Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00475 006389 14083179 na godz. na dobę w sumie
Pozwy z prawa gospodarczego na przykładach i wzorach. Wydanie 2 - ebook/pdf
Pozwy z prawa gospodarczego na przykładach i wzorach. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 228
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-815-8047-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja ma na celu usystematyzowanie podstawowych kwestii związanych z konstruowaniem pozwu w sprawach gospodarczych. Składa się z dwóch części. Pierwsza z nich zawiera teoretyczne wskazówki odnośnie do wymogów formalnych sporządzania pozwów. Zawiera liczne odwołania do literatury prawa oraz orzecznictwa. W drugiej części przedstawiono wybrane pozwy w sprawach gospodarczych i szczegółowo omówiono ich specyfikę. W niniejszym opracowaniu szczególnie zwrócono uwagę na kwestie teoretyczne i praktyczne dotyczące konstruowania żądań pozwu, wniosków o zabezpieczenie, obliczania opłaty sądowej itd. Komentarze do poszczególnych pozwów podkreślają znaczenie ważnych poglądów doktryny i orzecznictwa, skupiając się na praktycznym wymiarze pisania pozwu w konkretnej sprawie.
Książka skierowana jest w szczególności do aplikantów. Będzie ona pomocna podczas sporządzania pozwów na zajęciach oraz w codziennej pracy w kancelarii. Opracowanie to będzie przydatne również aplikantom przygotowującym się do egzaminu zawodowego – adwokackiego lub radcowskiego. Pozwoli ono usystematyzować zdobytą podczas aplikacji wiedzę oraz uzmysłowić aplikantom, że egzamin z prawa gospodarczego nie polega wyłącznie na sporządzaniu umów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych Wolą ustawodawcy jest przywrócenie postępowania odrębnego w sprawach gospo- darczych uchylonych ustawą z 16.9.2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cy- wilnego oraz niektórych innych ustaw1 jednakże przy uwzględnieniu zmian, które zaszły od 2012 r. Z uzasadnienia do projektu o zmianie KPC i niektórych innych ustaw wynika, że z uwagi na stale rosnącą liczbę spraw gospodarczych rozpoznawanych przez polskie sądy, powinny być one rozpoznawane szybciej niż inne sprawy cywilne. Zdaniem usta- wodawcy z uwagi na profesjonalizm stron postępowania w sprawach gospodarczych na- leży zaostrzyć rygory tego postępowania w szczególności poprzez skrócenie terminów oraz ograniczenie możliwości dysponowania sprawą przez strony. Celem takiego rozwią- zania ma być przyspieszenie rozpoznawania spraw gospodarczych. Przejawem prymatu zasady szybkości postępowania w sprawach gospodarczych jest wprowadzenie daleko idących ograniczeń czasowych w powoływaniu twierdzeń i do- wodów już w pierwszym piśmie procesowym kierowanym przez stronę do sądu. Nowelizacja uchyla także ustawę o rozpoznaniu przez sądy spraw gospodarczych, przenosząc normy ustanawiające sądy gospodarcze i określające ich właściwość funkcjo- nalną w części dotyczącej spraw gospodarczych do PrUSP. W związku z powyższym, do PrUSP przeniesiona została także norma definiująca sprawę gospodarczą2. 1. Sprawy gospodarcze Definicja sprawy gospodarczej, a co za tym idzie, również zakres spraw rozpoznawa- nych przez sądy gospodarcze, po ostatniej nowelizacji KPC znalazła się w art. 10b ust. 1 PrUSP. Stosownie do brzmienia tego przepisu, sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich dzia- łalności gospodarczej. W tym miejscu należy odwołać się do definicji przedsiębiorcy oraz działalności gospodarczej z PrPrzed. Zgodnie z art. 3 PrPrzed, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w spo- sób ciągły. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 PrPrzed, jej przepisów nie stosuje się do: 1) działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodow- li zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego; 1 Dz.U. Nr 233, poz. 1381. 2 Uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektó- rych innych ustaw z 27.11.2017 r., s. 92. 1 2) wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów; 3) wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z 12.5.2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyro- bami i organizacji rynku wina1; 4) działalności rolników w zakresie sprzedaży, o której mowa w art. 20 ust. 1c ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych2. Z kolei definicja przedsiębiorcy znajduje się obecnie w ponad dwudziestu aktach prawnych3 i jak do tej pory nie została przez ustawodawcę ujednolicona. Obok definicji wynikającej z KC i PrPrzed, pojęcie to występuje także m.in. w ustawie o prawach konsu- menta, ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawie – Prawo upadłościo- we. Stosownie do brzmienia art. 431 KC, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba praw- na i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 KC, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Tymczasem art. 3 PrPrzed stanowi, że przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odręb- na ustawa przyznaje zdolność prawną − wykonująca działalność gospodarczą. Za przed- siębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przepis ten nie uznaje za przedsiębiorców (w rozumieniu tej ustawy) wspólników spółek prawa handlowego. Jednakże na potrzeby niniejszego opracowania, korzystać będziemy jedynie z defi- nicji zawartej w ustawie o PrPrzed z dwóch względów. Po pierwsze, zawiera się w niej najliczniejsza grupa podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Po drugie zaś, definicja ta funkcjonuje dłużej – z pewnymi modyfikacjami – jeszcze od czasów obowią- zywania ustawy – Prawo działalności gospodarczej, tj. od 1.1.2001 r. Natomiast pojęcie przedsiębiorcy zostało wprowadzone do KC dopiero nowelą z 14.2.2003 r.4 Stosownie do brzmienia art. 10b § 2 PrUSP, sprawami gospodarczymi są także sprawy: 1) określone w ustępie poprzedzającym, choćby którakolwiek ze stron zaprzestała pro- wadzenia działalności gospodarczej; 2) ze stosunku spółki oraz dotyczące roszczeń, o których mowa w art. 291–300 i art. 479–490 ustawy z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.); 3) przeciwko przedsiębiorcom o zaniechanie naruszania środowiska i przywrócenie do stanu poprzedniego lub o naprawienie szkody z tym związanej oraz o zakazanie albo ograniczenie działalności zagrażającej środowisku; 4) z umów o roboty budowlane oraz ze związanych z procesem budowlanym umów służących wykonaniu robót budowlanych; 5) z umów leasingu; 6) przeciwko osobom odpowiadającym za dług przedsiębiorcy, także posiłkowo lub so- lidarnie, z mocy ustawy lub czynności prawnej; 7) między organami przedsiębiorstwa państwowego; 8) między przedsiębiorstwem państwowym lub jego organami a jego organem założy- cielskim lub organem sprawującym nadzór; 9) z zakresu prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego; 1 T.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1159. 2 T.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 200 ze zm. 3 C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2013, wersja elektr., komentarz do art. 4, uwaga 1. 4 Dz.U. Nr 49, poz. 408. 2 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 2. Właściwość sądu 10) o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, którym jest orzeczenie sądu gospodarczego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu albo ugoda zawarta przed tym sądem; 11) o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego opartego na prawomocnym lub podlegającym natychmiastowemu wykonaniu orzeczeniu sądu gospodarczego albo ugodzie zawartej przed tym sądem; 12) określone jako takie przez odrębne przepisy. Natomiast zgodnie z PrUSP nie są sprawami gospodarczymi sprawy (art. 10b § 3 PrUSP): 1) o podział majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej po jej ustaniu; 2) o wierzytelność nabytą od osoby niebędącej przedsiębiorcą, chyba że wierzytelność ta powstała ze stosunku prawnego w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez wszystkie jego strony. Tym samym uznać należy, że sprawą gospodarczą nie będzie sprawa, w której przy- najmniej jedna ze stron jest indywidualnym rolnikiem w zakresie prowadzonej przez nie- go działalności wytwórczej, dotyczącej produkcji roślinnej, zwierzęcej, ogrodnictwa i sa- downictwa1. Zgodnie z nowym przepisem art. 47994 § 1 KPC przekazanie sprawy przez sąd go- spodarczy innemu sądowi, a także odwrotnie w następstwie stwierdzenia, że sprawa jest sprawą gospodarczą albo nią nie jest, może nastąpić w terminie miesiąca od dnia wnie- sienia odpowiedzi na pozew, jeżeli odpowiedź ta była dotknięta brakami – od dnia usu- nięcia jej braków, a jeżeli jej nie wniesiono – od dnia upływu terminu do jej wniesienia. Ponadto, sprawę, która nie jest sprawą gospodarczą, a której nie przekazano ze względu na upływ miesięcznego terminu, sąd gospodarczy rozpoznaje z pominięciem przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Powyższe dotyczy także spraw gospodar- czych, których nie przekazano sądowi gospodarczemu ze względu na upływ miesięczne- go terminu (art. 47994 § 3 KPC). Orzecznictwo: Sprawy o podział majątku wspólników po rozwiązaniu spółki cywilnej są sprawami gospodarczymi rozpoznawanymi przez sąd gospodarczy w trybie postępowania nie- procesowego. (postanowienie SN z 15.11.1990 r., II CZ 169/90, Legalis) 2. Właściwość sądu Zgodnie z brzmieniem art. 10a PrUSP sądy gospodarcze rozpoznają sprawy gospo- darcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należące do ich właściwości z mocy przepisów odrębnych. Sądami gospodarczymi są powołane do tego wydziały sądów powszechnych – rejonowych i okręgowych. Jeśli zaś chodzi o sądy ape- lacyjne, sprawy gospodarcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego roz- poznawane są przez wydziały cywilne (art. 12, 16 i 18 PrUSP). Należy zwrócić jednak uwagę, że nie każdy sąd rejonowy czy okręgowy posiada wyodrębniony wydział gospo- 1 K. Flaga-Gieruszyńska, Postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych, Warszawa 2002, s. 19. 3 darczy. W takim przypadku MS przekazuje rozpoznawanie spraw gospodarczych inne- mu sądowi z obszaru tej samej apelacji, w którym utworzono wydział gospodarczy. Przykład: W SR w Wejherowie brak jest wydziału gospodarczego, sądem właściwym do rozpo- znania spraw gospodarczych z obszaru właściwego dla SR w Wejherowie będzie SR w Gdyni VI Wydział Gospodarczy. Określając właściwość sądu w sprawach gospodarczych, należy mieć na względzie kilka kwestii. Po pierwsze, właściwość rzeczową, uregulowaną w art. 16–17 KPC. Za- sadą jest właściwość rzeczowa sądów rejonowych, natomiast w niektórych sprawach, np. o ochronę dóbr osobistych czy uchylenie uchwały wspólników spółki, wyłącznie wła- ściwy będzie sąd okręgowy. Po drugie, postanowienia umowne określające z góry właściwość sądu do rozpozna- nia wszelkich sporów wynikłych z danej umowy (art. 46 § 1 i 2 KPC). Postanowienia umowne mogą odmiennie regulować właściwość sądu w zależności od tego, kto wystę- puje z powództwem – inne mogą być uregulowania w zakresie właściwości sądu dla wy- konawcy, inne dla zamawiającego, decydować będzie wola stron na zasadzie swobody umów. Jednakże umowa taka nie wyłącza możliwości wystąpienia z pozwem w elek- tronicznym postępowaniu upominawczym. Jak zauważa H. Pietrzkowski, wytoczenie sprawy przed sądem innym niż wskazany w umowie prorogacyjnej powoduje stan nie- właściwości usuwalnej (dającej się usunąć za pomocą umowy stron)1. Zgodnie bowiem z art. 200 § 11 KPC swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Jednakże niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bie- rze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uza- sadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (art. 200 § 12 KPC). I wreszcie trzecią kwestią jest właściwość miejscowa określona w przepisach art. 27–46 KPC. Powód ma możliwość wniesienia powództwa na zasadach ogólnych, uregulowanych w art. 27 KPC lub art. 30 KPC w przypadku osoby prawnej lub innego podmiotu niebędą- cego osobą fizyczną. Miejsce zamieszkania ustalane będzie stosownie do brzmienia art. 25 KC. Natomiast siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ za- rządzający, jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej (art. 41 KC). Powód może również skorzystać z właściwości przemiennej z art. 33 KPC (roszczenia przeciw- ko przedsiębiorcy), art. 34 KPC (roszczenia z umów), art. 37 KPC (najem nieruchomości) i art. 371 KPC (powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku). Natomiast już w przypadku powództwa ze stosunku członkostwa spółki wytacza się je wyłącznie według miejsca jej siedziby (art. 40 KPC). Należy zwrócić uwagę na nowe brzmienie art. 34 KPC regulujące powództwo o zawar- cie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, jej wyko- nanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu jej niewykona- nia lub nienależytego wykonania, które można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Stosownie do brzmienia § 2 tego przepisu za miejsce wykonania umowy uważa się miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umów danego rodzaju, w szczególności: 1) w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce, na które rzeczy te zgodnie z umową zostały lub miały zostać dostarczone; 1 H. Pietrzkowski, Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych, War- szawa 2011, s. 114. 4 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 2) w przypadku świadczenia usług – miejsce, w którym usługi zgodnie z umową były lub miały być świadczone. 2. Właściwość sądu Brzmienie art. 47994 § 1 KPC wydaje się wykluczać możliwość zastosowania art. 38 § 3 KPC statuujący o możliwości przekazania sprawy przez sąd właściwy innemu są- dowi równorzędnemu na zgodny wniosek stron, jeżeli przemawiają za tym względy celowości. Jeżeli uzasadniona jest właściwość kilku sądów albo jeżeli powództwo wytacza się przeciwko kilku osobom, dla których według przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, powodowi przysługuje, zgodnie z art. 43 § 1 KPC, wybór pomiędzy tymi sądami. Na postanowienie sądu o przekazaniu sprawy sądowi równorzędnemu lub niższe- mu przysługuje zażalenie na zasadzie art. 394 § 1 pkt 4 KPC. Natomiast zażalenie nie przysługuje, jeśli sąd niższy przekazuje sprawę sądowi wyższemu (art. 394 § 1 pkt 4 KPC a contrario). Sąd wyższego rzędu nie jest związany postanowieniem o przekaza- niu. Z art. 15 § 1 KPC wynika zasada utrwalenia właściwości sądu, ponieważ sąd wła- ściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Z zasady tej wyłamują się na- stępujące sytuacje: 1) zmiana powództwa w sądzie rejonowym mająca wpływ na jego właściwość rzeczo- 2) przekazanie sprawy przez sąd rejonowy sądowi okręgowemu, kiedy przy rozpozna- waniu sprawy powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości (art. 18 § 1 KPC); 3) wyznaczenie przez sąd przełożony innego sądu, w razie gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności (art. 44 KPC). wą; Sąd okręgowy jest wyłącznie właściwy dla spraw majątkowych, w których wartość przedmiotu sporu jest wyższa niż 75 000 zł. Jeśli zatem w toku postępowania przed są- dem rejonowym powód zmodyfikuje wartość przedmiotu sporu, co spowoduje przekro- czenie przez nią kwoty 75 000 zł, całe zmienione powództwo w trybie art. 193 § 2 KPC przekazać należy sądowi okręgowemu, który jest właściwy rzeczowo i miejscowo dla tego zmienionego powództwa. Warto pamiętać również o przepisach innych ustaw, które mogą wskazywać odmien- ną, od określonej w KPC, właściwość sądu w sprawach regulowanych tymi przepisami, np. powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obej- mujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia1. Sprawy gospodarcze rozpatrywane są w składzie jednego sędziego bez względu na to, czy sprawa toczy się przed sądem rejonowym czy okręgowym. Mają tu zastosowanie ogólne przepisy KPC, chyba że przepisy szczególne przewidują inaczej (np. w sprawach z zakresu postępowania upadłościowego). 1 Artykuł 20 ustawy z 22.5.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Fundu- szu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 473 ze zm.). 5 Sąd gospodarczy nie jest sądem egzekucyjnym. (uchwała SN z 30.6.1992 r., III CZP 74/92, Legalis) Orzecznictwo: Majątkowy charakter roszczenia o ustalenie wypadku przy pracy Żądanie – a tym samym sprawa, w której to żądanie jest rozpoznawane – ma cha- rakter majątkowy wówczas, gdy zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mające- go bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, przy czym takimi sprawami mogą być zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie albo o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego. O majątkowym bądź niemajątkowym charakterze prawa, którego dotyczy roszczenie, decyduje zatem majątkowy bądź niemajątkowy charakter dobra, którego naruszenia powód upatruje i którego ochrony się domaga. Wobec tego należy uznać, że prawami majątkowymi są wszelkie prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron. Niemajątkowe są na- tomiast np. prawa służące ochronie dóbr osobistych oraz stosunków rodzinnych pomię- dzy małżonkami, krewnymi, powinowatymi. (postanowienie SN z 5.8.2009 r., II PZ 6/09, Legalis) Zmiana powództwa w sądzie rejonowym mająca wpływ na jego właściwość rze- czową (art. 193 § 2 zd. 2 KPC) uchyla zasadę, że sąd właściwy w chwili wniesienia po- zwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwo- ści zmieniły się w toku sprawy. (postanowienie SN z 2.6.1966 r., II PZ 25/66, Legalis) 3. Tryb postępowania Omawiając powództwa w sprawach gospodarczych nie sposób jest pominąć zagad- nienia trybu postępowania. Otóż sprawy gospodarcze mogą być rozpoznawane przez sądy w postępowaniu w sprawach gospodarczych – Dział IVG KPC lub odrębnym – na- kazowym, upominawczym, uproszczonym oraz elektronicznym postępowaniu upomi- nawczym. Ostatni tryb postępowania pozostaje poza zainteresowaniem niniejszego opra- cowania, z tego też względu nie zostanie omówiony. 3.1. Tryb nakazowy Zasadą jest, że to powód oraz okoliczności faktyczne decydują o trybie postępowania. Zgodnie z art. 4841 KPC, nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydaje się na wnio- sek powoda zgłoszony w pozwie. Jednakże ustawodawca w art. 485 KPC wskazał, że na- kaz zapłaty wydawany jest, jeżeli fakty uzasadniające dochodzone żądanie są udowod- nione dołączonym do pozwu: 1) dokumentem urzędowym; 2) zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem; 3) wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu. 6 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 3. Tryb postępowania Zgodnie z art. 485 § 2 KPC, sąd wydaje również nakaz zapłaty w postępowaniu naka- zowym przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wy- pełnionych, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. W razie przejścia na powoda praw z weksla lub czeku do wydania nakazu niezbędne jest przedstawienie do- kumentów do uzasadnienia roszczenia, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla lub czeku. Ponadto, sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie dołą- czonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należno- ści zapłaty świadczenia pieniężnego, odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie z 8.3.2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych1 lub kwoty, o któ- rej mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, oraz na podstawie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odzyskiwania należności, jeżeli powód dochodzi również zwrotu kosztów, o których mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy. W tych sprawach, na mocy znoweli- zowanego art. 486 KPC przewodniczący i sąd podejmują czynności tak, aby pierwsze po- siedzenie wyznaczone w celu wydania nakazu zapłaty, rozpoznania sprawy lub nadania jej innego biegu odbyło się nie później niż 2 miesiące od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozew był dotknięty brakami – od dnia ich usunięcia. Pozew zawierający żądanie rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym powi- nien spełniać wymogi ogólne pozwu (art. 187 KPC). Ponadto, warunkiem koniecznym pozwu w postępowaniu nakazowym jest wniosek o wydanie nakazu zapłaty2. W wydanym przez sąd nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, aby w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami lub wniósł środek zaskarżenia (art. 479102 § 1 KPC) – zarzuty. Nakaz zapłaty doręcza się stronom, po- zwanemu wraz z odpisem pozwu, odpisami załączników do pozwu oraz z pouczeniem o trybie zaskarżenia nakazu i skutkach jego niezaskarżenia (art. 479102 § 3 KPC). Po utracie mocy lub uchyleniu nakazu zapłaty albo w braku podstaw do jego wy- dania sąd rozpoznaje sprawę według przepisów ogólnych lub w postępowaniu odręb- nym właściwym dla danej sprawy, chyba że przepisy szczególne przewidują inny skutek, w szczególności umorzenie postępowania (art. 479101 § 2 KPC). 3.2. Tryb upominawczy Jeśli zaś chodzi o przesłanki postępowania upominawczego, ustawodawca obok jed- nej przesłanki pozytywnej – tj. dochodzenia przez powoda roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych (art. 479101 § 1 KPC), wskazał na trzy negatywne przesłanki uniemożliwiające wydanie nakazu zapłaty. Są to: 1) oczywista bezzasadność roszczenia; 2) wątpliwości odnośnie do przytoczonych okoliczności; 3) uzależnienie zaspokojenia roszczenia od świadczenia wzajemnego. Przepisy regulujące postępowanie upominawcze (art. 499–505 KPC) nie nakładają na powoda obowiązku złożenia w pozwie wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowa- niu upominawczym. Również doktryna wskazuje, że postępowanie to nie jest zależne od 1 T.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 684 ze zm. 2 A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2012, wersja elektr., komentarz do art. 4841, uwaga 3. 7 woli powoda1, a wymogiem formalnym pozwu nie jest wniosek o wydanie nakazu zapła- ty w postępowaniu upominawczym2. Tymczasem praktyka pokazuje, że brak wniosku o wydanie zapłaty w postępowaniu upominawczym może, mimo zaistnienia przesłanek z art. 499 w zw. z art. 479101 § 1 KPC, spowodować rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwykłym i skierowanie jej na rozprawę. Dlatego też zawarcie takiego wniosku, wpraw- dzie nieobligatoryjnego, może przyczynić się do szybszego rozpoznania sprawy w trybie żądanym przez powoda. Pozew w postępowaniu upominawczym powinien spełniać wymogi pozwu (art. 187 KPC). Uchylenie art. 1871 KPC spowodowało brak obowiązku wnoszenia pozwu na for- mularzu w określonych sprawach. W doktrynie utrwaliło się stanowisko, że skoro KPC nie wymaga, aby pozew zawierał wniosek powoda o rozpoznanie sprawy w postępo- waniu upominawczym, sąd powinien rozpoznać z urzędu każdą sprawę w tym postę- powaniu, która spełni kryteria art. 479101 § 1 KPC, jeśli nie zajdą okoliczności wskazane w art. 499 KPC3. Jednakże z punktu widzenia praktyki, zasadne jest wskazanie przez po- woda żądania o rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym. Po pierwsze, sąd rozpoznający sprawę nie może domyślać się wniosków powoda. Po drugie zaś, w niektó- rych przypadkach, mimo istnienia przesłanek z art. 499 KPC, sądy nie wydają nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym, tylko kierują sprawę do rozpoznania w trybie zwykłym. Po wydaniu przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, w razie pra- widłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc, a przewodniczący wyznacza rozprawę i przekazuje sprawę do rozpoznania, w zależności od jej rodzaju, albo w postę- powaniu zwykłym, albo w postępowaniu odrębnym np. uproszczonym4. Jednakże sąd może na zasadzie art. 1481 § 1 KPC uznać – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, chyba że strona w pierwszym piśmie procesowym (sprzeciwie) złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy (art. 1481 § 3 KPC). Istotne jest, że sąd z urzędu bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, i wyda- je odpowiednie zarządzenia. W wypadkach przewidzianych w ustawie przewodniczący wyznacza posiedzenie niejawne w celu wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upomi- nawczym (art. 201 § 1 KPC). Natomiast zgodnie z § 2, jeżeli sprawę wszczęto lub prowa- dzono w trybie niewłaściwym, sąd rozpozna ją w trybie właściwym lub przekaże właści- wemu sądowi do rozpoznania w takim trybie. Wydając nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sąd nakazuje pozwanemu, aby w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosz- tami lub wniósł środek zaskarżenia (art. 505 § 1 KPC) – sprzeciw. Nakaz zapłaty doręcza się stronom, pozwanemu wraz z odpisem pozwu, odpisami załączników do pozwu oraz z pouczeniem o trybie zaskarżenia nakazu i skutkach jego niezaskarżenia (art. 479102 § 3 KPC). Po utracie mocy lub uchyleniu nakazu zapłaty albo w braku podstaw do jego wy- dania, sąd rozpoznaje sprawę według przepisów ogólnych lub w postępowaniu odręb- 1 E. Marszałkowska-Krześ, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2016, wersja elektr., komentarz do art. 4971, uwaga 1. 2 A. Marciniak, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz do art. 1–366, Warszawa 2016, wersja elektr., komentarz do art. 4971, uwaga 1. 3 Ibidem, komentarz do art. 498, uwaga 3. 4 Ibidem, wersja elektr., komentarz do art. 505, uwaga 1. 8 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych nym właściwym dla danej sprawy, chyba że przepisy szczególne przewidują inny skutek, w szczególności umorzenie postępowania (art. 479101 § 2 KPC). 4. Strony postępowania 3.3. Tryb uproszczony W postępowaniu w trybie uproszczonym rozpoznaje się sprawy o świadczenie, je- żeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 złotych, a w sprawach o roszcze- nia z rękojmi lub gwarancji – jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty (art. 5051 § 1 KPC). Z trybu upominawczego ustawodawca wyłączył następujące rodzaje spraw: 1) należące do właściwości sądów okręgowych; 2) małżeńskich i ze stosunków między rodzicami a dziećmi; 3) z zakresu prawa pracy rozpoznawanych z udziałem ławników; 4) z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw wymienionych w art. 4778 § 2 pkt 1–4 KPC i spraw o rentę. Ponadto, sąd może rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli może to przyczynić się do sprawniejszego rozpoznania sporu (art. 5051 § 3 KPC). Istotną zmianą w postępowaniu uproszczonym jest odejście przez ustawodawcę od dotychczasowego wymogu składania pism procesowych na urzędowych formularzach. W doktrynie wskazuje się, że postępowanie uproszczone jest postępowaniem odręb- nym, a celem jego wprowadzenia było przyspieszenie i uproszczenie rozpoznawania w procesie cywilnym nieskomplikowanych spraw, a także spraw o małej wartości przed- miotu sporu. Postępowanie to odznacza się szeregiem rozwiązań dyscyplinujących stro- ny i upraszczających przebieg postępowania1. Ostatnia nowelizacja wprowadziła również zmiany w zakresie opłaty od pozwu w postępowaniu upominawczym. Obecnie uiszcza się opłatę stałą uzależnioną od warto- ści przedmiotu sporu stosownie do brzmienia art. 13 ust. 1 KSCU. 4. Strony postępowania Była już mowa, że postępowanie gospodarcze dotyczy spraw ze stosunków cywil- nych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospo- darczej. Definicje przedsiębiorców zostały omówione w punkcie 1, obecnie natomiast na- leży przełożyć te definicje na grunt postępowania w sprawach gospodarczych, jako że właściwe określenie strony jest z jednej strony elementem pozwu, z drugiej zaś umożliwi skuteczne dochodzenie roszczeń. Zasadne jest przyjęcie, że skoro mówimy o postępowaniu pomiędzy przedsiębiorca- mi w sprawach gospodarczych, za wiążące należy uznać pojęcie przedsiębiorcy z usta- wy PrPrzed. Ponadto, definicja ta zawiera w sobie najliczniejszą grupę podmiotów, które mogą być uznane za przedsiębiorców. Są to zatem osoby fizyczne, osoby prawne i jed- nostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonujące we własnym imieniu działalność gospodarczą, a także 1 A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska (red.), Kodeks…, komentarz do art. 5051, uwaga 3. 9 wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodar- czej. W porównaniu do poprzednio obowiązującego art. 2 ust. 2 pkt 1 RSGU, zgodnie z któ- rym sprawą gospodarczą była również sprawa w sytuacji, gdy którakolwiek ze stron po- stępowania zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie przepis art. 10b ust. 1 PrUSP wyraźnie wskazuje, że sprawy gospodarcze wynikają z prowadzonej przez przedsiębiorców (a zatem aktualnie) działalności gospodarczej. Ponadto, ze sprawą gospodarczą mamy do czynienia nawet wówczas, gdy którakol- wiek ze stron postępowania zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika to z brzmienia art. 10b § 2 ust. 1 PrUSP. 4.1. Osoby fizyczne Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą być stronami w postępo- waniu w sprawach gospodarczych. Istotna jest kwestia prawidłowego oznaczenia osoby fizycznej jako strony w postępowaniu. Z art. 432 § 1 KC wynika, że przedsiębiorca dzia- ła pod firmą. Tymczasem art. 434 KC stanowi, że firmą osoby fizycznej jest jej imię i na- zwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń do- wolnie obranych. Oznaczając zatem osobę fizyczną jako przedsiębiorcę należy wskazać tę osobę z imienia i nazwiska prowadzącą działalność gospodarczą pod określoną firmą wynikającą z CEIDG. Przykład: Jan Kowalski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: „4 Krzesła” Jan Ko- walski. Powyższe wynika z faktu, że zdolność sądową ma wyłącznie osoba fizyczna pro- wadząca działalność gospodarczą, a nie nazwa (firma), pod jaką występuje ona w ob- rocie1. K. Flaga-Gieruszyńska zwraca uwagę, że oznaczenie, w jakiej formie prowadzo- na jest działalność gospodarcza przez osobę fizyczną, ma na celu jedynie podkreślenie, iż żądanie pozwu jest skierowane przeciwko niej jako podmiotowi gospodarczemu i związane jest z prowadzeniem przez tę osobę działalności gospodarczej w konkret- nej formie2. Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku spółki cywilnej. Z brzmienia art. 860 KC wynika, że przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osią- gnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szcze- gólności przez wniesienie wkładów. Tym samym ustawodawca nie przyznał spółce cywilnej osobowości prawnej, traktując ją jedynie jako stosunek zobowiązaniowy po- między przedsiębiorcami. Osobowość prawną posiadają natomiast wspólnicy spółki, którzy są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodar- czej. Zatem, kiedy w postępowaniu gospodarczym stroną jest spółka cywilna, istotne jest poprawne oznaczenie jej wspólników poprzez wskazanie imion i nazwisk wszyst- kich wspólników oraz określenie, że prowadzą oni działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. 1 Uchw. SN z 18.12.1992 r. (III CZP 152/92, Legalis). 2 K. Flaga-Gieruszyńska, Postępowanie…, s. 42. 10 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 4. Strony postępowania Przykład: Powódka: 1) Julia Malinowska, zam. Gdynia, ul. Niska 5, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „ABC Julia Malinowska, Maja Makowska s.c.”. 2) Maja Makowska, zam. Gdańsk, ul. Wysoka 10 prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „ABC Julia Malinowska, Maja Makowska s.c.”. Z punktu widzenia identyfikacji podatkowej, pamiętać należy, że spółka cywilna po- siada swój własny numer NIP (art. 2 ust. 1 ustawy z 13.10.1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników1). 4.2. Osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi Co do zasady, większych trudności nie powinno sprawić określenie jako stron po- stępowania osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawny- mi. Wynika to przede wszystkim z obowiązku wpisu tych podmiotów do KRS oraz po- wszechnego dostępu do bazy danych tego rejestru. Wobec treści art. 36 KRejSU, obowiązkowemu wpisowi do KRS podlegają:  1) spółki jawne;  2) europejskie zgrupowania interesów gospodarczych;  3) spółki partnerskie;  4) spółki komandytowe;  5) spółki komandytowo-akcyjne;  6) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;  7) spółki akcyjne;  8) spółki europejskie;  9) spółdzielnie; 10) spółdzielnie europejskie; 11) przedsiębiorstwa państwowe; 12) instytuty badawcze; 13) przedsiębiorcy określeni w przepisach o zasadach prowadzenia na terytorium Rze- czypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne; 14) towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych; 15) towarzystwa reasekuracji wzajemnej; 16) inne osoby prawne, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązko- wi wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 KRejSU; 17) oddziały przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospoli- tej Polskiej; 18) główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń; 19) główne oddziały zagranicznych zakładów reasekuracji; 20) instytucje gospodarki budżetowej. 1 T.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 869 ze zm. 11 Rozmiary niniejszego opracowania nie pozwalają na szczegółowe omówienie zasad funkcjonowania spółek prawa handlowego, które mogą być stronami w postępowaniu w sprawach gospodarczych. Zresztą nie to jest celem opracowania. Autorzy pragną bo- wiem wskazać na procesowe aspekty postępowania z udziałem tych podmiotów. Zgodnie z art. 435 § 1 KC, firmą osoby prawnej jest jej nazwa. Przy konstruowaniu pozwu, autor, który pozywa oddział firmy osoby prawnej, powinien również mieć na względzie art. 436 KC. W takim przypadku obowiązany jest wskazać pełną nazwę tej oso- by oraz określenie „oddział” ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę. Stroną w postępowaniu gospodarczym może być również podmiot prowadzący dzia- łalność gospodarczą, postawiony w stan likwidacji lub upadłości, gdyż nie traci on oso- bowości prawnej i nie przestaje być przedsiębiorcą. 4.3. Podmioty zagraniczne Dotychczas zasady udziału podmiotów zagranicznych w obrocie gospodarczym na terenie RP regulowane były przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Obec- nie kwestie te normuje ustawa z 6.3.2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców za- granicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzecz- pospolitej Polskiej1. Zgodnie z art. 3 pkt 5 PrzedZagrU osobami zagranicznymi są: 1) osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego; 2) osoba prawna z siedzibą za granicą; 3) jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną posiadająca zdolność prawną, z sie- dzibą za granicą. Podmioty te będące przedsiębiorcami mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terenie RP, a tym samym być stroną w postępowaniu w sprawach gospo- darczych. Z tego punktu widzenia, istotne są przepisy regulujące tworzenie oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych (Rozdział 4 i 5 PrzedZagrU). Klu- czowe znaczenie przy określeniu przedsiębiorcy zagranicznego, jako strony postępowa- nia w sprawach gospodarczych, będzie miał art. 19 pkt 1 PrzedZagrU, zgodnie z którym, przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest obowiązany używać do ozna- czenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczo- ną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „od- dział w Polsce”. Pomimo nowelizacji przepisów, sprowadzających się głównie do przeniesienia regu- lacji dotyczących przedsiębiorców zagranicznych do nowej ustawy, aktualne pozostaje orzecznictwo oraz literatura w przedmiocie sposobu funkcjonowania podmiotów zagra- nicznych na terenie RP. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego jest formą organizacyjno–prawną, w ramach której przedsiębiorca zagraniczny może wykonywać swą działalność gospodarczą na te- rytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział to wyodrębniona i samodzielna organiza- cyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Oddział przedsiębior- cy zagranicznego jest wyodrębniony pod względem organizacyjnym, ekonomicznym i technicznym, lecz nie posiada podmiotowości (osobowości prawnej) w stosunkach go- spodarczych struktury organizacyjnej2. 1 Dz.U. poz. 649. 2 M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz do ustawy z 19.11.1999 r., Kraków 2000, s. 563. 12 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 4. Strony postępowania Orzecznictwo: Posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, że stroną czynności praw- nych bądź procesowych jest oddział osoby prawnej jako niezależny podmiot stosun- ków prawnych. W takich przypadkach występuje w obrocie i postępowaniu sądowym sama osoba prawna mająca swój oddział, z którego działalnością wiąże się dokonywana czynność prawna lub postępowanie sądowe. (wyrok SN z 11.10.2013 r., I CSK 769/12, Legalis) Ciekawe jest stanowisko SN wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z 16.1.2016 r.1, w którym wskazano, że status strony postępowania cywilnego posiada wyłącznie przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział dla wykonywania działalności go- spodarczej na terytorium RP. Działalność tego oddziału ma charakter zależny i powodu- je bezpośrednie powstanie praw i obowiązków po stronie przedsiębiorcy zagraniczne- go. Również w judykaturze wyrażane jest jednolite stanowisko, że posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej, a tym bardziej wskazaniem jedynie siedziby tego oddziału, nie oznacza, iż stroną czynności prawnych lub procesowych jest oddział tej osoby jako nie- zależny podmiot stosunków prawnych. W takim przypadku w postępowaniu sądowym stroną jest sama osoba prawna mająca swój oddział, z którego działalnością wiąże się przedmiot postępowania sądowego. Przedsiębiorca zagraniczny, będący spółką akcyjną prowadzącą w Polsce działalność w ramach oddziału ujawnionego w rejestrze przedsię- biorców, ma zdolność sądową będącą emanacją przysługującej mu jako osobie prawnej zdolności prawnej. Sam oddział nie ma odrębnej, od będącego osobą prawną przedsię- biorcy zagranicznego, podmiotowości w sferze prawa cywilnego, nie posiadając od- rębnej od tego przedsiębiorcy zdolności sądowej. Nie przesądza to jednak o trafności stanowiska sądów obu instancji, że w sprawie stroną pozwaną był oddział przedsiębior- cy zagranicznego, a nie sam przedsiębiorca, z tej tylko przyczyny, iż obok określenia w skróconej formie brzmienia firmy przedsiębiorcy zagranicznego wskazano na siedzi- bę jego oddziału, a nie na siedzibę pozwanej osoby prawnej. Nawet posłużenie się fir- mą oddziału osoby prawnej nie oznacza, że stroną postępowania jest oddział jako nie- zależny podmiot stosunków prawnych, ponieważ stroną w postępowaniu sądowym jest wówczas sama osoba prawna będąca przedsiębiorcą zagranicznym mającym w Polsce swój oddział. Tym samym określając stronę postępowania, którą będzie przedsiębiorca zagraniczny, wskazujemy tego właśnie przedsiębiorcę zagranicznego, nie zaś jego oddział w Polsce. Zdaniem SN, wyrażonym w przywołanym wyżej postanowieniu „niewłaściwe określe- nie wyłącznie siedziby osoby prawnej, przez wskazanie siedziby jej oddziału utworzo- nego w Polsce i wpisanego do rejestru przedsiębiorców nie uzasadnia uznania, że stroną pozwaną jest oddział osoby prawnej niemający zdolności sądowej”2. Przykład: Powód: Jan Kowalski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą „4 Krzesła” Jan Kowalski, NIP: 00000000000 Pozwany: XYZ Ltd. 1 III CSK 72/14, Legalis. 2 Ibidem. 13 Jeśli zaś chodzi o przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego, jest ono prawnie niesamodzielną, podporządkowaną w całym zakresie swojej działalności, jednostką or- ganizacyjną prowadzącą działalność w zakresie reklamy i promocji w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego1. Przedstawicielstwo nie posiada niezależnej od przedsię- biorcy zagranicznego podmiotowości prawnej, pozostając częścią jego struktury organi- zacyjnej. Tym samym przedstawicielstwo nie może być podmiotem praw i obowiązków ani stroną postępowania w sprawach gospodarczych. Stroną w postępowaniu gospodar- czym będzie zatem przedsiębiorca zagraniczny. 4.4. Skarb Państwa Skarb Państwa może występować jako strona w sprawach gospodarczych, posiada wszak zdolność sądową wynikającą z art. 64 KPC w zw. z art. 33 KC. Z punktu widzenia au- tora pozwu, istotne jest prawidłowe oznaczenie Skarbu Państwa jako strony postępowania. Pamiętać należy, że zgodnie z art. 34 KC, Skarb Państwa jest w stosunkach cywilno- prawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienale- żącego do innych państwowych osób prawnych. Ponadto, stosownie do art. 40 § 1 KC, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania państwowych osób praw- nych, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa. W doktrynie wskazuje się, że „o Skarbie Państwa jako osobie prawnej możemy mó- wić wówczas, gdy Państwo jako fiskus wykonuje za pomocą swoich jednostek organiza- cyjnych niemających osobowości prawnej (stationes fisci) swoje zadania społeczne i go- spodarcze (dominium), pozbawione charakteru publicznoprawnego (władczego), a więc gdy występuje w stosunkach cywilnoprawnych o charakterze majątkowym z innymi podmiotami prawnymi na zasadzie równorzędności (partnerstwa). W takiej sytuacji każ- da czynność cywilnoprawna państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure civili czyn- nością Skarbu Państwa, ponieważ jednostki te działają na rachunek Skarbu Państwa. Skoro więc Skarb Państwa stanowi scalony i o jednolitym charakterze podmiot, to nieza- leżnie od liczby wskazanych w pozwie i w orzeczeniu sądowym jednostek organizacyj- nych (art. 67 § 2 KPC) stroną jest zawsze Skarb Państwa, a nie wskazane jednostki”2. Tym samym kluczowe jest właściwe określenie w pozwie stationes fisci Skarbu Pań- stwa jako strony postępowania w sprawach gospodarczych, ponieważ mimo obowiąz- ku sądu do działania z urzędu w zakresie ustalenia prawidłowej reprezentacji Skarbu Państwa, pozew może zostać odrzucony zgodnie z art. 199 § 1 pkt 3 KPC w przypadku braku zdolności prawnej pozwanego. H. Pietrzkowski wskazuje, że „wymaganie określe- nia w procesie właściwego podmiotu reprezentującego Skarb Państwa wynika nie tylko z konieczności oznaczenia właściwości miejscowej sądu (art. 29 KPC) i skonkretyzowa- nia tego podmiotu w orzeczeniu dla celów egzekucji sądowej (art. 1060 KPC), ale przede wszystkim służy zapewnieniu należytej reprezentacji Skarbu Państwa (art. 67 § 2 KPC), niezależnie od tego, po której stronie procesowej występuje”3. 1 M. Sieradzka, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2013, wersja elektr., komentarz do art. 93, uwaga 3. 2 Wyr. SN z 11.5.1999 r. (I CKN 1148/97, Legalis) z omówieniem Z. Strusa, Pal. 2000, Nr 2–3, s. 184 oraz W. Robaczyńskiego, PS 2001, Nr 6, s. 101; wyr. SN z 16.9.2010 r. (III CSK 153/10, Legalis); zob. rów- nież J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Księga pierwsza. Część Ogólna, Warszawa 2014, wersja elektr., komentarz do art. 33 KC, uwaga 7. 3 H. Pietrzkowski, Czynności…, s. 63. 14 Rozdział I. Wymagania pism procesowych w sprawach gospodarczych 4. Strony postępowania Orzecznictwo: Strona, pozywając prawidłowo Skarb Państwa, wadliwie określa państwową jednostkę or- ganizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, podczas gdy w spra- wie powinna występować inna jednostka organizacyjna; uzupełnienie braku w zakresie prawidłowego określenia strony pozwanej powinno nastąpić w płaszczyźnie właściwej reprezentacji (art. 67 § 2 KPC), przy czym sąd powinien z urzędu czuwać nad tym, aby Skarb Państwa był w postępowaniu sądowym reprezentowany w sposób prawidłowy. (postanowienie SN z 8.1.2003 r., II CK 90/02, Legalis) Podmiotami stosunków cywilnoprawnych na poziomie jednostek samorządu teryto- rialnego mogą być: 1) samorządowe osoby prawne – gmina, powiat, województwo; 2) posiadające osobowość prawną samorządowe jednostki organizacyjne działające w obrębie gminy np. szkoły, przedszkola. Ponadto, w ramach gminy działać mogą samorządowe jednostki organizacyjne nie- posiadające osobowości prawnej np. urząd gminy, które nie działają samodzielnie, ale jako podmioty wewnętrzne samorządowych osób prawnych. Jeśli stroną pozwaną jest gmina, to ona jest podmiotem prawa w ustawowym syste- mie organizacji samorządu terytorialnego, gdyż posiada osobowość prawną. Wyjaśnić tu dodatkowo należy, że miasto jako jednostka administracyjna, terytorialnie właściwa dla określonej gminy, nie zostało wyposażone w odrębną osobowość prawną, a to oznacza, że z mocy ustawy o samorządzie terytorialnym i przepisów wprowadzających tę ustawę ani z mocy ewentualnego upoważnienia statutowego nie może występować w stosun- kach administracyjnych i cywilnoprawnych jako odrębny od gminy podmiot prawny1. Organ wykonawczy gminy wykonuje swe zadania przy pomocy urzędu gminy, któ- rego jest kierownikiem2. Urząd gminy jest jednostką organizacyjną gminy zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną wójta gminy3. Tym samym sporządzając pozew należy mieć na względzie, że nie jest możliwe po- zwanie miasta, np. miasta Gdańska. W przypadku roszczenia związanego z mieniem po- wierzonym przez Skarb Państwa urzędowi państwowemu oraz w zakresie zadań tych urzędów określonych w odrębnych przepisach, stosownie do brzmienia art. 17 ust. 1 ustawy z 8.8.1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Pań- stwa4, pozwanym będzie kierownik urzędu państwowego, w szczególności dyrektor ge- neralny urzędu. Inaczej sytuacja przedstawia się, jeśli stroną postępowania będzie gminna osoba prawna, będąca podmiotem niezależnym od gminy, a kwestię tę regulować będą prze- pisy KSH. Gmina może występować w postępowaniu w sprawach gospodarczych również jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w postaci gospodarowania mieniem ko- munalnym, np. w przypadku wynajmowania podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą lokalu użytkowego należącego do gminy czy wykonywania robót budowla- nych na rzecz gminy. 1 Wyr. NSA w Warszawie z 19.1.1999 r. (I SA 267/98, Legalis). 2 Art. 33 ust. 1 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.). 3 Wyr. WSA w Białymstoku z 8.2.2010 r. (I SA/Bk 564/09, Legalis). 4 T.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 154 ze zm. 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pozwy z prawa gospodarczego na przykładach i wzorach. Wydanie 2
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: