Polityka wynagrodzeń stosowana przez czołowe korporacje finansowe zachęcała do podejmowania ryzy- kownych decyzji nastawionych na wyniki krótkookresowe, które gwa- rantowały wysokie premie kadrze zarządzającej. Nie uwzględniane były przy tym perspektywy długookresowe, co często negatywnie wpływało na wartość spółki w dłuższym okresie. Między innymi takie działania zachodzące w sektorze usług finansowych doprowadziły do spadku zaufa- nia inwestorów i destabilizacji rynków finansowych zarówno w wysoko rozwiniętych gospodarkach, jak i w tych rozwijających się. Światowy kryzys finansowy dotknął Polskę w ograniczonym stopniu. Ta relatywnie dobra sytuacja rodzi naturalne pytanie o przyczyny, które do tego doprowadziły. W tym kontekście wydaje się być interesujące do- konanie oceny jakości i efektywności mechanizmów nadzoru korporacyj- nego stosowanych w polskich bankach, ze szczególnym uwzględnieniem standardów polityki wynagradzania kadry kierowniczej najwyższego szczebla. Literatura światowa zajmująca się problemem polityki wynagradza- nia kadry zarządzającej w korporacjach jest bogata i wszechstronna. 10 Wstęp  W początkowych badaniach poszukiwano związku pomiędzy poziomem wynagrodzenia menedżerów a wynikami ekonomicznymi spółek. Wśród czynników wpływających na wysokość wynagrodzenia menedżerów, poza wynikami ekonomicznymi, wymienia się także wielkość przedsiębior- stwa. Potwierdzenie empiryczne znalazły tezy stawiane na gruncie teorii porównań społecznych i teorii kapitału ludzkiego. Istotna jest również forma kontroli nad korporacją. Rady spółek, za pośrednictwem powoływanych w ramach ich działal- ności komitetów ds. wynagrodzeń, wypracowują politykę wynagrodzeń. Uwzględniane są w niej nie tylko wyniki ekonomiczne osiągane przez przedsiębiorstwa, lecz także otoczenie, w jakim spółka prowadzi swoją działalność gospodarczą, oraz wartość, jaką kreuje menedżer przez po- siadaną wiedzę, doświadczenie, kwalifikacje, staż pracy. Większość prac poświęconych tej tematyce odnosi się do Stanów Zjednoczonych i Wiel- kiej Brytanii. Znacznie mniej jest badań prowadzonych w innych krajach, w tym w Polsce. W badaniach prowadzonych od początku lat 80, XX w. dotyczących polityki wynagradzania osób zarządzających korporacjami nie brano pod uwagę specyfiki sektorowej badanych spółek. Doświadczenia płynące z ostatniego kryzysu finansowego skłaniają do podejmowania prób oce- ny tych procesów, uwzględniając także podział na poszczególne sektory, w tym przede wszystkim sektor bankowy. W ostatnich latach pojawiło się wiele interesujących prac, w których odniesiono się do kwestii funkcjono- wania systemów wynagradzania kadry menedżerskiej w sektorze banko- wym. W pracach tych dokonywano oceny wpływu standardów nadzoru korporacyjnego w instytucjach finansowych na ich efektywność w okresie poprzedzającym wybuch kryzysu finansowego oraz po jego wystąpieniu. Jednym z dominujących zagadnień było wynagradzanie osób zarządzają- cych instytucjami finansowymi. Badania, których wyniki zostaną zapre- zentowane w niniejszej książce, wpisują się w ten nurt prac badawczych i jest to jedna z pierwszych w Polsce prób oceny jakości polityki wynagra- dzania osób zarządzających instytucjami sektora bankowego. Po wybuchu kryzysu finansowego w Unii Europejskiej wiele uwagi poświęcono polityce wynagradzania kadry kierowniczej najwyższego szczebla w sektorze bankowym. Wynikiem tego były zalecenia Komisji Europejskiej i dyrektywy Parlamentu Europejskiego dotyczące tego ob- szaru nadzoru korporacyjnego. Zmiany regulacji prawnych dotyczących zasad wynagradzania kadry kierowniczej w sektorze bankowym w Polsce miały miejsce dopiero od roku 2012. Istniejące w naszym kraju standardy, wynikające z tych regulacji, są wciąż mniej rygorystyczne niż te stosowane w większości krajów Unii Europejskiej. Daje to asumpt do podjęcia pró- by oceny jakości polityki wynagradzania kadry zarządzającej w bankach Wstęp  11 notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Jest to główny cel książki. Książka składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym prowadzone były rozważania poświęcone polityce wynagradzania kadry zarządzają- cej, będącej jednym z najważniejszych instrumentów nadzoru korporacyj- nego. Opisano wpływ skandali korporacyjnych z początku XXI w. oraz ostatniego kryzysu finansowego na reformy standardów nadzoru korpora- cyjnego związanych z polityką wynagradzania, prowadzących do poprawy jakości tej polityki. W drugim rozdziale rozważania skoncentrowały się na problematyce sektora bankowego i stosowanych w nim standardów polityki wynagra- dzania. Punktem wyjścia było przedstawienie specyfiki nadzoru korpo- racyjnego w sektorze bankowym. Następnie omówiona została polityka wynagradzania stosowana w sektorze bankowym z uwzględnieniem jej poziomu transparentności oraz zaprezentowane zostały inicjatywy insty- tucji międzynarodowych mające na celu usunięcie niedoskonałości poli- tyki wynagradzania w bankach ujawnionych w czasie ostatniego kryzysu finansowego. Trzeci rozdział poświęcony został przedstawieniu wyników badań em- pirycznych dotyczących polityki wynagradzania w sektorze bankowym. Przegląd literatury dotyczącej tej problematyki został podzielony na pięć głównych wątków badawczych: wynagrodzenie menedżerów a wyniki ekonomiczne, wynagrodzenie menedżerów a rynek kontroli korporacji, wynagrodzenie menedżerów a standardy nadzoru korporacyjnego, wyna- grodzenie menedżerów a ryzyko oraz porównanie sektorowe. Ostatni rozdział stanowi warstwę empiryczną pracy. Zaprezentowano w nim wyniki badań prowadzonych przez autorkę na próbie 16 banków notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2005–2013. Przedmiotem badań były: transparentność polityki wyna- gradzania, długoterminowe programy motywacyjne oraz komitety ds. wynagrodzeń. Został stworzony zintegrowany indeks transparentności polityki wynagradzania w polskich bankach giełdowych. Przeprowadzo- no porównanie poziomu i struktury wynagrodzeń osób zarządzających w spółkach z sektora bankowego Książka jest efektem prowadzonych przeze mnie badań nad problema- tyką nadzoru korporacyjnego, uwieńczonych rozprawą doktorską, obro- nioną na Uniwersytecie Łódzkim w roku 2015. Na jej podstawie została przygotowana niniejsza publikacja. Przedstawione w niej wyniki badań były efektem projektu badawczego finansowanego przez Narodowe Cen- trum Nauki na mocy decyzji DEC-2011/03/B/HS4/04814. Osobą, która zainspirowała mnie do podjęcia problematyki nadzo- ru korporacyjnego, w szczególności polityki wynagradzania w sektorze 12 Wstęp  bankowym, był promotor mojej rozprawy doktorskiej Profesor Piotr Ur- banek z Uniwersytetu Łódzkiego. W tym miejscu pragnę podziękować Panu Profesorowi za ukierunkowanie moich zainteresowań naukowych. Wdzięczna jestem także za opiekę naukową i współpracę przy realizacji projektu badawczego. Rozdział 1. Wpływ kryzysu gospodarczego na politykę… wynagradzania osób zarządzających 1.1. 1.1. Skandale korporacyjne z początków XXI wieku a nadzór korporacyjny Przełom XX i XXI w. zostanie zapamiętany jako okres, w którym ujaw- niono wiele skandali korporacyjnych. Spektakularne przykłady nadużyć, korupcji, bankructw, oportunizmu menedżerów wykorzystujących swoje pozycje ze szkodą dla akcjonariuszy, interesariuszy i spółek stały się do- wodem braku odpowiedniego nadzoru ze strony władz spółek, a także regulatorów rynku. Spowodowało to spadek społecznego zaufania do kor- poracji i rynków kapitałowych, a także ukazały niedoskonałości standar- dów nadzoru korporacyjnego, które nie zapobiegły nieuczciwości kadry kierowniczej najwyższego szczebla. Niska efektywność nadzoru korporacyjnego była jednym z czynników, które przyczyniły się do pojawienia się na tak szeroką skalę przestępstw korporacyjnych. Kadra kierownicza najwyższego szczebla nadużywała swojej pozycji, a także wykorzystywała zasoby korporacji niezgodnie z ich przeznaczeniem tak, by maksymalizować swoje własne korzyści kosztem spółek i akcjonariuszy. Do tego celu stosowała zarówno mechanizmy zna- ne organom regulacyjnym (np. piramida finansowa), jak i te mniej znane (np. „kreatywna księgowość”). Metody te okazały się na tyle skuteczne w zaspokajaniu nadmiernych ambicji i chciwości menedżerów, że warto przyjrzeć się bliżej praktykom stosowanym w korporacjach. Pierwszą grupą mechanizmów stosowanych przez kadry kierownicze było fałszowanie sprawozdań finansowych, zwane „kreatywną księgowoś- cią”. Zjawisko to polega na manipulowaniu danymi w sprawozdaniach fi- nansowych w taki sposób, by spółka w swoich raportach wykazywała zyski 14 Rozdział 1. Wpływ kryzysu gospodarczego na politykę…   bądź też pokazywała mniejsze ryzyko. Tylko od stycznia do marca 2002 r. 64 spółki w Stanach Zjednoczonych zostały oskarżone o fałszowanie spra- wozdań finansowych1. W przypadku Global Crossing inwestorzy zostali zachęceni korzystnymi raportami, które nie uwzględniały faktu, iż kable światłowodowe nie sprzedawały się tak dobrze, jak zakładano2. Korporacja WorldCom nieprawidłowo zaksięgowała prawie 4 mld dolarów (wydatki bieżące zaksięgowała jako inwestycje kapitałowe). Dzięki temu zabiegowi w 2001 r. zamiast ponieść stratę, mogła zanotować 1,38 mld zysku netto. Nieprawidłowości w sprawozdaniach Xeroxa sięgały 5 lat. Audyt przepro- wadzony przez Amerykańską Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) ujawnił plany kierownictwa zmierzające do odpisania około 3 mld dolarów od zysku w ciągu 4 lat, co mogłoby zrekompensować nieprawidło- wości z poprzedniego okresu3. Jednakże najbardziej znane przykłady wyko- rzystania „kreatywnej księgowości” stosowane były w korporacjach Enron i Tyco. Spółki te manipulowały danymi księgowymi oraz transferowały zadłużenie korporacji do tak zwanych spółek specjalnego przeznaczenia (special purpose entity, SPE)4. Zakładano je w taki sposób (zgodnie z wymo- gami dotyczącymi zaangażowania kapitałowego), by korporacje nie musiały włączać ich do swoich skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Takie działania były zgodne z prawem, choć korporacje często naginały przepisy dla własnych korzyści. Enron dokonywał także działań nielegalnych, np. spółki specjalnego przeznaczenia były przejmowane przez poszczególnych pracowników korporacji jako ich prywatne spółki5. Bank BCCI (Bank of Credit and Commerce International), który pro- wadził operacje w ponad 60 krajach, został ogłoszony największym świato- wym oszustem. Bank pozyskał środki finansowe od ponad miliona depo- nentów na całym świecie i stał się „osobistą skarbonką” dla swoich arabskich i pakistańskich właścicieli oraz uprzywilejowanych klientów. Dla najlep- szych klientów bank powiększył ich konta o miliony dolarów, często bez dokumentacji, a czasem z naruszeniem własnych limitów kredytowych6. Aby ukryć straty, bank planował pokryć je, dokonując wypłat odsetek 1 Czarne dni Wall Street, http://www.przeglad-tygodnik.pl/pl/artykul/czarne-dni- -wall-street (dostęp 04.06.2013). 10 największych bankructw wszech czasów, http://www.pb.pl/1268987,94930,10- -najwiekszych-bankructw-wszech-czasow (dostęp 04.06.2013). 3 Xerox zgubił 2 mld USD, http://biznes.interia.pl/news/xerox-zgubil-2-mld- 2 -usd,277108 (dostęp 04.06.2013). 4 M. Aluchna, Oszustwa korporacyjne korporacyjne (część I). Geneza, skala i zagroże- nia, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów” 2008, z. 86, s. 64. Ibidem, s. 67. 5 6 World-Class Fraud: How B.C.C.I. Pulled It Off – A special report.; At the End of a Twisted Trail, Piggy Bank for a Favored Few, http://www.nytimes.com/1991/08/12/business/ 1.1. Skandale korporacyjne z początków XXI wieku a nadzór korporacyjny 15 od kredytów z depozytów innych klientów. Bank BCCI, którego wartość szacowano na 20 mld dolarów, okazał się bezwartościowy. W 1991 r. upadł, będąc zadłużonym na 13 mld dolarów. Między rokiem 1984 a 1995 wiceprezes nowojorskiego oddziału Daiwa Bank, Toshihide Iguchi, aby ukryć swoje błędne decyzje na rynku obli- gacji, sprzedawał obligacje z kont Daiwa Bank i fałszował dokumentacje w aktach banku. Menedżerowie banku, chcąc oszukać amerykańskich regulatorów, tuszowali ogromne straty handlowe. W 1996 r. Daiwa Bank przyznał się do 16 zarzutów, w tym 2 zarzutów konspiracji, 1 zarzutu o tu- szowanie, 10 zarzutów o fałszowanie ksiąg i ewidencji, 2 zarzutów defrau- dacji na podstawie fałszywych oświadczeń (wire fraud) oraz 1 zarzutu utrudniania badania przez Zarząd Rezerwy Federalnej7. Drugim typem nadużyć było nierzetelne badanie sprawozdań finanso- wych przez firmy audytorskie. Gdyby audytorzy sumiennie wykonywali swoje obowiązki, nie doszłoby do tylu nadużyć ze strony menedżerów, gdyż nieprawidłowości w raportach spółek byłyby wykrywane od razu po ich pojawieniu. Grant Thornton (GT) była firmą audytorską korpo- racji Parmalat od 1990 do pierwszej połowy 1999 r. Zgodnie z włoskim prawem firma audytorska może być zatrudniania przez spółkę najdłużej przez 9 lat z rzędu. Po tym czasie przedsiębiorstwo jest zobowiązane zmie- nić audytora. W obawie przed odkryciem manipulacji w sprawozdaniach finansowych Parmalatu, M. Bianchi i L. Penca (audytorzy Grant Thorn- ton), wykorzystując sieć powiązań GT, stworzyli nową „tarczę”, niesławną firmę Bonlat, która została uwierzytelniona przez Grant Thornton – miała ona działać jako rewident wtórny korporacji Parmalat, a nowy rewident działałby jako rewident główny8. W momencie, gdyby główny rewident nie był zbyt wymagający, firma Bonlat mogłaby zostać użyta jako „kosz na śmieci” (a waste basket), który pozostawałby poza bezpośrednią kon- trolą głównego rewidenta. N. Temple (adwokat firmy Arthur Andersen) poradziła właścicielom firmy Andersen i jej pracownikom, by zastosowali istniejące w spółce pro- cedury dotyczące przechowywania dokumentów i zniszczyli wszystkie materiały (łącznie z mailami i nagraniami na poczcie głosowej) związane z korporacją Enron. Odbyło się to w czasie, gdy Komisja Papierów War- tościowych (Securities and Exchange Commission, SEC) prowadziła już world-class-fraud-bcci-pulled-it-off-special-report-end-twisted-trail-piggy-bank. html?pagewanted=all (dostęp 13.07.2016). 7 Daiwa Bank Admits Guilt In Cover-Up, http://www.nytimes.com/1996/02/29/busi- Parmalat case, „Law Working Paper”, May 2005, no. 40, s. 24. ness/daiwa-bank-admits-guilt-in-cover-up.html (dostęp 13.07.2016). 8 G. Ferrarini, P. Giudici, Financial scandals and the role of private enforcement: the
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polityka wynagradzania osób zarządzających w bankach
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: