Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00383 006554 13232053 na godz. na dobę w sumie
Polska polityka migracyjna - ebook/pdf
Polska polityka migracyjna - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 160
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3235-1767-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> socjologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-14%), audiobook).
Praca jest interesującym podsumowaniem całości problematyki związanej z procesami migracyjnymi w kontekście Polski i wybranych krajów UE. Wskazuje na istotne elementy działań instytucjonalnych i eksperckich, proponując pewne modyfikacje i sugerując cząstkowe rozwiązania. To ważny głos w debacie, która w Polsce jest słabo słyszalna, a która powinna być jednym z ważniejszych elementów dyskursu o przyszłości RP. Interesujący materiał porównawczy, starannie zebrany materiał na temat dotychczasowych ekspertyz i złożone propozycje, aczkolwiek nierzadko kontrowersyjne, stanowią cenny punkt odniesienia dla ekspertów, urzędników oraz w dalszej perspektywie polityków zaangażowanych w problematykę migracyjną. Książka zainteresuje zarówno politologów, socjologów i prawników, jak i dziennikarzy oraz polityków.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

T Y T U Ł E M W S T Ę P U Polska jest krajem o niewielkiej liczbie imigrantów. Dla większości po- lityków i urzędników jest to zapewne stan zadowalający. „Jeden kłopot mniej” – zdają się myśleć o tej polskiej wyjątkowości. Jednocześnie jednak wiele najzamożniejszych krajów świata chętnie przyciąga imi- grantów, zwłaszcza wysoko wykształconych specjalistów i pracowni- ków w tych sektorach, w których odczuwa dotkliwy brak rąk do pracy. Tak rozumianej polityki imigracyjnej Polska dziś nie posiada. Jej zalążki można znaleźć zarówno w pracach i postulatach ekspertów, jak też – choć znacznie rzadziej – w oficjalnych dokumentach rządowych. Polityka imigracyjna, która byłaby pochodną strategii budowy kon- kurencyjnej gospodarki, to zaledwie postulat. To projekt, którego reali- zacja wymaga zarówno zmian w sferze programowania prac rządu, jak i w instytucjonalnym układzie odpowiedzialności za kształtowanie po- lityki migracyjnej. Niniejsza publikacja jest próbą opisu podstawowych czynników, które mogą sprzyjać wypracowywaniu i realizacji planu imi- gracji podporządkowanego potrzebom rynku pracy i koncepcji rozwoju gospodarczego kraju. Przedstawiona tu diagnoza instytucjonalnego i programowego stanu polskiej polityki imigracyjnej wskazuje na wyraźną dominację czynnika urzędniczego w kształtowaniu strategii migracyjnych, na przewagę Mi- nisterstwa Spraw Wewnętrznych i jego optyki w określaniu ram proce- sów imigracji. Wskazuje także na pożądaną – choć niezwykle powolną – ewolucję stanowiska rządu, wyrażanego w oficjalnych dokumentach, ku podporządkowaniu polityki imigracyjnej wymogom rynku pracy. Przestrzeń do takiej reorientacji jest dziś ograniczona przez kryzys gospodarczy, połączony z rosnącym bezrobociem i kryzysem finansów publicznych, co skłania władze do daleko idących redukcji wydatków 8 Tytułem wstępu na programy rozwojowe. Pogłębiający się w niepokojącym tempie kon- flikt między Rosją a Ukrainą także nie sprzyja pracom nad zmianami polskiej polityki migracyjnej, choć jednocześnie może wpłynąć na jej ostateczny kształt, zmieniając akcent z rynku pracy na kwestie politycz- ne. Z drugiej strony samo uznanie przez rząd faktu, że odsetek imigran- tów mieszkających i pracujących w Polsce jest niewielki, jest już jakimś krokiem we właściwą stronę. W statystykach krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Roz- woju (OECD) Polska zajmuje przedostatnie miejsce (wyprzedzając nie- znacznie Meksyk), gdy chodzi o odsetek osób urodzonych poza granica- mi kraju, na terytorium którego obecnie mieszkają. Średnia dla krajów OECD wynosi 13,2 proc. W Polsce mieszka ich tylko 1,8 proc., z czego sporą część stanowią osoby urodzone na dawnych Kresach Wschod- nich lub – w mniejszym stopniu – na emigracji. Odsetek obcokrajowców mieszkających w Polsce jest jeszcze niższy – szacowany na 0,1 proc. Różnimy się nie tylko od krajów będących tradycyjnym celem migracji, lecz także od Słowacji (3,9 proc. urodzonych poza granicami, 1,0 proc. obywateli innych państw), Węgier (odpowiednio – 4,7 i 1,9 proc.) czy Czech (6,4 i 3,9 proc.). Gdy porównujemy Polskę do krajów członkow- skich Unii Europejskiej, podobnie niski odsetek obywateli innych państw zamieszkuje jedynie w Rumunii1. To czy Polska potrzebuje napływu imigrantów, aby poprawić kon- kurencyjność gospodarki i przeciwdziałać skutkom negatywnych tendencji demograficznych, znajduje się zasadniczo poza sferą zain- teresowania polityków i ośrodków mających wpływ na długofalowe strategie publiczne. Polityka imigracyjna państwa kształtowana jest zatem przede wszystkim jako proces dostosowywania prawa pol- skiego do wymagań Unii Europejskiej, czego najlepszym przykładem jest niezwykle obszerny – zawierający 522 artykuły – projekt nowej ustawy Prawo o cudzoziemcach. Drugim czynnikiem kształtującym miejsce polityki imigracyjnej jest redukcja problemów administracyj- nych i politycznych, jakie mogłaby za sobą pociągać imigracja zarob- kowa. Kłopoty z integracją imigrantów w takich krajach jak Francja czy Niemcy zdają się być dostatecznie dobrym pretekstem do tego, by sprawę napływu pracowników z innych krajów traktować jako kolej- ny problem, którego lepiej uniknąć. Tę popularną wizję uzupełnia dziś 1 Eurostat, Migrants in Europe. A statistical portrait of the first and second generation, Luxembourg 2011, s. 73. Dane przedstawiają stan na 31 grudnia 2008. Tytułem wstępu 9 świadomość, że kryzys przynosi ryzyko dalszej redukcji zatrudnienia, a zatem imigranci są postrzegani także jako nieprawomocni konku- renci na rynku pracy. W sytuacji permanentnej kampanii wyborczej (wybory parlamentarne, samorządowe, do Parlamentu Europejskiego) niewielu polityków ma odwagę zajmowania się tym niepopularnym i niewdzięcznym tematem. Postulat zmiany perspektywy postrzegania problemów imigracji pojawia się zatem niezwykle rzadko. Takim głosem był opublikowany na łamach dodatku do „Dziennika Gazety Prawnej” tekst Andrzeja Kra- jewskiego Stany Zjednoczone Rzeczypospolitej2. Autor zebrał argumen- ty historyczne, ukazując pozytywny wpływ niemieckich, żydowskich i włoskich imigrantów na rozwój polskich miast, gospodarki, kultury. Skrytykował jednocześnie krótkowzroczność rządzących, którzy poli- tykę migracyjną postrzegają jako narzuconą przez Unię konieczność, a nie atut, który może służyć przyszłości Polski. „Zrządzeniem losu – pisał – po raz pierwszy od kilkuset lat Rzeczpospolita miałaby tu szansę na sukces”. Sukces polegający na przyciągnięciu bezrobotnych z połu- dniowych państw Unii Europejskiej czy imigracji zarobkowej z krajów ościennych, takich jak Ukraina czy Białoruś. Stanowisko podobne wyraża część ekspertów zajmująca się zagad- nieniami migracji. W opublikowanym przez Fundację Energia dla Euro- py raporcie Imigranci pilnie potrzebni Krystyna Iglicka pisze: „Aby w Pol- sce nie zabrakło rąk do pracy, do 2060 roku musi się u nas osiedlić aż 5,2 mln osób”3. Autorka ocenia przy tym, że programowy dokument rzą- dowy Polityka migracyjna Polski – stan obecny i postulowane działania „jest raczej nieuporządkowanym zarysem kierunków działań niż spójną strategią”. Wskazuje na to, że Polska nie potrafi aktywnie pozyskiwać imigrantów, a nadzieje na to, że jest atrakcyjnym krajem osiedlenia dla sąsiadów zza wschodniej granicy, uznaje za mit. „Badania nad prefe- rencjami imigracyjnymi Ukraińców – pisze – wykazują, że Polska (już w 2006 r.) plasowała się na 6. pozycji za Rosją, Niemcami, Hiszpanią, Włochami i Portugalią pod względem atrakcyjności”4. Ostatnio ogłoszo- ne wyniki badań pokazują jednak zmianę preferencji naszych wschod- 2 Andrzej Krajewski, Stany Zjednoczone Rzeczypospolitej, „Dziennik Gazeta Praw- na”, odrębny dodatek opublikowany 26–28 kwietnia 2013. 3 Krystyna Iglicka, Imigranci pilnie potrzebni, Fundacja Energia dla Europy, Raport 8, Warszawa 2013, s. 1. 4 Tamże. 10 Tytułem wstępu nich sąsiadów i przesunięcie się Polski na drugie miejsce – zaraz po Rosji – jako optymalnego kraju docelowego. Autorzy komentującej te dane analizy Ośrodka Studiów Wschodnich sugerują, iż przyczyną tego awansu Polski mogą być łagodniejsze skutki kryzysu gospodarczego i niewprowadzenie restrykcyjnych przepisów imigracyjnych, związa- nych z ochroną rynku pracy przed skutkami dekoniunktury gospodar- czej. Podają też dane z badania przeprowadzonego wśród specjalistów i menedżerów z Ukrainy gotowych podjąć pracę za granicą: 63 proc. z nich chciałoby wyjechać do Rosji, 23 proc. do Polski, 14 proc. do Ka- nady, 13 proc. do Niemiec i 11 proc. do Czech5. Krystyna Iglicka uważa, iż przyczyną wpływającą na niski poziom imigracji do Polski jest m.in. restrykcyjność polityk migracyjnych cha- rakterystyczna dla całej Europy Środkowej, wzmocniona jeszcze wy- mogami, jakie kraje tego regionu musiały spełnić jako warunek wej- ścia do strefy Schengen. Dodatkowym argumentem wzmacniającym bariery imigracji była ochrona własnego rynku pracy6. Tymczasem, jak twierdzą autorzy jednej z ważniejszych prac na temat polityki migracyj- nej i azylowej Janusz Balicki i Peter Stalker, twierdzenie, że „imigranci wypychają z rynku pracy miejscową ludność [...] to uproszczenie, opie- rające się na założeniu, że liczba miejsc pracy w danym kraju jest stała. Założenie, że im więcej ludzi przybędzie z zewnątrz tym mniej wolnych miejsc pracy pozostanie dla miejscowych jest z gruntu fałszywe”7. Propozycja przestawienia polityki na takie właśnie tory nie znajduje jednak wsparcia ani w opiniotwórczym establishmencie, ani w środo- wiskach administracyjnych, które w największym stopniu kreują dziś politykę migracyjną państwa. Dla polityków temat migracji jest nad wy- raz ryzykowny, unikają go zatem do czasu, aż sytuacja ich do tego zmu- si. Czy zatem zmiana postrzegania problematyki imigracyjnej w ogóle jest możliwa? Kto i w jaki sposób mógłby dokonać takiej reorientacji? Niniejsza publikacja próbuje odpowiedzieć na te pytania poprzez wskazanie trzech głównych mechanizmów zmiany: – sposobu postrzegania zagadnień migracyjnych (a zatem w prze- 5 Marta Jaroszewicz, Polska bardziej atrakcyjna dla ukraińskich imigrantów za- robkowych, Ośrodek Studiów Wschodnich, 12 czerwca 2013. Strona internetowa OSW http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2013-06-12/polska-bardziej-atrakcyjna- dla-ukrainskich-imigrantow-zarobkowych (dostęp 18.09.2014). 6 Krystyna Iglicka, Imigranci..., s. 2. 7 Janusz Balicki, Peter Stalker, Polityka migracyjna i azylowa, Uniwersytet Kardyna- ła Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2006, s. 89. Tytułem wstępu 11 strzeni myśli politycznej strategii publicznych, pojęć używanych do opi- su zjawiska), – zmiany instytucjonalnego kontekstu prowadzenia polityki imigra- cyjnej, – mobilizacji rzeczników takiej zmiany. Celem autorów nie jest ustalenie skali prawdopodobieństwa zmia- ny, ale wskazanie czynników, które mogą do niej doprowadzić. Ze względu na charakter zmiany postrzegania polityki imigracyjnej największe znaczenie wydaje się mieć metamorfoza świadomości elit politycznych i opiniotwórczych. Tematyka imigracyjna rzadko bywa przedmiotem debat publicznych wykraczających poza wąskie grono specjalistów. Jeżeli pojawia się w pracach polskich think tanków – to częściej ze względu na aspekty związane z ochroną praw człowieka, opieką nad uchodźcami, czy określanymi przez Unię Europejską stan- dardami wspierania mieszkających w Polsce cudzoziemców. Tymcza- sem szansą na uczynienie z polityki imigracyjnej jednego z ważnych programów rozwojowych jest umieszczenie kwestii napływu obcokra- jowców poza dominującym dziś kontekstem humanitarnym i ochrony bezpieczeństwa publicznego i granic. Położenie nacisku na związek między napływem specjalistów i osób podejmujących prace w sferach, w których występują odczuwalne braki kadrowe, wymaga umieszcze- nia problematyki imigracji przede wszystkim w kontekście konkurencyj- ności polskiej gospodarki oraz zastępowalności pokoleń na rynku pracy. W I rozdziale książki autorzy zastanowią się, jak zmienić model polityki imigracyjnej poprzez wprowadzenie nowych strategii i roz- wiązań instytucjonalnych. Wobec bezsprzecznego faktu, że wszystkie współczesne państwa zachodnie potrzebują doktryny migracyjnej, au- torzy zaproponują stworzenie nowej polityki imigracyjnej Polski, której zarys zostanie opisany w rozdziale II. Rozdział III poświęcony zostanie na omówienie kluczowych problemów polityki imigracyjnej. Problemy te z perspektywy politycznej opisane zostaną w rozdziale IV, w którym autorzy zasugerują prowadzenie polityki migracyjnej dostosowanej do rynku pracy. Dotychczasowe działania koncentrują się raczej na sprawnym funkcjonowaniu poszczególnych urzędów zajmujących się imigrantami i unikaniu wszelkiej debaty publicznej na ten temat. W roz- dziale V opisana zostanie polityka migracyjna wybranych krajów Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Wielkiej Brytanii, Belgii i Francji. W zakończeniu książki znajdzie się podsumowanie i sugestie dotyczące nowej polityki migracyjnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polska polityka migracyjna
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: