Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00390 005761 11252907 na godz. na dobę w sumie
Poradnik prawny dla e-biznesu - ebook/pdf
Poradnik prawny dla e-biznesu - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-195-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Piotr Dynowski, LL.M. radca prawny; specjalista w zakresie prawa handlu elektronicznego, reklamy, mediów, prawa telekomunikacyjnego oraz ochrony własności intelektualnej; wieloletni wykładowca akademicki; autor wielu publikacji z zakresu prawa własności intelektualnej, prawa nowych technologii oraz prawa reklamy.
Izabela Kowalczuk-Pakuła radca prawny; doradza w zakresie ochrony prywatności, danych osobowych, tajemnicy handlowej oraz własności intelektualnej, a także w sprawach dotyczących praw konsumentów, prawa nowych technologii oraz prawnych aspektów reklamy i promocji; arbiter Sądu Polubownego ds. Konsumenckich
przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Grzegorz Pacek doktor nauk prawnych, radca prawny; zajmuje się prawem własności intelektualnej; autor i współautor publikacji naukowych i popularnonaukowych z zakresu prawa nowych technologii, prawa własności przemysłowej, prawa autorskiego i ochrony danych osobowych.
Poradnik prawny dla e-biznesu to publikacja, która w kompleksowy i przystępny sposób przedstawia kluczowe zagadnienia prawne związane z zakładaniem i prowadzeniem e-biznesu. To wyjątkowo praktyczny przewodnik, który dzięki zawartym w nim przykładom oraz wzorom dokumentów poprowadzi przedsiębiorców przez zawiłe meandry obowiązków prawnych związanych z prowadzeniem firmy w internecie, czy to w postaci sklepu internetowego, czy portalu informacyjnego.
Książka omawia najistotniejsze zagadnienia związane z:
przetwarzaniem danych osobowych,
świadczeniem usług drogą elektroniczną,
ochroną konsumentów,
odpowiedzialnością administratora strony internetowej za naruszenia dokonane za pośrednictwem strony.
Publikacja jest adresowana do osób, które prowadzą działalność gospodarczą w zakresie e-biznesu, a także do osób dopiero zainteresowanych prowadzeniem tego rodzaju działalności, poszukujących przyjaznego poradnika, który pozwoli im łatwiej radzić sobie z wyzwaniami prawnymi. Będzie też pomocna dla prawników praktyków.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Poradnik prawny dla e-biznesu Piotr Dynowski Izabela Kowalczuk-Pakuła, Grzegorz Pacek PRAWO W PRAKTYCE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 1 grudnia 2015 r. Wydawca Monika Pawłowska Wydawca Redaktor prowadzący Ewa Fonkowicz Redaktor prowadzący Opracowanie redakcyjne Dagmara Wachna Opracowanie redakcyjne Łamanie Łamanie Fotoedytor Projekt gra czny okładki i stron tytułowych Poszczególne części napisali: Piotr Dynowski – wstęp, rozdział 1 (z wyjątkiem podrozdziału 1.6), podrozdział 3.4 Izabela Kowalczuk-Pakuła – rozdział 2 Grzegorz Pacek – podrozdział 1.6, podrozdziały 3.1– 3.3 i 3.5, rozdziały 4–7 Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁ ASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl PLK IB ��K © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2013 ISBN: 978-83-264-9246-4 ISBN: Wydane przez: Wolters Kluwer SA Wydane przez: Dział Praw Autorskich Wolters Kluwer SA 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 www.wolterskluwer.pl e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 9 Wstęp � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 11 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 13 1�1� Podstawowe obowiązki związane z założeniem działalności gospodarczej � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 13 1�2� Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać � � � � � � � 17 1�2�1� Jednoosobowa działalność gospodarcza � � � � � � � � � � � � � � � � � � 17 1�2�2� Spółka cywilna � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 19 1�2�3� Spółki prawa handlowego � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 20 1�2�3�1� Spółki osobowe � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 21 1�2�3�2� Spółki kapitałowe � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 33 1�3� Jak dokonać wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 53 1�4� Jak uzyskać wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 64 1�5� Jak prowadzić działalność regulowaną � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 90 1�5�1� Wpis do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) � � � � � � � � � � � � � � � 92 1�5�2� Wpis do rejestrów prowadzonych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji (KRRiT) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 100 1�6� Kiedy serwis internetowy może być uznany za prasę � � � � � � � � � � � � � 109 1�7� Jak zawiesić i wznowić działalność gospodarczą � � � � � � � � � � � � � � � � � 114 Rozdział 2. Dane osobowe i prywatność w e ‑biznesie � � � � � � � � � � � � � � 117 2�1� Ogólne zasady ochrony danych osobowych w e ‑biznesie � � � � � � � � � � 117 2�1�1� Podstawowe przepisy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 117 2�1�2� Podstawowe pojęcia � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 118 2�1�2�1� Dane osobowe � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 118 2�1�2�2� Administrator danych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 121 2�1�2�3� Przetwarzanie danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � 122 2�1�2�4� (Pod)przetwarzający i (pod)powierzenie � � � � � � � � � 122 6 Spis treści 2�2� Zakres stosowania polskich przepisów o ochronie danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 124 2�3� Ogólne obowiązki administratora danych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 125 2�3�1� Przetwarzanie danych osobowych zgodnie z prawem � � � � � � 126 2�3�1�1� Osoba, której dane dotyczą, wyraża na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 127 2�3�1�2� Przetwarzanie danych jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa � � � � � � � 130 2�3�1�3� Przetwarzanie danych jest konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 132 2�3�1�4� Przetwarzanie danych jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych i nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 133 2�3�2� Obowiązek informacyjny względem osób, których dane dotyczą � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 134 2�3�3� Szczególna staranność przy przetwarzaniu danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 136 2�4� Pozostałe aspekty związane z relacją administratora danych z osobą, której dane dotyczą � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 139 2�4�1� Realizacja prawa do informacji na temat przetwarzania danych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 139 2�4�2� Udostępnianie danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 140 2�4�3� Zgoda na przechowywanie tzw� ciasteczek (ang� cookies) � � � 141 2�4�3�1� Uwagi ogólne � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 141 2�4�3�2� Sposoby publikacji informacji o plikach cookies � � � 142 2�5� Dokumentacja związana z przetwarzaniem danych osobowych � � � � 142 2�5�1� Polityka prywatności � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 142 2�5�2� Dokumenty związane z zabezpieczeniem danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 146 2�5�2�1� Upoważnienie do przetwarzania danych osobowych i ewidencja osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych � � � � � � � � � � � � 148 2�5�2�2� Polityka bezpieczeństwa � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 150 2�5�2�3� Instrukcja zarządzania systemem informatycznym � � � 158 2�5�2�4� Umowa o powierzenie przetwarzania danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 166 2�6� Zgłaszanie zbiorów danych osobowych do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 170 Spis treści 7 2�6�1� Definicja zbioru danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 170 2�6�2� Zgłoszenie i rejestracja zbioru danych do GIODO � � � � � � � � � � 170 2�7� Transfer danych do i poza EOG � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 185 2�7�1� EOG i państwa zapewniające odpowiedni poziom ochrony danych osobowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 185 2�7�2� Transfer poza EOG do państw niezapewniających adekwatnego poziomu ochrony � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 186 2�7�3� Badanie przez GIODO adekwatności ochrony danych � � � � � � 187 2�8� Kontakty z GIODO � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 187 2�8�1� Wystąpienia � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 188 2�8�2� Kontrola GIODO � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 188 2�8�3� Sprawdzenie zgodności procesów przetwarzania danych osobowych z odpowiednimi przepisami u administratora danych, który powołał administratora bezpieczeństwa informacji i zgłosił go do GIODO � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 191 2�8�4� Sankcje � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 192 Rozdział 3. Jak prowadzić e ‑biznes – relacje z konsumentami (B2C) � � � 194 3�1� Co to jest handel elektroniczny (usługi świadczone drogą elektroniczną lub usługi społeczeństwa informacyjnego) � � � � � � � � � 194 3�2� Obowiązki e ‑przedsiębiorcy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 197 3�2�1� Adresy elektroniczne � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 198 3�2�2� Inne formy kontaktu � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 198 3�2�3� Imię i nazwisko/nazwa firmy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 199 3�2�4� Transparentność – co jeszcze (nie ‑przedsiębiorcy)? � � � � � � � � 200 3�2�5� Transparentność – B2C � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 201 3�2�6� Gdzie i jak umieścić informacje – B2C? � � � � � � � � � � � � � � � � � � 214 3�2�7� Potwierdzenie zawarcia umowy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 216 3�2�8� Inne obowiązki informacyjne � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 217 3�3� Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną � � � � � � � � � � � � � � � 218 3�3�1� Zmiana regulaminu � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 219 3�3�2� Regulamin – postanowienia obowiązkowe � � � � � � � � � � � � � � � � 220 3�4� Ochrona praw konsumentów � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 229 3�4�1� Prawa konsumentów a obowiązki e ‑przedsiębiorcy � � � � � � � � 230 3�4�2� Dostarczanie treści cyfrowych � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 230 3�4�3� Prawo odstąpienia od umowy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 232 3�4�4� Gwarancja i rękojmia � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 239 3�4�5� Niedozwolone postanowienia wzorców umownych (tzw� klauzule abuzywne) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 241 3�4�6� Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 244 3�4�7� Polubowne rozwiązywanie sporów z konsumentami � � � � � � � 246 3�4�7�1� Mediacja przy wojewódzkich inspektoratach Inspekcji Handlowej � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 247 3�4�7�2� Stałe polubowne sądy konsumenckie � � � � � � � � � � � � 248 8 Spis treści 3�4�8� Inne instytucje i organizacje udzielające pomocy konsumentom � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 250 3�4�8�1� Rzecznicy konsumentów � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 250 3�4�8�2� Organizacje pozarządowe � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 250 3�4�9� Postępowanie o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 251 3�5� Jak radzić sobie z nierzetelnymi usługobiorcami � � � � � � � � � � � � � � � � � 253 3�5�1� Wezwanie do zapłaty � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 253 3�5�2� Pozew � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 256 Rozdział 4. Jak prowadzić e ‑biznes – relacje z kontrahentami (B2B) � � � 268 4�1� Umowy z dostawcami sprzętu i infrastruktury: dostęp do sieci, zakup urządzeń, domena, pozycjonowanie, hosting � � � � � � � � � � � � � � 268 4�1�1� Umowa dostępu do sieci � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 268 4�1�2� Umowa hostingu � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 272 4�1�3� Umowa przeniesienia praw do domeny � � � � � � � � � � � � � � � � � � 278 4�1�4� Umowa o pozycjonowanie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 284 Rozdział 5. Jak prowadzić e ‑biznes – relacje z pracownikami i współpracownikami � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 294 5�1� Umowa o pracę � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 295 5�2� Umowa o zakazie konkurencji � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 298 5�2�1� Tajemnica przedsiębiorstwa � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 299 5�3� Umowa zlecenia � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 304 5�4� Umowa o zachowanie poufności � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 312 Rozdział 6. E‑biznes a relacje z organami ścigania (policją, prokuraturą) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 319 6�1� Stalking � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 319 6�2� Szkalowanie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 320 6�3� Zastraszanie i groźby � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 321 6�4� Spam � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 322 6�5� Nielegalne pobieranie plików � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 324 6�6� Podszywanie się pod inną osobę � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 325 6�7� Hacking � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 326 6�8� Pornografia/pedofilia � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 328 6�9� Obowiązek powiadomienia o przestępstwie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 330 6�10� Zażalenie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 338 Rozdział 7. E‑biznes a prawa osób trzecich � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 342 7�1� Odpowiedź usługobiorcy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 348 7�2� Moderowanie treści � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 350 Wzór wniosku o wpis do CEIDG (CEIDG‑1) wraz z załącznikami � � � � 353 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne dyrektywa 95/46/WE – dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i  Rady z dnia 24 października 1995 r� w sprawie ochrony osób fi‑ zycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu tych danych (Dz� Urz� WE L  281 z 23�11�1995, s� 31, z późn� zm�; Dz� Urz� UE Polskie wyda‑ nie specjalne, rozdz� 13, t� 15, s� 355, z późn� zm�) dyrektywa 2000/31/WE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i  Rady 2000/31/WE z  dnia 8  czerwca 2000  r� w  sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczegól‑ ności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrzne‑ go (Dz� Urz� WE L  178 z  17�07�2000, s�  1–16, Dz� Urz� UE Polskie wydanie specjalne, rozdz� 13, t� 25, s� 399) k�c� k�k� k�p� k�p�k� k�w� pr� pras� pr� tel� rozporządzenie o środ‑ kach zabezpieczających – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r� – Kodeks cywilny (tekst jedn�: Dz� U� z 2014 r� poz� 121 z późn� zm�) – ustawa z  dnia 6  czerwca 1997  r� – Kodeks karny (Dz� U� Nr 88, poz� 553 z późn� zm�) – ustawa z  dnia 26  czerwca 1974  r� – Kodeks pracy (tekst jedn�: Dz� U� z 2014 r� poz� 1502 z późn� zm�) – ustawa z  dnia 6  czerwca 1997  r� – Kodeks postępowania karnego (Dz� U� Nr 89, poz� 555 z późn� zm�) – ustawa z dnia 20 maja 1971 r� – Kodeks wykroczeń (tekst jedn�: Dz� U� z 2013 r� poz� 482 z późn� zm�) – ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r� – Prawo prasowe (Dz� U� Nr 5, poz� 24 z późn� zm�) – ustawa z dnia 16 lipca 2004 r� – Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn�: Dz� U� z 2014 r� poz� 243 z późn� zm�) – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i  Admini‑ stracji z dnia 29 kwietnia 2004 r� w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicz‑ nych i  organizacyjnych, jakim powinny odpowiadać urzą‑ dzenia i  systemy informatyczne służące do przetwarzania danych osobowych (Dz� U� Nr 100, poz� 1024) 10 u�o�d�o� u�s�d�g� u�ś�u�d�e� Wykaz skrótów – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r� o ochronie danych osobo‑ wych (tekst jedn�: Dz� U� z 2014 r� poz� 1182 z późn� zm�) – ustawa z  dnia 2  lipca 2004  r� o  swobodzie działalno‑ ści gospodarczej (tekst jedn�: Dz� U� z  2015  r� poz�  584 z późn� zm�) – ustawa z  dnia 18  lipca 2002  r� o  świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn�: Dz� U� z 2013 r� poz� 1422) Czasopisma i wydawnictwa promulgacyjne OSNC OSNKW OSP Inne CEIDG EOG GIODO GUS KRRiT KRS KRUS NASK NIP SOKiK UKE US WIIH ZUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego� Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego� Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądów Polskich – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodar‑ czej – Europejski Obszar Gospodarczy – Główny Inspektor Danych Osobowych – Główny Urząd Statystyczny – Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji – Krajowy Rejestr Sądowy – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – numer identyfikacji podatkowej – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Urząd Komunikacji Elektronicznej – Urząd Skarbowy – wojewódzki inspektorat Inspekcji Handlowej – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Wstęp Wstęp Wstęp Internet, pomyślany jako międzyuczelniana czy rządowa sieć rozpro‑ szonej transmisji danych, w powszechnym odczuciu pełni dziś całko‑ wicie odmienną rolę� Po początkowym okresie wykorzystywania tego narzędzia jedynie przez uniwersytety i  jednostki naukowe Internet stał się doskonałym narzędziem komercyjnym� Z  jednej strony po‑ zwala przedsiębiorcom łatwiej i bardziej masowo docierać do swoich klientów i  współpracować (oraz konkurować) między sobą, a  także ograniczać koszty związane z  prowadzeniem działalności w  świecie rzeczywistym, z  drugiej – daje konsumentom instrument dostępu do większego wyboru dóbr i usług oraz nowych możliwości realizowania osobistych zainteresowań� Obecnie w  Polsce odsetek korzystających z  Internetu przynajmniej raz w tygodniu wynosi niemal 65 (w poównaniu do 17 w 2002 r�), a  odsetek gospodarstw domowych z  dostępem do sieci osiągnął po‑ ziom 72 (przy 94 dla przedsiębiorstw)� Nic więc dziwnego, że ta poszerzająca się sfera aktywności znajduje się w zakresie oddziaływa‑ nia prawa i że ustawodawca chce mieć na nią wpływ� Trzeba jednak zaznaczyć, że nie ma jak dotąd jednego, konkretnego aktu prawnego, który regulowałby sprawy związane z  Internetem, tak na poziomie światowym, jak i europejskim czy choćby polskim� Nie znaczy to jed‑ nak, że sfera ta jest pozostawiona zupełnie bez jakiejkolwiek prawnej regulacji� Niniejsza publikacja jest adresowana przede wszystkim do osób zain‑ teresowanych założeniem i prowadzeniem e ‑biznesu, czy to w postaci sklepu internetowego, czy portalu� Przyjęty układ rozdziałów dosto‑ sowany został do procesu zakładania e ‑biznesu – od decyzji o wybo‑ rze formy prowadzenia działalności gospodarczej, przez uzyskiwanie niezbędnych wpisów do rejestrów i  zezwoleń, po kwestie związane 12 Wstęp z  codziennym prowadzeniem e ‑biznesu oraz kontaktami z  organami publicznymi, partnerami biznesowymi i konsumentami� Mamy nadzieję, że nasz poradnik okaże się pomocny dla przyszłych e ‑przedsiębiorców i dzięki zawartym w nim przykładom oraz wzorom dokumentów pozwoli w  łatwy sposób poradzić sobie z  podstawowy‑ mi obowiązkami prawnymi związanymi z  prowadzeniem e ‑biznesu� Pub likacja ta została jednak opracowana wyłącznie po to, aby wskazać i ogólnie omówić kluczowe zagadnienia prawne związane z prowadze‑ niem e ‑biznesu� Nie stanowi ani nie zastępuje porady prawnej dotyczą‑ cej konkretnej sytuacji kogokolwiek z Państwa� Publikacja przedstawia stan prawny aktualny na dzień 1 grudnia 2015 r� Autorzy Rozdział 1 Jak rozpocząć e ‑biznes Rozdział 1� Jak rozpocząć e ‑biznes 1.1. Podstawowe obowiązki związane z założeniem działalności gospodarczej 1.1. Podstawowe obowiązki związane z założeniem działalności gospodarczej Dobry pomysł na biznes i  gotowy biznesplan to elementy niezbędne, żeby myśleć o  rozpoczęciu działalności gospodarczej� Założenie fir‑ my wymaga jednak także załatwienia kilku formalności związanych z rejestracją firmy oraz jej zgłoszeniem do właściwych urzędów (GUS, ZUS, US)� internetowego Prowadzenie sklepu lub profesjonalnego portalu, np�  oferującego odpłatny dostęp do treści albo świadczenie usług w zakresie dostępu do Internetu, telefonii internetowej (VoIP), telewi‑ zji internetowej czy innych usług świadczonych drogą elektroniczną nie jest możliwe bez formalnego założenia firmy� Zgodnie z  art�  2 u�s�d�g� działalnością gospodarczą jest m�in� działal‑ ność handlowa lub usługowa, a także wszelka inna działalność zawo‑ dowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły� Nie będzie więc wymagało założenia firmy amatorskie, hobbystyczne i  nieregularne prowadzenie strony internetowej poświęconej określonej tematyce czy prowadzenie prywatnego bloga, o ile nie będzie miało charakteru stałego i  zawodowego, w  szczególności związanego z  uzyskiwaniem przychodów z tego typu działalności� Osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną (tzw� ułomna 14 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes osoba prawna), wykonująca we własnym imieniu działalność gospo‑ darczą, jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia‑ łalności gospodarczej� Za przedsiębiorców uznaje się także wspólni‑ ków spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej� Działalność gospodarczą można prowadzić przede wszystkim jako jednoosobowy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, w  formie spółki cywilnej albo spółki prawa hand‑ lowego (osobowej lub kapitałowej)� Możliwe jest także prowadzenie działalności gospodarczej w  formie spółdzielni, a  pod pewnymi wa‑ runkami działalność gospodarczą mogą też prowadzić fundacje i sto‑ warzyszenia� Na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 marca 2010 r� o  świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz� U� Nr 47, poz� 278 z późn� zm�) przedsiębiorcy z innych państw członkow‑ skich UE mogą także czasowo świadczyć usługi na terytorium Polski transgranicznie, w oparciu o zasadę swobody przedsiębiorczości i swo‑ body świadczenia usług w  UE, bez zakładania w  tym celu firmy lub oddziału w Polsce� Prowadzenie niektórych rodzajów działalności go‑ spodarczej stanowiących działalność koncesjonowaną albo tzw� dzia‑ łalność regulowaną, jak np� świadczenie usług telekomunikacyjnych, dostarczanie treści audiowizualnych czy prowadzenie bukmacher‑ skiego serwisu internetowego, wymaga – poza założeniem firmy – także uzyskania stosownej koncesji albo zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności i wpisu do rejestru dotyczącego danego rodzaju działalności regulowanej� Zgodnie z  przepisami o  swobodzie działalności gospodarczej rozpo‑ częcie prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić w  dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzia‑ łalności Gospodarczej (w  przypadku osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą albo wspólników spółki cy‑ wilnej) albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w  Kra‑ jowym Rejestrze Sądowym (w przypadku spółek prawa handlowego)� We wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalno‑ ści Gospodarczej można także określić późniejszy niż dzień złożenia wniosku dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej� Spółka kapitałowa (tj�  spółka z  ograniczoną odpowiedzialnością albo spółka akcyjna) w  organizacji może podjąć działalność gospo‑ darczą nawet jeszcze przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsię‑ biorców� 1.1. Podstawowe obowiązki związane z założeniem działalności gospodarczej 15 Założenie firmy będzie się też wiązać z  koniecznością dokonania zgłoszenia do Głównego Urzędu Statystycznego (REGON), urzędu skarbowego (NIP i  VAT), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz, w  przypadku zatrudniania pracowników, powiadomienia Państwo‑ wej Inspekcji Pracy� Dzięki ustawie deregulacyjnej większość tych formalności załatwia się jednak obecnie w  jednym okienku, przy okazji rejestrowania działalności gospodarczej w Centralnej Ewiden‑ cji i  Informacji o  Działalności Gospodarczej lub spółki w  Krajowym Rejestrze Sądowym� W  terminie siedmiu dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej przedsiębiorca musi dokonać zgłoszenia na potrzeby odpowied‑ nich ubezpieczeń społecznych (społeczne, zdrowotne, chorobowe) w oddziale ZUS właściwym ze względu na adres miejsca prowadze‑ nia działalności lub siedziby przedsiębiorcy� W  przypadku gdy pro‑ wadzenie działalności gospodarczej jest wyłącznym tytułem do ubezpieczeń społecznych danego przedsiębiorcy, składa się formu‑ larz ZUS ZUA� Jeśli osoba będąca przedsiębiorcą posiada inny tytuł do ubezpieczeń społecznych (np�  pozostaje w  stosunku pracy), po‑ winna samodzielnie ustalić rodzaj ubezpieczeń, których uzyskanie będzie wymagało zgłoszenia� W  przypadku gdy przedsiębiorca ma obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne nie tylko za siebie, ale i  za inne osoby (np�  swoich pracowników), powinien zgłosić te osoby do odpowiednich ubezpieczeń w  terminie siedmiu dni od daty powstania takiego obowiązku (np� nawiązania stosunku pracy)� Jeżeli przedsiębiorca staje się w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą płatnikiem podatku VAT, to najpóźniej w  dniu poprze‑ dzającym dzień rozpoczęcia sprzedaży towarów lub świadczenia usług objętych VAT powinien dokonać zgłoszenia na potrzeby tego podatku na formularzu VAT‑R w  urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług� Przedsiębiorcy będący osobami fizycz‑ nymi posiadający podpis elektroniczny mogą złożyć formularz VAT‑R za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i  Informacji o  Działalności Gospodarczej (CEIDG)� Naczelnik właściwego urzędu skarbowego do‑ kona wtedy rejestracji przedsiębiorcy jako „podatnika VAT czynnego”� Od 1  stycznia 2015  r� rejestracja przedsiębiorców dla celów VAT jest bezpłatna� Nie ma już także obowiązku uzyskiwania potwierdzenia zgłoszenia rejestracyjnego na potrzeby podatku VAT� Przedsiębiorca, który będzie chciał otrzymać potwierdzenie rejestracji na potrzeby 16 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes podatku VAT, jest jednak zobowiązany wnieść opłatę skarbową w wysokości 170 zł� Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się także z koniecznością rozliczania się z tego tytułu z należnych podatków� Trzeba przy tym pa‑ miętać, że nie zawsze w  odniesieniu do danego przedsiębiorcy właści‑ wym urzędem skarbowym w  zakresie podatku PIT, CIT i  VAT jest ten sam urząd� Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) należy rozli‑ czać z  urzędem skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania podatnika� Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) należy rozliczać z urzędem skarbowym właściwym ze względu na adres siedziby takiej osoby prawnej (np�  spółki)� Dla potrzeb podatku od towarów i  usług (VAT) kryterium ustalania właściwości miejscowej urzędu skarbowego jest zaś miejsce wykonywania czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, a więc miejsce prowadzenia działalności gospodarczej� Jeżeli dany przedsiębiorca prowadził już działalność gospodarczą w przeszłości, powinien mieć nadany numer REGON� Numer ten moż‑ na sprawdzić na stronie www�stat�gov�pl/regon/� Urzędy statystyczne, na żądanie wpisanych do rejestru osób fizycznych prowadzących dzia‑ łalność gospodarczą, wydają zaświadczenia o nadanym takim przed‑ siębiorcom i ich oddziałom numerze REGON nie później niż w termi‑ nie siedmiu dni roboczych od dnia otrzymania żądania� W  przypadku przedsiębiorcy zamierzającego zatrudnić pracowników konieczny będzie kontakt z Państwową Inspekcją Pracy (www�pip�gov�pl) oraz sanepidem (www�gis�gov�pl)� W wyniku nowelizacji kodeksu pracy od 17 stycznia 2013 r� pracodawcy zostali jednak zwolnieni z obowiąz‑ ku zgłaszania do Państwowej Inspekcji Pracy i  Państwowej Inspekcji Sanitarnej informacji o miejscu, rodzaju i zakresie wykonywanej dzia‑ łalności� Inspekcje pozyskują obecnie te dane z rejestru firm Głównego Urzędu Statystycznego i  rejestru kont płatników prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych� Przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Re‑ jestru Sądowego albo do Centralnej Ewidencji i  Informacji o  Działal‑ ności Gospodarczej jest obowiązany umieszczać numer identyfika‑ cji podatkowej (NIP) we wszelkich dokumentach i  oświadczeniach pisemnych, kierowanych w  zakresie swojej działalności do oznaczo‑ nych osób i  organów, oraz posługiwać się tym numerem w  obrocie prawnym i gospodarczym� NIP służy także identyfikacji przedsiębior‑ cy w poszczególnych urzędowych rejestrach oraz w kontaktach z orga‑ nami administracji publicznej� 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 17 Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga również założenia firmowego konta w  banku, gdyż wszelkie płatności dokonywane lub przyjmowane przez przedsiębiorcę związane z prowadzoną działalno‑ ścią gospodarczą powinny odbywać się za pośrednictwem firmowego (a nie osobistego) rachunku bankowego, jeśli: • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji� 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać Podstawowe pytanie, na jakie musi sobie udzielić odpowiedzi każdy przyszły przedsiębiorca, to wybór formy, w  jakiej będzie prowadził swoją działalność gospodarczą� Każda z możliwych form ma swoje za‑ lety i wady – niektóre z tych form wymagają przy tym dość znacznego wkładu finansowego, z kolei inne posiadania wspólników� Poniżej przedstawiamy krótką prezentację najczęstszych form prowa‑ dzenia działalności gospodarczej i  podstawowe zasady, które stosują się do ich założenia i prowadzenia� 1.2.1. Jednoosobowa działalność gospodarcza Najprostszą formą prowadzenia działalności gospodarczej lub zawo‑ dowej jest forma jednoosobowej pozarolniczej działalności gospodar‑ czej� W przypadku prowadzenia tego typu działalności osoba fizyczna samodzielnie decyduje o  wszystkich sprawach związanych z  firmą, co daje jej pełną kontrolę nad tą działalnością� Prowadzenie działal‑ ności gospodarczej w  tej formie pozwala na wybór dogodnych form opodatkowania, a także stosunkowo prostych form powadzenia księ‑ gowości� Jednoosobowość działalności gospodarczej nie oznacza też, że przedsiębiorca działający w takiej formie nie może zatrudniać pra‑ cowników� Jednocześnie jednak osoba prowadząca firmę w tej formie odpowiada za wszystkie zobowiązania zaciągnięte w  ramach prowa‑ dzonej działalności, bez ograniczeń, całym swoim majątkiem� Nie ma 18 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes bowiem żadnego formalnego rozgraniczenia pomiędzy jej majątkiem prywatnym a  firmowym� Odpowiedzialność związana z  prowadzoną działalnością gospodarczą może także obejmować współmałżonka w  zakresie, w  jakim pomiędzy małżonkami obowiązuje małżeńska wspólność majątkowa� Można tę współodpowiedzialność wyłączyć lub ograniczyć, decydując się na rozdzielność majątkową między mał‑ żonkami (tzw� intercyzę)� Ważnym elementem ograniczającym ryzyko ekonomiczne związane z  prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej jest zawarcie odpowiedniej umowy ubezpieczenia w za‑ kresie odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy� Z uwagi jednak na wskazaną powyżej pełną odpowiedzialność majątkiem własnym ta forma prowadzenia działalności gospodarczej zalecana jest raczej przy małej skali działalności i umiarkowanym ryzyku finansowym związa‑ nym z tą działalnością� Od strony formalnej założenie jednoosobowej działalności gospodar‑ czej wymaga w  zasadzie jedynie wpisu do CEIDG, uzyskania nume‑ ru REGON, rejestracji w ZUS jako płatnika (nawet jeśli firma nie bę‑ dzie zatrudniać pracowników) i  w  urzędzie skarbowym (jeśli firma chce uzyskać status płatnika VAT) oraz założenia firmowego konta bankowego� Teoretycznie więc założenie jednoosobowej działalności gospodarczej jest możliwe w 24 godziny, najpóźniej w kilka dni� Jed‑ noosobowa działalność gospodarcza nie wymaga przy tym żadnego formalnego aktu założycielskiego ani posiadania kapitału zakładowe‑ go, a więc żadnych ściśle określonych środków finansowych na start� Jednoosobowy przedsiębiorca prowadzi swoją działalność pod wybra‑ ną przez siebie firmą (nazwą), którą jednak musi zawierać co najmniej jego imię i nazwisko� Firma może zawierać także dodatkowe elementy, np� wskazujące na przedmiot działalności (np� e ‑sklep) lub określenie fantazyjne, mające na celu stworzenie niezależnej od przedsiębiorcy marki (np� „Super Sklep”)� W praktyce fakt posługiwania się przez jed‑ noosobowego przedsiębiorcę nazwą odmienną od jego imienia i  na‑ zwiska bywa mylony jest z  powstaniem odrębnego podmiotu praw‑ nego w  stosunku do osoby fizycznej prowadzącej w  tej formie swoją działalność� Z  tego powodu bardzo często w  umowach pojawiają się nieprawidłowe oznaczenia przedsiębiorcy jako strony umowy, suge‑ rujące, że osoba fizyczna działa niejako jako przedstawiciel swojej jednoosobowej działalności gospodarczej na zasadach zbliżonych do tych, na których zarząd reprezentuje spółkę� Należy jednak pamiętać, że przedsiębiorca pozostaje osobą fizyczną i tylko jako osoba fizyczna może być stroną umów czy innych czynności prawnych, posiada zdol‑ 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 19 ność sądową, może być podmiotem praw i  obowiązków� Dlatego za‑ wierając umowę, należy określić osobę fizyczną (przedsiębiorcę), która jest stroną tej umowy (np� Jan Kowalski), a dopiero później powinno się doprecyzować, pod jaką nazwą prowadzi ona działalność (np� „pro‑ wadzący działalność gospodarczą pod firmą Niebieskie Migdały”)� 1.2.2. Spółka cywilna Najmniej sformalizowaną formą wspólnego prowadzenia biznesu (re‑ alizowania celu gospodarczego) przez kilka osób jest działanie w for‑ mie spółki cywilnej� Spółka cywilna to nic innego jak umowa cywilna łącząca wspólników, którzy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego oraz określają działania, które zobowiązują się podjąć dla osiągnięcia tego celu� Wspólnikami spółki cywilnej mogą być przy tym zarówno osoby fizyczne, jak i prawne (np� spółki prawa handlowego)� Umowa spółki cywilnej musi zatem koniecznie określać cel gospo‑ darczy wspólników oraz konkretne ich obowiązki, które zobowiązują się podjąć dla realizacji tego celu� Jeżeli wspólnik zobowiązuje się do wniesienia wkładu, w  umowie należy wskazać jego przedmiot i  war‑ tość� Brak któregokolwiek z powyższych elementów powoduje, że za‑ warta umowa nie jest umową spółki cywilnej w rozumieniu kodeksu cywilnego� Umowę należy sporządzić w  formie pisemnej, ponieważ w  przypadku gdy nie zostanie zachowana forma pisemna, wspólnicy w  ewentualnym sporze sądowym dla wykazania jej treści nie będą mogli powoływać dowodu z  zeznań świadków lub z  przesłuchania stron na okoliczność faktu zawarcia lub treści umowy spółki cywilnej� Należy jednak pamiętać, że spółka cywilna, choć otrzymuje swój NIP i  REGON, sama w  sobie nie jest przedsiębiorcą – przedsiębiorcami są tylko jej wspólnicy� Dlatego spółka cywilna jako taka nie podlega wpisowi do CEIDG, natomiast adnotacja o  byciu wspólnikiem spół‑ ki cywilnej jest zawarta we wpisie do CEIDG albo KRS każdego z jej wspólników� Jak wspomniano powyżej, ponieważ spółka cywilna de facto stanowi tylko umowę pomiędzy jej wspólnikami, w  konsekwencji nie jest sa‑ modzielnym podmiotem praw oraz obowiązków i nie ma osobowości prawnej� W  praktyce oznacza to, że stroną umów zawieranych przez taką spółkę z kontrahentami lub stroną w sporze sądowym muszą być bezpośrednio wszyscy jej wspólnicy� Oczywiście nie wszystkie umowy 20 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes muszą być podpisywane jednocześnie przez wszystkich wspólników� Mogą oni udzielać sobie odpowiednich pełnomocnictw w  zakresie określonych czynności prawnych, jednak w stosunkach zewnętrznych umowy wiążą tylko tych wspólników, którzy zostaną wskazani jako strona danej umowy� Podobne ograniczenia dotyczą spółki cywilnej w zakresie zdolności wekslowej oraz upadłościowej� Spółka cywilna nie wymaga kapitału zakładowego� Majątek spółki cy‑ wilnej jest majątkiem wspólnym wspólników, objętym wspólnością łącz‑ ną� Oznacza to, że majątkiem tym aż do momentu ustania współwłas‑ ności i  jego podziału, np�  na skutek rozwiązania umowy spółki, mogą rozporządzać tylko wszyscy wspólnicy razem� Wspólnicy spółki cywilnej nie mogą np� sprzedać swojego udziału w majątku spółki cywilnej� Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w  związku z  działal‑ nością w  ramach spółki cywilnej ponoszą wszyscy wspólnicy, a  nie spółka� Odpowiedzialność wspólników nie jest przy tym ograniczona do wysokości wniesionych przez nich wkładów, lecz każdy ze wspól‑ ników odpowiada całym swoim majątkiem bez ograniczeń� Odpowie‑ dzialność wspólników za zobowiązania spółki cywilnej ma charakter solidarny, co oznacza, że wierzyciel spółki może dochodzić swoich roszczeń od każdego ze wspólników spółki cywilnej w  pełnej wyso‑ kości tych roszczeń� Wspólnik, który spełni świadczenie w  całości, może, zgodnie z  postanowieniami umowy spółki, dochodzić zwrotu od pozostałych wspólników w ramach tzw� roszczeń regresowych� Założenie i prowadzenie spółki cywilnej nie wymaga więc ani dużych nakładów finansowych, ani zbyt wielu obowiązków formalnych� Jed‑ nak prowadzenie działalności gospodarczej w tej formie wymaga bar‑ dzo dużego zaufania do pozostałych wspólników, gdyż w  przypadku powstania zobowiązań finansowych wszyscy wspólnicy odpowiadają za nie solidarnie� Ponieważ wszystkie decyzje w  spółce cywilnej wy‑ magają zgody wszystkich wspólników, powstanie między nimi konflik‑ tu może doprowadzić do paraliżu spółki i braku faktycznej możliwości dalszego prowadzenia przez nią działalności� 1.2.3. Spółki prawa handlowego Bardziej zaawansowaną formą prowadzenia działalności gospodarczej niż jednoosobowa działalność gospodarcza czy działalność w  formie spółki cywilnej, sprzyjającą w  szczególności prowadzeniu działalności w większym rozmiarze, jest prowadzenie działalności w formie spółki 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 21 prawa handlowego� Szczegółowe zasady tworzenia i prowadzenia takich spółek określają przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r� – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn�: Dz� U� z 2013 r� poz� 1030 z późn� zm�)� Kodeks spółek handlowych rozróżnia dwa rodzaje spółek prawa hand‑ lowego: spółki osobowe i spółki kapitałowe� 1.2.3.1. Spółki osobowe Spółki osobowe są jednostkami nieposiadającymi osobowości praw‑ nej, ale mają zdolność prawną� Oznacza to, że choć nie są one osobami prawnymi, to mogą być podmiotami praw i  obowiązków� W  przeci‑ wieństwie do spółki cywilnej spółki osobowe posiadają swój majątek, odrębny od majątków ich wspólników, mogą nabywać prawa i zacią‑ gać zobowiązania we własnym imieniu (w tym własność nieruchomo‑ ści i inne prawa rzeczowe) oraz występować jako strona w postępowa‑ niach sądowych i administracyjnych� Spółka osobowa prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod własną firmą (nazwą)� O  ile umowa danej spółki nie stanowi inaczej, zmiana postanowień umowy spółki osobowej wymaga zgody wszystkich jej wspólników� Ogół praw i  obowiązków wspólnika spółki osobowej może być prze‑ niesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stano‑ wi� Nawet jednak w  takim przypadku może on być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej� W  przypadku przeniesienia ogółu praw i  obowiązków wspólnika na inną osobę za zobowiązania występującego wspólnika związane z  uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają so‑ lidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki� Do spółek osobowych zalicza się: • spółkę jawną, • spółkę partnerską, • spółkę komandytową, • spółkę komandytowo ‑akcyjną. Spółka jawna Definicja prawna spółki jawnej jest dość lakoniczna: spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową� 22 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes W praktyce spółka jawna nie różni się zasadniczo od spółki cywilnej, prócz tego, że działa pod własną firmą i ma zdolność prawną, której spółka cywilna nie posiada� Wspólnikami spółki jawnej mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne� W przypadku spółki jawnej nie ma obowiązku powo‑ ływania zarządu ani rady nadzorczej i co do zasady wszyscy wspólnicy są uprawnieni do prowadzenia spraw spółki� W konsekwencji oznacza to co do zasady podejmowanie wspólnych decyzji przez wszystkich wspólników na zasadzie jednomyślności� Niestety w  przypadku poja‑ wienia się konfliktu pomiędzy wspólnikami, podobnie jak w przypad‑ ku spółki cywilnej, może to doprowadzić do paraliżu spółki� Majątek spółki stanowi mienie wniesione jako wkład przez wspólni‑ ków lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia� W razie wątpliwości uważa się, że wkłady wspólników są równe� O ile umowa spółki nie stanowi inaczej, każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w  zyskach i  uczestniczy w  stratach w  tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i  wartość wkładu� Każdy wspólnik odpowiada ponadto za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spół‑ ką� Oznacza to, że w przypadku długów spółki jawnej lub jej bankruc‑ twa, jeśli majątek spółki nie wystarczy na zaspokojenie wierzycieli spółki, wspólnicy spółki odpowiadają całym swoim majątkiem� Każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę� Prawa tego nie moż‑ na ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich� Umowa spółki może jednak przewidywać, że wspólnik jest pozbawiony prawa reprezen‑ towania spółki albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z  innym wspólnikiem lub prokurentem� Każdy wspólnik ma prawo i  obowiązek prowadzenia spraw spółki� Prowadzenie spraw spółki może być jednak powierzone jednemu lub kilku wspólnikom bądź na mocy umowy spółki, bądź na podstawie późniejszej uchwały wspólników� Pozostali wspólnicy są wówczas wyłączeni od prowadze‑ nia spraw spółki� Nie można przy tym powierzyć prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z  wyłączeniem wspólników� W  spółce jawnej możliwe jest też ustanowienie prokurenta� Umowa spółki jawnej powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności� Od 15  stycznia 2015  r� umowa spółki jawnej może być również zawarta w  drodze elektronicznej, przy wykorzystaniu wzor‑ ca umowy udostępnionego na platformie internetowej Ministerstwa 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 23 Sprawiedliwości (ekrs�ms�gov�pl), poprzez wypełnienie odpowiednie‑ go formularza i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP� Umowa spółki jawnej powinna zawierać: • firmę i siedzibę spółki, • określenie wkładów na poczet majątku spółki wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartości (przy czym wkłady mogą być pie‑ niężne lub rzeczowe), • przedmiot działalności spółki, • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony. Firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie „spółka jawna”� Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „sp� j�”� Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS� Zgłoszenie spółki jawnej do rejestru przedsiębiorców powinno zawie‑ rać: • firmę, siedzibę i adres spółki, • przedmiot działalności spółki, • nazwiska i  imiona albo firmy (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń, • nazwiska i  imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki, i sposób reprezentacji� Każdy wspólnik ma prawo i  obowiązek zgłoszenia spółki jawnej do rejestru� Współmałżonek wspólnika może żądać wpisania do rejestru wzmianki o umowie dotyczącej stosunków majątkowych między mał‑ żonkami� Spółka cywilna może być przekształcona w spółkę jawną, przy czym umowa spółki jawnej nie może być zawarta przy wykorzystaniu wzor‑ ca umowy� Przekształcenie spółki cywilnej wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego przez wszystkich jej wspólników na zasadach ana‑ logicznych do zgłoszenia nowo powstałej spółki jawnej� Wszelkie zmiany danych objętych zgłoszeniem do rejestru przedsię‑ biorców powinny zostać zgłoszone sądowi rejestrowemu najpóźniej w  terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę zmiany� 24 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes Rozwiązanie spółki powodują: • przyczyny przewidziane w umowie spółki, • jednomyślna uchwała wszystkich wspólników, • ogłoszenie upadłości spółki, • śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości, • wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika, • prawomocne orzeczenie sądu. Rozwiązanie spółki jawnej wymaga co do zasady przeprowadzenia jej likwidacji, która powinna zakończyć się zgłoszeniem przez likwidato‑ rów (mogą być nimi wspólnicy – wszyscy lub jedynie niektórzy albo osoby trzecie przez nich powołane, a w wyjątkowych sytuacjach – oso‑ by ustanowione przez sąd) zakończenia likwidacji i złożeniem wnios‑ ku o wykreślenie spółki z rejestru� Pomimo śmierci lub ogłoszenia upadłości wspólnika oraz pomimo wy‑ powiedzenia umowy spółki przez wspólnika lub jego wierzyciela spół‑ ka trwa nadal pomiędzy pozostałymi wspólnikami, jeżeli umowa spół‑ ki tak stanowi lub pozostali wspólnicy tak postanowią� Uzgodnienie takie powinno w przypadku śmierci lub ogłoszenia upadłości nastąpić jednak niezwłocznie, a w przypadku wypowiedzenia – przed upływem terminu wypowiedzenia� W przeciwnym razie bowiem spadkobierca, syndyk lub wspólnik, który wypowiedział umowę spółki, a także jego wierzyciel, mogą domagać się przeprowadzenia likwidacji spółki� Spółka partnerska Spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzą‑ cej przedsiębiorstwo pod własną firmą� Spółka partnerska może być za‑ wiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu, o ile przepisy odrębne dotyczące wykonywania danego wolnego zawodu się temu nie sprzeciwiają� Partnerami w spółce partnerskiej mogą być wy‑ łącznie osoby fizyczne, uprawnione do wykonywania wolnych zawodów� Jest to zatem specyficzna forma prowadzenia działalności gospodarczej dostępna tylko dla specjalistów wykonujących określone zawody� W  formie spółki partnerskiej mogą być wykonywane następujące za‑ wody: • adwokata, • aptekarza, • architekta, 1.2. Jaką formę prowadzenia działalności gospodarczej wybrać 25 • inżyniera budownictwa, • biegłego rewidenta, • brokera ubezpieczeniowego, • doradcy podatkowego, • maklera papierów wartościowych, • doradcy inwestycyjnego, • księgowego, • lekarza lub lekarza dentysty, • lekarza weterynarii, • notariusza, • pielęgniarki, • położnej, • radcy prawnego, • rzecznika patentowego, • rzeczoznawcy majątkowego, • tłumacza przysięgłego. Partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powsta‑ łe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce, jak również za zobowiązania spółki będące następ‑ stwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na pod‑ stawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z  przedmiotem działalności spółki� Umowa spółki partnerskiej może jednak przewidywać, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej� Za inne zobowiązania spółki, które nie są związane bezpośrednio z wykonywaniem przez nich zawodu, jak np� opłaty czynszu najmu po‑ wierzchni biurowej czy zaopatrzenie w materiały biurowe, partnerzy odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z  innymi parterami i  spółką, na wypadek gdyby egzekucja wierzytelności wobec spółki okazała się bezskuteczna� Zaletą spółki partnerskiej jest brak określenia minimalnego kapitału początkowego oraz możliwość prowadzenia księgowości uproszczonej� Reprezentować spółkę partnerską może – co do zasady – każdy jej partner, choć można w  umowie spółki ustalić inaczej� Umowa spół‑ ki partnerskiej może także przewidywać, że prowadzenie spraw i re‑ prezentowanie spółki powierza się zarządowi, w skład którego mogą wchodzić partnerzy lub osoby trzecie� W spółce partnerskiej możliwe jest też ustanowienie prokurenta� 26 Rozdział 1. Jak rozpocząć e ‑biznes Umowa spółki partnerskiej powinna być zawarta na piśmie pod rygo‑ rem nieważności� Powinna ona zawierać: • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w  ra‑ mach spółki, • przedmiot działalności spółki, • nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpo‑ wiedzialność za zobowiązania spółki, jeśli jeden lub kliku partnerów wyraża zgodę na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnicy spółki jawnej, • w przypadku gdy spółkę reprezentują tylko niektórzy partnerzy, na‑ zwiska i imiona tych partnerów, • firmę i siedzibę spółki, • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony, • określenie wkładów wnoszonych przez każdego partnera i  ich wartość� Firma spółki partnerskiej powinna zawierać nazwisko co najmniej jed‑ nego partnera, dodatkowe oznaczenie „i partner” bądź „i partnerzy” albo „spółka partnerska” oraz określenie wolnego zawodu wykonywanego w spółce� Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „sp� p�”� Firmy z oznaczeniem „i partner” bądź „i partnerzy” albo „spółka partnerska” oraz skrótu „sp� p�” może używać tylko spółka partnerska� Spółka partnerska powstaje z  chwilą wpisu do rejestru przedsiębior‑ ców KRS� Zgłoszenie spółki partnerskiej do rejestru przedsiębiorców powinno zawierać: • firmę, siedzibę, adres spółki, nazwiska i imiona partnerów oraz ich adresy albo adresy do doręczeń, • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w  ra‑ mach spółki, • przedmiot działalności spółki, • nazwiska i  imiona partnerów, którzy są uprawnieni do reprezento‑ wania spółki� Nie dotyczy to przypadku, gdy umowa spółki nie prze‑ widuje ograniczeń prawa reprezentacji przez partnerów, • nazwiska i imiona prokurentów lub osób powołanych w skład zarządu, • nazwiska i
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Poradnik prawny dla e-biznesu
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: