Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00199 004855 15200845 na godz. na dobę w sumie
Powstanie i rejestracja sp. z o. o. której umowę zawarto przy użyciu wzorca umowy (spółki s-24) - ebook/pdf
Powstanie i rejestracja sp. z o. o. której umowę zawarto przy użyciu wzorca umowy (spółki s-24) - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 348
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-369-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Z dniem 1.1.2012 roku weszły w życie przepisy umożliwiające powstanie i rejestrację spółki z o.o. przy użyciu wzorca umowy (spółki s-24). Po 7 latach obowiązywania regulacji należy odnotować jej sukces mierzony liczbą zawartych w ten sposób umów spółki z o.o. Nie jest tak bez przyczyny.

Skorzystanie z wzorca umowy spółki z o.o. stanowi wygodny instrument, dostępny dla wszystkich, którzy, chcąc rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, pragną jednocześnie zminimalizować związane z nią ryzyko gospodarcze i skorzystać z dobrodziejstwa zasłony kapitałowej bez sięgania po skomplikowaną strukturę spółki akcyjnej.

W monografii analizie prawnej zostały poddane regulacje i mechanizmy umożliwiające powstanie i rejestrację spółki s-24. Skonfrontowano treść przepisów prawa z budową i funkcjonowaniem systemu teleinformatycznego. Dokonano porównań między spółką z o.o., której umowę zawarto metodą tradycyjną, a spółką s-24. Wreszcie zbadano i opisano problemy, jakie pojawiają się w procesie rejestracji spółki s-24 przed sądem rejestrowym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek § 1. Pojęcie informatyzacji prawa Informatyzacja życia społecznego związana jest z kształtowaniem społe- czeństwa informacyjnego przygotowanego do użytkowania systemów infor- matycznych, komputerów i usług telekomunikacji w celu przesyłania i zdal- nego przetwarzania informacji1. Społeczeństwo informacyjne oparte jest nie tyle na samej wiedzy, co na sposobach jej pozyskania i przetwarzania za po- mocą nowych technologii2. Częścią tak pojętej informatyzacji jest informaty- zacja stanowienia i stosowania prawa. Informatyzacja prawa to proces elek- tronizacji, cyfryzacji i usieciowienia odnoszący się do całokształtu technolo- gicznie uwikłanych czynności i działań prawnych na każdym obszarze i etapie występowania prawa, począwszy od jego tworzenia, aż po egzekwowanie3. Konsekwencją rozwoju społeczeństwa informacyjnego jest poszerzenie przez aparat administracyjny państwa katalogu usług publicznych świadczo- nych w systemie teleinformatycznym. Opisane zjawisko wpływa na techniczną i organizacyjną warstwę obrotu prawnego. Zmiany dotyczą zarówno prawa materialnego, powodując wykształcenie się nowych sposobów i form dokony- wania czynności prawnych z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość, jak również prawa procesowego, w którym wykorzystuje się nowe technologie do usprawnienia przebiegu postępowania4. Upowszechnienie się instrumentów elektronicznego przetwarzania infor- macji sprzyja rozwojowi elektronicznego obrotu prawnego – a z nim – do wykształcenia prawa obrotu elektronicznego. Elektroniczny obrót prawny to całokształt czynności prawnych i faktycznych dokonywanych w postaci elek- 1 K. Flaga-Gieruszyńska, Nowe oblicza, s. 1. 2 J. Jankowski, Elektroniczny, s. 25. 3 J. Jankowski, Informatyka, s. 203. 4 K. Flaga-Gieruszyńska, Nowe oblicza, s. 2 i 3; zob. szerzej W.J. Kocot, Wpływ Internetu, s. 9−12, 47–49, 163 i n. 1 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek tronicznej, tj. z zastosowaniem elektronicznych nośników informacji oraz środków komunikacji elektronicznej. Nośnikiem informacji są przy tym przedmioty i urządzenia, za pomocą których możliwe jest zapisanie i później- sze odtworzenie danych (dyskietka, dysk, karty pamięci). Środki komunika- cji elektronicznej umożliwiają natomiast składanie i wymianę – udostępnia- nie, przekazywanie, doręczanie – oświadczeń woli i wiedzy w systemie infor- matycznym. Za przykład środków komunikacji elektronicznej mogą służyć: poczta elektroniczna, SMS, MMS, komunikatory internetowe, chaty, itp.5 Wyodrębniająca się dziedzina prawa stanowionego – prawa obrotu elek- tronicznego – ma sankcjonować istnienie elektronicznego obrotu prawnego. Prawo stanowione, z jednej strony, powinno wzmacniać i stymulować zjawiska pozytywne, związane z pojawieniem się nowych możliwości, a z drugiej strony, powinno zwalczać zjawiska niepożądane, związane głównie z zagrożeniami dla bezpieczeństwa obrotu prawnego. Z uwagi jednak na nieustanny rozwój no- wych technologii należy zakładać, że ustawodawstwo nie jest w stanie nadążyć za zmianami, jakie dokonują się w świecie cyfrowym. Stąd też przedstawia się różne podejścia do prawa nowych technologii: 1) podejście empiryczne, zgodnie z którym nowe regulacje powinny na bie- żąco reagować na zmieniającą się rzeczywistość; 2) podejście spekulatywne, które nakazuje przyjmowanie regulacji w miarę ogólnych i elastycznych, które „pomieszczą” zachodzące zmiany tech- nologiczne; 3) podejście pragmatyczne zakładające pozostawienie problemów nowych technologii praktyce oraz wykładni przepisów prawa tak, by umożli- wiały wpisanie nowych konstrukcji w zastane regulacje6. Specyfika zagadnień związanych z informatyzacją obrotu prawnego wy- maga współdziałania prawników i informatyków. Informatyzacja życia spo- łecznego wymaga umiejętności dostatecznego rozpoznania zjawisk i utrwa- lenia się niezbędnego poziomu świadomości, czego nie da się osiągnąć bez wiedzy specjalnej. Elektroniczny obrót prawny zakłada konieczność interdy- scyplinarnych badań oraz kształcenia w tym zakresie odpowiednich kadr7. Informatyzacją od strony naukowej zajmuje się informatyka prawnicza – dziedzina nauki, która za główny przedmiot badań przyjęła procesy groma- dzenia, systematyzowania, przetwarzania i wyszukiwania informacji o prawie, 5 J. Jankowski, Elektroniczny, s. 43–47, 69–78. 6 Tamże, s. 26–27. 7 Tamże, s. 28. 2 § 1. Pojęcie informatyzacji prawa jak również zajęła się zasadami tworzenia i funkcjonowania zasobów informa- cyjnych państwa oraz procesami informatyzacji procedur prawnych8. Zawę- żając zakres badawczy, należy w szczególności pochylić się nad informatyza- cją stosowania prawa, która odnosi się do: instytucji wymiaru sprawiedliwości (aspekt ustrojowy), procedur rozpoznawania spraw (aspekt procesowy) oraz rozpoznawanych stosunków prawnych (aspekt materialny)9. W ten obszar informatyzacji wpisuje się zjawisko informatyzacji prawa spółek – zarówno w aspekcie ustrojowego prawa spółek, jak również w aspek- cie procesowym, odnoszącym się do rejestracji spółek handlowych. W ostat- nim czasie zauważalne są dwa nurty informatyzacji ustrojowego prawa spółek: informatyzacja wykonywania praw korporacyjnych oraz informatyzacja po- wstania, zmiany i ustania stosunku prawnego spółki handlowej. Informaty- zacja praw korporacyjnych umożliwia udziałowcom spółek handlowych – wspólnikom bądź akcjonariuszom – wykonywanie części ich uprawnień kor- poracyjnych za pomocą nowoczesnych technologii elektronicznych. W pra- wie spółek została ona zainicjowana na szeroką, europejską skalę przyjęciem dyrektywy 2007/36/WE10 oraz dyrektywy 2011/35/UE11. Obie dyrektywy zo- stały – poprzez nowelizację KSH12 – implementowane do porządku krajowego, umożliwiając wykonywanie niektórych uprawnień akcjonariuszy w zakresie prawa głosu oraz udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, a także w za- kresie pozyskiwania niektórych danych w procesie łączenia spółek za pomocą środków komunikacji elektronicznej13. Z kolei informatyzacja zawarcia, zmiany i rozwiązania umowy spółki han- dlowej umożliwia rozpoczęcie działalności gospodarczej w formie zorganizo- wanej, a następnie jej prowadzenie przy pomocy środków komunikacji elek- 8 G. Wierczyński, W. Wiewórkowski, Informatyka, s. 27. 9 J. Jankowski, Informatyka, s. 292. 10 Dyrektywa 2007/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11.7.2007 r. w sprawie wy- konywania niektórych praw akcjonariuszy spółek notowanych na rynku regulowanym (Dz.Urz. UE L 184, s. 17). 11 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/35/UE z 5.4.2011 r. dotycząca łączenia się spółek akcyjnych (Dz.Urz. UE L 110, s. 1) – dyrektywa zastąpiona Dyrektywą Parlamentu Euro- pejskiego i Rady (UE) 2017/1132 w sprawie niektórych aspektów prawa spółek (Dz.Urz. UE L 169, s. 46). 12 Chodzi o ustawę z 5.12.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2009 r. Nr 13, poz. 69) oraz ustawę z 19.8.2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1182). 13 Więcej na ten temat A. Niewęgłowski, „Informatyzacja”, s. 23–33; W.J. Kocot, Korzystanie, s. 392–414. 3 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek tronicznej. Informatyzacja tego obszaru prawa spółek – jak się okazuje – wykracza daleko poza samo zawarcie umowy spółki handlowej. Za pomocą celowo zbudowanego systemu teleinformatycznego umożliwia się również zmianę umowy spółki handlowej, dokonywanie niektórych czynności z za- kresu zarządzania spółką, a nawet zmianę struktury właścicielskiej. Utwo- rzona za pomocą systemu teleinformatycznego spółka staje się również sama uczestnikiem elektronicznego obrotu prawnego. Przy czym przez system tele- informatyczny w znaczeniu ogólnym należy rozumieć system informatyczny oparty na transmisji danych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. System informatyczny to zinformatyzowana część systemu informacyjnego, czyli pewnego zorganizowanego zespołu środków osobowych, rzeczowych, kapitałowych i innych, których funkcjonowanie przejawia się w zbieraniu, utrwalaniu, magazynowaniu, przechowywaniu, odnajdywaniu, komunikowa- niu i przetwarzaniu danych oraz informacji niezbędnych do podejmowania decyzji i ich realizacji. System informatyczny pozwala na organizację przetwa- rzania danych14. Dostęp do systemu teleinformatycznego obsługującego zawarcie umowy spółki handlowej możliwy jest dzięki sieci Internet15. Pod adresem interne- towym https://ekrs.ms.gov.pl znajduje się portal Ministerstwa Sprawiedliwo- ści, którego użytkownicy po zalogowaniu otrzymują dostęp do funkcjonalno- ści systemu teleinformatycznego umożliwiającego, m.in., założenie, rejestrację i obsługę spółki handlowej przy użyciu wzorca umowy lub wzorców uchwał (dalej: portal s-24). Stworzony system teleinformatyczny pozwala na zdalne dokonywanie czynności prawnych na odległość. Powstał on na skutek wdro- żenia przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektu budowy systemu usług elektronicznych eMS. Projekt zakładał stworzenie systemu teleinformatycz- nego wspierającego utrzymanie rejestrów publicznych, w ramach którego będą funkcjonować usługi elektronicznego obiegu składanych wniosków, wyszuki- warki danych zapisanych w rejestrze, a także zostaną opracowane mechani- 14 J. Jankowski, Elektroniczny, s. 79–87. 15 Poprzez pojęcie Internetu rozumie się ogólnoświatową, powszechnie dostępną i otwartą sieć transmisji danych, składającą się z niezliczonej liczby mniejszych, niezależnych od siebie sieci, umożliwiającą komunikację pomiędzy użytkownikami niezależnie od miejsca ich pobytu. Trans- misję danych umożliwia jednolity protokół TCP/IP, przy czym jest to protokół wielowarstwowy umożliwiający wzajemne odnajdywanie się systemów informatycznych, użytkowników sieci i po- rozumiewanie się. Internet oferuje usługi, do których zalicza się najpopularniejsze: e-mail (pocztę elektroniczną), WWW – stanowiącą zbiór stron internetowych umożliwiających przekazywanie informacji, grafiki, dźwięku, FTP – czyli protokół przesyłania plików, IRC – czat. Zob. szerzej na ten temat W.J. Kocot, Wpływ Internetu, s. 13–26; M. Engeleit, Wirtualne, s. 78–85. 4 § 1. Pojęcie informatyzacji prawa zmy składania wniosków opatrzonych podpisem elektronicznym16. Elemen- tem systemu usług elektronicznych eMS jest właśnie portal s-2417. Procesom informatyzacji podlega również rejestr przedsiębiorców, a więc sądowa ewidencja podmiotów gospodarczych. Krajowy Rejestr Sądowy, któ- rego rejestr przedsiębiorców jest częścią, prowadzony jest w systemie telein- formatycznym. Rejestr przedsiębiorców jest rejestrem publicznym, służącym wykonywaniu zadań publicznych. Rejestr publiczny powinien spełniać okre- ślone warunki: 1) powinien być jawny; 2) powinien być prowadzony przez organ publiczny w oparciu o przepisy 3) określone informacje powinny być do niego wpisywane na mocy urzę- prawa; dowej decyzji; 4) wpisanie określonych danych powinno rodzić skutki dla osób, których wpis dotyczy, a niekiedy także osób trzecich18. Urzeczywistnieniu tych warunków służy informatyzacja: rejestry publiczne w przeważającej części prowadzone są w systemie teleinformatycznym, co po- woduje, że muszą one spełniać szczególne wymogi w zakresie koordynacji i do- stępności określone w przepisach InformPodPublU19. W ślad za informatyzacją rejestru przedsiębiorców stopniowo przebiega informatyzacja samego postępowania rejestrowego, co wpisuje się w ogólny trend informatyzacji postępowania cywilnego. W procedurze cywilnej ustawo- dawca dotychczas przyjął możliwość zastosowania elektronicznych czynności procesowych między innymi do: doręczeń (art. 1311 KPC), wezwań (art. 1491 KPC), posiedzeń jawnych prowadzonych w formie telekonferencji (art. 151 § 2 KPC), przeprowadzenia dowodu (art. 235 § 2 KPC), utrwalenia uzasadnienia 16 Zob. http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/mac-projekty-informatyczne-usprawnia-wymiar- sprawiedliwosci; zob. też opis założeń – w tym założeń technicznych – projektu informatycznego „System Informatyczny Krajowego Rejestru Sądowego”, http://krmc.mc.gov.pl/krm/posiedzenia/ posiedzenia-krmc-2016-r/posiedzenie-w-dniu-1710/materialy-na-posiedzeni/3261,Ministerstwo -Sprawiedliwosci.html?search=12833977 (dostęp: 1.9.2018 r.). 17 Zob. https://ems.ms.gov.pl/pomoc/index.html (dostęp: 1.9.2018 r.). 18 T. Stawecki, Rejestry, s. 29–30. 19 Odnośnie rozporządzeń wykonawczych, to szczególne znaczenie zyskuje rozporządzenie RM z 12.4.2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla reje- strów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2247) określające Krajowe Ramy Intero- peracyjności oraz minimalne wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w po- staci elektronicznej. 5 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek wyroku wygłoszonego ustnie (art. 328 § 11 KPC)20. Zmiany obejmują jednak powoli także czynności jurysdykcyjne: wpis w postępowaniu wieczystoksięgo- wym oraz nakaz w elektronicznym postępowaniu upominawczym. W postę- powaniu rejestrowym przepisy sankcjonują metodę wnoszenia wniosku o wpis oraz dokumentów stanowiących podstawę wpisu drogą elektroniczną, a także nakładają obowiązek dokonywania doręczeń za pomocą systemu teleinforma- tycznego, jeżeli wniosek był złożony drogą elektroniczną. Wydaje się, że na- turalną konsekwencją pogłębiającej się informatyzacji postępowania rejestro- wego będzie obowiązkowa elektroniczna forma wniosku o wpis oraz orzecze- nia o wpisie do rejestru sądowego21. § 2. Informatyzacja prawa spółek I. Informatyzacja procesu powstania spółki s-24 – geneza, przyczyny, rozwój Na podstawie przepisów ZmKSH11 wprowadzono możliwość zawarcia i rejestracji umowy spółki z o.o. przy użyciu wzorca umowy. Ustawodawca postawił sobie za cel „ułatwienie i znaczące przyspieszenie zakładania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a także uproszczenie związanej z tym pro- cedury”22. Uznano, że proponowane rozwiązanie przyczyni się do znoszenia barier w podejmowaniu i rozwoju działalności gospodarczej. Nie ukrywano przy tym, że celem projektu była poprawa statystyki w odniesieniu do szyb- kości, łatwości i kosztów zakładania spółki z o.o.23. Poddanie właśnie spółki 20 Zmiany zostały wprowadzone m.in. ustawą z 5.12.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postę- powania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), ustawą z 29.8.2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1296), ustawą z 15.1.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo- wania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 218). Obszernie na temat in- formatyzacji postępowania cywilnego; zob. K. Flaga-Gieruszyńska, J. Gołaczyński, D. Szostek (red.), Informatyzacja. 21 S. Cieślak, Elektroniczne, s. 13–27; A. Kościółek, Elektroniczne, s. 29–45. 22 Z UzasZmKSH11, Druk sejmowy Nr 3658, http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/ 3658 (dostęp: 1.9.2018 r.). Por. też M. Romanowski, Zakładanie spółki z o.o., s. 797–799. W przy- spieszenie rejestracji powątpiewano, zob. Ł. Zamojski, Uwagi na tle projektu s-24, s. 21. 23 W literaturze podnoszono, że wejście w życie projektu o spółce s-24 niekoniecznie może podnieść pozycję Polski w światowych rankingach, zob. R.L. Kwaśnicki, A. Nalazek, Spółka z o.o., s. 18–19. 6 § 2. Informatyzacja prawa spółek z o.o. procesom informatyzacji uzasadniano, z jednej strony, jej popularnością wśród przedsiębiorców, a z drugiej – zdatnością do przetestowania tej formy rejestracji spółek handlowych. Projektodawca zastrzegł bowiem, że w przyszło- ści zechce rozszerzyć możliwość rejestracji elektronicznej na inne spółki han- dlowe. Wprowadzone zmiany nie były podyktowane koniecznością dostoso- wania polskiego prawa spółek do prawa Unii Europejskiej, jak to często bywa w obszarze informatyzacji24. Prawodawca wzorował się natomiast na rozwią- zaniach funkcjonujących w Portugalii i Estonii25. Zasygnalizować też trzeba, że możliwość założenia spółki z o.o. przy pomocy wzorca umowy została wpro- wadzona również w Niemczech, Belgii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Włoszech i Wielkiej Brytanii26. Ostatecznie ustawodawca nie poprzestał jedynie na informatyzacji procesu tworzenia spółki z o.o., lecz z czasem objął tym zjawiskiem również inne ob- szary prawa spółek. Na podstawie przepisów ZmKSH14 wprowadzono moż- liwość tworzenia spółki jawnej i spółki komandytowej przy użyciu wzorca umowy dostępnego w systemie teleinformatycznym, a także umożliwiono do- konywanie zmian umów spółek handlowych zawartych w systemie teleinfor- matycznym z użyciem wzorców uchwał w zakresie tzw. postanowień zmien- nych oraz podjęcie decyzji o ich rozwiązaniu. Ustawodawca, uzasadniając po- trzebę wprowadzenia zmian, i tym razem posłużył się argumentem dalszego 24 Wspomnieć jednak trzeba, że pojawił się pomysł stworzenia na poziomie prawodawstwa unijnego ram dla powstania i rejestracji jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialno- ścią (Societas Unius Personae – SUP), której umowę zawierano by za pomocą wzorca aktu założy- cielskiego (zob. projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-90 50-2015-INIT/pl/pdf (dostęp: 1.9.2018 r.). 25 M. Romanowski, Zakładanie spółki z o.o., s. 797. 26 Podaję za M. Leśniak, Normatywne wzorce, s. 232–254. Autor dokonuje krótkiej charak- terystyki rejestracji spółki handlowej z wykorzystaniem wzorca w Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii oraz Hiszpanii. Warto odnotować, że w Niemczech oraz we Francji rejestracja odpowied- nika polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (niem. Gesellschaften mit beschränkter Ha- ftung, GmbH lub uproszczona spółka GmbH Unternehmergesellschaft; franc. Société a responsabi- lité limitée w odmianie spółki jednoosobowej: entreprise unipersonnelle a responsabilité limitée) odbywa się po wypełnieniu wzorca umowy spółki w sposób tradycyjny, w zwykłej formie pisem- nej (Francja) albo w formie aktu notarialnego (Niemcy), w Wielkiej Brytanii zaś rejestracja tam- tejszej sp. z o.o. (ang. private company limited by shares) odbywa się za pośrednictwem strony internetowej przy użyciu memorandum of association temple oraz model articles of association, co zbliża tę regulację do rozwiązań polskich. W Hiszpanii odpowiednik polskiej spółki z o.o. w jej uproszczonym podtypie (hiszp. Sociedad de responsabilidad Limitada Nueva Empresa lub Sociedad de responsabilidad Limitada Formación Sucesiva) można zarejestrować przy użyciu wzorca umowy poprzez system teleinformatyczny, do którego dostęp mają jednak wyłącznie notariusze. 7 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek ułatwienia podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał na konieczność zliberalizowania czynności, przy których dokonywaniu po- trzebne było dotąd zachowanie formy aktu notarialnego27. Wprowadzone do systemu prawa spółek handlowych zmiany spotkały się z negatywną oceną Krajowej Rady Notarialnej. Przedstawiciele nota- riatu wskazywali, że rezygnacja z formy aktu notarialnego przyczyni się do spadku poziomu bezpieczeństwa obrotu. Pojawiły się propozycje zachowa- nia tej formy szczególnej przy jednoczesnym poszerzeniu udziału notariusza w procesie rejestracji spółki, a nawet w czynnościach związanych z poborem opłat sądowych. Podobne zastrzeżenia zgłosiła Krajowa Rada Sądownictwa. Uwagi te nie zostały uwzględnione. Projektodawca uznał, że udział notariusza przy powstaniu „uproszczonej formy spółki” przy użyciu standaryzowanego wzorca umowy nie jest konieczny. Poza tym rezygnacja z formy aktu notarial- nego korzystnie – zdaniem twórców – wpłynie na skrócenie czasu i ogranicze- nie kosztów potrzebnych do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Wskazano ponadto, że proponowane rozwiązanie usprawni funkcjonowanie sądu reje- strowego, który czynności orzecznicze w przypadku wniosku elektronicznego ograniczy – jak wyrażono w uzasadnieniu projektu – do kilku „podstawowych kwestii”28. Doktryna prawa spółek w większości negatywnie oceniła wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania. Za nieprzekonujące uznano argumenty o braku konieczności udziału notariusza w procesie powstania spółki z uwagi na wykorzystywany standaryzowany wzorzec umowy. Podnoszono, że nota- riusz przede wszystkim służy wspólnikom pomocą i profesjonalnym wspar- ciem. Jest też w stanie wskazać stronom umowy potencjalne konsekwencje podejmowanych decyzji. Jednocześnie rola notariusza polega na sprawdzeniu tożsamości osób podejmujących działalność gospodarczą w formie zorganizo- wanej. Przy tym jego udział w procesie powstania spółki nie jest nazbyt kosz- towny, jeżeli wziąć pod uwagę maksymalne stawki taksy notarialnej29. Przed- stawiciele nauki proponowali, wzorem rozwiązań niemieckich, aby w miejsce forsowanych zmian wprowadzić instrumenty, które wzmocnią pozycję nota- riusza w procesie zakładania spółki, np. poprzez przyznanie mu kompetencji do tworzenia projektu wpisu na podstawie dokonywanych przed nim czynno- 27 UzasZmKSH14, Druk sejmowy Nr 2841, http://orka.sejm.gov.pl/Druki7ka.nsf/0/AF9A414 F0C4AA50AC1257D790047E620/ 24File/2841.pdf (dostęp: 1.9.2018 r.). 28 UzasZmKSH11. 29 M. Leśniak, Spółka z o.o., s. 35–38. 8 § 2. Informatyzacja prawa spółek ści prawnych30. Argumentowano, że wówczas sąd rejestrowy istotnie zostałby odciążony, a jego rola sprowadzałaby się do weryfikacji poprawności przedsta- wionej propozycji wpisu31. Ostatecznie dokonane w KSH zmiany polegające na wprowadzeniu do systemu prawnego możliwości zawierania umowy spółki przez Internet uznano za doraźne i pozbawione walorów rzeczywistej reformy, która mogłaby doprowadzić do wykorzystania w większym stopniu środków komunikacji na odległość32. Drugim, pobocznym motywem wprowadzenia spółki s-24 okazała się po- trzeba popularyzacji w obrocie prawnym podpisu elektronicznego. Autorzy projektu uznawali, że nowa regulacja przyczyni się do rozpowszechnienia pod- pisu elektronicznego, który w zaproponowanym kształcie stanie się alterna- tywą dla niepopularnego w domyśle bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu (obec- nie kwalifikowanego podpisu elektronicznego)33. Aby ten cel zrealizować, po- stanowiono stworzyć zwykły podpis elektroniczny, który będzie dostępny dla wszystkich użytkowników platformy obsługującej proces powstania i reje- stracji spółki s-24 (tzw. podpis potwierdzony profilem eMS). Przekonywano, że poluzowanie wymogów związanych z posługiwaniem się podpisem elek- tronicznym sprawdziło się w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a także przy niektórych czynnościach podatkowych (składaniu zeznań dekla- racji podatkowych)34. To, co dla projektodawcy było osiągnięciem, dla przed- stawicieli nauki okazało się wyrazem dalszego psucia prawa. Podnoszono, że podpis elektroniczny potwierdzony profilem eMS nie gwarantuje prawdziwo- ści podpisanego dokumentu, jego autentyczności i integralności, a w szczegól- ności nie daje pewności, że osoba, która posłużyła się tym podpisem, jest tą, za którą się podaje35. Wydaje się, że hurraoptymizm twórców spółki s-24 stop- niowo ustąpił przed realizmem i obawą nadużyć, ponieważ wraz z dodaniem z dniem 15.1.2015 r.36 przepisów o możliwości rejestracji drogą elektroniczną spółek jawnych i komandytowych, jak też dokonywania tą drogą zmian umów w zakresie postanowień zmiennych dopuszczono w szerszym zakresie stoso- 30 Na marginesie trzeba zauważyć, że taki sposób projektowania wpisów przed notariuszem funkcjonuje obecnie w sądzie wieczystoksięgowym, zob. art. 6264 KPC, art. 92 § 4 i 41 PrNot. 31 Zob. uwagi na tle prawno-porównawczym: P.M. Wiórek, Ustawowe wzorce, s. 83–85. 32 P.M. Wiórek, Elektroniczne, s. 126–130. 33 UzasZmKSH11. 34 Tamże. 35 M. Leśniak, Spółka z o.o., s. 38. 36 Na mocy ZmKSH14. 9 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek wanie – obok kwalifikowanego podpisu elektronicznego – również podpisu potwierdzonego profilem zaufanym Platformy Usług Administracji Publicznej (e-PUAP). Jednocześnie ograniczono możliwość korzystania z podpisu ofero- wanego przez portal s-24 wyłącznie do zawierania umowy spółki z o.o. Osta- tecznie, od 13.7.2017 r. całkowicie wyeliminowano podpis elektroniczny po- twierdzony profilem eMS37. Zmiany w KSH pociągnęły za sobą konieczność dostosowania przepisów procesowych. Projektodawca w tym celu uzupełnił przepisy KPC oraz KRSU o regulacje dotyczące możliwości składania wniosku o wpis spółki drogą elek- troniczną, bez konieczności składania bezpiecznego podpisu weryfikowanego przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu (kwalifikowanego podpisu elektronicznego). Po raz kolejny podkreślono, że nie ma potrzeby zapewnie- nia dodatkowej weryfikacji tożsamości osób zgłaszających spółkę do rejestru, ani samych wspólników. Odrzucono argument o niezachowaniu zasad bez- pieczeństwa obrotu, wskazując, że z punktu widzenia interesów kontrahen- tów przedsiębiorcy rejestrowego istotna jest identyfikacja samej spółki, a także osób ją reprezentujących. Mniejsze znaczenie – z uwagi na wyodrębnienie ma- jątkowe i podmiotowe – ma identyfikacja wspólników, którzy nie odpowiadają za zobowiązania spółki38. Wprowadzenie możliwości rejestracji spółki drogą elektroniczną nie zmie- niło ostatecznie metody pracy samego sądu rejestrowego. Sąd rejestrowy, pro- cedując nad wnioskiem o wpis spółki s-24, dokonuje w zasadzie takich samych czynności jak w przypadku spółki, której umowa została zawarta tradycyjnie. Wniosek elektroniczny jest najpierw drukowany, a następnie dostarczany wraz z aktami orzecznikowi. Po dokonaniu oceny formalnej i merytorycznej wyda- wane jest zarządzenie o wpisaniu danych do systemu wpisów. Tym samym dane, które raz zostały wprowadzone przez wnioskodawcę do systemu telein- formatycznego, należy powtórnie przetransponować (przepisać) do systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Sądowego39. Paradoks ten dostrzegł ustawodawca, który przedstawił szereg zmian w re- jestrze sądowym ujętych w ramy prawne ZmKRSU18, które w perspektywie czasu prowadzić mają nie tylko do wyeliminowania akt „papierowych”, lecz 37 Dokonano tego na mocy ZmKSH17. 38 UzasZmKSH11. 39 Obserwacja wynika z własnych doświadczeń autora jako orzecznika w wydziale rejestro- wym. 10 § 2. Informatyzacja prawa spółek również prowadzić do pełnej informatyzacji rejestru sądowego i postępowania rejestrowego poprzez: 1) dostosowanie przepisów prawa i systemu teleinformatycznego do obo- wiązku składania wszystkich wniosków do rejestru przedsiębiorców oraz dokumentów stanowiących podstawę wpisu lub podlegających do- łączeniu do akt rejestrowych z wykorzystaniem systemu teleinforma- tycznego; 2) umożliwienie stronom i sądowi wymiany korespondencji z wykorzy- staniem systemu bez konieczności ponownego wypełniania formularza (wezwania brakowe, uzupełnienia braków wniosku) w ramach prowa- dzonego postępowania; 3) wydawanie przez sąd rejestrowy w toku postępowania zarządzeń o cha- rakterze technicznym (nieorzeczniczym) w formie elektronicznej; 4) połączenie systemu teleinformatycznego, w którym składane będą wnio- ski z systemem wpisów, co umożliwi automatyczne (po podjęciu decyzji przez orzekającego) sporządzenie projektu postanowienia bez koniecz- ności ręcznego wpisywania danych przez pracowników sekretariatu; 5) umożliwienie wprowadzenia korekt w treści automatycznie wygenero- wanego projektu postanowienia oraz jego uzupełnienia o uzasadnienie; 6) doręczanie orzeczeń i pism sądowych za pośrednictwem systemu tele- informatycznego; 7) prowadzenie od 1.3.2020 r. akt rejestrowych podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców w postaci elektronicznej i ich udostępnianie w czytelni akt oraz za pośrednictwem systemu teleinformatycznego; 8) zapewnienie digitalizacji pism wpływających i wysyłanych w formie pa- pierowej do i z akt rejestrowych prowadzonych w postaci elektronicznej; 9) wprowadzenie usługi newslettera; 10) umożliwienie złożenia środków zaskarżenia z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego; sądowi odwoławczemu. 11) udostępnianie akt rejestrowych prowadzonych w postaci elektronicznej Przedstawione hasłowo zmiany zostały rozłożone w czasie. Przepisy ZmKRSU18 jedynie w niewielkim zakresie weszły w życie z dniem 15.3.2018 r. Wejście w życie zasadniczych zmian dotyczących informatyzacji rejestru są- dowego (w szczególności rejestru przedsiębiorców) planowane jest na dzień 11 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek 1.3.2020 r. Do tego czasu powinien być także przygotowany system teleinfor- matyczny, który posłuży do urzeczywistnienia proponowanych rozwiązań40. Natomiast zmiany, jakie zostały już przedsięwzięte, związane są m.in. z koniecznością wdrożenia do systemu polskiego przepisów dyrektywy Par- lamentu Europejskiego i Rady 2012/17/UE41, która zakłada istnienie systemu integracji rejestrów złożonego z rejestrów państw członkowskich oraz por- talu będącego europejskim elektronicznym punktem dostępu. Przesądzono, że Krajowy Rejestr Sądowy będzie stanowił element składowy systemu integracji rejestrów BRIS42, który ma za zadanie zapewnić wszystkim zainteresowanym szybki dostęp do dokumentów i informacji dotyczących europejskich spółek handlowych i ich oddziałów wpisanych do rejestrów krajowych. Informatyza- cja Krajowego Rejestru Sądowego i urzeczywistnienie pomysłów jego reformy w tym zakresie ma umożliwić wykonanie obowiązków, jakie nakłada dyrek- tywa. Chodzi m.in. o wymianę informacji o spółkach za pośrednictwem Inter- netu. Wspomnieć też wypada o wprowadzonym już – na mocy ZmKRSU18 – obowiązku złożenia sprawozdań finansowych za pośrednictwem systemu te- leinformatycznego (art. 19e ust. 1 KRSU). Zgodnie z art. 19e ust. 2 KRSU zgło- szenie dokumentów finansowych opatruje kwalifikowanym podpisem elek- tronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym co najmniej jedna osoba fizyczna, której numer PESEL jest ujawniony w Rejestrze, wpisana jako uprawniona samodzielnie lub łącznie z innymi osobami do reprezentowania podmiotu, prokurent, syndyk, zarządca w postępowaniu restrukturyzacyjnym albo likwidator. Zgłoszeniu towarzyszy oświadczenie o zgodności przedstawia- nych dokumentów z przepisami o rachunkowości (art. 19e ust. 6 KRSU). We- ryfikacja tego zgłoszenia w podanym wyżej zakresie odbywa się automatycz- nie, bez udziału sądu rejestrowego. Dopiero negatywna weryfikacja danych powoduje konieczność złożenia wniosku o wpis, który badany jest przez sąd rejestrowy na ogólnych zasadach (art. 19e ust. 7 KRSU). Złożone w ten spo- 40 Czynności w postępowaniu rejestrowym dotyczącym podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców dokonywane przez wnioskodawcę (wniosek) oraz sąd rejestrowy (orzeczenia) mają odbywać się wyłącznie w systemie teleinformatycznym. 41 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/17/UE z 13.6.2012 r. zmieniająca dyrektywę Rady 89/666/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/56/WE i 2009/101/WE w zakresie integracji rejestrów centralnych, rejestrów handlowych i rejestrów spółek (Dz.Urz. UE L 156, s. 1). 42 Ang. Business Registers Interconnection System. 12 § 2. Informatyzacja prawa spółek sób dokumenty finansowe podmiotu rejestrowego gromadzone są w specjal- nie stworzonym dla tego celu repozytorium elektronicznym (art. 9a KRSU). II. Zmiany w Kodeksie spółek handlowych Obecnie KSH przewiduje możliwość zawarcia i zmiany umów trzech typów normatywnych spółek handlowych za pomocą wzorców umów i uchwał udo- stępnionych w systemie teleinformatycznym: spółki jawnej, spółki komandy- towej i o.o. Spółki te – wyróżnione z uwagi na sposób zawarcia umowy w syste- mie teleinformatycznym – będą w niniejszej pracy określane mianem „spółek internetowych”. Natomiast dla oznaczenia ich odpowiedników, tzn. spółek jawnej, komandytowej oraz spółki z o.o., które powstały w inny sposób, stoso- wana będzie nazwa „spółki, której umowa została zawarta metodą tradycyjną”. Dodatkowo, dla wyróżnienia internetowej spółki z o.o. będzie stosowany skrót „spółki s-24”. Utworzenie którejkolwiek spółki internetowej wymaga posłużenia się pod- pisem elektronicznym, o którego charakterze prawnym będzie mowa w roz- dziale II § 1 pkt II. Warto jednak w tym miejscu poczynić uwagę porządku- jącą odnoszącą się do występującej w KSH i w tej monografii nomenklatury. O ile bowiem w chwili obecnej KSH umożliwia wykorzystanie trzech rodza- jów podpisów: kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego i podpisu osobistego, o tyle jeszcze przed 4.3.2019 r. na gruncie KSH w różnych okresach występowały obok siebie: podpis zwykły, bezpieczny podpis elek- troniczny weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu oraz podpis potwierdzony profilem ePUAP43. Zastąpienie wymienionych jako ostatnie podpisów innymi nie było zabiegiem wyłącznie redakcyjnym, a wią- zało się ze zmianą metod identyfikacji elektronicznej, o czym będzie mowa ni- żej. Nie zmienia to jednak oceny, że do rozważań na temat spółek interneto- wych może wkraść się terminologiczny chaos. Aby go uniknąć, w dalszych czę- ściach pracy, jeśli tylko nie będzie to konieczne dla dokonania porównań lub ukazania rozwoju instytucji, stosowana będzie wyłącznie najnowsza siatka po- jęciowa, z następującymi uwagami: o podpisie zwykłym potwierdzonym pro- 43 Na podstawie art. 15 ZmUsłZaufU18 we wszystkich przepisach KSH, które dotychczas regulowały sposób składania oświadczeń woli w systemie teleinformatycznym, dokonano zmian w nomenklaturze podpisu elektronicznego: „podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP” zastąpiono „podpisem zaufanym”. Natomiast na podstawie art. 11 ZmDowodyU18 do znanych KSH rodzajów podpisu elektronicznego wykorzystywanych w systemie teleinformatycznym do- dano nowy „podpis osobisty”. 13 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek filem eMS mowa jest jedynie w kontekście historycznym; bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfi- katu traktowany jest jako poprzednik kwalifikowanego podpisu elektronicz- nego, natomiast podpis potwierdzony profilem ePUAP jako poprzednik pod- pisu zaufanego. Z kolei podpis osobisty jest nowym rodzajem podpisu, który nie występował w elektronicznym obrocie prawnym przed 4.3.2019 r., lecz oceniany pod kątem skutków prawnych, jakie wywołuje w zakresie powstania i funkcjonowania spółek internetowych, zrównany jest ze znanym dotychczas KSH podpisem elektronicznym. Przechodząc do analizy etapów informatyzacji prawa spółek, wskazać trzeba, że w pierwszej kolejności w KSH pojawiły się przepisy o umowie spółki s-24. Doszło do tego w dniu 1.1.2012 r. wraz z wejściem w życie ZmKSH11. Me- todę tworzenia spółki z o.o. w systemie teleinformatycznym reguluje art. 1571 KSH. Początkowo, w pierwotnym brzmieniu przepisu, § 1 podanego arty- kułu statuował definicję legalną wzorca umowy, stanowiąc że: „Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być również zawarta przy wykorzy- staniu wzorca umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością udostępnia- nego w systemie teleinformatycznym (wzorzec umowy)”. Przy okazji kolejnej nowelizacji KSH, dokonanej na mocy ZmKSH14, odstąpiono od definiowania wzorca umowy w tym przepisie i przeniesiono definicję do słowniczka kodek- sowego. Brzmienie przepisu pozostawiono jednak bez jakościowych zmian. Zgodnie z § 2 tego artykułu zawarcie umowy spółki z o.o. przy wykorzystaniu wzorca umowy wymaga wypełnienia formularza umowy zawartego w systemie teleinformatycznym i opatrzenia umowy podpisem elektronicznym. Wzorzec umowy został natomiast ustalony zgodnie z delegacją ustawową z art. 157 § 5 KSH przez Ministra Sprawiedliwości w WzorSpZooR1144. W ramach zmian dokonanych ZmKSH11 wprowadzono do KSH jeszcze inne przepisy, które kształtować miały konstrukcję spółki s-24. W art. 158 KSH dodano § 11 i 12, według których na pokrycie kapitału zakładowego spółki s-24 wnosi się wyłącznie wkłady pieniężne, a pokrycie kapitału zakładowego po- winno nastąpić nie później niż w terminie 7 dni od dnia jej wpisu do rejestru (§ 11) oraz podwyższenie kapitału zakładowego dokonywane po wpisie do re- jestru spółki s-24 może być pokryte wkładami pieniężnymi lub niepieniężnymi (§ 12). W art. 167 KSH, który dotyczy obowiązkowych elementów zgłoszenia spółki s-24 do sądu rejestrowego, dodano § 4–5. Uregulowano w nich osobno, z pominięciem przepisów o rejestracji sp. z o.o., której umowę zawarto metodą 44 Rozporządzenie obecnie nie obowiązuje, zostało uchylone na podstawie art. 11 ZmKSH14. 14 § 2. Informatyzacja prawa spółek tradycyjną, obowiązki zarządu przy zgłoszeniu spółki s-24. Postanowiono, po pierwsze, że do zgłoszenia tej spółki należy dołączyć sporządzone na formula- rzach udostępnianych w systemie teleinformatycznym: 1) umowę spółki opatrzoną podpisem elektronicznym; 2) listę wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy (nazwy) oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich, opatrzoną przez wszystkich członków zarządu podpisem elektronicznym; 3) oświadczenie wszystkich członków zarządu opatrzone podpisem elek- tronicznym, że wkłady pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego zo- stały przez wszystkich wspólników w całości wniesione, jeżeli wkłady zostały wniesione najpóźniej w chwili zgłoszenia spółki. Po drugie, nałożono na zarząd obowiązek złożenia w sądzie rejestrowym w ciągu 7 dni od rejestracji oświadczenia wszystkich członków zarządu, że wkłady pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione, jeżeli oświadczenie takie nie zostało dołą- czone do zgłoszenia spółki, a także dołączenie złożonych wobec sądu albo po- świadczonych notarialnie wzorów podpisów członków zarządu. W art. 206 KSH dotyczącym wymogów oznaczenia spółki w obrocie gospo- darczym zmieniono brzmienie punktu czwartego w zakresie obowiązku poda- wania wysokości kapitału zakładowego w ten sposób, by w spółce s-24 poda- wać informację o niepokryciu kapitału. Wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w procesie tworzenia i funkcjonowania spółek handlowych zostało poszerzone w ramach noweli- zacji wprowadzonej mocą ZmKSH14. Rozbudowaniu podlegały także prze- pisy regulujące te procesy. Wejście w życie ZmKSH14 zostało jednak rozło- żone w czasie. Część zmian, poświęcona w zasadzie wzorcom umów spółek osobowych weszła w życie 15.1.2015 r., natomiast pozostała część, dotycząca możliwości dokonywania innych niż zawarcie umowy spółki czynności przy użyciu wzorców zamieszczonych w systemie teleinformatycznym – z dniem 1.4.2016 r.45 W dniu 15.1.2015 r. zmianie uległy przepisy ogólne KSH. W art. 4 KSH, który stanowi ustawowy słowniczek, zdefiniowano nowe pojęcia: wzorca umowy, podpisu potwierdzonego profilem ePUAP, postanowień zmiennych umowy oraz spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy. Wobec tego, że informatyzacją objęto dwie pozostałe spółki han- dlowe: spółkę jawną oraz komandytową, a także dlatego, że wprowadzono 45 Rozstrzyga o tym w szczegółowy sposób art. 12 ZmKSH14. 15 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek możliwość zmiany umowy przy użyciu wzorca umowy, zdecydowano się na wyciągnięcie przed nawias pewnych instytucji wspólnych, wykorzystywa- nych przy tworzeniu i dalszym funkcjonowaniu spółek za pośrednictwem sys- temu teleinformatycznego. W tym też czasie wprowadzono do KSH przepisy o zawarciu umowy spółek jawnych i komandytowych przy użyciu wzorca umowy (art. 231 § 1 oraz art. 1061 § 1 KSH). W zakresie postanowień zmiennych, czyli takich, które „zgodnie z wzorcem mogą być modyfikowane przez wybór odpowiednich wa- riantów poszczególnych postanowień albo przez wprowadzenie odpowiednich danych w określone pola wzorca, umożliwiające ich wprowadzenie” przewi- dziano także możliwość ich zmiany po wpisie spółki do rejestru przedsiębior- ców (art. 4 § 1 pkt 14 KSH). W art. 48 § 21 KSH postanowiono, że spółka osobowa powstała za pomocą wzorca umowy może korzystać tylko z wkła- dów pieniężnych. Co prawda przepis ten w projekcie ustawy dawał możliwość wniesienia do spółki także prawa własności rzeczy ruchomych, praw do pro- gramu komputerowego oraz świadczenia pracy przez wspólnika, ale ostatecz- nie poprzestano jedynie na wkładach pieniężnych46. Od 15.1.2015 r. w spółkach osobowych można także ustanowić prokurę przy użyciu wzorca uchwały wspólników zamieszczonego w systemie telein- formatycznym (art. 41 § 3 KSH). Natomiast od 1.4.2016 r. możliwe stało się ponadto przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika (art. 10 § 4 KSH) oraz rozwiązanie spółki za pomocą wzorca uchwały (art. 58 § 2 KSH). Wszyst- kie wskazane czynności powinny być zatwierdzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Zmiany dokonane mocą ZmKSH14 objęły również przepisy o spółce z o.o. Nowe rozwiązania legislacyjne, których wejście w życie w zasadniczej części zostało odroczone do 1.4.2016 r.47, związane były przede wszystkim z wprowa- dzeniem możliwości dokonywania zmian umowy spółki s-24 w zakresie zdefi- niowanych powyżej postanowień zmiennych, dokonywania niektórych czyn- ności z zakresu prowadzenia spraw z użyciem wzorców czynności zamiesz- czonych w systemie teleinformatycznym oraz rozwiązania umowy spółki. Natomiast zmiana brzmienia dotychczasowych przepisów miała na celu do- 46 Zob. poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektó- rych innych ustaw, Druk sejmowy Nr 2841, http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=2841 (dostęp: 1.9.2018 r.). 47 Z dniem 15.1.2015 r. weszły w życie jedynie przepisy zmieniające art. 1571 § 1, art. 167 § 1, 3 i 5, art. 169, 208 § 9 i 10 KSH, z czego najważniejszą zmianą było wprowadzenie możliwości ustanowienia prokury przy użyciu wzorca uchwały. 16 § 2. Informatyzacja prawa spółek stosowanie pierwotnej konstrukcji spółki s-24 do nowych potrzeb i możliwo- ści. W art. 255 KSH dodano § 4, zgodnie z którym umowa spółki s-24 może być również zmieniona w zakresie postanowień zmiennych umowy, w tym również co do wysokości kapitału spółki, przy wykorzystaniu wzorca uchwały zmieniającej umowę spółki z o.o. udostępnionego w systemie teleinforma- tycznym. Z kolei w art. 1571 KSH uchylono § 4, który deklarował dotych- czas możliwość zmiany umowy spółki po jej zarejestrowaniu. W uzasadnieniu do projektu podniesiono, że przepis ten stanie się zbędny, skoro w art. 255 KSH wprowadza się możliwość dokonywania zmian z wykorzystaniem wzorca w systemie teleinformatycznym. Jednocześnie w art. 158 § 12 KSH doprecyzo- wano, że podobnie jak przy powstaniu spółki, tak i przy zmianie jej umowy w zakresie kapitału zakładowego wspólnicy mogą zobowiązać się jedynie do wniesienia wkładów pieniężnych, jeżeli zmian umowy dokonują przy użyciu wzorca uchwały. Zmiany umowy spółki s-24 oraz podejmowanie innych decyzji przez wspólników za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wymagają sko- rzystania z wzorca uchwały. W konsekwencji w art. 2401 KSH uregulowany zo- stał tryb podjęcia takich uchwał. Zgodnie z § 2 tego artykułu podjęcie uchwały nie wymaga formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, warunkiem jej podjęcia jest jednak wykonanie co do niej prawa głosu przez wszystkich wspól- ników. Prawo głosu wykonuje się poprzez oświadczenie złożone w systemie teleinformatycznym, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tak podjęta uchwała została przez ustawodawcę zrównana, co do zasady, z uchwałą podjętą w formie pi- semnej. Wyjątkiem jest uchwała o zmianie umowy spółki, którą na mocy art. 255 § 4 KSH uznano za równoważną uchwale zaprotokołowanej przez no- tariusza. Ponadto, postanowiono, że do uchwał podejmowanych z użyciem wzorca nie stosuje się też przepisów o tajności głosowania. Dalej, w znowelizo- wanym przepisie art. 248 § 3 KSH ustawodawca przesądził, że uchwały podjęte zgodnie z art. 2401 KSH dołącza się do księgi protokołów w postaci wydruków uchwał z systemu teleinformatycznego poświadczonych podpisami członków zarządu. Z regulacji KSH nie wynika wprost, jakie konkretnie uchwały mogą być podejmowane w systemie teleinformatycznym. Ustawodawca postano- wił, że to Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia określi wzorce uchwał, decydując tym samym o zakresie możliwych czynności podejmowa- nych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Zgodnie bowiem z no- wym brzmieniem art. 1571 § 5 KSH Minister Sprawiedliwości określi, w drodze 17 Rozdział I. Obszar informatyzacji prawa spółek rozporządzenia, wzorzec umowy oraz wzorzec uchwały zmieniającej umowę spółki z o.o., a także wzorce innych uchwał i czynności wykonywanych w sys- temie teleinformatycznym, mając na względzie potrzebę ułatwienia zakłada- nia spółek, zapewnienia sprawności postępowania przy ich zakładaniu oraz sprawności postępowania sądowego w przedmiocie ich rejestracji, wdrożenia ułatwień w ich funkcjonowaniu, a także konieczność zapewnienia bezpieczeń- stwa i pewności obrotu gospodarczego. Minister Sprawiedliwości w rozporzą- dzeniu z 14.1.2015 r. w sprawie określenia wzorców dotyczących spółki z o.o. udostępnionych w systemie teleinformatycznym (dalej: WzorSpZooR)48 po- stanowił o ustaleniu następujących wzorców uchwał wspólników: 1) wzorca uchwały zmieniającej umowę spółki z o.o.; 2) wzorca uchwały o rozwiązaniu spółki z o.o.; 3) wzorca uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego spółki z o.o., która nie miała obowiązku badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta; 4) wzorca uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego spółki z o.o., która miała obowiązek badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta; 5) wzorca uchwały o podziale zysku w spółce z o.o.; 6) wzorca uchwały o pokryciu straty w spółce z o.o.; 7) wzorca uchwały o dobrowolnym umorzeniu udziału w spółce z o.o.; 8) wzorca uchwały o zmianie składu zarządu spółki z o.o.; 9) wzorca uchwały o zmianie składu rady nadzorczej spółki z o.o; 10) wzorca uchwały w sprawie udzielenia zgody na zbycie udziałów w spółce z o.o.; 11) wzorca uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki z o.o.49 Należy zwrócić uwagę, że z podanego zestawienia nie wiadomo, jakich kon- kretnie postanowień może dotyczyć zmiana umowy spółki s-24. Zagadnienia nie wyjaśnia również dostatecznie pojęcie postanowień zmiennych wprowa- dzone do słowniczka kodeksowego na skutek omawianej nowelizacji KSH. Aby zatem dowiedzieć się, co jest desygnatem pojęcia „postanowienia zmienne”, należy najpierw prześledzić ustalony przez Ministra Sprawiedliwości wzorzec umowy spółki s-24 pod kątem dostępnych wariantów lub też pól pozostawio- nych stronom umowy do samodzielnego uzupełnienia. 48 Dz.U. z 2015 r. poz. 69 ze zm. 49 Katalog obejmuje wszystkie wzorce uchwał, jakie zostały ustalone w WzorSpZooR po jego nowelizacjach, które weszły w życie 1.4.2016 r. i 1.10.2018 r. 18
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Powstanie i rejestracja sp. z o. o. której umowę zawarto przy użyciu wzorca umowy (spółki s-24)
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: