Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00159 010996 7495875 na godz. na dobę w sumie
Poręczenie. Analiza instytucji i perspektywa kodyfikacyjna - ebook/pdf
Poręczenie. Analiza instytucji i perspektywa kodyfikacyjna - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 196
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3864-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Celem książki jest ocena potrzeby zmian normatywnych dotyczących umowy poręczenia i sformułowanie konkretnych propozycji w tym względzie. Podstawą proponowanych rozwiązań jest pogłębiona analiza zagadnień prawnych wyłaniających się na tle aktualnej regulacji poręczenia, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień istotnych dla praktyki (np. subsydiarność poręczenia, wielość poręczycieli, możliwość powołania się przez poręczyciela na tzw. zarzuty osobiste, poręczenia terminowe, globalne czy też poręczenia z oznaczoną kwotą maksymalną). Analiza ta uwzględnia z jednej strony dorobek rodzimej nauki prawa i judykatury, w tym także orzeczenia niepublikowane, a z drugiej – perspektywę prawnoporównawczą i aktualne kierunki rozwoju europejskiej myśli prawniczej odzwierciedlone przede wszystkim w fundamentalnym opracowaniu Principles, Definitions and Model Rules of European Private Law (Draft Common Frame of Reference).

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE POR(cid:169)CZENIE ANALIZA INSTYTUCJI I PERSPEKTYWA KODYFIKACYJNA ROMAN TRZASKOWSKI Wydawnictwo C. H. Beck Instytut Wymiaru Sprawiedliwo(cid:123)ci MONOGRAFIE PRAWNICZE ROMAN TRZASKOWSKI • PORĘCZENIE. ANALIZA INSTYTUCJI I PERSPEKTYWA KODYFIKACYJNA Polecamy nasze publikacje z tej serii: Piotr Stępniak ŚRODKI PENALNE WE FRANCJI I POLSCE. DOKTRYNA, LEGISLACJA, PRAKTYKA Leszek Wilk HAZARD. STUDIUM KRYMINOLOGICZNE I PRAWNE Bronisław Bartusiak KARA ŚMIERCI W ŚWIETLE SPORU O RACJONALIZACJĘ KARY Arkadiusz Michalak INTERES PUBLICZNY I JEGO ODDZIAŁYWANIE NA POWSTANIE, TREŚĆ I WYKONYWANIE PRAW WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ Katarzyna Witkowska-Rozpara PRZESTĘPCZOŚĆ, ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU A POLITYKA KARNA Marcin Adamczyk ŚWIADEK KORONNY. ANALIZA PRAWNO- -KRYMINALISTYCZNA www.ksiegarnia.beck.pl PORĘCZENIE ANALIZA INSTYTUCJI I PERSPEKTYWA KODYFIKACYJNA ROMAN TRZASKOWSKI WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2012 Wydawca: Natalia Adamczyk Praca naukowa powstała w ramach prac Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie © Wydawnictwo C. H. Beck 2012 © Instytut Wymiaru Sprawiedliwości 2012 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-3863-7 ISBN e-book 978-83-255-3864-4 Spis treści Wykaz skrótów....................................................................................................... . Literatura................................................................................................................... . Rozdział I. Uwagi wprowadzające.............................................................. . Rozdział II. Przegląd obowiązującej regulacji ................................... . §.1..Zagadnienia.powstające.na.tle essentiale negotii umowy. poręczenia.(art..876.§.1.KC).............................................................. . . I... Zobowiązanie.do.zapłaty.własnego.czy.cudzego. długu?............................................................................................... . .II... Problem.kauzalności.poręczenia........................................... . .III... Umowny.charakter.zobowiązania.poręczyciela.............. . .I... Szczególne.rodzaje.poręczenia.(podporęczenie,. poręczenie.zwrotne),.aval........................................................ . . ... Poręczenie.a.inne.instytucje.prawne................................... . 1..Poręczenie.a.kumulatywne.przystąpienie.do.długu. . 2..Poręczenie.a.solidarność.dłużników.dla.celów. zabezpieczenia......................................................................... . §.2..Przesłanki.„samoistne”.skuteczności.poręczenia.(inne.niż. wynikające.z.akcesoryjności)............................................................ . . I... Kształtowanie.treści.umowy................................................... . 1..Swoboda.umów........................................................................ . 2..Problem.poręczenia.za.długi.osobiste............................ . 3..Problem.poręczenia.za.długi.niezaskarżalne............... . 4..Problem.dookreślenia.zakresu.poręczenia................... . 4.1..Określenie.osoby.dłużnika.głównego.................... . 4.2..Poręczenie.za.dług.przyszły....................................... . 4.3..Poręczenie.globalne...................................................... . 4.4..Zakres.czasowy.poręczenia....................................... . 4.4.1..Bezterminowe.poręczenie.za.dług.przyszły..... . 4.4.2..Zastrzeżenie.terminu.wyznaczającego.zakres. poręczenia............................................................................ . .II... Zgoda.dłużnika............................................................................. . .III... Formalizm.kontraktowy............................................................ . .I... Dodatkowa.ochrona.konsumenta......................................... . 1..Poręczenie.niewspółmierne.do.majątku. i.dochodów.poręczyciela..................................................... . IX XI 1 5 5 5 11 13 14 15 15 17 19 19 19 20 20 22 23 25 36 42 42 49 55 57 65 65  Spis treści 2..Poręczenie.długotrwałe....................................................... . . ... Tak.zwana.konwersja.ustawowa............................................ . §.3..Zagadnienia.związane.z.zawarciem.umowy.poręczenia......... . . I... Szczególne.regulacje.dotyczące.sposobu.zawarcia. umowy.poręczenia...................................................................... . 1..Tryb.zawarcia.umowy........................................................... . 2..Poręczenia.dorozumiane.(ustawowe).–.zlecenie. udzielenia.kredytu.................................................................. . .II... Umowa.poręczenia.na.rzecz.osoby.trzeciej....................... . §.4..Stosunek.między.poręczycielem.a.wierzycielem.(stosunek. poręczenia)............................................................................................... . . I... Obowiązki.poręczyciela.względem.wierzyciela.............. . 1..Zakres.akcesoryjnego.zobowiązania.poręczyciela..... . 2..Nieakcesoryjna.odpowiedzialność. za.niewykonanie.lub.nienależyte.wykonanie. zobowiązania.przez.poręczyciela..................................... . 3..Zarzuty.poręczyciela.............................................................. . 3.1..Zarzuty.„akcesoryjne”.poręczyciela. i.ich.ograniczenia.............................................................. . 3.1.1..Problem.potrącenia.................................................... . 3.1.2..Problem.uprawnień.prawokształtujących. 67 68 75 75 75 76 78 79 79 79 90 92 92 92 przysługujących.dłużnikowi......................................... . 95 3.1.3..Problem.przedawnienia........................................... . 100 3.2..Ograniczenia.akcesoryjności.w.zakresie. zarzutów................................................................................ . 105 3.2.1..Korzystne.dla.poręczyciela..................................... . 105 3.2.2..Niekorzystne.dla.poręczyciela.............................. . 106 3.2.3..Zarzuty.własne.poręczyciela.................................. . 108 4..Zależność.między.poręczeniem.a.długiem. głównym..................................................................................... . 109 4.1..Problem.subsydiarności.poręczenia.modelowego.. 109 4.2..Odpowiedzialność.„jak.dłużnik.solidarny”.......... . 126 4.3..Subsydiarność.umowna............................................... . 128 5..Zależność.między.poręczeniem.a.zabezpieczeniem. rzeczowym................................................................................ . 129 .II... Obowiązki.wierzyciela.............................................................. . 132 1..Obowiązki.informacyjne...................................................... . 132 2..Obowiązek.lojalności.wierzyciela.................................... . 137 §.5..Stosunek.między.poręczycielem.a.dłużnikiem........................... . 142 . I... Prawa.i.obowiązki.poręczyciela............................................. . 142 1..Roszczenia.poręczyciela.po.zaspokojeniu. wierzyciela................................................................................. . 142 I Spis treści 2..Obowiązek.poręczyciela.zawiadomienia.dłużnika. i.skutki.jego.naruszenia........................................................ . 150 .II... Obowiązki.dłużnika................................................................... . 154 1..Obowiązek.zawiadomienia.o.zapłacie............................ . 154 2..Obowiązek.zwolnienia.poręczyciela. z.zobowiązania......................................................................... . 155 §.6..Wielość.poręczycieli.............................................................................. . 157 . I... Uwagi.ogólne................................................................................. . 157 .II... Stosunek.poręczycieli.do.wierzyciela.................................. . 158 .III... Stosunki.między.poręczycielami........................................... . 162 .I... Wzorzec.DCFR.............................................................................. . 166 Rozdział III. Propozycja przepisów........................................................... . 173 Indeks rzeczowy................................................................................................... . 179 II Wykaz skrótów 1. Akty prawne DCFR....................................... Draft Common Frame of Reference KC............................................. ustawa.z.23.4.1964.r..–.Kodeks.cywilny.(Dz.U.. Nr.16,.poz..93.ze.zm.) KPC........................................... ustawa.z.17.11.1964.r..–.Kodeks.postępowania.cy­ wilnego.(Dz.U..Nr.43,.poz..296.ze.zm.) KsięgWieczU......................... ustawa.z.6.7.1982.r..o.księgach.wieczystych.i.hipo­ tece.(t.j..Dz.U..z.2001.r..Nr.124,.poz..1361.ze.zm.) rozporządzenie.z.27.10.1933.r..–.Kodeks.zobowiązań. (Dz.U..Nr.82,.poz..598.ze.zm.) KZ.............................................. PrBank..................................... ustawa.z.29.8.1997.r...–.Prawo.bankowe.(t.j..Dz..U.. z.2002.r..Nr.72,.poz..665.ze.zm.) 2. �zasopis�a i publikatory �zasopis�a i publikatory Acta.UWr................................. Acta.Univeristatis.Wratislaviensis Dz.U.......................................... Dziennik.Ustaw KPP........................................... Kwartalnik.Prawa.Prywatnego NP............................................. Nowe.Prawo OSNC....................................... Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego.Izba.Cywilna OSNCP..................................... Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego.Izba.Cywilna,. Izba.Pracy.i.Ubezpieczeń.Społecznych OSP........................................... Orzecznictwo.Sądów.Polskich OSPiKA.................................... Orzecznictwo.Sądów.Polskich.i.Komisji.Arbitra­ żowych Pal.............................................. Palestra PB.............................................. Prawo.Bankowe PiP............................................. Państwo.i.Prawo PPH........................................... Przegląd.Prawa.Handlowego PS............................................... Przegląd.Sądowy PUG.......................................... Przegląd.Ustawodawstwa.Gospodarczego Rej............................................. Rejent RPEiS........................................ Ruch.Prawniczy,.Ekonomiczny.i.Socjologiczny SC.............................................. TPP............................................ Transformacje.Prawa.Prywatnego Studia.Cywilistyczne. IXIX Wykaz skrótów 3.Inne skróty Inne skróty kom........................................... komentarz n................................................. następna.(y,.e) Nr.............................................. numer pkt............................................. punkt por............................................. porównaj poz............................................ pozycja strona s.................................................. Sąd.Najwyższy SN.............................................. t.................................................. tom zeszyt z................................................. zob............................................ zobacz X Literatura Bar Ch. v., Clive E..(red.),.Principles,.Definitions.and.Model.Rules.of.European. Private.Law..Draft.Common.Frame.of.Reference.(DCFR),.Munich.2009 Bączyk M.,.Glosa.do.uchwały.SN.z.5.5.1993 r., III CZP 54�94, PB 1994, Nr 4 1993.r.,.III.CZP.54�94,.PB.1994,.Nr.4 Bączyk M.,.Odpowiedzialność.cywilna.poręczyciela,.Toruń.1982 Bączyk M.,.Poręczenie.przyjmowane.wobec.banków.za.zobowiązania.jedno­ stek.gospodarki.uspołecznionej,.PiP.1986,.z..11 Bączyk M.,.Poręczenie.w.świetle.przepisów.prawa.bankowego.z.1997.r.,.PB. 1998,.Nr.2 Chlamtacz M.,.Problem.posiłkowości.(subsydiarności).poręki.w.polskim.ko­ deksie.zobowiązań,.RPEiS.1937,.z..1 Czachórski W.,.Czynności.prawne.przyczynowe.i.oderwane.w.polskim.prawie. cywilnym,.Warszawa.1952 Czachórski W., Brzozowski A., Safjan.M., Skowrońska-Bocian E.,.Zobowiązania.. Zarys.wykładu,.Warszawa.2007 Domański L.,.Instytucje.kodeksu.zobowiązań..Część.szczególna,.Warszawa. 1938 Drapała P.,.Glosa.do.wyroku.z.15.12.2000.r.,.I.CKN.197�00,.PiP.2001,.z..11 Drapała P.,.Glosa.do.wyroku.z.12.10.2001.r.,..CKN.500�00,.PS.2002,.Nr.10 Drozd E.,.Z.problematyki.wielości.poręczycieli.w.świetle.kodeksu.cywilne­ go,.NP.1971,.Nr.1 Frańczuk M.,.Obowiązywanie.zasady.swobody.umów.a.możliwość.kształtowa­ nia.treści.umowy.poręczenia.w.warunkach.rzeczywistej.nierówności.stron. kontaktu,.[w:].B. Gnela.(red.),.Ustawowe.ograniczenia.swobody.umów.. Zagadnienia.wybrane,.Warszawa.2010 Frańczuk M.,.Specyfika.prawna.poręczeń.bliskich.krewnych,.TPP.2001,.Nr.3 Gołaczyński J.,.[w:].E. Gniewek.(red.),.Kodeks.cywilny..Komentarz,.Warszawa. 2010 Grzybowski S.,.[w:].S. Grzybowski . Grzybowski (red.),.System.prawa.cywilnego,.t..III,.cz..2,. Prawo.zobowiązań.–.część.szczegółowa,.Ossolineum.1976 Gutowski M.,.Nieważność.czynności.prawnej,.Warszawa.2006 Hyb I.,.Glosa.do.wyroku.SN.z.4.12.2008.r.,.I.CSK.212�08,.TPP.2010,.Nr.2 Kasprzyk R.,.Glosa.do.uchwały.składu.siedmiu.sędziów.Sądu.Najwyższego. z.30.9.1996.r.,.III.CZP.85�96,.Pal..1997,.Nr.5–6 Korzonek J.,.[w:].J. Korzonek,.I. Rosenblüth,.Kodeks.zobowiązań..Komentarz,. t..I,.Kraków.1936 Lewaszkiewicz-Petrykowska B.,.Glosa.do.uchwały.SN.z.30.9.1996.r.,.III.CZP. 85�96, OSP.1997,.Nr.7–8,.poz..139 XIXI Literatura Longchamps de Berier R.,.Uzasadnienie.projektu.kodeksu.zobowiązań,.t..I,. Warszawa.1936 Longchamps de Berier R.,.Zobowiązania, Lwów.1939 Łętowska E.,.Charakter.przejęcia.długu.i.poręczenia.w.kodeksie.cywilnym,. RPEiS.1967,.z..2 Łętowska E.,.[w:].Z. Radwański.(red.),.System.prawa.cywilnego,.t..III,.Prawo. zobowiązań.–.część.ogólna,.Ossolineum.1981 Machnikowski P.,.[w:].E. Gniewek.(red.),.Kodeks.cywilny,.t..I,.Komentarz,. Warszawa.2010 Mikłaszewicz M.,.Zobowiązanie.del credere.a.umowa.o.świadczenie.przez.oso­ bę.trzecią.i.poręczenie.–.problematyka.kauzalności.i.akcesoryjności.czyn­ ności.prawnych,.KPP.2005,.z..4 Namitkiewicz J.,.Kodeks.zobowiązań..Komentarz.dla.praktyki,.t..I,.Łódź. 1949 Namitkiewicz J.,.Kodeks.zobowiązań..Komentarz.dla.praktyki,.t..II,.Łódź. 1949 Ogiegło L.,.[w:].K. Pietrzykowski.(red.),.Kodeks.cywilny,.t..II,.Komentarz.do. artykułów.450–1088,.Warszawa.2009 Ogiegło L.,.[w:].K. Pietrzykowski.(red.),.Kodeks.cywilny,.t..II,.Komentarz.do. artykułów.450–1088,.Warszawa.2011 Ohanowicz A.,.Glosa.do.wyroku.SN.z.26.8.1969.r.,.II.CR.429�69,.OSPiKA.1971,. Nr.1 Ohanowicz A.,.[w:].A. Ohanowicz,.J. Górski,.Zobowiązania..Część.szczegóło­ wa,.Warszawa–Poznań.1964 Ohanowicz A.,. [w:]. A. Ohanowicz, J. Górski,. Zarys. prawa. zobowiązań,. Warszawa.1970 Ohanowicz A.,.Wstąpienie.osoby.trzeciej.w.prawa.zaspokojonego.wierzycie­ la,.SC.1969,.t..XIII–XI Piekarski M.,.Glosa.do.wyroku.SN.z.26.8.1976.r.,.I.CR.339�76,.OSPiKA.1978,. Nr.3 Piekarski M.,.[w:].J. Ignatowicz.(red.),.Kodeks.cywilny..Komentarz,.t..2,. Warszawa.1972 Pisuliński J.,.[w:].F. Fojcik-Mastalska.(red.),.Prawo.bankowe..Komentarz,. Warszawa.2007 Pyzioł W.,.[w:].J. Panowicz-Lipska.(red.),.System.Prawa.Prywatnego,.t..8,.Prawo. zobowiązań.–.część.szczegółowa,.Warszawa.2004 Radwański Z.,.Recenzja.pracy.M..Bączyka.pt..„Odpowiedzialność.cywilna.po­ ręczyciela”,.PiP.1983,.z..12 Radwański Z.,.[w:].Z. Radwański.(red.),.System.Prawa.Prywatnego,.t..2,.Prawo. cywilne.–.część.ogólna,.Warszawa.2008 Radwański Z.,.[w:].J. Panowicz-Lipska.(red.),.System.Prawa.Prywatnego,.t..8,. Prawo.zobowiązań.–.część.szczegółowa,.Warszawa.2004 Radwański Z., Panowicz-Lipska J.,. Zobowiązania. –. część. szczegółowa,. Warszawa.2008 XII Literatura Rosenblüth I.,.[w:].J. Korzonek, I. Rosenblüth,.Kodeks.zobowiązań..Komentarz,. t..1,.Kraków.1935 Smyczyński T.,.Zagadnienie.czynności.prawnych.abstrakcyjnych.w.projekcie. kodeksu.cywilnego,.RPEiS.1961,.z..4 Stangret-Smoczyńska A.,.Odwołanie.bezterminowego.poręczenia.za.dług.przy­ szły,.[w:].P. Machnikowski.(red.),.Prace.z.prawa.cywilnego..Dla.uczczenia. pamięci.Profesora.Jana.Kosika,.Acta.UWr,.Prawo.2009,.Nr.308 Stecki L.,.[w:].J. Winiarz.(red.),.Kodeks.cywilny.z.komentarzem,.Warszawa. 1980 Sychowicz M.,.[w:].G. Bieniek,.Komentarz.do.kodeksu.cywilnego..Księga.trze­ cia..Zobowiązania,.t..II,.Warszawa.2009 Szpunar A.,.Forma.umowy.poręczenia,.Rej..1994,.Nr.7–8 Szpunar A.,.Glosa.do.wyroku.SN.z.24.6.1999.r.,.III.CKN.268�98,.PS.2000,. Nr.6 Szpunar A.,.O.roszczeniu.zwrotnym.poręczyciela,.[w:].Z. Banaszczyk.(red.),. Prace.z.prawa.prywatnego,.Warszawa.2000 Szpunar A.,.O.zasadzie.akcesoryjności.poręczenia,.Pal..1992,.Nr.11–12 Szpunar A.,.Odpowiedzialność.kilku.poręczycieli,.Rej..1993,.Nr.12 Szpunar A.,.Poręczenie.w.nowym.prawie.bankowym,.Rej..1998,.Nr.6 Szpunar A.,.Poręczenie.za.dług.przyszły,.PPH.1996,.Nr.11 Szpunar A.,.Uwagi.o.realizacji.odpowiedzialności.poręczyciela,.Rej..1996,. Nr.11 Szpunar A.,.Zabezpieczenia.osobiste.wierzytelności,.KPP.1992,.z..1–4 Szpunar A.,.Zabezpieczenia.osobiste.wierzytelności,.Sopot.1997 Tracz T.,.[w:].S. Włodyka.(red.),.Prawo.umów.w.obrocie.gospodarczym,. Warszawa.2001 Trzaskowski R.,.Granice.swobody.kształtowania.treści.i.celu.umów.obligacyj­ nych.(art..3531.KC),.Kraków.2005 Ważbiński A. S.,.Umowa.poręczenia.w.nowym.kodeksie.cywilnym.PRL,.PUG. 1964,.Nr.8–9 Zieliński C.,.Jeszcze.w.kwestii.odpowiedzialności.kilku.poręczycieli,.NP.1971,. Nr.12 Zimmermann R.,.Poręczenie.cywilne,.Sopot.1998 Zoll F.,.Zobowiązania.w.zarysie,.Warszawa.1945 XIII Rozdział I. Uwagi wprowadzające Trwające.prace.nad.rekodyfikacją.prawa.cywilnego.wiążą.się.nie.tyl­ ko.z.koniecznością.ponownego.przemyślenia.zagadnień.o.charakterze. systemowym,.rzutujących.na.całokształt.prawa.cywilnego,.lecz.także. stwarzają.okazję.do.krytycznego.spojrzenia.na.kształt.regulacji.doty­ czących.poszczególnych.umów.nazwanych,.zwłaszcza.pod.kątem.tego,. czy.nadal.czynią.one.zadość.potrzebom.społeczno­gospodarczym.. Potrzeby.te.są.różne..Pierwsza,.bodajże.najbardziej.uniwersalna,.po­ lega.na.dookreśleniu.reżimu.prawnego.często.występujących.stosun­ ków.społeczno­gospodarczych,.których.spoiwem.–.w.intencji.uczest­ ników.–.ma.być.nie.tylko.zaufanie.do.raz.danego.słowa,.lecz.także. autorytet.prawa.wspierany.siłą.państwa..Jest.jasne,.że.choć.nawiązaniu. tych.stosunków.towarzyszy.intencja.ich.przyobleczenia.w.„szatę.pra­ wa”,.to.uczestnicy.(strony).mają.zwykle.na.względzie.przede.wszyst­ kim.określony.rezultat.społeczno­gospodarczy.i.nie.zawsze.troszczą.się. o.szczegółowe.uregulowanie.prowadzących.do.niego.skutków.praw­ nych..Także,.gdy.się.o.to.troszczą,.może.im.nie.starczyć.wyobraźni,. by.przewidzieć.wszystkie.kwestie.zasługujące.na.uregulowanie..Luki. te.wypełnia.ustawodawca,.który.w.oparciu.o.zbiorową.mądrość.spo­ łeczno­gospodarczą,.sięgającą.tysiące.lat.wstecz,.reguluje.skutki.praw­ ne.w.taki.sposób,.aby.możliwie.najpełniej.odpowiadały.zgodnej.woli. społeczno­gospodarczej.stron,.a.zarazem.były.sprawiedliwe.i.racjonal­ ne..Z.wielu.względów.taka.działalność.dobrze.służy.efektywności.na­ wiązywanych.stosunków.społeczno­gospodarczych,.a.stosunki.te.sta­ nowią.krwiobieg,.którego.właściwe.funkcjonowanie.jest.bardzo.ważne. dla.dobrostanu.całego.organizmu.społecznego..Wystarczy.wspomnieć,. że.dzięki.uzupełniającej.regulacji.ustawowej.uproszczona.jest.proce­ dura.zawarcia.umowy.(w.typowych.sytuacjach.strony.są.zwolnione. z.troski.o.zupełność.i.równowagę.uzgodnień),.a.ponadto.zmniejszo­ ne.jest.ryzyko.konfliktów.między.stronami.i.zakłóceń.w.ich.współpra­ cy..Omawianej.potrzebie.czynią.zadość.przede.wszystkim.przepisy. względnie.wiążące.(dyspozytywne). Potrzeba.szczegółowej.regulacji,.dotyczącej.jakiegoś.często.wystę­ pującego.typu.stosunku.społeczno­gospodarczego,.nie.sprowadza.się. 11 Rozdział I. Uwagi wprowadzające jednak.tylko.do.przełożenia.na.język.prawa.(skutków.prawnych).zgo­ dy.na.współpracę.przy.realizacji.zamierzonych.przez.strony.celów. społeczno­gospodarczych.czy.też.uzupełnienia.albo.doprecyzowania. w.tym.aspekcie.woli.stron..W.wielu.przypadkach.ustawodawca.do­ strzega,.że.nawiązanie.określonego.typu.stosunku.społeczno­gospo­ darczego.stwarza.dla.stron.albo.jednej.z.nich.pewne.zagrożenia,.które. –.w.imię.wartości.zasadniczych.dla.porządku.prawnego,.takich.jak.god­ ność.człowieka.czy.sprawiedliwość.społeczna.–.powinny.być.wyelimi­ nowane.albo.ograniczone..Służą.temu.celowi.normy,.które.wyznacza­ ją.w.sposób.odbiegający.od.zasad.ogólnych.obowiązki.informacyjne,. minimalną.treść.umowy.(tzn..minimalny.zakres.konsensu,.który.musi. być.osiągnięty,.aby.umowa.mogła.wywrzeć.skutki.prawne),.dodatkowe. przesłanki.jej.skuteczności.(np..wymagania.co.do.formy).oraz.normy. regulujące.w.sposób.imperatywny.(negatywny.albo.pozytywny).pra­ wa.i.obowiązki.stron.stosunku. Z.różnych.powodów.każda.regulacja.ustawowa.dotycząca.umów.na­ zwanych.powinna.być.poddawana.okresowo.ocenie.pod.kątem.jej.przy­ stawalności.do.potrzeb.społecznych..Jest.tak.przede.wszystkim.dlatego,. że.zmieniają.się.stosunki.społeczno­gospodarcze.i.zmiany.te.sprawiają,. iż.onegdaj.wystarczająca.otoczka.prawna.przestaje.wspierać.efektyw­ ność.stosunków.społeczno­gospodarczych,.a.niekiedy.staje.się.wręcz. przeszkodą..W.europejskich.państwach.byłego.bloku.komunistycz­ nego.zmiany.te.w.ostatnim.dwudziestoleciu.mają.charakter.wręcz.za­ sadniczy,.sięgając.samych.fundamentów.aksjologii.prawa..Ze.względu. na.zaawansowanie.cywilizacyjne.i.zwiększony.obieg.informacji,.a.także. zakrojone.na.szeroką.skalę.badania.prawnoporównawcze,.wzbogaca. się.ponadto.„zbiorowa.mądrość”.ustawodawcy.i.odsłaniają.się.braki. dawnych.koncepcji..Wreszcie.zupełnie.niezależnie.od.zmian.społecz­ no­gospodarczych,.okres.obowiązywania.regulacji.jest.także.okresem. weryfikacji.jej.przydatności.w.praktyce.życia.społecznego.oraz.wymia­ ru.sprawiedliwości..Ustawodawca.–.choć.zasadniczo.racjonalny.–.nie. jest.ani.wszechwiedzący,.ani.nieomylny,.co.sprawia,.że.może.popeł­ niać.błędy,.które.skutkują.tym,.iż.regulacja.ustawowa.zamiast.sprzyjać. efektywności.stosunków.społecznych,.wyznaczając.klarowne.reguły. gry,.efektywność.tę.osłabia,.gmatwając.relacje.między.stronami.i.an­ tagonizując.je.. Wszystkie.te.czynniki.sprawiają,.że.w.ramach.prac.rekodyfikacyj­ nych.należy.przyjrzeć.się.również.umowom.nazwanym..Niniejsze.opra­ cowanie.zostanie.poświęcone.jednej.z.nich:.umowie.poręczenia,.czy­ 2 Rozdział I. Uwagi wprowadzające li.umowie,.której.zależność.w.stosunku.do.potrzeb.obrotu.prawnego. jest.szczególnie.wyrazista1,.a.uregulowanie.niełatwe2.. Opracowanie.to.ma.charakter.dokonywanego.pod.kątem.uwag. de lege ferenda przeglądu.istniejących.rozwiązań.normatywnych. w.świetle.dorobku.rodzimej.judykatury.oraz.doktryny,.z.uwzględnie­ niem.tła.prawnoporównawczego..Ta.szczególna.optyka.uzasadniała. rezygnację.z.prezentowania.materii.w.sposób.tradycyjny,.monogra­ ficzny,.a.więc.taki,.w.którym.celem.nadrzędnym.jest.klarowne.i.wy­ czerpujące.zapoznanie.czytelnika.z.określonym.zagadnieniem..Rolę. tę.spełnia.w.wystarczającym.stopniu.dotychczasowy.dorobek.doktry­ ny,.a.przede.wszystkim.nadal.aktualna.monografia.M. Bączyka.o.od­ powiedzialności.cywilnej.poręczyciela3..Systematyka.niniejszej.pracy,. ściśle.podporządkowana.jej.celom,.zmierzać.będzie.do.wyodrębnienia. kwestii.„normatywnie.relewantnych”,.tzn..takich,.które.znajdują.albo. powinny.znaleźć.odzwierciedlenie.w.ramach.regulacji.normatywnej.. Z.natury.rzeczy.szczególny.akcent.zostanie.położony.na.te.zagadnienia,. których.analiza.uzasadniać.może.zmianę.lub.uzupełnienie.przepisów. obecnie.obowiązujących.. Z.góry.wypada.zaznaczyć,.że.zagadnień.tych.jest.wiele,.m.in..dla­ tego,.że.na.tle.rozwiązań.obcych.i.kształtu.Kodeksu.zobowiązań.za­ mieszczona.w.Tytule.XXXII.Księgi.trzeciej.Kodeksu.cywilnego.regu­ lacja.poręczenia.(art..876–887.KC).jawi.się.jako.bardzo.syntetyczna.. Już.prima facie można.odnieść.wrażenie,.że.ta.bardzo.ważna.w.gospo­ darce.rynkowej.umowa.została.potraktowana.przez.twórców.Kodeksu. cywilnego.po.macoszemu.. 1.Por..M. Bączyk,.Odpowiedzialność.cywilna.poręczyciela,.Toruń.1982,.s..7. 2.Por..M. Bączyk,.Odpowiedzialność.cywilna.poręczyciela,.s..7.. 3.Por..M..Bączyk,.Odpowiedzialność.cywilna.poręczyciela,.s..7.. 3 Rozdział II. Przegląd obowiązującej regulacji § 1. Zagadnienia powstające na tle essentiale negotii u�owy poręczenia (art. 876 § 1 K�) Zgodnie.z.art..876.§.1.KC:.„Przez.umowę.poręczenia.poręczyciel. zobowiązuje.się.względem.wierzyciela.wykonać.zobowiązanie.na.wy­ padek,.gdyby.dłużnik.zobowiązania.nie.wykonał”. Na.tle.tej.–.wydawałoby.się.oczywistej.–.formuły.powstaje.szereg. bardzo.poważnych.zagadnień,.które.wymagają.uwzględnienia.przy.po­ dejmowaniu.decyzji.co.do.pozostawienia.przepisu.w.obecnym.kształ­ cie.. I. Zobowiązanie do zapłaty własnego czy cudzego długu? W.pierwszej.kolejności.należy.zwrócić.uwagę,.że.art..876.§.1.KC1. różni.się.nieco.od.art..625.KZ2.i.różnice.te.nie.są.wyłącznie.stylistyczne.. O.ile.art..625.KZ.wskazywał,.że:.„Przez.umowę.poręczenia.poręczyciel. zobowiązuje.się.względem.wierzyciela.do wykonania zobowiąza­ nia dłużnika.w.przypadku,.gdyby.dłużnik.zobowiązania.nie.wykonał”,. o.tyle.art..876.§.1.KC.stanowi,.że:.„Przez.umowę.poręczenia.poręczy­ ciel.zobowiązuje.się.względem.wierzyciela.wykonać zobowiązanie. na.wypadek,.gdyby.dłużnik.zobowiązania.nie.wykonał”. W.doktrynie.zwrócono.uwagę,.że.uwypuklona.wyżej.różnica.nie. jest.bez.znaczenia..Przez.wskazanie,.że.poręczyciel.zobowiązuje.się. do.wykonania.„zobowiązania.dłużnika”,.art..625.KZ.sugerował.miano­ 1.Artykuł. 876. §. 1. KC:. „Przez. umowę. poręczenia. poręczyciel. zobowiązuje. się. względem.wierzyciela.wykonać.zobowiązanie.na.wypadek,.gdyby.dłużnik.zobowią­ zania.nie.wykonał”. 2.Artykuł.625.KZ.stanowił,.że:.„Przez.umowę.poręczenia.poręczyciel.zobowiązuje. się.względem.wierzyciela.do.wykonania.zobowiązania.dłużnika.w.przypadku,.gdyby. dłużnik.zobowiązania.nie.wykonał”. 55
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Poręczenie. Analiza instytucji i perspektywa kodyfikacyjna
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: