Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00247 004804 14835019 na godz. na dobę w sumie
Postępowanie administracyjne. Ćwiczenia - ebook/pdf
Postępowanie administracyjne. Ćwiczenia - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 423
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-050-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Podręcznik Postępowanie administracyjne. Ćwiczenia zwięźle, a zarazem w sposób kompleksowy przedstawia zagadnienia z zakresu postępowania administracyjnego. Autorzy wykorzystują w publikacji najnowszy dorobek nauki prawa oraz praktyki orzeczniczej. W przystępny i zrozumiały sposób przedstawiają podstawowe instytucje postępowania administra-cyjnego. Ich prezentacja obejmuje krótki opis i przykłady zastosowania w praktyce, zawiera także zadania związane ze stosowaniem omawianej instytucji procesowej oraz wykaz najważniejszych orzeczeń i literatury.
W celu ułatwienia nauki wprowadzono dodatkowe pogrubienia podkreślające ważne partie materiału oraz piktogramy ułatwiające odnalezienie istotnych fragmentów, nie tylko tuż przed egzaminem.
Książka jest przeznaczona nie tylko dla studentów takich kierunków studiów, jak prawo czy administracja, ale także dla aplikantów oraz słuchaczy studiów podyplomowych tych kierunków, na których wykładane jest prawo administracyjne.
Zespół autorów tworzą pracownicy i doktoranci Katedry Prawa Administracyjnego na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.
Stan prawny na dzień 1 września 2011 r.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Post´powanie administracyjne åwiczenia An na Bud nik | Mar ta Czub kow ska | Do mi nik Ko Êciuk Ali na Mi ruç | Ar tur Mo drze jew ski | Mi cha∏ Pa ter | Piotr Pie trasz Pa try cja J. Su waj | Ro bert Su waj | Mi ro s∏aw Win cen ciak pod redakcjà Roberta Suwaja Wydanie 2 Warszawa 2011 Redaktor prowadzący: Grażyna Polkowska-Nowak Opracowanie redakcyjne: Anna Wiśniewska Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-7806-050-5 Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa LexisNexis Polska Sp. z o.o. tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e-mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 RozdzIał I. zagadnienia wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 1. Pojęcie postępowania administracyjnego i jego przedmiot . . . . . . . 15 2. Funkcje postępowania administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 RozdzIał II. Podmioty postępowania administracyjnego . . . . . . . 26 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 2. Pojęcie i definicja organu administracji publicznej według Kodeksu postępowania administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3. Organy wyższego stopnia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 4. Strona postępowania administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 4.1. Podmioty działające w imieniu strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 4.1.1. Przedstawiciele strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 4.1.2. Pełnomocnik strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 5. Współuczestnictwo stron w postępowaniu administracyjnym . . . . . 63 6. Podmioty na prawach strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 6.1. Organizacja społeczna jako podmiot na prawach strony . . . . . 69 6.2. Udział prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniu administracyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 7. Inni uczestnicy postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 RozdzIał III. Właściwość ogólna i szczególna organów prowadzących postępowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 2. Pojęcie i rodzaje właściwości organu administracji publicznej . . . . 81 3. Zasady określania właściwości rzeczowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 6 Spis treści 4. Zasady określania właściwości miejscowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 5. Zasady określania właściwości funkcjonalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 6. Spory o właściwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 7. Spory kompetencyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 8. Wyłączenia organu administracji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 9. Wyłączenie pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 RozdzIał IV. Wszczęcie postępowania administracyjnego . . . . . . 114 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 2. Zasady wszczynania postępowania z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3. Wszczęcie postępowania na żądanie strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 4. Wymogi formalne podania w sprawie administracyjnej . . . . . . . . . 127 5. Skutki niedochowania wymogów formalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 6. Postępowanie z podaniami wniesionymi do organu niewłaściwego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 RozdzIał V. zasady ogólne postępowania administracyjnego . . . 136 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 2. Zasada ogólna praworządności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3. Zasada prawdy obiektywnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 4. Zasada wyważania interesów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 5. Zasada pogłębiania zaufania do działań organów . . . . . . . . . . . . . 150 6. Zasada informowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 7. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu . . . . . . . . . . . . . . 159 8. Zasada przekonywania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 9. Zasada ekonomiki procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 10. Zasada nakłaniania do ugody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 11. Zasada pisemności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 12. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego . . . . . 176 13. Zasada trwałości decyzji administracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 14. Zasada sądowej kontroli decyzji administracyjnych . . . . . . . . . . . 182 15. Zasada oficjalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 RozdzIał VI. Czynności organu prowadzącego postępowanie . . . 190 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 2. Załatwianie spraw administracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 3. Doręczanie pism . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 4. Wezwania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 5. Terminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 6. Protokołowanie i adnotacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 7. Udostępnianie akt stronom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 Spis treści 7 RozdzIał VII. Postępowanie dowodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 2. Pojęcie i zasady prowadzenia postępowania dowodowego . . . . . . . 227 3. Środki dowodowe i ich rodzaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231 4. Domniemania i uprawdopodobnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 5. Notoria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 6. Środki dowodowe kodeksowe i pozakodeksowe . . . . . . . . . . . . . . . 245 7. Uprawnienia przysługujące stronie w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 8. Rozprawa administracyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 RozdzIał VIII. Przeszkody procesowe rozstrzygnięcia sprawy co do istoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 2. Obowiązek współdziałania z innym organem, jego zasady i tryb . . 264 3. Zawieszenie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 4. Bezprzedmiotowość i umorzenie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . 275 RozdzIał IX. zakończenie postępowania – decyzja administracyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 2. Cechy przesądzające o istnieniu i obowiązywaniu decyzji . . . . . . . 282 3. Wymogi formalne decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 4. Uzasadnienie decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 5. Wykonalność decyzji nieostatecznych i rygor ich natychmiastowej wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 6. Prostowanie, uzupełnianie i wyjaśnianie decyzji . . . . . . . . . . . . . . . 305 RozdzIał X. Ugoda administracyjna i postanowienie . . . . . . . . . 311 1. Dopuszczalność i tryb zawierania ugody administracyjnej . . . . . . . 311 2. Postanowienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 RozdzIał XI. Weryfikacja rozstrzygnięć administracyjnych w toku instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 2. Pojęcie środków prawnych i ich rodzaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 3. Istota odwołania – jego dewolutywność i suspensywność . . . . . . . . 322 4. Podmioty uprawnione do wniesienia odwołania . . . . . . . . . . . . . . . 326 5. Organy odwoławcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329 8 Spis treści 6. Warunki dopuszczalności wnoszenia zwykłych środków zaskarżenia aktów administracyjnych oraz skutki niedotrzymania terminu ich złożenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 7. Tryb wnoszenia i rozpatrywania odwołań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 8. Uprawnienia orzecznicze organów odwoławczych i ich ograniczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 9. Zażalenia i tryb ich rozpatrywania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 RozdzIał XII. Wznowienie postępowania administracyjnego i stwierdzenie nieważności decyzji . . . . . . . . . . . . 362 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362 2. Wznowienie postępowania – przesłanki i rodzaje decyzji . . . . . . . . 362 3. Stwierdzenie nieważności decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 RozdzIał XIII. Pozostałe przypadki wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień . . . . . . 387 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 2. Zmiana decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a. . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 3. Zmiana decyzji w trybie art. 161 k.p.a. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394 4. Wygaszanie decyzji administracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397 5. Zmiana decyzji administracyjnych w trybie art. 163 k.p.a. . . . . . . 404 RozdzIał XIV. Koszty postępowania administracyjnego . . . . . . . 407 RozdzIał XV. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń. Skargi i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . 413 1. Zaświadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413 2. Skargi i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 wykaz skrótów GAP k.k. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.r.o. – „Gospodarka, Administracja Państwowa” – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer Lex LexPolonica – Serwis Prawniczy LexisNexis OMT ONSA ONSAiWSA – „Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Woje- – „Organizacja – Metody – Technika” – „Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego” wódzkich Sądów Administracyjnych” – „Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych” OSA OSNAPiUS – „Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy i Ubezpieczeń OSNC OSNP OSP OSPiKA OTK OwSS p.a.s.c. Społecznych” – „Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna” – „Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych” – „Orzecznictwo Sądów Polskich” – „Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych” – „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego” – „Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych” – ustawa z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywil- nego (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) 10 PiP POP p.p.s.a. pr.adw. pr.bud. pr.farm. pr.not. pr.stow. pr.zgrom. pr.wod. u.b.a. u.b.i.m. u.d.a. u.d.p. u.dr.p. u.fund. u.g.h. u.g.n. u.g.z.w. u.i.l. u.i.o.ś. Wykaz skrótów – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Orzecznictwa Podatkowego” – ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – ustawa z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) – ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – ustawa z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) – ustawa z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) – ustawa z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) – ustawa z 5 lipca 1990 r. – Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. Nr 51, poz. 297 ze zm.) – ustawa z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) – ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – ustawa z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez maso- wych (Dz.U. Nr 62, poz. 504 ze zm.) – ustawa z 4 września 1997 r. o działach administracji rządo- wej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 ze zm.) – ustawa z 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1027 ze zm.) – ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 ze zm.) – ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościa- mi (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ustawa z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.; uchylona) – ustawa z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. Nr 219, poz. 1708 ze zm.) – ustawa z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.) Wykaz skrótów 11 – ustawa z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.) – ustawa z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675 ze zm.; uchylona – z wyjątkiem art. 43) – ustawa z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) – ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – ustawa z 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.) – ustawa z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) – ustawa z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) – ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) – ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficz- ne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – ustawa z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.) u.i.w. u.k.f. u.o.c. u.o.k.k. u.o.p. u.o.s. u.o.z. u.o.z.o.z. u.p. u.p.g.k. u.p.l. u.p.r.d. u.p.s. u.p.s.p. u.p.w.p. u.p.z.p. u.r.p. u.p.o.b.r.p. – ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) – ustawa z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska u.p.o.ś. (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) – ustawa z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) – ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) – ustawa z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysło- wej (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowa- niu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – ustawa z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925 ze zm.) 12 u.r.p.o. u.r.ś. u.r.t. u.s. u.s.d.g. u.s.g. u.s.k.o. u.s.n.t.n. u.s.o. u.ś.r. u.t.d. u.u.i.ś. u.w.a.r.w. u.w.t.p.a. u.z.i.n. u.z.l.i.d. ZNSA Wykaz skrótów – ustawa z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 ze zm.) – ustawa z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1471 ze zm.) – ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.) – ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz. 857 ze zm.) – ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodar- czej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) – ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – ustawa z 12 października 1994 r. o samorządowych ko- legiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) – ustawa z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytu- le naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) – ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) – ustawa z 6 września o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informa- cji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – ustawa z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) – ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeź- wości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) – ustawa z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i na- zwiska (Dz.U. Nr 220, poz. 1414 ze zm.) – ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i leka- rza dentysty (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.) – „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” wstęp Niniejsze opracowanie stanowi zwięzłe i kompleksowe ujęcie zagad- nień postępowania administracyjnego przy wykorzystaniu najnow- szego dorobku nauki prawa o postępowaniu administracyjnym oraz praktyki orzeczniczej, zarówno organów administracji publicznej, jak i Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administra- cyjnego. Układ podręcznika został pomyślany tak, aby stanowił on podręcz- ne narzędzie do wykorzystania na zajęciach z przedmiotu postępo- wanie administracyjne i – z założenia – nie może zastąpić takich pomocy naukowych, jak: podręczniki przedmiotowe, opracowania monograficzne, komentarze do Kodeksu postępowania administra- cyjnego oraz zbiory orzecznictwa sądowego. Każda jednostka re- dakcyjna (poza oczywiście wstępnymi rozważaniami) składa się z czterech części, dzięki którym student otrzymuje: a) syntetyczny opis prezentowanej instytucji, b) przykłady jej zastosowania w prak- tyce, c) zadania dla studenta związane z praktycznym zastosowa- niem omawianej instytucji procesowej, d) wykaz najważniejszych orzeczeń. Na końcu każdego rozdziału znajduje się wykaz literatury użytej w danej części. Treść podręcznika stanowią opracowane zagadnienia uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w odmien- nej – niż przewiduje to ustawa – kolejności. Przyjęto bowiem zało- żenie, że – dla lepszego przyswojenia całokształtu przebiegu postę- powania administracyjnego – konieczna jest w pierwszej kolejno- ści prezentacja przedmiotowego i podmiotowego zakresu ogólnego postępowania administracyjnego, a następnie ukazanie przebiegu (toku) postępowania w ujęciu czasowym – od jego wszczęcia aż po zakończenie. 14 Wstęp Wszystkie postacie i organy występujące w treści przykładów (poza przykładami cytowanymi z orzecznictwa) oraz – w szczególności – zadań są oczywiście fikcyjne, a ich podobieństwo do rzeczywistych osób i zdarzeń jest przypadkowe. Podręcznik przeznaczony jest głównie jako pomoc dydaktyczna dla studentów na kierunkach prawo i administracja, a także służb po- rządku publicznego, zarządzania publicznego, przedsiębiorczości, ekonomii, bankowości i finansów publicznych oraz dla pracowników służby cywilnej i samorządu terytorialnego. Robert Suwaj Białystok, 20 czerwca 2011 roku Rozdział I Zagadnienia wstępne 1. Pojęcie postępowania administracyjnego i jego przedmiot charakterystyka instytucji Przez pojęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego rozumiemy podstawowy rodzaj postępowania przed organami ad- ministracji publicznej w indywidualnych sprawach z zakresu admi- nistracji publicznej, rozstrzygającego o prawach lub obowiązkach publicznoprawnych w formie decyzji administracyjnej bądź w dro- dze ugody administracyjnej, której skutki zrównane są ze skutkami prawnymi decyzji1. Decyzja administracyjna jest indywidualnym aktem administracyj- nym, odznaczającym się szczególną formą, który jest wydawany po przeprowadzeniu sformalizowanej procedury administracyjnej. Podstawowy zakres regulacji postępowania orzeczniczego zawiera ogólne postępowanie administracyjne, któremu poświęcony jest Ko- deks postępowania administracyjnego. Obok postępowania ogólnego ustawodawca uregulował także postępowania: 1) szczególne, np. podatkowe i celne (uregulowane w Ordynacji podatkowej), z zakresu zabezpieczenia społecznego, konsularne, patentowe oraz 1 Por. J. Borkowski, w: Wielka encyklopedia prawa, red. B. Hołyst, Warszawa 2005, s. 677. 16 I. Zagadnienia wstępne 2) odrębne, jak np. postępowanie mandatowe w sprawach wykro- czeń, dotyczące zamówień publicznych, planowania przestrzen- nego i gospodarowania nieruchomościami, w których organom administracyjnym nie zawsze przypada rola podmiotu rozstrzy- gającego, jednakże służą one załatwianiu spraw należących do zadań szeroko pojętej władzy wykonawczej2. Cechą charakterystyczną ogólnego postępowania administracyj- nego jest to, że ma ono zastosowanie w postępowaniach prowadzo- nych przed wszystkimi organami i podmiotami (niezależnie od tego czy znajdują się one w strukturze organów administracji publicz- nej), w należących do ich właściwości sprawach ustanawiania lub określania, łagodzenia i zwalniania z obowiązków indywidualnie oznaczonych adresatów znajdujących się w konkretnej sytuacji lub decydowania o przyznaniu im uprawnień, gdy następuje to w drodze decyzji administracyjnych. W krajach kręgu kontynentalnej kultury prawnej procedury admini- stracyjne regulują także przebieg administracyjnego postępowania wykonawczego, czyli administracyjnego egzekwowania obowiązków o charakterze publicznym. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku, czyli spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku. Przymus egzekucyjny jest stosowany wtedy, gdy okaże się, że stan rzeczywisty jest niezgodny z treścią obowiązku. Konsekwencją regulacji proceduralnej dwóch powyższych sfer dzia- łania administracji jest także objęcie procedurą – najczęściej – admi- nistracyjną zakresu, form i trybu sądowej kontroli działań admini- stracji, zarówno polegającej na ocenie czynności organów, jak i gdy chodzi o ich bezczynność. Sądowa kontrola działań administracji odgrywa niezwykle istotną rolę, ponieważ – realizując idee państwa prawnego – stanowi ważną gwarancję ochrony praw jednostki przed działaniami administracji publicznej. 2 D.R. Kijowski, w: Z. Gilowska, D.R. Kijowski, M. Kulesza, W. Misiąg, S. Prutis, M. Stec, J. Szlachta, J. Zaleski, Podstawy prawne funkcjonowania terytorialnej admini- stracji publicznej w RP, „Samorząd Terytorialny” 2002, nr 1–2, s. 80. 2. Funkcje postępowania administracyjnego 17 2. Funkcje postępowania administracyjnego W literaturze wskazuje się na funkcje postępowania administracyj- nego, przyjmując różne kryteria, przy czym poglądy w tej mierze nie są jednolite3. Wyróżnia się przy tym zarówno funkcje postępowania administracyjnego, jak i funkcje prawa postępowania administracyj- nego. Wśród funkcji postępowania administracyjnego wyodręb- nia się: 1) „zapewnienie realizacji materialnego prawa administracyjnego”4, 2) ochronę interesu indywidualnego i społecznego, 3) funkcję organizatorską, usprawniającą działalność organów, funk- cję demokratyzacji i funkcję wychowawczą5. W zakresie funkcji prawa o postępowaniu administracyjnym wy- różnia się funkcje w ramach porządku prawnego, do których zalicza się funkcję służebną wobec prawa materialnego i ustrojowego, a tak- że funkcje w płaszczyźnie społecznie pożądanych efektów działania tegoż prawa6. Za najważniejszą w płaszczyźnie społecznie pożądanych efektów działania przedstawiciele doktryny uznają funkcję ochronną, którą można nazwać również funkcją gwarancyjną ze względu na stwo- rzony system gwarancji zapewniających ochronę interesu indywidu- alnego i interesu społecznego oraz porządku prawnego7. Ochrona interesu indywidualnego w postępowaniu jest ujmowana na dwóch płaszczyznach jako: 1) ochrona praw jednostki w postępowaniu oraz 2) obowiązek ochrony – przez organ prowadzący postępowanie – interesu indywidualnego w konkretnej sprawie administracyjnej. Ochrona praw jednostki w postępowaniu jest zagwarantowana już w zasadach ogólnych postępowania administracyjnego, gdzie 3 Prezentacji tych poglądów dokonują K. Jandy-Jendrośka, J. Jendrośka, System ju- rysdykcyjnego postępowania administracyjnego, w: System prawa administracyjnego, t. III, red. T. Rabska, J. Łętowski, Wrocław 1978, s. 139, cyt. za: B. Adamiak, w: B. Ada- miak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 18. 4 Por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, ibidem, s. 18. 5 Ibidem. 6 Ibidem, s. 20–21. 7 Ibidem, s. 25–28. 18 I. Zagadnienia wstępne wskazuje się na prawo strony do informacji oraz do czynnego udziału w postępowaniu, a następnie jest uzupełniana przez dalsze przepisy k.p.a. dające stronie między innymi prawo wglądu do akt oraz prawo do złożenia odwołania od decyzji organu załatwiają- cego sprawę. Najszerzej kwestię ochrony interesu indywidualnego reguluje usta- wodawca w treści art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organ administru- jący ma, z jednej strony, obowiązek uwzględniania z urzędu interesu strony, nazwanego tu „słusznym interesem obywateli”, a z drugiej strony jest obowiązany wyważyć go z interesem społecznym. Pojęcie „słuszny interes obywateli” nie zostało ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że jego treść nadaje organ orzekający, który rozpatrując i rozstrzygając sprawę administracyjną, musi mieć na względzie, że chodzi o „słuszne interesy”8. Funkcja ochronna interesu społecznego przejawia się w wielu ko- deksowych instytucjach procesowych. Samo pojęcie „interes społecz- ny” (a w postępowaniu podatkowym „interes publiczny”) również nie zostało ustawowo zdefiniowane, czego efektem jest konieczność nadania mu treści przez organ załatwiający sprawę administracyjną9. Jest to o tyle istotne, że w art. 7 k.p.a. ustawodawca zestawia interes społeczny z interesem indywidualnym. Z reguły interes indywidual- ny nie pokrywa się z interesem społecznym. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że „istnieją trzy możli- wości w relacjach zachodzących między interesem indywidual- nym a interesem społecznym: a) mogą się one pokrywać, identy- fikować; b) interes indywidualny może być społecznie obojętny; c) interesy te mogą być sprzeczne, nawzajem się znosić”10. Dyrektywę ustawodawcy można więc określić jako polecenie, skie- rowane do organów administracji, starania się o zharmonizowanie 8 B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyj- nego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 75 i n. 9 M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, War- szawa 1986, s. 120. 10 I. Wajnes, Ochrona praw i interesów jednostki w postępowaniu administracyjnym, Wilno 1939, s. 17–18, cyt. za: B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 27. 2. Funkcje postępowania administracyjnego 19 obu tych momentów – interesu społecznego i interesu jednostki”11. W razie zatem, gdy w sprawie wystąpi sprzeczność między intere- sem społecznym a interesem indywidualnym, organ jest obowiązany wyważyć słuszny interes w sprawie, nie dając przewagi interesowi społecznemu. Funkcja porządkująca prawa postępowania administracyjnego spro- wadza się do uporządkowania i usystematyzowania działań podejmo- wanych przez wszystkie podmioty postępowania. Przepisy proceso- we wyznaczają bowiem kolejność oraz regulują ciąg poszczególnych czynności procesowych. I tak przyjmuje się, że postępowanie admi- nistracyjne składa się z kilku faz: przygotowania, wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, orzekania i wykonania decyzji. W zależności od rodzaju sprawy, owe fazy będą trwały dłużej bądź krócej, jednakże istotne jest, aby organ administracyjny pamiętał o konieczności zre- alizowania odpowiednich czynności na każdym etapie postępowania. Jednocześnie podkreśla się, że prawo postępowania administracyjnego, nakładając obowiązek podjęcia określonych czynności procesowych oraz wyznaczając ich kolejność, ma istotne znaczenie dla zagwaran- towania jednolitości działania organów orzekających, niezależnie od rodzaju sprawy będącej przedmiotem postępowania12. Funkcja instrumentalna prawa postępowania administracyjnego może być pojmowana w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, jako ka- talog instrumentariów (narzędzi) przysługujących poszczególnym pod- miotom w toku postępowania, a czasem nawet przed jego wszczęciem (np. jako sama możliwość skutecznego wszczęcia postępowania). Inne instrumenty będzie posiadał organ prowadzący postępowanie, inne bowiem na nim spoczywają zadania, a inny katalog uprawnień będzie przysługiwał stronom, podmiotom na prawach strony czy też świad- kom bądź biegłym. Po drugie, można w kategoriach instrumentu do osiągnięcia celu postępowania postrzegać całe prawo o postępowaniu administracyjnym, które kształtuje ciąg czynności jako celowe i sku- teczne narzędzie do efektywnego osiągnięcia celu procesu13. 11 S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, PiP 1961, nr 12, s. 891 i 893, cyt. za: B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, kom. do art. 7. 12 B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 29. 13 Por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006, s. 23. 20 I. Zagadnienia wstępne Istota postępowania administracyjnego charakteryzuje się również jego celem, który powinien przyświecać organowi prowadzącemu postępowanie. Użycie pojęcia „cel postępowania administracyjne- go” jest oczywiście pewnym uproszczeniem, gdyż – z oczywistych względów – cel może mieć tylko człowiek podejmujący określone działanie, nie może go mieć zaś samo działanie14. Przez tak rozumia- ny cel postępowania będziemy rozumieć pewne skutki działalności ludzkiej, podejmowanej w konkretnym postępowaniu. I tak, celem podstawowym postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną, zgodnej z prawem ustrojowym, materialnym i procesowym. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ administracji publicznej – zgodnie z za- sadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) – podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania spra- wy, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest spra- wa administracyjna. Ustawodawca pojęciem „sprawa” posługuje się w k.p.a. w wielu znaczeniach, nigdzie go nie definiując15. W związku z tym, w zależności od sytuacji jest ono różnie interpretowane. W lite- raturze przyjmuje się, że „przez sprawę administracyjną w postępowa- niu administracyjnym rozumiemy pewną konkretną sytuację życiową, w której interes indywidualny i interes społeczny mają znaleźć wyraz na podstawie prawa administracyjnego w formie władczego rozstrzyg- nięcia po przeprowadzeniu określonego postępowania”16. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia, w orzecznictwie przyjęto, że sprawą administracyjną jest przewidziana w przepisach pra- wa materialnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego17. Konkre- 14 Zagadnienie to podkreśla Z. Ziembiński, O pojmowaniu celu, zadania, roli i funkcji prawa, PiP 1987, nr 12, s. 17. 15 Analizę występowania pojęcia „sprawa” na gruncie Kodeksu postępowania ad- ministracyjnego przeprowadził T. Woś. Por. T. Woś, Pojęcie „sprawy” w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, „Acta Universitatis Wratislaviensis” nr 1022, Prawo CL VII, s. 329 i n. 16 K. Jandy-Jendrośka, J. Jendrośka, System jurysdykcyjnego..., s. 195–196. 17 Wyrok NSA z 24 września 1999 r., III SA 7166/98, III SA 7167/98, III SA 7168/98, LexPolonica nr 345071. 2. Funkcje postępowania administracyjnego 21 tyzacji tej dokonują organy administracji publicznej w rozumieniu k.p.a. (o których będzie mowa w następnym punkcie) w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych roz- strzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Indywidualny charakter sprawy oznacza wskazanie ustawodawcy na konkretność imiennie określonego podmiotu oraz konkretność jego praw i obo- wiązków rozstrzyganych w drodze decyzji. Z tego, że sprawa admi- nistracyjna ma charakter indywidualny, nie wynika jeszcze, że może być ona rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Ustawodawca prze- widuje bowiem wyłączenia w zastosowaniu przepisów k.p.a. (art. 3) powodujące, że konieczne będzie zastosowanie odrębnych procedur pozwalających na załatwienie wskazanych w tym przepisie spraw. Obok ogólnego postępowania administracyjnego, ustawodawca ure- gulował w k.p.a. także postępowanie w sprawach wydawania za- świadczeń, które wszczyna się w celu uzyskania potwierdzenia ist- nienia lub nieistnienia określonego stanu faktycznego lub prawnego. Załatwienie sprawy następuje tu bądź przez wydanie zaświadczenia, bądź też postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia lub od- mowie wydania zaświadczenia wnioskowanej treści. Zaświadczenie charakteryzuje się tym, że nie wywołuje wprost bez- pośrednich skutków prawnych w sferze praw i obowiązków adre- sata, stanowiąc jedynie urzędowe potwierdzenie istniejącego – na dzień jego wydania – stanu faktycznego lub prawnego. Z wnioskiem o wydanie zaświadczenia może wystąpić każdy, kto ma interes prawny w jego uzyskaniu, zaś obowiązanym do jego wyda- nia jest organ administracji publicznej, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przedmiotem postępowania w sprawach skarg i wniosków może być ochrona faktycznego i prawnego interesu indywidualnego oraz społecznego, a także kontrola prawidłowości funkcjonowania admi- nistracji publicznej. Załatwienie skargi lub wniosku – podobnie jak ma to miejsce w postępowaniu w sprawach wydawania zaświadczeń – nie wywołuje bezpośrednio żadnych skutków prawnych w sferze praw lub obowiązków skarżącego (wnioskującego). Uznając skargę (wniosek) za uzasadnioną, organ dokonuje jej prawnej kwalifikacji, 22 I. Zagadnienia wstępne tzn. ustala tryb załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi lub wniosku. Tym samym należy wyraźnie odróżnić załatwienie skar- gi (wniosku) od załatwienia sprawy stanowiącej przedmiot skargi (wniosku), których rozpatrzenie i rozstrzygnięcie następuje w odręb- nym postępowaniu. Prawo do składania skarg i wniosków ma charakter powszechny i nie wymaga spełnienia wymogów formalnych warunkujących ich sku- teczność. Skarga lub wniosek mogą stanowić podstawę do wszczę- cia postępowania administracyjnego (art. 233), materiał podlegający rozpatrzeniu w toku tego postępowania (art. 234) lub spowodować wszczęcie postępowania mającego na celu weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 235). Przykłady 1. Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nastę- puje w drodze decyzji administracyjnej, przy zastosowaniu prze- pisów k.p.a. (art. 61 ust.1 pkt 1–5 u.p.z.p.). 2. Przyznanie bądź odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 3 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych18). 3. Przyznanie, ograniczanie, odmowa lub cofnięcie świadczeń z po- mocy społecznej odbywa się na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, zaś w sprawach tam nieuregulowanych, za- stosowanie mają przepisy k.p.a. (art. 14 u.p.s.). 4. Usunięcie pojazdu mechanicznego z drogi w sytuacji, gdy utrud- nia on prowadzenie akcji ratowniczej, następuje w wyniku wyda- nia decyzji o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi, któ- rą podejmuje osoba kierująca akcją ratowniczą (art. 130a ust. 3 i 4 u.p.r.d.). 5. Nie jest sprawą administracyjną sprawa dotycząca najmu lokali mieszkalnych lub zamiany takich lokali – nie podlegają one wład- czej kompetencji organów administracji publicznej. Jest to bowiem żądanie dotyczące ukształtowania prawa do lokalu mieszkalnego według najmu, co jest sprawą ze stosunków z zakresu prawa cy- wilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c. Ponadto w obowiązującym 18 Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Postępowanie administracyjne. Ćwiczenia
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: