Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00217 004777 15203180 na godz. na dobę w sumie
Postępowanie cywilne. Kazusy - ebook/pdf
Postępowanie cywilne. Kazusy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 334
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-326-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Obowiązkowa publikacja każdego Aplikanta!
Postępowanie cywilne. Kazusy
to publikacja, która zawiera opisy przykładowych stanów faktycznych oraz pytania wraz z odpowiedziami i wzorami z zakresu postępowania cywilnego (z uwzględnieniem sposobu konstruowania apelacji), pozwalające na dokładne przygotowanie się do egzaminów końcowych dla aplikantów radcowskich i adwokackich.
Książka została opracowana w sposób uwzględniający problemy praktyczne, z jakimi może się zetknąć radca prawny i adwokat w toku sprawy cywilnej. W udzielanych odpowiedziach znajdują się odesłania do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, praktyki sądowej, a także do poglądów doktryny.
Drugie wydanie książki uwzględnia nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381). Wobec pojawiających się nowych problemów w praktyce, część kazusów została zastąpiona nowymi, część jedynie uaktualniona, a część zmieniona tak, aby uwzględnić najnowsze poglądy wyrażane w orzecznictwie.
Materiały wykorzystane w książce są efektem wieloletniej pracy Autorki z aplikantami radcowskimi i adwokackimi w ramach aplikacji organizowanej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych oraz Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie.
Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla aplikantów radcowskich i adwokackich, ale może być pomocna w nauce także aplikantom sądowym i studentom.
Małgorzata Manowska jest doktorem habilitowanym nauk prawnych, sędzią Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Postępowanie cywilne Małgorzata Manowska Kazusy Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Katarzyna Gierłowska Opracowanie redakcyjne: Beata Gierasimowicz Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka Fotografie na okładce: Fotolia © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorki i wydawcy. ISBN 978-83-7806-326-1 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Wydanie drugie, Warszawa 2012 Skład i łamanie: Bez Erraty, Lublin; druk i oprawa: Semafic, Warszawa Druk ukończono w kwietniu 2012 roku Spis treści 9 Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 KAZUS 1. Odsetki jako przedmiot sporu – właściwość miejscowa przemienna – kumulacja roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . 13 KAZUS 2. Wartość przedmiotu sporu w sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się – właściwość miejscowa przemienna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 KAZUS 3. Wartość przedmiotu sporu w sprawach o eksmisję – kwalifikacja spraw o eksmisję do postępowania uproszczonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 KAZUS 4. Wyłączenie sędziego w aspekcie pojęcia rozpoznania sprawy w instancji niższej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 KAZUS 5. Wyłączenie sędziego w aspekcie ponownego rozpoznania sprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 KAZUS 6. Brak zdolności procesowej osoby fizycznej . . . . . . . . . . 44 KAZUS 7. Brak w składzie organów jednostki organizacyjnej . . . . . 48 KAZUS 8. Zasady formułowania żądania pozwu o zasądzenie świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 KAZUS 9. Zasady formułowania żądania pozwu w sprawach o ukształtowanie stosunku prawnego – stwierdzenie obowiązku zawarcia umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 KAZUS 10. Zasady formułowania żądania pozwu w sprawach o ukształtowanie stosunku prawnego – zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 KAZUS 11. Zasady formułowania żądania pozwu w sprawach o naruszenie posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 6 Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 12. Forma pełnomocnictwa i innych dokumentów potwierdzających prawo reprezentowania strony – pełnomocnictwo jako brak formalny pozwu . . . . . . . . 69 KAZUS 13. Forma pełnomocnictwa i innych dokumentów potwierdzających prawo reprezentowania strony – pełnomocnictwo jako brak formalny apelacji. . . . . . . . 71 KAZUS 14. Czynności materialnoprawne dokonywane przez pełnomocnika procesowego – ugoda . . . . . . . . . . . . . 78 KAZUS 15. Czynności materialnoprawne dokonywane przez pełnomocnika procesowego – potrącenie – zarzut potrącenia – postępowanie nakazowe . . . . . . . . . . . . . 83 KAZUS 16. Czynności materialnoprawne dokonywane przez pełnomocnika procesowego – potrącenie – zarzut potrącenia – postępowanie uproszczone – postępowanie nakazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 KAZUS 17. Wygaśnięcie stosunku pełnomocnictwa – skuteczność wypowiedzenia pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . KAZUS 18. Zakres pełnomocnictwa a prawo do wniesienia skargi kasacyjnej; pełnomocnictwo ustanowione z urzędu . . . . . KAZUS 19. Pełnomocnictwo – zasady dokonywania jednoczesnego 95 99 czynności procesowej przez pełnomocnika i mocodawcę . . 103 KAZUS 20. Zmiana powództwa a dopuszczalność kumulacji roszczeń . 106 KAZUS 21. Jakościowa zmiana powództwa w aspekcie właściwości sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 KAZUS 22. Ilościowa zmiana powództwa w aspekcie stabilizacji właściwości sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 KAZUS 23. Zmiana powództwa a postępowanie odrębne . . . . . . . . 110 KAZUS 24. Instytucja przywrócenia terminu – orzeczenia kończące postępowania w sprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 KAZUS 25. Instytucja przywrócenia terminu – przesłanki przywrócenia terminu – termin do wnoszenia środków zaskarżenia . . . 128 KAZUS 26. Instytucja przywrócenia terminu – kontrola prawidłowości przywrócenia terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 KAZUS 27. Postępowanie nakazowe – przeszkody wydania nakazu zapłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 KAZUS 28. Postępowanie nakazowe – braki formalne pozwu – forma dokumentów w postępowaniu nakazowym . . . . . . . . . . 143 KAZUS 29. Postępowanie uproszczone – wymagania formalne pozwu, dopuszczalność kumulacji roszczeń, zwrot pozwu . . . . . 151 Spis treści 7 KAZUS 30. Prezentowanie materiału dowodowego; dyskrecjonalna władza sędziego; zarzut przedawnienia; zarzut potrącenia 155 KAZUS 31. Prezentowanie materiału dowodowego; dyskrecjonalna władza sędziego; system pouczeń; pisma przygotowawcze 158 KAZUS 32. Wyrok wstępny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 KAZUS 33. Wyrok częściowy – moc wiążąca wyroków – powaga rzeczy osądzonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 KAZUS 34. Brak rozstrzygnięcia sądu o całości powództwa – uzupełnienie wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 KAZUS 35. Dobór środka zaskarżenia do formy rozstrzygnięcia sądu – dopuszczalność zaskarżenia rozstrzygnięcia o kosztach procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 KAZUS 36. Dobór środków zaskarżenia do formy rozstrzygnięcia sądu w aspekcie zachowania terminu do zaskarżenia orzeczenia 185 KAZUS 37. Dobór środków zaskarżenia do formy rozstrzygnięcia sądu w kontekście zaskarżenia do Sądu Najwyższego . . . . . . . 187 KAZUS 38. Współuczestnictwo procesowe – prawomocność orzeczeń – klauzula wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 KAZUS 39. Współuczestnictwo procesowe – prawomocność orzeczeń – skutek zaskarżenia wyroku przez jednego ze współuczestników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 KAZUS 40. Współuczestnictwo procesowe – uprawnienia współuczestników w procesie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 KAZUS 41. Interwencja uboczna – uprawnienia interwenienta . . . . . 208 KAZUS 42. Kumulacja roszczeń w apelacji – opłaty sądowe od apelacji – przesłanki odrzucenia apelacji . . . . . . . . . 213 KAZUS 43. Wartość przedmiotu zaskarżenia. Obowiązek wskazania w przypadku roszczeń o świadczenie pieniężne i ich kumulacji z innymi roszczeniami majątkowymi . . . . 217 KAZUS 44. Wartość przedmiotu zaskarżenia. Obowiązek wskazania w przypadku roszczeń o świadczenie pieniężne i ich kumulacji z innymi roszczeniami majątkowymi. Odsetki jako wartość przedmiotu zaskarżenia . . . . . . . . 219 KAZUS 45. Zakres zaskarżenia i wnioski apelacji w przypadku rozstrzygnięcia sprawy uprzednio w postępowaniu nakazowym. Zaskarżanie kosztów procesu . . . . . . . . . . 225 KAZUS 46. Braki formalne apelacji – forma odpisów pism procesowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 8 Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 47. Formułowanie zarzutów apelacji – przesłanki odroczenia rozprawy, zastrzeżenie do protokołu – nieważność postępowania; wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 KAZUS 48. Formułowanie zarzutów apelacji – przesłanki odroczenia rozprawy – zastrzeżenie do protokołu – tzw. inne naruszenia prawa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . 237 KAZUS 49. Formułowanie zarzutów apelacji – ocena materiału dowodowego – naruszenia prawa procesowego . . . . . . . 244 KAZUS 50. Konstrukcja apelacji – elementy apelacji jako pisma procesowego – formułowanie zarzutów apelacji – różnice pomiędzy zarzutami naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 KAZUS 51. Zarzuty apelacji. Błędna wykładnia oświadczeń woli stron 265 KAZUS 52. Wartość przedmiotu zaskarżenia – obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach spełniających niektóre przesłanki określone w art. 1261 § 1 k.p.c. – tryb badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 KAZUS 53. Kumulacja roszczeń a dopuszczalność skargi kasacyjnej . . 280 KAZUS 54. Sąd właściwy do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . 284 KAZUS 55. Dopuszczalność skargi kasacyjnej i zażalenia do Sądu Najwyższego oraz do innego składu sądu drugiej instancji 288 KAZUS 56. Wymagania skargi kasacyjnej – przesłanki odrzucenia skargi kasacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 KAZUS 57. Prawomocność wyroków – powaga rzeczy osądzonej – art. 192 pkt 3 k.p.c. – nadanie klauzuli wykonalności w trybie art. 788 k.p.c. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 KAZUS 58. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu . . . . . . . . . . . . . . . . 311 KAZUS 59. Skarga o wznowienie postępowania . . . . . . . . . . . . . . 316 KAZUS 60. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych . . . . . . . . . 326 KAZUS 61. Zasady ponoszenia opłat sądowych w aspekcie wniosku o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych . . . . . . . 329 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336 Wykaz skrótów – Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Biul. SN k.c. k.p.c. Lex LexPolonica MoP OSA OSNAPiUS OSNC OSNP OSP OSPiKA OTK-A PiP SA SN u.k.s.c. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Serwis Prawniczy LexisNexis – „Monitor Prawniczy” – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; Zbiór Urzędowy, Seria A – „Państwo i Prawo” – Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy – ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) Słowo wstępne Oddaję w ręce Czytelników drugie wydanie książki przeznaczonej przede wszystkim dla aplikantów radcowskich i adwokackich. Może ona być pomocna w nauce także aplikantom sądowym i studentom. Zawiera ona kazusy z zakresu postępowania cywilnego (z uwzględnie- niem sposobu konstruowania apelacji), pozwalające na pełne przygo- towanie się do egzaminów końcowych. Kazusy opracowane zostały w sposób uwzględniający problemy prak- tyczne, z jakimi może zetknąć się radca prawny i adwokat w toku spra- wy cywilnej. Dlatego też w udzielanych odpowiedziach bardzo często znajdują się odesłania do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz praktyki sądowej, natomiast do poglądów doktry- ny tylko wtedy, gdy rozwiązanie konkretnego problemu nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w orzecznictwie. Należy również zwrócić uwagę, że na tym poziomie edukacji często nie jest możliwe wskaza- nie jednej konkretnej odpowiedzi. Zależy ona bowiem od przyjętej linii orzecznictwa sądów, która może ulegać zmianie. W takich przypad- kach w rozwiązaniu kazusów wskazano kilka sposobów postępowania, w zależności od poczynionych założeń. Drugie wydanie książki uwzględnia nowelizację wprowadzoną do Ko- deksu postępowania cywilnego ustawą z 16 września 2011 r. o zmia- nie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381). Część kazusów, wobec pojawiają- cych się nowych problemów w praktyce, zostało zastąpionych nowy- mi, część została jedynie uaktualniona, a część zmieniona tak, aby uwzględnić najnowsze poglądy wyrażane w orzecznictwie. 12 Objętość pracy uniemożliwiła poruszenie wszystkich zagadnień zwią- zanych z problematyką postępowania cywilnego. Większość instytucji procedury cywilnej bowiem zasługuje na odrębną monografię i siłą rzeczy nie mogły one być dostatecznie szczegółowo przedstawione w  niniejszym opracowaniu. Dlatego położono nacisk na te zagadnie- nia, które najczęściej wywołują problemy w praktyce. Materiały wykorzystane w książce są efektem wieloletniej pracy z apli- kantami radcowskimi i adwokackimi w ramach aplikacji organizowa- nej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie oraz Okręgo- wą Radę Adwokacką w Warszawie. Tą drogą w dalszym ciągu dziękuję aplikantom, z którymi miałam okazję prowadzić zajęcia z postępowania cywilnego. Ich dociekliwość, zainteresowanie przedmiotem i chęć rozwiązywania problemów stano- wią istotny wkład w powstanie tej książki. Życzę wszystkim aplikantom pomyślnego zdania egzaminów końco- wych oraz godnego wykonywania zawodu, który jest przecież służbą drugiemu człowiekowi. Do zobaczenia na sali rozpraw. Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 1. Odsetki jako przedmiot sporu – właściwość miejscowa przemienna – kumulacja roszczeń ABC Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie prowa dząca działalność gospodarczą (hurtownię) wnosi o  zasą- dzenie od Andrzeja Nowaka i Jana Kowal skiego – wspólników spółki cywilnej – kwot: 1) 40 000 zł, jako odsetek z tytułu faktury nr 1/11 zapłaconej z opóź- nieniem; 2) 30 000 zł, jako roszczenia głównego z tytułu faktury nr 15/11 nie- zapłaconej przez pozwanych; 3) 8000 zł, jako odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie faktury nr  15/11 za okres od dnia wymagalności płatności tej faktury do dnia wniesienia pozwu; 4) 7000 zł, jako odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie faktury nr 12/10 zapłaconej przez pozwanych z opóźnieniem; 5) 5000 zł, jako roszczenia głównego z tytułu faktury nr 28/10 nieza- płaconej przez pozwanych – wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty; 6) 60 000 zł tytułem zwrotu pożyczki udzielonej Andrzejowi Nowako- wi i Janowi Kowalskiemu. Kwoty 40 000 zł, 30 000 zł, 8000 zł, 7000 zł oraz 5000 zł objęte po- zwem dochodzone są tytułem zapłaty ceny za sprzedane przez ABC Spółkę z o.o. na rzecz Jana Kowalskiego i Andrzeja Nowaka, w ramach prowadzonej przez strony działalności gospodarczej, materiały bu- dowlane. Kwota 60 000 zł wynika z obowiązku zwrotu przez pozwa- 14 nych pożyczki niezwiązanej z prowadzeniem działalności gospodarczej przez którąkolwiek ze stron. Jan Kowalski i Andrzej Nowak prowadzą zakład główny w Otwocku, a mieszkają w Łodzi. Ani w umowie sprze- daży, ani pożyczki nie sprecyzowano miejsca wykonania zobowiązania. Pytanie Do którego sądu ABC Spółka z o.o. w Warszawie powinna wnieść pozew? Wartość przedmiotu sporu musi zostać obliczona odrębnie dla sprawy gospodarczej podlegającej roz- poznaniu w postępowaniu zwykłym, dla sprawy gospodarczej podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczo- nym oraz dla sprawy cywilnej podlegającej rozpoznaniu w postępowa- niu zwykłym. W pierwszym przypadku wartość przedmiotu sporu wy- nosi 70 000 zł, a sprawa obejmująca roszczenia wymienione w pkt 1, 2 i 3 powinna zostać wytoczona przed sądem rejonowym sądem gospo- darczym. Roszczenia wymienione w pkt 4 i 5 podlegają rozpoznaniu w osobnych sprawach w postępowaniu uproszczonym przez sąd rejo- nowy gospodarczy. Pozew o roszczenie wymienione w pkt 6 powinien zostać wniesiony do sądu rejonowego, wydziału cywilnego. Właściwy miejscowo może być sąd w Łodzi według właściwości ogól- nej jako sąd miejsca zamieszkania pozwanych. Sprawa o roszczenia wymienione w pkt 1, 2, 3, 4 i 5 może być wytoczona także przed sądem rejonowym w Warszawie jako sądem, na którego obszarze właściwości położony jest zakład główny pozwanych (Otwock) jako też sądu, w  okręgu którego położona jest siedziba powoda. Również sprawa o zasądzenie kwoty wymienionej w pkt 6 może być wszczęta przed sądem rejonowym w Warszawie (wydział cywilny) jako sądem miejsca siedziby powoda. Sprawa opisana w kazusie jest sprawą o zasądzenie świadczenia pieniężnego. Ustawodawca nie przewidział dla tej kategorii spraw, co opisana w kazusie, właściwości rzeczowej sądu okręgowego bez względu na wartość przedmiotu sporu. Stosownie zatem do art. 17 Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 1. Odsetki jako przedmiot sporu – właściwość miejscowa... 15 pkt  4  k.p.c. właściwość rzeczowa sądu w takiej sprawie uzależniona jest od wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z tym przepisem do właś- ciwości sądów okręgowych należą sprawy o prawa majątkowe, w któ- rych wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 000 zł, oprócz spraw o  alimenty, o naruszenie posiadania i o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami oraz spraw o uzgodnienie treści księ- gi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a także spraw rozpo- znawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c. w sprawach o roszczenia pieniężne, zgło- szone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu. Stosownie do art. 21 k.p.c., jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość. Od tej skumulowanej wartości zależy wówczas właściwość sądu, o ile ku- mulacja jest w ogóle dopuszczalna. Kwestię dopuszczalności łączenia roszczeń reguluje art. 191 k.p.c. Według tego przepisu powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się one do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze względu na ogólną wartość roszczeń, a ponadto – gdy roszczenia są różnego rodzaju – o tyle tylko, o ile dla któregokolwiek z tych roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne ani też nie zachodzi niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu. Badanie dopuszczalności kumulacji przedmiotowej wymaga prześle- dzenia poniższego schematu. Schemat badania dopuszczalności kumulacji przedmiotowej 1. Wymaganie tego samego trybu postępowania – przez tryb postępo- wania należy rozumieć proces i postępowanie nieprocesowe. 2. Jeżeli oba roszczenia podlegają rozpoznaniu w tym samym trybie, w dalszej kolejności należy zbadać, czy dla któregokolwiek z roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne. Zakaz dotyczy łączenia rosz- czenia rozpoznawanego w postępowaniu zwykłym z roszczeniem rozpo- znawanym w postępowaniu odrębnym oraz roszczeń, z których każde podlega rozpoznaniu w różnych postępowaniach odrębnych, np. roszcze- 16 nie petytoryjne z posesoryjnym. W wyniku nowelizacji Kodeksu postępo- wania cywilnego wprowadzonej z dniem 3 maja 2012  r. zlikwidowane zostało postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych. 3. Jeżeli nie zachodzą przesłanki negatywne z pkt 2, w dalszym ciągu należy ustalić, czy dla któregokolwiek z roszczeń nie jest przewidziana właściwość innego sądu w oparciu o kryterium niezależne od war- tości przedmiotu sporu. Roszczenia jednego rodzaju to te, które nale- żą do jednego rodzaju postępowania (zwykłego lub odrębnego), i dla których oznaczenie właściwości rzeczowej sądu zostało oparte na tych samych przesłankach związanych z rodzajem spraw. O właściwości sądu decyduje wówczas ogólna wartość roszczeń (zob. postanowienie SN z 17 lutego 1964 r., II CZ 6/64, OSPiKA 1965, nr 3, poz. 62). Za „sąd niewłaściwy” w rozumieniu art. 191 k.p.c. należy uznać również sąd (wydział) gospodarczy w opozycji do sądu (wydziału) cywilnego. Wprawdzie z dniem 3 maja 2012 r. zlikwidowane zostało postępowa- nie odrębne w sprawach gospodarczych. Sprawy gospodarcze rozpo- znawane są jednak w dalszym ciągu przez wyspecjalizowane jednostki organizacyjne sądów, stosownie do art. 1 i 2 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. Nr  33, poz.  175 ze zm.). Jeśli zatem jedno z roszczeń na podstawie właści- wości funkcjonalnej podlega rozpoznaniu przez sąd cywilny, a  inne przez sąd gospodarczy, kumulacja nie jest dopuszczalna. Roszczeniami różnego rodzaju są również te, dla których zastrzeżo- na jest właściwość wyłączna tylko sądu rejonowego bądź tylko sądu okręgowego – bez względu na wartość przedmiotu sporu (postanowie- nie SA w Poznaniu z 21 marca 1996 r., III APz 2/96, OSA 1997, nr 1, poz.  1). Nie są uważane natomiast za różnorodzajowe te roszczenia, które z mocy przepisu szczególnego rozpoznawane są przez ten sam sąd, np. na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.c. Objęcie jednym pozwem rosz- czeń różnego rodzaju dopuszczalne jest w tych wypadkach, w których na podstawie przesłanek decydujących o właściwości rzeczowej sądu właściwość ta dla każdego z dochodzonych roszczeń będzie taka sama, tzn. albo będzie właściwy sąd rejonowy, albo sąd okręgowy. 4. Jeżeli kumulacji podlegają roszczenia należące do tego samego postępowania odrębnego (np. nakazowego), należy zbadać prze- Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 1. Odsetki jako przedmiot sporu – właściwość miejscowa... 17 słanki wymienione w pkt 3 oraz, czy w danym rodzaju postępowania nie istnieje przepis szczególny zakazujący kumulacji roszczeń, np. art. 5053 k.p.c. 5. W każdym wypadku kumulacji roszczeń należy ustalić, czy dany sąd jest miejscowo właściwy dla wszystkich roszczeń oraz czy są one skierowane przeciwko temu samemu pozwanemu. Jeśli kumulacja roszczeń nie jest dopuszczalna, podlegają one rozdzie- leniu i w zależności od sytuacji: 1) rozpoznawane są przez ten sam sąd, ale jako sprawy oddzielne; 2) dochodzi do przekazania jednej ze spraw do sądu właściwego do jej rozpoznania. W stanie faktycznym opisanym w kazusie nie podlega kumulacji rosz- czenie o zapłatę kwoty 5000 zł z tytułu faktury nr 28/10. Sprawa o to roszczenie powinna zostać rozpoznana w postępowaniu uproszczo- nym, stosownie do art. 5051 pkt 1 k.p.c. Dotyczy to również roszczenia o zapłatę kwoty 7000 zł z tytułu faktury nr 12/10. Fakt, że powód do- chodzi od pozwanych wyłącznie odsetek, nie zmienia postaci rzeczy, że roszczenie w dalszym ciągu wynika z umowy sprzedaży. Z  uwagi na wartość tych roszczeń podlegają one rozpoznaniu w  postępowa- niu uproszczonym, ale w ramach osobnych spraw. Zgodnie bowiem z  art.  5051 pkt 1 k.p.c. rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym podlegają sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 000 zł. W myśl art. 5053 § 2 k.p.c. połączenie kilku roszczeń w jednym pozwie w postępowaniu uprosz- czonym jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wynikają z tej samej umowy lub umów tego samego rodzaju. Formalnie roszczenia dotyczące kwot 5000 zł i 7000 zł spełniają kryterium określone w powołanym prze- pisie, jednak ich połączenie spowodowałoby przekroczenie pułapu wartościowego wskazanego w art. 5051 pkt 1 k.p.c. Przepis ten nie wy- łącza natomiast ze swojego zakresu zastosowania kumulacji roszczeń. Z drugiej strony postępowanie uproszczone jest postępowaniem odręb- nym obligatoryjnym i nie jest dopuszczalne jego pominięcie za pomocą zabiegu kumulacji. Z tego również względu roszczenia o zapłatę kwot 5000 zł i 7000 zł nie mogłyby być rozpoznane łącznie z roszczeniami wymienionymi w pkt 1, 2 i 3. 18 Ponieważ powód dochodzi roszczenia głównego i odsetek, zachodzi konieczność przeprowadzenia analizy pod kątem art. 20 k.p.c., zgod- nie z którym do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, po- żytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Kwestię sposobu dochodzenia odsetek wyczerpująco wyjaśnił Sąd Naj- wyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 21 października 1997 r., III ZP 16/97 (OSNAPiUS 1998, nr 7, poz. 204). Sąd wskazał w niej najczęściej spotykane sposoby formułowania żądania odsetek: 1. Żądanie zasądzenia świadczenia głównego (kapitału) z odset- kami określonymi procentowo od świadczenia głównego od kon- kretnej daty, np. 5000 zł z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Taka sytuacja objęta jest dyspo- zycją art. 20 k.p.c. Odsetki dochodzone są wówczas obok roszczenia głównego. 2. Żądanie zasądzenia samych odsetek za zamknięty okres (wy- liczonych kwotowo lub niewyliczonych), np. w przypadku zapłaty świadczenia głównego po terminie płatności bez odsetek lub w przy- padku przeniesienia wierzytelności wyłącznie z tytułu odsetek. Taka sytuacja objęta jest dyspozycją art. 19 k.p.c. Odsetki nie są wówczas dochodzone obok roszczenia głównego, same stanowią roszczenie główne i wlicza się je do wartości przedmiotu sporu. 3. Żądanie zasądzenia świadczenia głównego i obok niego odse- tek wyliczonych kwotowo za pewien zamknięty okres. Świadczenie główne może być w takim wypadku żądane z odsetkami lub bez od- setek, ale nie żąda się odsetek od odsetek wyliczonych kwotowo, np. 5000 zł (roszczenie główne) z ustawowymi odsetkami od dnia wniesie- nia pozwu do dnia zapłaty oraz 400 zł (w dalszym ciągu świadczenie uboczne) jako odsetek od kwoty 5000 zł od konkretnego dnia do dnia wniesienia pozwu. Taka sytuacja objęta jest dyspozycją art.  20  k.p.c. Odsetki, które nie zostały poddane oprocentowaniu, w dalszym ciągu są świadczeniem ubocznym, niewpływającym na wartość przedmiotu sporu. 4. Żądanie zasądzenia świadczenia głównego i obok niego odsetek wyliczonych kwotowo za określony, zamknięty okres. Od odsetek Postępowanie cywilne. Kazusy KAZUS 1. Odsetki jako przedmiot sporu – właściwość miejscowa... 19 wyliczonych kwotowo żąda się odsetek, np. 5000 zł (roszczenie głów- ne) oraz 400 zł (jako odsetki od kwoty 5000 zł za okres od konkretne- go dnia do dnia wniesienia pozwu) z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Taka sytuacja objęta jest dyspozycją art. 21 k.p.c. Odsetki zostały poddane oprocentowaniu i przestały być dochodzone obok roszczenia głównego, same stając się roszczeniem głównym (odsetki przekształcają się w kapitał). Dochodzi więc do ku- mulacji roszczeń kwoty 5000 zł i kwoty 400 zł. 5. Żądanie zasądzenia świadczenia głównego, z którym zostały zsumowane odsetki za określony, zamknięty okres wraz z odset- kami od tak powiększonego świadczenia głównego (anatocyzm), np. 5000 zł (roszczenie główne) oraz 400 zł (odsetki od kwoty 5000 zł za okres od konkretnego dnia do dnia wniesienia pozwu), czyli 5400 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia za- płaty. Taka sytuacja objęta jest dyspozycją art. 21 k.p.c. Odsetki zo- stały wyliczone kwotowo, doliczone do roszczenia głównego i cała tak powstała suma poddana została oprocentowaniu. W stanie faktycznym opisanym w kazusie zachodzi kumulacja roszczeń. Roszczenie 1: 40 000 zł – jako odsetki od faktury 1/11 już zapłaconej; należność z tej faktury już została zapłacona, a więc odsetki nie są do- chodzone obok i same są roszczeniem głównym; wlicza się je zatem do wartości przedmiotu sporu. Roszczenie 2: 30 000 zł – roszczenie główne z tytułu faktury 15/11; zostaje wliczone do wartości przedmiotu sporu. Roszczenie 3: 8000 zł – jako odsetki od faktury 15/11 za okres od dnia wymagalności tej faktury do dnia wniesienia pozwu; odsetki nie zostały poddane oprocentowaniu, są więc w dalszym ciągu dochodzo- ne obok kwoty 30 000 zł, tyle że wyrażone zostały kwotowo; nie wli- cza się ich zatem do wartości przedmiotu sporu. Roszczenie 4: 7000 zł – jako odsetki od faktury nr 12/10 zapłaconej przez pozwanych; odsetki, które nie są dochodzone obok tego roszcze- nia głównego, w stosunku do którego zostały naliczone, same stają się
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Postępowanie cywilne. Kazusy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: