Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00306 007280 15368633 na godz. na dobę w sumie
Pozainstancyjne środki ochrony prawnej - ebook/pdf
Pozainstancyjne środki ochrony prawnej - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 586
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-4453-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> komentarze prawnicze
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Każdy tom w serii Sądowych Komentarzy Tematycznych jest przekrojowym ujęciem tytułowej problematyki. Kolejny taki tom, opracowany z inicjatywy Jacka Ignaczewskiego, nosi tytuł „Pozainstancyjne środki ochrony prawnej”. Zamiarem Autorów tej pozycji było zebranie i przeanalizowanie w jednym opracowaniu takich środków ochrony prawnej, które albo nie są środkami zaskarżenia orzeczeń wydawanych przez sądy (dotyczą innych aspektów ich działalności niż wydanie orzeczenia), albo też – chociaż formalnie należą do kategorii „środków zaskarżenia” orzeczeń – bezpośrednio nie mogą prowadzić do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Każda z instytucji będących przedmiotem opracowania wiąże się z postępowaniem sądowym o tyle, że może być wykorzystana, póki ono jeszcze się toczy lub już po jego zakończeniu dla uzyskania ochrony takich wolności i praw, które w ocenie zainteresowanego zostały naruszone w związku ze stosowaniem przez sąd prawa procesowego lub prawa materialnego.
Każdy rozdział opracowania składa się z dwóch części. Część A jest klasycznym komentarzem do całych aktów normatywnych lub tych ich części, które dotyczą omawianych instytucji. Tezy tego komentarza są skrócone do niezbędnego minimum, tak by Czytelnik mógł szybko odnaleźć odpowiedź na pytania wiążące się ze stosowaniem poszczególnych przepisów. Część B jest opisowym rozwinięciem syntetycznego opracowania komentarzowego i zawiera uzasadnienia tez komentarza. Aby ułatwić poruszanie się po obu częściach, w części A wskazano na odesłania do tych rozdziałów w części B, w których poszczególne tezy znajdują rozwinięcie. Konstrukcja części opisowej nawiązuje do ustawowej systematyki zagadnień. Dodatkowym praktycznym ułatwieniem w posługiwaniu się komentarzem jest indeks.

Z uwagi sposób ujęcia opracowanej tematyki mamy nadzieję, że komentarz będzie pomocny dla prawników wszelkich profesji ale też dla studentów i aplikantów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

S¥DOWE KOMENTARZE TEMATYCZNE pod redakcj¹ Jacka Ignaczewskiego POZAINSTANCYJNE ŒRODKI OCHRONY PRAWNEJ Marta Romañska (red.) Pawe³ Cioch, Hanna Knysiak-Molczyk, Jakub Królikowski, Magdalena Krzy¿anowska-Mierzewska, Bogumi³ Naleziñski, Marta Romañska, Jaros³aw Su³kowski Wydawnictwo C. H. Beck SĄDOWE KOMENTARZE TEMATYCZNE POZAINSTANCYJNE ŚRODKI OCHRONY PRAWNEJ KOMENTARZ Polecamy nasze publikacje: Pod redakcją Marty Romańskiej REGULAMIN POWSZECHNEGO URZĘDOWANIA SĄDÓW Sądowe Komentarze Tematyczne Pod redakcją Jacka Ignaczewskiego MAŁŻEŃSKIE PRAWO MAJĄTKOWE, wyd. 2 Sądowe Komentarze Tematyczne red. Jacek Ignaczewski ROZWÓD I SEPARACJA, wyd. 2 Sądowe Komentarze Tematyczne red. Jacek Ignaczewski ALIMENTY, wyd. 2 Sądowe Komentarze Tematyczne www.ksiegarnia.beck.pl SĄDOWE KOMENTARZE TEMATYCZNE pod redakcją Jacka Ignaczewskiego POZAINSTANCYJNE ŚRODKI OCHRONY PRAWNEJ KOMENTARZ Marta Romańska (red.) Paweł Cioch Doktor nauk prawnych, adwokat Hanna Knysiak-Molczyk Sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, doktor habilitowany nauk prawnych Jakub Królikowski Asystent sędziego w Biurze Trybunału Konstytucyjnego Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska Pracownik Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Bogumił Naleziński Doktor nauk prawnych Marta Romańska Sędzia Sądu Najwyższego, doktor habilitowany nauk prawnych Jarosław Sułkowski Doktor nauk prawnych WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2013 Pozainstancyjne środki ochrony prawnej Stan prawny: październik 2012 Redaktor serii: Jacek Ignaczewski Autorami poszczególnych części są: Część I: Bogumił Naleziński, Jakub Królikowski, Jarosław Sułkowski Część II i IV: Marta Romańska Część III: Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska Część V: Część VI: Paweł Cioch Hanna Knysiak-Molczyk Redakcja: Katarzyna Pudłowska Wydawca: Joanna Ablewicz © Wydawnictwo C. H. Beck 2013 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: PanDawer Druk i oprawa: Perfekt, Warszawa ISBN 978-83-255-4452-2 ISBN e-book 978-83-255-4453-9 Spis treści Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIII Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XV Wykaz literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX Część I. Skarga konstytucyjna (Bogumił Naleziński, Jakub Królikowski, Jarosław Sułkowski) A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz .U . Nr 78, poz . 483 ze zm . i sprost .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 1.8.1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz .U . Nr 102, poz . 643 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Zakres podmiotowy skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Osoby fizyczne i prywatne osoby prawne . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zdolność skargowa innych podmiotów . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zdolność skargowa osób wskazanych w art . 48 ust . 1 ustawy o TK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Realny i osobisty charakter naruszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Prawa i wolności skarżącego podlegające ochronie . . . . . . . Rozdział 2. Przedmiot skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zakres rzeczowy aktów zaskarżanych . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zakres temporalny aktów zaskarżanych . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Zastosowanie przedmiotu skargi przez sąd lub organ administracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Zaskarżony akt jako podstawa orzeczenia naruszającego konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego . . . . . . . . . . . 6. Ostateczność orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Wymaganie sporządzenia skargi przez adwokata lub radcę prawnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Istota . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Pisma procesowe objęte pełnomocnictwem . . . . . . . . . . . . . 3. Strony pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Rodzaj i zakres pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Inne wymogi formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Doręczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 3 9 22 22 27 27 28 31 32 34 36 36 37 42 43 45 49 52 52 53 56 56 58 59 60 V Spis treści Rozdział 4. Przesłanki wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej . . . 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Braki skargi konstytucyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Pismo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Podmiot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Termin, wyczerpanie drogi prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5. Przedmiot i podstawa kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6. Sporządzenie przez adwokata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.7. Nieuzupełnienie braków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.8. Wykazanie naruszenia praw lub wolności . . . . . . . . . . . . . . . 3. Termin na wniesienie skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Charakter terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Moment początkowy biegu terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Bieg terminu w razie złożenia wniosku o tzw. prawo ubogich oraz sposób jego obliczania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Ocena skargi pod kątem przesłanki oczywistej bezzasadności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Przesłanka zbędności orzekania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Postanowienie tymczasowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Istota . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Termin złożenia wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Przesłanki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Skutki postanowienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Uchylenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Zażalenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Zasada skargowości: wszczęcie postępowania i związanie granicami skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wszczęcie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zasada skargowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Cofnięcie skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Możliwość wycofania lub ograniczenia zakresu skargi . . . . 3.2. Częściowe cofnięcie skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Cofnięcie skargi w całości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Rozszerzenie zakresu zaskarżenia skargą . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Rozszerzenie skargi przez skarżącego . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Kwestia dopuszczalności rozszerzenia skargi przez Rzecznika Praw Obywatelskich . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 7. Procedura rozpoznania wstępnego skargi . . . . . . . . . 1. Rozpoznanie wstępne przez sędziego Trybunału . . . . . . . . . 2. Postępowanie zażaleniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Pozostawienie zażalenia bez rozpoznania, przywrócenie terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Wniesienie zażalenia w terminie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Brak możliwości odwoływania się od innych rozstrzygnięć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI 61 61 61 61 62 62 63 63 64 64 64 65 65 66 67 68 70 72 72 73 73 75 76 76 77 79 79 79 82 82 83 84 85 85 85 88 88 90 90 90 91 92 Spis treści 3. Skierowanie skargi do rozpatrzenia przez właściwy skład orzekający . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 8. Rozpoznanie skargi na rozprawie . . . . . . . . . . . . . . . 1. Uwagi podstawowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zasada jawności i zasada ustności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zawiadomienie uczestników o terminie rozprawy . . . . . . . . 4. Udział skarżącego w rozprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Przebieg rozprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Rozpoznanie skargi poza rozprawą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 9. Rozstrzygnięcie i jego skutki dla skarżącego . . . . . . 1. Możliwe rodzaje rozstrzygnięć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Postanowienie o umorzeniu postępowania . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Możliwość badania przesłanek postępowania na każdym etapie rozpoznania sprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Przyczyny umorzenia postępowania w sprawie skargi . . . . . 3. Wyroki i ich skutki prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Rodzaje rozstrzygnięć merytorycznych . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Skutki orzeczenia o zgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Skutki orzeczenia o niezgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Skutki orzeczenia o braku niezgodności . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 10. Wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia o niekonstytucyjności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wznowienie postępowania jako instrument przywrócenia stanu konstytucyjności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Prawo do wznowienia postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zakres podmiotowy prawa do wznowienia . . . . . . . . . . . . . . 4. Prawo do wznowienia a zakres rozstrzygnięcia Trybunału . 5. Wyłączenia i ograniczenia prawa do wznowienia z uwagi na charakter przepisu lub przyczynę jego niekonstytucyjności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie niekonstytucyjnego aktu normatywnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Wpływ orzeczenia Trybunału na wynik wznowionego postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Regulacja trybu wznowienia postępowania w ramach poszczególnych procedur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.2. Orzecznictwo Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.3. Środki umożliwiające wznowienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Prawo do wznowienia postępowania w sytuacji określenia przez Trybunał innego terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego . . . . . . . . . . . . . . . . 9.1. Określenie innego terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego . . . . . . . . . . . . . . . . 9.2. Znaczenie określenia momentu wejścia w życie orzeczenia Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 94 94 95 95 96 97 99 102 102 102 102 103 104 104 105 105 107 109 109 110 111 111 112 115 116 116 116 116 118 119 119 120 VII Spis treści 9.3. Ograniczenia możliwości wznowienia związane z określeniem innego terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnej regulacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9.4. Szczególna sytuacja skarżącego, tzw. przywilej korzyści . . . Rozdział 11. Sporządzenie skargi konstytucyjnej . . . . . . . . . . . . 1. Informacja o warunkach wnoszenia do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Komentarz do schematu sporządzania skargi . . . . . . . . . . . . Część II. Skarga na przewlekłość postępowania sądowego i przygotowawczego (Marta Romańska) A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 17.6.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Podstawy normatywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 2. Przedmiot zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Charakter postępowania wywołanego wniesieniem skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 4. Granice podmiotowe postępowania wywołanego wniesieniem skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Legitymacja do wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Przeciwnik skarżącego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Reprezentacja stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Właściwość sądu w postępowaniu wywołanym skargą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Wymagania konstrukcyjne i formalne skargi . . . . . 1. Zachowanie terminu do wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . . 2. Wymagania co do konstrukcji i formy skargi . . . . . . . . . . . . 3. Opłata od skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 7. Zakres rozpoznania sądu w postępowaniu wywołanym skargą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 8. Orzekanie w postępowaniu wywołanym skargą . . . . Rozdział 9. Zasądzenie „odpowiedniej kwoty” . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 10. Jednoinstancyjność postępowania . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 11. Skutki orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VIII 121 122 124 124 126 131 131 149 149 152 156 158 158 163 166 167 170 170 173 178 181 188 191 197 199 Spis treści Część III. Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na naruszenie praw gwarantowanych przez Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska) A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r., ze zmianami wprowadzonymi przez Protokół Nr 11, który wszedł w życie 1.11.1998 r. (Dz .U . z 1993 r . Nr 61, poz . 284 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Charakter skargi indywidualnej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 2. Zasady interpretacji Konwencji . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Pomocniczy charakter Konwencji (zasada subsydiarności) . . 2. Margines oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Rządy prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Proporcjonalność jako zasada ogólna . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Skuteczna ochrona praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Wykładnia autonomiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Pozytywne zobowiązania państwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Dorozumiane zobowiązania proceduralne . . . . . . . . . . . . . . 9. Konwencja jako żywy instrument . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Interpretacja zgodnie z przedmiotem i celem Konwencji . . . Rozdział 3. Dopuszczalne ograniczenia praw indywidualnych w ujęciu Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 4. Strony postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Strony postępowania i ich reprezentacja . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Interwencja strony trzeciej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Organizacja i struktura Trybunału . . . . . . . . . . . . . . 1. Składy orzekające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Kancelaria Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Warunki dopuszczalności skargi indywidualnej do Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Status ofiary naruszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Sześciomiesięczny termin do wniesienia skargi . . . . . . . . . . 3. Wykorzystanie krajowych środków odwoławczych . . . . . . . 4. Skarga konstytucyjna w kontekście wymogu wykorzystania krajowych środków odwoławczych przed wniesieniem skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka . . . . . . 5. Jurysdykcja temporalna Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Kryterium znaczącego uszczerbku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 7. Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 205 264 264 272 272 273 276 277 277 277 278 279 280 281 282 287 287 290 293 293 293 298 298 300 302 306 310 313 315 315 IX Spis treści 2. Język postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Wniesienie skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Postępowanie dowodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Jawność akt i danych osobowych skarżącego . . . . . . . . . . . . 6. Sprawy odrzucone jako niedopuszczalne . . . . . . . . . . . . . . . 7. Wstępne rozpoznanie przez Izbę (Komitet trzech sędziów) oraz notyfikacja skargi rządowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Zawarcie ugody po notyfikacji skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Zawarcie ugody – wysokość kwoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Jednostronne deklaracje rządu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11. Roszczenie o przyznanie „słusznego zadośćuczynienia”, zwrot kosztów i wydatków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . Koszty i wydatki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13. Terminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14. Zrzeczenie się przez Izbę właściwości na rzecz Wielkiej Izby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15. Postępowanie co do dopuszczalności i zasadności skargi . . . 16 . Rozprawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Wyroki Trybunału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18. Wniosek o skierowanie sprawy do Wielkiej Izby . . . . . . . . . Rozdział 8. Skutki wyroków w systemie prawa krajowego . . . . . Rozdział 9. Wykonywanie wyroków Trybunału . . . . . . . . . . . . . . 1. Komitet Ministrów Rady Europy – postępowanie zmierzające do wykonania wyroków . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Wyroki pilotażowe – rozwiązywanie problemów o charakterze systemowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Część IV. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego (Marta Romańska) A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz .U . Nr 43, poz . 296 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Podstawy normatywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 2. Charakter skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Przedmiot zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Przedmiot zaskarżenia w procedurze cywilnej . . . . . . . . . . . 2. Przedmiot zaskarżenia w procedurze sądowoadministracyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Jednorazowość zaskarżenia tego samego orzeczenia . . . . . . X 316 317 320 325 328 329 330 331 333 334 339 340 340 341 341 343 345 347 349 349 350 359 359 374 375 386 386 388 391 391 397 400 Spis treści Rozdział 4. Wyrządzenie orzeczeniem szkody jako przesłanka dopuszczalności skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Niemożliwość uchylenia lub zmiany orzeczenia jako przesłanka dopuszczalności skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Podmioty występujące w postępowaniu . . . . . . . . . . 1. Legitymacja materialna do wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . 2. Legitymacja formalna do wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . 3. Strony postępowania wywołanego skargą i ich reprezentacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 7. Podstawy zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 8. Wymagania konstrukcyjne i formalne skargi jako pisma procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 9. Zachowanie terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 10. Właściwość sądu w postępowaniu wywołanym skargą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Kontrola przesłanek dopuszczalności zaskarżenia . . . . . . . . 2. Sąd właściwy do rozpoznania skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Przyjęcie skargi do rozpoznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 11. Rozpoznanie skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Przepisy stosowane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zakres rozpoznania skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 12. Rozstrzygnięcie o zasadności skargi . . . . . . . . . . . . Rozdział 13. Skutki orzeczenia co do zasadności skargi . . . . . . . Część V. Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie (Paweł Cioch) A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz .U . Nr 89, poz . 555 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Roszczenia odszkodowawcze z tytułu niesłusznego skazania, tymczasowego aresztowania lub zatrzymania . . . . 1. Cywilnoprawny charakter roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zakres przedmiotowy roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Odszkodowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Zadośćuczynienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody . . Rozdział 2. Przesłanki dochodzenia roszczeń z tytułu niesłusznego skazania, tymczasowego aresztowania lub zatrzymania przed sądem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Przesłanki materialne – zakres podmiotowy roszczeń . . . . . 2. Przesłanki formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 402 407 412 412 413 414 417 420 424 426 426 428 429 430 430 431 435 437 441 441 452 452 455 455 457 458 461 463 465 465 470 470 XI Spis treści 2.2. Właściwy sąd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Termin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Przebieg postępowania przed sądem . . . . . . . . . . . . . Rozdział 4. Wyłączenie odszkodowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Roszczenia regresowe Skarbu Państwa . . . . . . . . . . . 471 472 474 478 480 Część VI. Skarga w ramach nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów i komorników (Hanna Knysiak-Molczyk) 483 483 502 510 516 522 522 534 540 545 A. Komentarz tezowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 27.7.2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz .U . Nr 98, poz . 1070 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 9.5.2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz .U . z 2012 r . poz . 524) . . . . . . . . . . . Ustawa z 29.8.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Rozpoznawanie skarg, wniosków i petycji dotyczących działalności sądów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 2. Rozpoznawanie skarg dotyczących działalności prezesów sądów jako organów administrujących w znaczeniu funkcjonalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Rozpatrywanie skarg dotyczących działalności komorników sądowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XII Przedmowa Każdy tom w serii Sądowych Komentarzy Tematycznych jest przekrojowym ujęciem tytułowej problematyki. Kolejny taki tom, opracowany z inicjatywy Jacka Ignaczewskiego, nosi tytuł „Pozainstancyjne środki ochrony prawnej”. Zamiarem Autorów tej pozycji było zebranie i przeanalizowanie w jednym opracowaniu takich środków ochrony prawnej, które albo nie są środkami zaskarżenia orzeczeń wydawanych przez sądy (dotyczą innych aspektów ich działalności niż wydanie orzeczenia), albo też – chociaż formalnie należą do kategorii „środków zaskarżenia” orzeczeń – bezpośrednio nie mogą prowadzić do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Każda z instytucji będących przed- miotem opracowania wiąże się z postępowaniem sądowym o tyle, że może być wykorzystana, póki ono jeszcze się toczy lub już po jego zakończeniu dla uzy- skania ochrony takich wolności i praw, które w ocenie zainteresowanego zostały naruszone w związku ze stosowaniem przez sąd prawa procesowego lub prawa materialnego. Rolą skargi konstytucyjnej jest umożliwienie adresatom konstytucyjnych praw i wolności zainicjowania przed sądem konstytucyjnym postępowania zmierzającego do kontroli aktów je naruszających. Jej uwzględnienie może stworzyć warunki do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia wydanego na podstawie przepisu zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny. Skarga na przewlekłość postępowania sądowego i przygotowawczego po- zwala na uzyskanie ochrony prawnej przed naruszeniem prawa do sądu w tym jego aspekcie, który wiąże się z nakazem rozpoznania sprawy bez nieuzasadnio- nej zwłoki, ale nadto jeszcze pozwala na skompensowanie krzywdy wyrządzo- nej skarżącemu w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania. Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zmierza do spowodo- wania kontroli przestrzegania Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Czło- wieka i Podstawowych Wolności przez państwo, którego organom zarzuca się działanie lub zaniechanie prowadzące do naruszenia praw nią gwarantowanych. Stwierdzenie naruszenia Konwencji w związku z uwzględnieniem skargi wyma- ga skompensowania skarżącemu krzywdy i szkody wyrządzonych naruszeniem. Do naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia przez sąd powszechny na podstawie procedury cywilnej lub przez sąd admini- stracyjny zmierza skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego. Ten sam cel realizuje też wniosek o przyznanie odszkodo- wania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie. Skarga w ramach nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów i ko- morników jest środkiem pozwalającym na zrealizowanie zagwarantowanego w art. 63 Konstytucji prawa składania wniosków, petycji, skarg do organów wła- dzy publicznej w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami i w celu wy- eliminowania dostrzeganych w nich nieprawidłowości. Jej przedmiotem może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. XIII Przedmowa Każdy rozdział opracowania składa się z dwóch części. Część A jest kla- sycznym komentarzem do całych aktów normatywnych lub tych ich części, które dotyczą omawianych instytucji. Tezy tego komentarza są skrócone do niezbędnego minimum, tak by Czytelnik mógł szybko odnaleźć odpowiedź na pytania wiążące się ze stosowaniem poszczególnych przepisów. Część B jest opisowym rozwinięciem syntetycznego opracowania komentarzowego i zawie- ra uzasadnienia tez komentarza. Aby ułatwić poruszanie się po obu częściach, w części A wskazano na odesłania do tych rozdziałów w części B, w których poszczególne tezy znajdują rozwinięcie. Konstrukcja części opisowej nawiązuje do ustawowej systematyki zagadnień. Dodatkowym praktycznym ułatwieniem w posługiwaniu się komentarzem jest indeks. Z uwagi sposób ujęcia opracowanej tematyki mamy nadzieję, że komentarz będzie pomocny dla prawników wszelkich profesji ale też dla studentów i apli- kantów. Kraków, wrzesień 2012 r. Marta Romańska XIV 1. Źródła prawa KC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Wykaz skrótów Nr 16, poz. 93 ze zm.) poz. 553 ze zm.) KK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, KKW . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6 .6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) Konstytucja . . . . . . . . . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) Konwencja . . . . . . . . . . . . . Europejska Konwencja o Ochronie Praw Czło- wieka i Podstawowych Wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) KP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) KPC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania KPK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) KSCU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) KSEU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.) KSH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opie- kuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788) PUNU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112) ProkGenSkPU . . . . . . . . . . . ustawa z 8.7.2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) PrPostSądAdm . . . . . . . . . . ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowa- niu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) PrSądAdm . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 25.7.2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad- ministracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Regulaminu Trybunału . . . . Regulamin Europejskiego Trybunału Praw Czło- wieka (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284/1) XV Wykaz skrótów SPPU . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.6.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postę- powaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowa- niu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) TKU . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 1.8.1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym USP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.7.2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) 2. Organy orzekające i instytucje ETPCz . . . . . . . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Praw Człowieka NSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny SN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy Sąd Apel. . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny RM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rada Ministrów RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita Polska RPO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rzecznik Praw Obywatelskich TK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej WSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Czasopisma i publikatory Biul. PK . . . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Prawa Karnego Biul. SN . . . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Sądu Najwyższego GSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze Dor. Pod. . . . . . . . . . . . . . . . Doradca Podatkowy Dz.U. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy Inf. Praw. . . . . . . . . . . . . . . . KZS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krakowskie Zeszyty Sądowe MoP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy NP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nowe Prawo OSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego (do 1962 r.) OSNAP . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Admi- nistracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1995 r. do 2002 r.) Informator Prawniczy OSNC . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNC ZD . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (od 1995 r.) Zbór Dodatkowy OSNCP . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna oraz Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) XVI Wykaz skrótów OSNPiUS . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) OSNKW . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Karna OSNwSK . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach OSNP . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) OSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitra- i Wojskowa Karnych żowych OTK . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; Zbiór Urzędowy, Seria A PiP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Legislacyjny PPE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Problemy Postępowania Egzekucyjnego Prok. i Pr. . . . . . . . . . . . . . . . Prokuratura i Prawo PS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Radca Prawny TPP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Transformacje Prawa Prywatnego ZNUŁ . . . . . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego ZNSA . . . . . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyj- ZSK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zagadnienia Sądownictwa Konstytucyjnego nego 4. Inne skróty Dz.U. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw M.P. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski n. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . następny Lex . . . . . . . . . . . . . . . . . . . system informacji prawnej Wolters Kluwer Polska LexPolonica . . . . . . . . . . . . Serwis Prawniczy LexisNexis Polska Sp. z o.o. XVII Wykaz literatury P. Beaumont, P. McEleavy, The Hague Convention on International Child Abduction, Oxford 2004. Warszawa 2006. H. Ciepła, [w:] K. Piasecki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, J. Ciszewski, Europejskie prawo małżeńskie i dotyczące odpowiedzialności ro- dzicielskiej. Jurysdykcja, uznawanie i wykonywanie orzeczeń. Komentarz, Warszawa 2004. W. Czachórski, [w:] System Prawa Cywilnego, t. 3, cz. 1, Prawo zobowiązań – część ogólna, Warszawa 1981. A. Dyer, Checklist of Issues to be Considered at the Second Meeting of the Spe- cial Commission to Review the Operation of the Hague Convention on the Civil Aspects of International Child Abduction, Hague Conference on Private International Law 1997. T. Ereciński, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 3, Przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego, Warszawa 2001. A. Gójska, Badania w sądach okręgowych w Warszawie, Warszawa 2010, nie- J. Gwiazdomorski, [w:] System Prawa Rodzinnego i Opiekuńczego, Wrocław publ. 1985. J. Ignatowicz, [w:] J.St. Piątkowski (red.), System Prawa Rodzinnego i Opie- kuńczego, Wrocław 1985. J. Ignatowicz, Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, Warszawa 1990, teza 12 do art. 98, s. 424 oraz teza 10 do art. 101 § 3 KRO. J. Ignatowicz, [w:] K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Ko- mentarz, Warszawa 2003. J. Ignatowicz, [w:] J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2005. J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2006. N. Lowe, M. Everall, M. Nicholas, International Movement of Children. Law Practice and Procedure, Family Law, Jordan Publishing Limited 2004. A. Mowbray, The development of Positive Obligations under the European Con- vention on Human Rights by the European Court of Human Rights, Oxford 2004. M. Pazdan, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 1, M. Safjan (red.), Część ogólna, M. Pazdan, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 2, Z. Radwański (red.), Część Warszawa 2007. ogólna, Warszawa 2002. E. Pérez-Vera, Explanatory Report. Conférence de La Haye de droit interna- tional privé. Actes et documents de la Quatorzièmie session, La Haye 1982. W. Pyzioł, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 8, J. Panowicz-Lipska (red.), Pra- wo zobowiązań – Część szczególna, Warszawa 2004. M. Safjan, Instytucja rodzin zastępczych. Problemy prawno-organizacyjne, Warszawa 1982. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pozainstancyjne środki ochrony prawnej
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: