Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00317 007395 11258732 na godz. na dobę w sumie
Polska – Chiny 1956. Zbiór dokumentów - ebook/pdf
Polska – Chiny 1956. Zbiór dokumentów - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 534
Wydawca: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk Język publikacji: polski
ISBN: 9788364091728 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> historia, militaria, wojskowość
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zbiór „Polska – Chiny 1956„ w zamierzeniu autorów ma odpowiedzieć na trzy zasadnicze pytania: czy Chiny w październiku 1956 roku odegrały znaczącą (a może rozstrzygającą) rolę w powstrzymaniu zbrojnej interwencji Związku Sowieckiego (Radzieckiego); co skłoniło Chińczyków do przeciwstawienia się potędze Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego (KPZS) i jej liderom w obronie kierownictwa PZPR z Władysławem Gomułką na czele; i wreszcie – czy Chińczykom chodziło jedynie o uratowanie Gomułki, czy też o coś znacznie ważniejszego: autorytet, status i pozycję w relacjach z Moskwą i całym obozem komunistycznym oraz w jakim stopniu ta „wielka gra” była odzwierciedleniem wewnętrznego sporu w kierownictwie KP Chin o kierunek rozwoju kraju w drugiej połowie lat 50.?

Obecnie, na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych – zarówno polskich, jak i chińskich – na te fundamentalne pytania jesteśmy w stanie udzielić w zasadzie jednoznacznych odpowiedzi. Bogatsi o nowe materiały stanowczo możemy uznać, że dzięki postawie Chin Polska uniknęła sowieckiej interwencji.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Między Warszawą, Moskwą i Pekinem Chiny w bloku komunistycznym: 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ChRL wobec wydarzeń październikowych 1956 r. w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . Czy Chiny uratowały Polskę? Materiały i dokumenty 1. Nota MSZ ChRL skierowana do ZSRR i krajów demokracji ludowej w sprawie nawiązania bezpośrednich kontaktów między ChRL a ZSRR, 13 lipca 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Raport Ambasady Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Chińskiej Republice Ludowej nr 8 obejmujący okres od 10 lipca 1956 roku do 10 sierpnia 1956 roku, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Raport Ambasady Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Chińskiej Republice Ludowej nr 9 obejmujący okres od 14 sierpnia 1956 roku do 12 września 1956 roku, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Notatka ambasadora Stanisława Kiryluka na temat sytuacji w Chinach, 24 września 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Notatka Ambasady PRL w Pekinie na temat niektórych bieżących problemów polityki zagranicznej ChRL, 15 października 1956 . . . . . . . . . . 6. Notatka Mieczysława Marca na temat rozmowy z Czu-Tehem przeprowadzonej na lotnisku w Pekinie, 27 października 1956 . . . . . . . . . . 7. Szyfrogram nr 17599 z Pekinu na temat nocnych rozmów z Mao Tse-tungiem, 27 października 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Notatka dotycząca odgłosów w ChRL w sprawie ostatnich wydarzeń w Polsce, 3 listopada 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Stanowisko rządu ChRL w sprawie sytuacji na Węgrzech sprecyzowane przez ambasadora ChRL w Warszawie w rozmowie z wiceministrem Marianem Naszkowskim, 4 listopada 1956, o godz. 17,00 . . . . . . . . . . . . . . 10. VIII Zjazd Komunistycznej Partii Chin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11. Notatka dotycząca procedury zaproszenia Mao Tse-tunga do Polski, 24 listopada 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 15 33 109 112 128 133 135 143 144 147 149 151 154 Polska-Chiny 1956.indb 5 Polska-Chiny 1956.indb 5 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 6 Spis treści 12. Wyciąg z notatki służbowej ambasadora PRL w Helsinkach, 30 listopada 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 13. Notatka ambasadora Stanisława Kiryluka na temat współpracy ekonomicznej między Chińską Republiką Ludową a Polską Rzeczypospolitą Ludową, 1 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14. Szyfrogram nr 19477 z Pekinu na temat wręczenia Mao Tse-tungowi zaproszenia do Polski, 4 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15. Wyciąg korespondencyjny nr 19477 z Pekinu w sprawie wizyty w Polsce premiera Chin, 6 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16. Wyciąg korespondencyjny nr 19666 z Pekinu na temat wizyty w Polsce premiera Chin, 11 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Tłumaczenie listu premiera ChRL do Józefa Cyrankiewicza i Adama Rapackiego, 20 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18. Notatka Ambasady RPL w Pekinie na temat niektórych aktualnych problemów z życia wewnętrznego i stosunków międzynarodowych ChRL, 21 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19. Wyciąg korespondencyjny nr 20151 z Pekinu na temat komunikatu prasowego o przyjęciu zaproszenia do Polski przez premiera ChRL, 22 grudnia 1956 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20. Notatka z rozmów z radcą ambasady ChRL w Warszawie tow. Ju Czangiem oraz z ambasadorem ChRL, 28 grudnia 1956 . . . . . . . . 21. Wyciąg korespondencyjny nr 154 z Pekinu w sprawie wyjazdu do Moskwy ambasadora PRL wraz z Czou En-laiem, 5 stycznia 1957 . . . . 22. List Mao Tse-tunga do Aleksandra Zawadzkiego i Władysława Gomułki, 6 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23. Wyciąg korespondencyjny nr 182 z Pekinu na temat składu delegacji ChRL podczas wizyty w Polsce, 7 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24. Projekt tez do rozmów z towarzyszem Czou En-laiem na tematy partyjne, 9 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25. Notatka z rozmów przeprowadzonych w dniach 11 i 12 stycznia 1957 r. między delegacjami Komunistycznej Partii Chin i PZPR, 16 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26. Notatka z rozmów przeprowadzonych w dniach 11 i 12 stycznia 1957 r. między delegacjami ChRL i Polski, 16 stycznia 1957 (inna wersja) . . . . . . . 27. Notatka na temat broszury O obecnej sytuacji w Polsce, wydanej 158 162 166 168 170 172 177 179 182 183 185 187 196 231 w Pekinie, 18 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260 28. Notatka na temat zainteresowania towarzyszy chińskich wyborami w Polsce, 18 stycznia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 Polska-Chiny 1956.indb 6 Polska-Chiny 1956.indb 6 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 Spis treści 7 29. Notatka w sprawie zainteresowania towarzyszy chińskich VIII Plenum KC PZPR, 16 lutego 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 30. Notatka na temat upominków od premiera Czou En-laia przekazanych po wizycie w Polsce, 23 lutego 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31. Notatka o zagadnieniach ogólnych, kwiecień 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32. Przemówienie Mao Tse-tunga wygłoszone na Najwyższej Konferencji Państwowej, 27 lutego 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33. Notatka na temat niektórych problemów młodzieżowych, marzec 1957 . 34. Skrócony przekład artykułu Sza Inga, Krótko o stosunku między prawdą i nieprawdą, który ukazał się w dzienniku „Drużba”, 10 marca 1957 . . . . . . 35. Wyciąg z wykładu pomocnika ministra spraw zagranicznych ChRL Ciao Kuan-hua wygłoszonego 6 kwietnia 1957 r. dla aktywu Instytutu Dyplomatycznego w Pekinie na temat niektórych problemów poruszonych w sprawozdaniu Czou En-laia z podróży do krajów Azji i Europy, 16 kwietnia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36. Protokół z rozmowy odbytej przez przewodniczącego polskiej delegacji rządowej w Chinach, premiera PRL Józefa Cyrankiewicza z przewodniczącym ChRL Mao Tse-tungiem w dniu 8 kwietnia 1957 r. w siedzibie Mao Tse-tunga, 12 kwietnia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37. Notatka na temat referatu pomocnika ministra spraw zagranicznych ChRL Chiao Kuan-hua, analizującego niektóre problemy z referatu Czou En-laia, 16 kwietnia 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38. Notatka z rozmów przeprowadzonych na cocktailu w ambasadzie węgierskiej w dniu 17 kwietnia 1957 roku, 18 kwietnia 1957 . . . . . . . . . . . . . 39. Notatka na temat wykładu w Instytucie Dyplomatycznym w Pekinie w sprawie wewnętrznych sprzeczności, 8 maja 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40. Notatka dotycząca prasy chińskiej, 14 czerwca 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41. Raport polityczny Ambasady PRL w Pekinie, 5 lipca 1957 . . . . . . . . . . . . . 42. Notatka z przyjęcia delegacji WP przez przewodniczącego CHRL 267 268 271 277 279 283 287 295 297 299 302 304 tow. Mao Tse-tunga w dniu 3 października 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 43. Protokół z narady przedstawicieli partii komunistycznych i robotniczych krajów socjalistycznych, która odbyła się w Moskwie w dniu 14 listopada 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44. Oświadczenie tow. Gomułki na naradzie krajów socjalistycznych, 1957 . . . 45. Pierwsze wystąpienie tow. Gomułki na naradzie krajów socjalistycznych, 1957 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46. Notatka z rozmowy polskiej delegacji rządowej z towarzyszem Mao Tse-tungiem, która odbyła się w Wuhaniu 2 kwietnia 1958 r. . . . . . . . . . . . 322 343 346 348 Polska-Chiny 1956.indb 7 Polska-Chiny 1956.indb 7 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 8 Spis treści 47. Wyciąg z raportu politycznego Ambasady PRL w Pekinie za okres od lipca do grudnia 1957 r., 14 maja 1958 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48. Notatka na temat informacji w prasie europejskiej o wizycie Nikity Chruszczowa w Pekinie, 13 sierpnia 1958 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49. Notatka służbowa: Rozmowa tow. Zawadzkiego z tow. Mao Tse-tungiem odbyta w Pekinie 14 października 1959 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50. Notatka z rozmów w sprawie stosunków radziecko-chińskich i stanowiska KPCh w sprawach ideologiczno- politycznych, 7 czerwca – 6 sierpnia 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51. Odpowiedź premiera Czou En-lai na notę wydaną przez ZSRR 1 sierpnia 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52. Wypowiedź ambasadora ZSRR Czerwonienko w rozmowie z ambasadorem J. Knothe w dniu 6 sierpnia 1960 r., . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53. List Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej do Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin, 14 września 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54. Drugi dzień obrad VI Plenum Komitetu Centralnego PZPR w dniu 353 359 361 368 370 373 378 14 września 1960 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 55. Notatka z rozmowy między delegacją PZPR i KPCh, która odbyła się w Moskwie, 29 listopada 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 56. Rozmowy delegacji polskiej z delegacją Chińskiej Republiki Ludowej, Moskwa, listopad 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57. List Leona Kasmana do Edwarda Ochaba, 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58. Notatka: Informacja chińska na temat IV Zjazdu PZPR, 8 lipca 1964 . . . . 59. Projekt radziecki a projekt radziecko-chiński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60. Fragment wspomnień Romana Zambrowskiego o wizycie Czou En-laja w Łodzi, 1980 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61. Wywiad Teresy Torańskiej z Edwardem Ochabem, 1985 . . . . . . . . . . . . . . . Biogramy najważniejszych działaczy partyjnych i państwowych PRL i ChRL . . . Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 464 466 469 476 478 483 501 505 515 Polska-Chiny 1956.indb 8 Polska-Chiny 1956.indb 8 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 Wstęp Tytuł publikacji Polska–Chiny 1956. Zbiór dokumentów może się wydawać mylący, aliści obok dokumentów zamieszczono tu także dwa teksty analityczne, a i same archiwalia znacznie wykraczają poza tytułową cezurę czasową. Ostatni dokument pochodzi z 8 lipca 1964 r., z okresu, kiedy stosunki partyjne między Komunistyczną Partią Chin a  Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą zdecy- dowanie wkroczyły w fazę kolizyjną, co – jak pokazały następne lata – szybko odbiło się na  dwustronnych relacjach politycznych, gospodarczych, kultural- nych i naukowych. Rok 1964 wydaje się przełomowy w relacjach Warszawa– Pekin; później, przez długi okres, będzie już tylko gorzej: brak wzajemnego zaufania, wzrost napięcia i fala oskarżeń ostatecznie położą kres miodowym latom w stosunkach między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Chińską Repu- bliką Ludową. Zbiór Polska–Chiny 1956 w zamierzeniu autorów ma odpowiedzieć na trzy zasadnicze pytania: czy Chiny w  październiku 1956  r. odegrały znaczącą (a może rozstrzygającą) rolę w powstrzymaniu zbrojnej interwencji Związku Sowieckiego (Radzieckiego); co skłoniło Chińczyków do  przeciwstawienia się potędze Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego (KPZS) i jej liderom w  obronie kierownictwa PZPR z  Gomułką na  czele; i  wreszcie  –  czy Chiń- czykom chodziło jedynie o uratowanie Gomułki, czy też o coś znacznie waż- niejszego: autorytet, status i pozycję w relacjach z Moskwą i całym obozem komunistycznym oraz w jakim stopniu ta „wielka gra” była odzwierciedleniem wewnętrznego sporu w kierownictwie KPCh o kierunek rozwoju kraju w dru- giej połowie lat 50.? Polska-Chiny 1956.indb 9 Polska-Chiny 1956.indb 9 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 10 Wstęp Obecnie, na  podstawie dostępnych materiałów archiwalnych  –  zarówno polskich, jak i chińskich – na te fundamentalne pytania jesteśmy w stanie udzie- lić w zasadzie jednoznacznych odpowiedzi. Bogatsi o nowe materiały stanow- czo możemy uznać, że dzięki postawie Chin Polska uniknęła sowieckiej inter- wencji. Oficjalnie mówią o tym w dokumentach zarówno Władysław Gomułka Józef Cyrankiewicz, jaki i Edward Ochab, czyli trzej najważniejsi przywódcy PRL tamtego okresu, wyrażając wdzięczność ówczesnym chińskim przywód- com za ich postawę. Za taką tezą opowiada się także zdecydowana większość polskich badaczy tego okresu. Jeśli chodzi o odpowiedź na pozostałe pytania, w naszych dokumentach archiwalnych znajdziemy je raczej pośrednio, pod tym względem archiwa chińskie  –  w  przeciwieństwie do  sowieckich  –  znacznie bardziej pomagają nam zrozumieć złożoność ówczesnych procesów. W sukurs przychodzą nam także dwa teksty poprzedzające zbiór archiwaliów: prof. Wal- demara J. Dziaka: Chiny w bloku komunistycznym 1956 i prof. Jana Rowińskiego: ChRL wobec wydarzeń październikowych 1956 r. w Polsce. Pierwszy z nich, w zamierzeniu autora, ma wyjaśnić, dlaczego to właśnie Komunistyczna Partia Chin, a nie żadna inna partia bloku komunistycznego, przeciwstawiła się naciskom KPZS na Polskę; dlaczego Chiny, jako jedyne pań- stwo wspólnoty, poparły Polskę w przełomowych dniach października 1956 r.? Śledząc kolejne etapy „wybijania się ChRL na niepodległość”, autor przedsta- wia proces wzrastania potęgi Chin, ukazując drogę, którą przebyły, aby z roli jednego z  wielu państw komunistycznych (chociaż najliczniejszego) stać się państwem-współprzywódcą i zyskać pozycję nr 2 w obozie. Tekst prof.  Rowińskiego ChRL wobec wydarzeń październikowych 1956  r. w Polsce to obszerne studium, oparte w znacznej mierze na nieznanych w Polsce materiałach i dokumentach chińskich, dotyczących „gorącej jesieni” w Europie Wschodniej 1956 r. na tle wydarzeń międzynarodowych, a także – co wydaje się bardziej istotne  –  wewnętrznych w  Chinach. Analiza pozwala nam lepiej zrozumieć wiele, z pozoru zaskakujących wypowiedzi chińskich przywódców, mało czytelnych gestów czy finezyjnej gry, czego nie sposób pojąć w oderwa- niu od kontekstu wewnętrznego polityki ChRL, taktyki przewodniczącego Mao i walki wewnętrznej w chińskiej partii o model rozwoju kraju. O tym, jak walka tocząca się w  latach 1959−1969 była ostra i  bezwzględna, świadczą tragiczne losy ogromnej większości członków najwyższego kierownictwa i ich bliskich, których nazwiska przywołano w  dokumentach. Ta właśnie złożona rzeczywi- Polska-Chiny 1956.indb 10 Polska-Chiny 1956.indb 10 2016-10-18 12:57:21 2016-10-18 12:57:21 Wstęp 11 stość każe przewodniczącemu Mao podczas rozmowy z polskimi dyplomatami chwalić Gomułkę, udzielać mu jednoznacznego poparcia, aby w kilka dni póź- niej – na użytek wewnętrzny, w zgodzie z własną taktyką, stosowaną do walki z  przeciwnikami w  partii  –  krytykować go za  rewizjonizm i  podjęcie walki ze stalinizmem. Z wystąpienia Przewodniczącego na II Plenum KC KPCh (listo- pad 1956) dowiadujemy się, że Gomułka faktycznie osłabia obóz komunistyczny, a jego pomysły w walce ze stalinizmem obiektywnie sprzyjają kontrrewolucji i wrogom socjalizmu. To właśnie w zawiłościach ówczesnej chińskiej polityki należy szukać odpowiedzi na  pytanie: dlaczego Mao, kilkakrotnie do  Polski zapraszany, ostatecznie jednak nigdy do Warszawy nie przyjechał. Zbiór składa się z 58 dokumentów oraz materiałów, różnej wagi i znacze- nia, które są tłem pozwalającym dostrzec wszystkie procesy i wydarzenia, jakie towarzyszyły stosunkom polsko-chińskim, poczynając od  roku 1956. Poza tekstami monograficznymi profesorów Dziaka i  Rowińskiego zamieszczono tu także biogramy najważniejszych działaczy partyjnych i państwowych PRL i ChRL tamtego okresu, wykaz najważniejszych skrótów używanych w doku- mentach, bibliografię oraz aneks ikonograficzny. Wiele archiwaliów ma dość luźny związek z  zasadniczym wątkiem pracy, ale autorzy zdecydowali się je zamieścić przede wszystkim ze względu na ich istotny kontekst międzynaro- dowy, związany ze wzrostem aktywności ChRL i KPCh w relacjach zewnętrz- nych, w tym początek procesu wysuwania się Chin na pozycję równorzędnego partnera Związku Sowieckiego. Już wtedy nie uszło to uwadze rezydujących w Pekinie polskich dyplomatów lub osób zawodowo zajmujących się tzw. pro- blematyką chińską w  polskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, którzy takie tendencje odnotowywali. Uznano także, że zasadne będzie zamieszcze- nie obszernych fragmentów raportów ambasady PRL w Chinach, dotyczących ówczesnych relacji, nie tylko politycznych, ale także ekonomicznych, kultural- nych i konsularnych z Polską, w celu przybliżenia polskiemu czytelnikowi skali ówczesnych powiązań polsko-chińskich na różnych polach współpracy. Za  warte opublikowania autorzy uważają też materiały sygnowane przez ambasadę polską w Pekinie, poświęcone zwiększonej aktywności teoretyczno- -ideologicznej KPCh, jako cechy immamentnej nowej polityki Chin w między- narodowym ruchu komunistycznym. Przypomnijmy, że to wówczas ukazały się dwa znane teksty Mao: O właściwym traktowaniu sprzeczności w łonie ludu oraz O dziesięciu wzajemnych relacjach. Nieprzypadkowo zatem większość dokumen- Polska-Chiny 1956.indb 11 Polska-Chiny 1956.indb 11 2016-10-18 12:57:22 2016-10-18 12:57:22 12 Wstęp tów to materiały partyjne o  charakterze wewnętrznym, które w  realiach tam- tej epoki miały kluczowe znaczenie dla stosunków polsko-chińskich, a  także dla innych dziedzin. Dokumenty zamieszczone w zbiorze są doskonałą ilustra- cją procesu rozchodzenia się dróg współpracy polsko-chińskiej (w  szczegól- ności na niwie partyjnej), którą władze PRL, z Gomułką na czele, za wszelką cenę chciały ratować i chronić. Wydaje się, że Gomułka był jednym z nielicz- nych podówczas komunistycznych przywódców w obozie (zwłaszcza w Euro- pie Wschodniej), który zrozumiał, że za fasadą sporu doktrynalno-ideologicz- nego, prowadzonego przez Pekin i Moskwę z wielką swadą, faktycznie kryła się sprzeczność interesów narodowych i mocarstwowych dwóch komunistycznych gigantów. Gomułka zdał sobie sprawę, że skala rozbieżności w oglądzie świata między ZSRS a  Chinami oraz pole konfliktu są tak duże, iż powrót do  daw- nej jedności działania jest niemożliwy. W  nowej rzeczywistości politycznej Gomułka musiał zatem wybierać. I w połowie lat 60. wybrał barykadę sowiecką. Z punktu widzenia interesów PRL i PZPR Związek Sowiecki był przystanią bez- pieczniejszą niż pogrążające się w dogmatyzmie i chaosie „rewolucji kulturalnej” maoistowskie Chiny. Mimo usilnych poszukiwań autorom nie udało się odnaleźć w polskich zasobach archiwalnych wielu innych cennych dokumentów. Chodzi m.in. o notatki z trzech spotkań I sekretarza KC PZPR, Edwarda Ochaba z Mao Zedongiem w trakcie jego wizyty w Chinach (wrzesień 1956); niedostępne są szczegółowe relacje z rozmów Edwarda Ochaba i Mieczysława Marca na lotni- sku w Pekinie przed ich wyjazdem z Chin; nie ma także stenogramów trzech długich rozmów Mao Zedonga z Władysławem Gomułką podczas moskiewskiej Narady Krajów Socjalistycznych i Partii Komunistycznych (jesień 1957). Autorzy zdecydowali się na  zamieszczenie dwóch wersji (różniących się od  siebie) tego samego dokumentu: Notatki z  przeprowadzonych rozmów w dniach 11−17 stycznia 1957 r. między delegacjami ChRL a Polski. We wszyst- kich dokumentach archiwalnych zachowano zapis oryginalny. Zarówno styl notatek, jak i rażące błędy gramatyczne i językowe są m.in. przykładem ówczesnej nowomowy partyjnej. O ile polskie archiwa są już w dużym stop- niu dostępne, o tyle badacze wciąż czekają na szersze otwarcie drzwi partyj- nych archiwów sowieckich i przede wszystkim – chińskich. To bez wątpienia pogłębi wiedzę dotyczącą analizowanej tematyki, ale zapewne już nie w stop- niu podważającym dotychczasowy stan badań i zdobytą wiedzę. Polska-Chiny 1956.indb 12 Polska-Chiny 1956.indb 12 2016-10-18 12:57:22 2016-10-18 12:57:22
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polska – Chiny 1956. Zbiór dokumentów
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: