Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00065 009312 11231101 na godz. na dobę w sumie
Pozyskiwanie kapitału na innowacyjne przedsięwzięcia w opiece zdrowotnej - ebook/pdf
Pozyskiwanie kapitału na innowacyjne przedsięwzięcia w opiece zdrowotnej - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-7048-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> medyczne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka stanowi kompendium wiedzy na temat źródeł i form finansowania projektów innowacyjnych w sektorze opieki zdrowotnej. Autorzy omawiają samą istotę innowacyjności, jej determinanty i ich wpływ na poziom rozwoju polskiej gospodarki. Prezentują różne formy finansowania przedsięwzięć innowacyjnych, takie jak leasing, franczyza, Private Equity/Venture Capital, Business Angels, środki unijne na Gospodarkę Opartą na Wiedzy oraz platforma New Connect, wraz z konkretnymi przykładami ich zastosowania. Przeprowadzają także analizę aktualnego poziomu innowacyjności w polskiej opiece zdrowotnej na tle innych krajów Unii Europejskiej oraz wskazują potencjalne kierunki zmian.

Adresaci:
Opracowanie jest adresowane do animatorów życia gospodarczego, dawców i biorców kapitału, potencjalnych przedsiębiorców i menedżerów podmiotów leczniczych, a także do studentów wydziałów ekonomicznych, wydziałów zarządzania i organizacji oraz do wszystkich, których interesują niekonwencjonalne metody finansowania innowacyjnych przedsięwzięć.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

POZYSKIWANIE KAPITAŁU NA INNOWACYJNE PRZEDSIĘWZIĘCIA W OPIECE ZDROWOTNEJ Lucyna Lewandowska Tomasz Karkowski Warszawa 2014 Stan prawny na 1 marca 2014 r. Recenzent Dr hab. Dorota Burzyńska Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Marzena Molatt a Opracowanie redakcyjne Elżbieta Jóźwiak Łamanie JustLuk Łukasz Drzewiecki, Justyna Szumieł, Stanisław Drzewiecki Projekt grafi czny okładki i stron tytułowych Maciej Sadowski Poszczególne rozdziały opracowali: Wstęp – Lucyna Lewandowska, Tomasz Karkowski Rozdział 1, rozdział 2 – Lucyna Lewandowska Rozdział 3, rozdział 4 – Tomasz Karkowski Konstatacje – Lucyna Lewandowska, Tomasz Karkowski © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014 ISBN: 978-83-264-3222-4 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl SpiS treści 5  SPIS tREścI  Wykaz skrótów .................................................................................. 7 Wstęp ............................................................................................... 11 Rozdział 1 Idea przedsięwzięć innowacyjnych  (Lucyna Lewandowska) ...................... 17 1.1. Istota innowacji .......................................................................... 17 1.2. Wyróżniki innowacji ................................................................... 26 1.3. Determinanty ............................................................................. 28 1.4. Wpływ innowacyjności na rozwój polskiej gospodarki .................... 30 Rozdział 2 Wybrane formy i źródła finansowania innowacji  (Lucyna Lewandowska) .. 38 2.1. Leasing jako sposób nabywania aktywów trwałych ......................... 38 2.2. Franchising w finansowaniu i rozwoju firm „przez pączkowanie” ..... 55 2.3. Private equity/venture capital – kapitał wysokiego ryzyka .................. 70 2.4. Business angels – prywatni inwestorzy z emocjonalnym zaangażowaniem ........................................................................ 84 2.5. środki unijne na gospodarkę opartą na wiedzy .............................. 91 2.6. pozyskiwanie kapitału na Newconnect – „przedszkole” GpW w Warszawie ..................................................................... 101 Rozdział 3 Potrzeba innowacji w polskiej opiece zdrowotnej  (Tomasz Karkowski) ...... 112 3.1. Diagnoza ................................................................................... 112 3.2. Kierunki innowacyjności ............................................................. 132 3.3. Możliwości finansowania innowacji ze środków Ue ....................... 159 Rozdział 4 Egzemplifikacja empiryczna zastosowania form finansowania  przedsięwzięć innowacyjnych na polskim rynku usług medycznych.  Studium przypadków (Tomasz Karkowski) ............................................ 173 4.1. Leasing w transferze nowych technologii w MeDFinance i MeDAmbulans ........................................................................ 173 6 SpiS treści 4.2. Franchising na przykładzie sieci Aptek MeDiQ ............................ 186 4.3. pe/Vc w finansowaniu przedsięwzięć innowacyjnych Firmy LUX MeD ................................................................................ 198 4.4. Business angels Firmy Medicalgorithmics ...................................... 210 4.5. środki unijne w dziele wspierania innowacji Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. dr Wł. Biegańskiego w Łodzi ............ 214 4.6. Szanse na zdobycie kapitału na Newconnect przez Orphée SA i Szpitale tczewskie SA ............................................................... 221 Konstatacje ....................................................................................... 231 Bibliografia ...................................................................................... 233 Źródła internetowe ............................................................................ 241 Wykaz skrótóW 7 Wykaz skrótóW Akty prawne – dyrektywa rady 2006/112/We z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. Ue L 347 z 11.12.2006 r., s. 1, z późn. zm.) – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2011/24/Ue z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. Urz. Ue L 88 z 04.04.2011, s. 45 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121) – ustawa z dnia 6 września 2001 r. – prawo farmaceutyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień pub- licznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) – komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r., KOM (2010)2020: europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrówno- ważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społeczne- mu, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do? uri=cOM:2010:2020:FiN:pL:pDF [dostęp: 02.01.2014] – traktat o funkcjonowaniu Unii europejskiej (wersja skon- solidowana Dz. Urz. Ue c 326 z 26.10.2012, s. 47) – ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 217 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 159 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. Nr 113, poz. 657 z późn. zm.) dyrektywa 2006/112/WE dyrektywa 2011/24/Ue k.c. pr. farm. p.z.p. Strategia 2020 tFUe u.d.l. u.p.a. u.p.p. u.p.t.u. u.s.i.o.z. 8 u.ś.o.z. ASO B+r crM cSiOZ eFrr GOW ict ir irr iUS LBO Mśp NFZ NiK NSrO OecD pAN piOZ pKB pO iG pO ir pO iś pO pc pO Wer prM Wykaz skrótóW – ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) Pozostałe – alternatywny system obrotu – badania i rozwój – zarządzanie relacjami z klientami (customer relationship management) – centrum Systemów informacyjnych Ochrony Zdrowia – europejski Fundusz rozwoju regionalnego – gospodarka oparta na wiedzy – technologie informacyjno-komunikacyjne (information and communication technologies) – inteligentny rozwój – wewnętrzna stopa zwrotu (internal rate of return) – europejski poziom innowacyjności (innovation Union Score board) – przejęcie menadżerskie typu leavarged buy-out – małe i średnie przedsiębiorstwa – Narodowy Fundusz Zdrowia – Najwyższa izba Kontroli – Narodowe Strategiczne ramy Odniesienia – Organizacja Współpracy Gospodarczej i rozwoju (Orga- nisation for economic co-operation and Development) – polska Akademia Nauk – program informatyzacji Ochrony Zdrowia – produkt krajowy brutto – program Operacyjny innowacyjna Gospodarka – program Operacyjny inteligentny rozwój – program Operacyjny infrastruktura i środowisko – program Operacyjny polska cyfrowa – program Operacyjny Wiedza, edukacja, rozwój – zarządzanie relacjami z pacjentami (patient relationship management) regulamin ASO – regulamin Alternatywnego Systemu Obrotu, wraz z za- łącznikami, w brzmieniu przyjętym Uchwałą Nr 147/2007 Zarządu Giełdy z dnia 1 marca 2007 r., z późn. zm. rUM sII SiM SOr WHO WSA WSpr Wykaz skrótóW 9 – rejestr Usług Medycznych – sumaryczny indeks innowacji (Summary innovation index) – System informacji Medycznej – szpitalny oddział ratunkowy – światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organiza- tion) – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Wojewódzka Stacja pogotowia ratunkowego WStęp 11  WStęP podstawą bogactwa materialnego jest dyskontowanie niematerialnych aktywów, do jakich należy wiedza, czyli kapitał intelektualny. Wiedza jest źródłem bogactwa narodów. Dzięki niej rozwijają się gospodarki krajów, regionów i świata. Atut konkurencyjności zawsze bierze się z posiadanej wiedzy, która znajduje uprzedmiotowienie w nowoczesnej technice, kon- kurencyjnej technologii, a w konsekwencji – w konkurencyjnym produkcie. Zatem – poziom konkurencyjności zależy od efektywnego wykorzystania wiedzy w postaci skomercjalizowanej we wszystkich rodzajach aktywności, w tym działalności gospodarczej. Głównymi czynnikami kreującymi nowy wymiar dyskontowania wie- dzy są: – przyspieszenie rozwoju gospodarki światowej, – globalizacja, – zwiększanie się zasobów wiedzy, – poszerzająca się paleta możliwości wykorzystania wiedzy w innowacjach oraz – wzrost znaczenia produktów będących efektem wykorzystania wiedzy i high technology. Szczególnie nowe znaczenie zyskał proces dyfuzji wiedzy w społeczeń- stwach informacyjnych gospodarek opartych na wiedzy (GOW) i inteligent- nym rozwoju (ir). Batalia o osiągnięcie przewag konkurencyjnych toczy się w firmach. poprzez uzyskanie tzw. kluczowych kompetencji, czyli wiedzy i umiejęt- ności w zakresie techniki i technologii wyróżniających je wśród konku- rentów – pragną one osiągnąć stan, który pozwala na opracowanie w spo- sób ciągły nowych technologii i produktów efektywnie konkurujących na rynku globalnym. W tym kontekście tylko firmy innowacyjne stymulują innowacyjność gospodarek narodowych i pomagają w osiąganiu wewnętrz- nej spójności Unii europejskiej. potrafią także sprostać globalnej konku- rencji, przyczyniając się do wzrostu gospodarczego. Znajduje to swój wyraz 12 WStęp w nowym programie rozwoju krajów unijnych – Strategii 20201. Wskazuje się w nim na potrzebę kreacji przedsiębiorstw opartej na wiedzy, współ- pracy i innowacjach, których stałym czynnikiem wzrostu jest nastawienie na implementację innowacji. powodzenie realizacji wyznaczonych Strategią 2020 założeń może za- gwarantować jedynie ścisła współpraca firm z instytucjami naukowymi bądź strukturami organizacyjnymi prowadzącymi badania naukowe i roz- wijającymi nowoczesne technologie, określanymi mianem centrów dosko- nałości i transferu technologicznego. Dodatkowo powinna być wsparta przez instytucje finansowe i władze poszczególnych krajów z myślą o stwo- rzeniu sprzyjającej infrastruktury finansowej i prawnej. Wykreowanie stra- tegicznych zdolności innowacyjnych przez wyżej wymienione podmioty jest konieczne, aby transfer wiedzy ze sfery nauki do biznesu oraz in- frastruktura badań i rozwoju (B+r) służyły innowacyjnemu wzrostowi przedsiębiorstw. Wspomniane strategiczne zdolności innowacyjne, rozumiane jako zdol- ności zarówno do tworzenia, jak i implementacji strategicznie innowacyj- nych produktów oraz innowacyjnych modeli biznesowych są aktywnościami nader ryzykownymi finansowo. Wymagają bowiem zaangażowania kapitału bez pewności jego zwrotu na satysfakcjonującym poziomie. innowacja, jak określa J. Schumpeter, to tworzenie nowych kombinacji zastanych czynników produkcji w warunkach, gdy wyniku tego procesu nie da się przewidzieć2. innowacja wiąże się z podejmowanym przez innowato- rów ryzykiem, które jest immanentną cechą innowacji. pozyskanie kapitału na realizację przedsięwzięć innowacyjnych nie jest łatwe, głównie z powodu właśnie ryzyka. Za największą barierę w realizacji innowacji produktowych, procesowych, technologii informatycznych i or- ganizacyjnych polscy przedsiębiorcy uznają nie brak pomysłu, lecz brak kapitału na jego zmaterializowanie i skomercjalizowanie. Brak kapitału finansowego uniemożliwia też przedsiębiorcom udział w targach i misjach gospodarczych oraz promocję marek. Konieczne jest poszukiwanie uła- 1 Komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r., KOM(2010) 2020 wersja ostateczna: europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=cOM:2010:2020:FiN:pL:pDF [dostęp: 02.01.2014]. 2 pojęcie innowacji do teorii ekonomii zostało wprowadzone przez J. Schumpetera w 1911 r. i wy- rażało nową myśl o roli przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy; por. J.A. Schumpeter, Teoria rozwoju gospo- darczego, Warszawa 1960, s. 104. WStęp 13 twień w dostępie do nowych źródeł i form pozyskiwania kapitału finanso- wego, zwłaszcza na realizację innowacji. Związane z nią ryzyko powoduje, że jakkolwiek do dyspozycji przedsiębiorców pozostaje wiele form niekon- wencjonalnego finansowania, to warunki, na jakich jest do nich dostęp są dość restrykcyjne. Zarówno potencjalny kapitałodawca, jak i biorca kapi- tału pragną minimalizować ryzyko z nim związane. twórcza destrukcja3 dotychczasowych sposobów wytwarzania, wyrażająca się w nieustającej innowacyjności, implikuje zmiany w stosunkach międzyludzkich i organi- zacji form gospodarczych. Dlatego kapitału finansowego potrzeba przed- siębiorcy coraz więcej. Jak twierdzi J. Schumpeter – nie ma przedsiębior- czości, a następnie innowacyjności bez kapitału z zewnątrz. A ponieważ aktualna faza cywilizacyjnego rozwoju – również, a może przede wszyst- kim – w medycynie jest fazą hiperinnowacyjną, to kapitału tego potrzeba coraz więcej. Kapitał ten jest do dyspozycji potencjalnych beneficjentów. Mimo kryzysu gospodarczego kapitał nie zniknął. Stał się jedynie „bar- dziej ostrożny”. inwestorzy nadal są skłonni angażować się w ambitne in- nowacyjne przedsięwzięcia zapewniające wysoki zwrot z zaangażowanego kapitału. Warunkiem realizacji niemal każdego nowego projektu gospo- darczego (pomysłu) jest posiadanie odpowiedniej ilości kapitału. powsta- je wówczas pytanie, jak go zdobyć? A pozyskać nie jest łatwo, szczególnie w postaci kredytów, gdyż prawdopodobieństwo niepowodzenia projektu, zwłaszcza innowacji, jest bardzo wysokie. Firmy, które już „okrzepły” na rynku, mogą sięgnąć po instrumenty rynku kapitałowego, inne – muszą poszukiwać niekonwencjonalnych rozwiązań. Dążenia do sfinansowania  innowacji – zwłaszcza w ochronie zdrowia – wpisują się w strategię wzrostu (która by podnosiła poziom edukacji i zdrowia oraz jakość życia) poszu- kiwaną przez króla Butanu z myślą o „narodowej szczęśliwości brutto”4. Uznając problem pozyskiwania kapitału na realizację przedsięwzięć in- nowacyjnych w dziedzinie ochrony zdrowia za nader ważny – autorzy ni- niejszej książki podjęli próbę przybliżenia czytelnikom sensu innowacji w zglobalizowanym świecie, jej wpływu na poziom rozwoju gospodarczego i standardów życia społeczeństw oraz sposobów zdobywania kapitału na realizację projektów innowacyjnych. 3 Ocena tej twórczej destrukcji bywa kontrowersyjna. taktyka stosowana przez współczesny kapi- talizm określana jest jako doktryna szoku. por. N. Klein, Doktryna szoku, Warszawa 2008. 4 J.e. Stiglitz, Wizja sprawiedliwej globalizacji. Propozycje usprawnień, Warszawa 2007, s. 63. 14 WStęp Na konstrukcję niniejszej książki składają się cztery rozdziały, w których w ujęciu sekwencyjnym omówiono następujące zagadnienia: – ideę innowacyjności ze szczególnym uwzględnieniem wyróżników, de- terminantów i efektów wykorzystania skomercjalizowanych wyników prac badawczo-rozwojowych oraz ich wpływu na poziom rozwoju pol- skiej gospodarki. rozważania te stanowią asumpt do prezentacji form finansowania przedsięwzięć innowacyjnych; – rekomendację form finansowania innowacji ze wskazaniem warunków i sposobów wejścia w posiadanie kapitału na innowacje dzięki takim instrumentom finansowym i podmiotom jak: leasing, franczyza, private equity/venture capital, business angels, środki unijne na gospodarkę op- artą na wiedzy oraz platforma Newconnect; – uzasadnienie potrzeby innowacji w polskiej opiece zdrowotnej – z prezen- tacją aktualnego poziomu innowacyjności w tym segmencie na tle innych krajów Unii europejskiej, źródeł i sposobów finansowania przedsięwzięć innowacyjnych oraz strategii rozwojowej w tym zakresie w kontekście perspektywy finansowej na lata 2014–2020; – egzemplifikację empiryczną zastosowań form finansowania projektów  innowacyjnych – z ujęciem deskryptywnym wybranych przypadków za- stosowań leasingu ambulansów oferowanego przez firmę MedFinance, działalności aptek MeDiQ w sieci franczyzowej, opieki abonamentowej Grupy LUX MeD finansowanej przez private equity/Venture capital – Mid europa partners, aniołów biznesu w ochronie zdrowia na przy- kładzie firmy Medicalgorithmics, środków unijnych na przedsięwzięcia innowacyjne z zakresu informatyzacji w Szpitalu im. Biegańskiego w Ło- dzi oraz pozyskiwania kapitału na Newconnect przez firmę Orphée SA oraz Szpitale tczewskie SA. * * * Współczesny przedsiębiorca w dobie globalizacji oraz nowoczesnych technologii nieustannie poszukuje nowych rozwiązań, które doprowadziłyby do tego, by jego firma stała się jak najbardziej innowacyjna, a dzięki temu konkurencyjna. taki przedsiębiorca wykorzystuje zmieniający się rynek jako okazję do osiągania profitów dla siebie, a także dla swoich wspólników oraz wszystkich interesariuszy, a ostatecznie do wzrostu wartości firmy. Wpraw- dzie przewaga konkurencyjna wynika z wielkości lub posiadania określo- nych aktywów, jednak coraz istotniejsze staje się przekonanie potwierdzone WStęp 15 w praktyce, iż w najlepszej sytuacji ekonomicznej znajdują się te firmy, które zdolne są do zmobilizowania wiedzy, technologii i zdobytego doświadczenia oraz oferowania w związku z tym nowych produktów bądź innowacyjnych metod, jakimi je tworzą, a także w efekcie dotarcia z takimi produktami do potencjalnych klientów. Do tego właśnie ma posłużyć też wiedza zawarta w niniejszej książce. Autorzy5 5 prof. dr hab. Lucyna Lewandowska, Katedra ekonomii przemysłu i rynku Kapitałowego, insty- tut ekonomik Stosowanych i informatyki, Wydział ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki, 90-214 Łódź, ul. rewolucji 1905 r. nr 41, e-mail: lulew@tlen.pl; dr n. med. tomasz Karkowski, Katedra pracy i polityki Społecznej, instytut ekonomik Stosowanych i informatyki, Wydział ekonomiczno-Socjo- logiczny, Uniwersytet Łódzki, 90-214 Łódź, ul. rewolucji 1905 r. nr 39, e-mail: tkarkowski@uni.lodz.pl. iDeA prZeDSięWZięć iNNOWAcyJNycH 17 Lucyna Lewandowska Rozdział 1 IDEA PRzEDSIęWzIęć InnoWAcyjnych   1.1. Istota innowacji pojęcie innowacji pochodzi od łacińskiego słowa innovare, czyli „wpro- wadzenie czegoś nowego, rzecz nowo wprowadzona, nowość, reforma”6. We- dług OecD7 innowacja to implementacja nowego bądź znacząco udoskona- lonego produktu, procesu, nowej metody marketingowej, nowego sposobu: organizacji w praktyce gospodarczej, tworzenia miejsca pracy, kształtowania relacji z otoczeniem. pojęcie innowacji zostało wprowadzone do teorii eko- nomii przez J. Schumpetera w 1911 r. i było związane z nowym myśleniem o roli przedsiębiorstwa – przedsiębiorstwa biorącego aktywny udział w kre- acji rozwoju firmy i rozwoju gospodarki w ujęciu globalnym. J. Schumpeter ujmuje innowacje bardzo szeroko8. Uznaje on, że istotą tego pojęcia jest użycie zasobów produkcji w dotychczas niestosowany sposób, i podaje pięć przypadków takich nowych kombinacji różnorakich materialnych kompo- nentów i produkcyjnej siły człowieka. • kreacja nowego produktu lub wprowadzenie na rynek towarów o nowych Są to: właściwościach, • zastosowanie lub anektowanie nowej metody produkcji, • anektowanie nowego rynku zbytu, • zdobycie nowych źródeł surowców, • wprowadzenie nowej organizacji prowadzenia biznesu. 6 Słownik wyrazów obcych, red. J. tokarski, Warszawa 1980, s. 307. 7 Podręcznik Oslo. Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, OecD/Komi- sja europejska, Warszawa 2008, dostępny na http://www.uwm.edu.pl/ciitt/wp-content/uploads/2013/10/ podrecznik-OSLO-MANUAL1.pdf [dostęp: 02.01.2014]. 8 J.A. Schumpeter, Teoria rozwoju…., s. 104. 18 rOZDZiAŁ 1 W tak szerokim ujęciu innowacje cechują się następującymi właściwoś- ciami: • komplementarnością (nie powstają w izolacji), • skokową realizacją (i stopniowo wchodzą do gospodarki), • nieregularnością występowania (koncentrują się w dowolnym czasie w niektórych dziedzinach i gałęziach gospodarki), • powstają w stanie równowagi gospodarki i prowadzą do stanu jej nie- równowagi. interpretacji pojęcia innowacji podejmuje się wielu autorów9, a że od- zwierciedlają one bardzo złożone i różnorodne procesy – do dziś nie zostały ostatecznie jednoznacznie zdefiniowane, bo prawdopodobnie ich natura nie pozwala na taką jednoznaczność. innowacje dotyczą wszelkich przejawów aktywności gospodarczej, spo- łecznej, politycznej i kulturalnej. ich wagę w kształtowaniu konkurencyjności dostrzegł i teoretycznie uzasadnił w swoich pracach p. Drucker. Znalazło to również pokrycie w praktyce odnoszenia sukcesów przez firmy i całe go- spodarki narodowe. Analiza przypadków odnoszenia sukcesów na rynkach przez firmy sto- sujące innowacje dostarcza informacji o trafności naukowych poglądów p. Druckera. Firmy, dążąc do wdrażania innowacji w szerokim tego słowa znaczeniu, znajdują nową podstawę albo wzbogacają istniejące już zaso- by konkurowania. i takie właśnie firmy osiągają przewagi konkurencyjne, a następnie przywództwo – najpierw na rynku lokalnym, a następnie na rynku globalnym10. Już wielu przedsiębiorców i menadżerów dostrzegło, że zdolność do tworzenia i wdrażania innowacji jest najważniejszym przeja- wem nowoczesności firmy. to „(…) wiedza zapewnia większą skuteczność działań i zdolność przewidywania skutków niż dane czy informacje”11. to 9 por. m.in.: r.r. Nelson, Systemy wiedzy i innowacji (w:) Zarządzanie wiedzą w społeczeństwie uczącym się, OecD/Ministerstwo Gospodarki, paryż–Warszawa 2000; J. Bogdanienko, M. Hoffer, W. popławski, Innowacyjność przedsiębiorstw, toruń 2004; K. poznańska, Innowacje jako źródło rozwoju MŚP (w:) Zarządzanie organizacjami gospodarczymi w zmieniającym się otoczeniu, red. J. Lewandowski, Łódź 2004; A. pomykalski, Innowacje, Łódź 2001; p. Niedzielski, K. rychlik, Innowacje i kreatywność, Szczecin 2006; Innowacyjność w teorii i praktyce, red. M. Strużycki, Warszawa 2006; A.H. Jasiński, Innowacje i transfer techniki w procesie transformacji, Warszawa 2006; e. Okoń-Horodyńska, A. cza- chorowska-Mazurkiewicz, Innowacje w rozwoju gospodarki i przedsiębiorstw. Siły motoryczne i bariery, Warszawa 2007; p.F. Drucker, Innowacja i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady, Warszawa 1992; M. Goliń- ska-pieszyńska, Polskie praktyki innowacyjne. Aspekty teoretyczne i badania empiryczne, Warszawa 2011. 10 H. Simon, Tajemniczy mistrzowie. Studia przypadków, Warszawa 1999, s. 202. 11 A. Jashapara, Zarządzanie wiedzą. Zintegrowane podejście, Warszawa 2006, s. 25. iDeA prZeDSięWZięć iNNOWAcyJNycH 19 dzięki wykorzystaniu wiedzy możliwe jest kreowanie przez firmy własnych przewag konkurencyjnych12. powstają tutaj sprzężenia zwrotne; innowacyjne firmy tworzą bowiem i dyskontują wiedzę dla potrzeb zwiększenia skutecz- ności i zdolności uczenia się. przełom związany z wprowadzaniem inno- wacji, a nazwany przez A. tofflera – socjologa i futurologa – „trzecią falą” (w nawiązaniu do teorii fal technologicznych), dotyczy gospodarki w coraz większym stopniu opartej na wiedzy13. powracając do schumpeterowskiej innowacji – można wyróżnić w teorii i praktyce „kreatywną destrukcję” i „kreatywną akumulację”14. W pierwszej z nich główną rolę odgrywają przedsiębiorcy i nowe firmy, które poprzez poszerzenie platformy innowacyjnej niweczą aktualne przewagi konkuren- cyjne istniejących firm. Drugą zaś tworzą duże firmy z wysokimi barierami wejścia na rynek, wynikającymi z posiadanej przez nie wiedzy, kompeten- cji w zakresie B+r oraz kapitału finansowego. „Kreatywną akumulację” tworzą dominujące firmy innowacyjne, które dzięki zgromadzonej wiedzy potrafią rozwijać innowacyjną aktywność. W procesie tworzenia innowacji wykorzystywana jest wiedza własna i obca, producenta i naukowca, przedsiębiorcy i pracownika; słowem każ- dego, kto w nowy sposób zinterpretuje rzeczywistość. Dlatego innowatorzy potrzebują zintegrowanej wiedzy ze szczególnym uwzględnieniem tzw. wie- dzy tajemnej (nie będącej w posiadaniu innych firm i trudnej do skopiowania, gdyż ukrytej w umysłach projektodawców), co pozwala im osiągnąć przewagi konkurencyjne. te z kolei doprowadzą do rozwoju gospodarki kraju. Na- stępnie – w wyniku naturalnego starzenia się bądź szerokiego rozpowszech- niania – innowacje przestają być innowacjami i są zastępowane przez nowe rozwiązania. Zdarza się również, że następuje bardzo szybka eliminacja innowacji z rynku w wyniku wprowadzenia kolejnego, bardziej przełomo- wego rozwiązania. coraz częściej innowacyjność postrzegana jest jako umiejętność kre- owania innowacyjnej przestrzeni, która zdolna jest do tworzenia i dyfuzji 12 por. L. Lewandowska, Teoretyczno-empiryczny koncept rozwoju innowacyjnej firmy w regio- nie łódzkim (w:) Innowatorzy, innowacje a konkurencyjność regionu łódzkiego, red. L. Lewandowska, Łódź 2011, s. 265–287. 13 A. toffler, Trzecia fala, poznań 2006, a w szczególności K. porwit, Gospodarka oparta na wiedzy i innowacje przełomowe (w:) Gospodarka oparta na wiedzy. Wyzwanie dla Polski XXI wieku, red. A. Ku- kliński, Warszawa 2001, s. 120. 14 S. Berschi, F. Malerba, L. Orsenigo, Technological Regimes and Schumpeterian Patterns of In- novations, the economic Journal 2000, nr 4. 20 rOZDZiAŁ 1 innowacji. Zatem innowacyjność firmy to jej zdolność do tworzenia i wpro- wadzania innowacji oraz ich absorpcji. tę innowacyjność mierzy się nakła- dami przedsiębiorców na działania innowacyjne oraz ilością tworzonych i wdrażanych innowacji. Umiejętność wykorzystywania przez przedsiębior- cę kapitału ludzkiego, finansowego, rzeczowego i informacyjnego stanowi o dojrzałości innowacyjnej przedsiębiorstwa. Adekwatny poziom kultury organizacyjnej przedsiębiorstwa jest warunkiem wykorzystania kreatyw- ności, przedsiębiorczości, innowacyjności i predyspozycji do tworzenia, absorpcji i wdrażania innowacji. Zatem dojrzałość innowacyjną traktuje się jako specyficzny zasób przedsiębiorstwa, łączący w sobie zasoby mate- rialne (np. środki finansowe) i niematerialne (np. wiedzę, umiejętności)15. rozwijanie i spożytkowanie tej dojrzałości wymaga pełnej harmonii mię- dzy podnoszeniem wspomnianych zasobów a innowacyjnością wynikającą z okazji i szans na rynku. Innowacyjność, a ściślej – zdolność do innowacji – jest źródłem efek- tywności działania (bycia konkurencyjnym), zaś ta prowadzi do osiągania dobrostanu społeczeństwa16. Dziś przewagi konkurencyjnej należy upatry- wać przede wszystkim w zdolności do bycia innowacyjnym. Dlatego wzra- sta również znaczenie innowacji, które w pośredni sposób zapewniają kon- kurencyjność gospodarek. Należą do nich bezdyskusyjnie m.in. innowacje w systemie kształcenia organizacji badań naukowych, zarówno podstawo- wych, jak i stosowanych, oraz finansowania przedsięwzięć innowacyjnych. Od lat 90. ubiegłego wieku nakłady na B+r w polsce kształtują się poni- żej 1 pKB (aktualnie 0,9 ). Sumaryczny indeks innowacji (Sii), uwzględ- niający w swej konstrukcji: – kapitał ludzki, – finanse i wsparcie, – aktywność inwestycyjną firm, – sieci współpracy i przedsiębiorczość, – wybrane efekty procesu innowacji, – innowatorów, – ekonomiczne efekty innowacji, daje pogląd na temat stymulatorów aktywności firm i efektów z tytułu za- stosowań rozwiązań innowacyjnych. 15 Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć, red. K.B. Matusiak, Warszawa 2011, s. 119. 16 M.e. porter, Innovations and Competitiveness: Findings on the Netherlands, Haga 2001, s. 3. iDeA prZeDSięWZięć iNNOWAcyJNycH 21 Sii opiera się na czterech komponentach wybranych ze względu na ich znaczenie dla polityki: – innowacje technologiczne (mierzone liczbą patentów), – poziom zatrudnienia w branżach wymagających specjalistycznej wiedzy (jako odsetek całkowitego zatrudnienia), – konkurencyjność wyrobów i usług wymagających specjalistycznej wiedzy, – poziom zatrudnienia w szybko rozwijających się firmach w branżach  innowacyjnych. państwa, które znajdują się w grupie liderów innowacji, zawdzięczają tę pozycję sukcesom we wszystkich bądź niektórych obszarach, takich jak: – gospodarka charakteryzująca się dużym udziałem sektorów opartych na wiedzy specjalistycznej, – szybko rozwijające się innowacyjne firmy, – duża liczba patentów, – konkurencyjny eksport. Na podstawie wartości Sii określa się 4 grupy krajów Ue. Są to17: – liderzy innowacji (w tej grupie prym wiodą: Szwecja, Finlandia, Niemcy, Wielka Brytania i Dania), – zwolennicy innowacji (9 państw z Austrią na czele), – umiarkowani innowatorzy (10 państw z czechami na czele i polską na przedostatnim, przed Litwą, miejscu w tej grupie) oraz – niepozorni innowatorzy (rumunia, Łotwa, Bułgaria). W polsce nadal środki na B+r pochodzą przeważnie z budżetu pań- stwa. Małe jest zaangażowanie finansowe środków prywatnych. to prawda, że innowacje są kosztowne i ryzykowne, ale nie ma innego sposobu – poza nabywaniem innowacji technologicznych w postaci innowacyjnych inwestycji – jak podejmowanie zdywersyfikowanego ryzyka realizacji innowacji, wy- pełniających określoną lukę technologiczną, procesową czy organizacyjną. potrzebne są system zachęt finansowych, ulgi podatkowe, większe zaanga- żowanie finansowe przedsiębiorstw mających ambicje bycia innowacyjnymi, promowanie współpracy między instytucjami naukowo-badawczymi i fir- mami w celu efektywniejszego dyskontowania osiągnięć naukowych oraz zwiększona rola rządu w akceptacji innowacyjności. 17 European Innovation Scoreboard (EIS) 2009, prO iNNO europe, european Union 2010, s. 63, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/innovation/files/proinno/eis-2009_en.pdf [dostęp: 02.01.2014], oraz Onet.biznes z dnia 8 maja 2012, gielda.onet.pl. 22 rOZDZiAŁ 1 polska, korzystając z funduszy strukturalnych, których celem jest wspie- ranie aktywności innowacyjnej, nie czyni takich postępów jak Finlandia, estonia czy czechy. Ulgi finansowe w miejsce bezpośredniego finansowa- nia odgrywają w tych krajach znaczącą rolę w promowaniu innowacyjności. poważną barierę w stymulacji innowacji stanowi brak kapitału. O ile duże przedsiębiorstwa nie odczuwają tego niedostatku w sposób dotkliwy (jak już wspomniano przy okazji prezentacji „kreatywnej akumulacji”), to sektor Mśp jest w zgoła gorszej sytuacji. Aby skorzystać z leasingu, venture capital, aniołów biznesu bądź z New- connect – niezbędne są nie tylko kontakty biznesowe, lecz także wiedza na temat tych form finansowania innowacji. Wyniki badań tego problemu do- wodzą, że wielu przedsiębiorców i menadżerów w ogóle o nich nie słyszało bądź nie poznało zasad korzystania z nich. pilne staje się zatem pełniejsze uwzględnianie sfery społecznej i edukacyjnej w realizacji sprawnej polityki innowacji, która zapewni nowoczesne sposoby zarządzania przedsięwzię- ciami innowacyjnymi i ich finansowania. innowacje zawsze były początkiem nowej cywilizacji. Nadal są i będą podstawą nowoczesnych gospodarek. Aby zaistnieć w czołówce światowej gospodarki, należy zapewnić obywatelom warunki sprzyjające rozwojowi in- nowacji. „Historia dostarcza licznych przykładów rozwoju innowacji w okre- sach korzystnych warunków bytu materialnego społeczeństw”18. Zdaniem prof. N. craing Smitha19 – pole do innowacji stwarzają wszystkie aktywności firmy. i to innowacje powinny stać się częścią kodu DNA firmy. Dużą rolę może w tej kwestii odegrać dobra polityka państwa. Nie wy- starczy wiara, że wszystkie problemy załatwi wolny rynek. potrzebny jest również innowacyjny system finansowy, który nie będzie stawiał oporu in- nowacjom mogącym polepszyć efektywność ekonomiczną firm i dobrobyt społeczeństwa. Aby znajdować dobre rozwiązania, trzeba przestać tkwić mentalnie w czasie przeszłym. Wydarzenia w świecie dowodzą, „(…) że na- uka i technika, które dały początek współczesnemu światu, są same zagroże- niem dla nowej cywilizacji. Samoloty, wieżowce oraz laboratoria biologiczne – symbole nowoczesności – zostały zamienione w broń przez pomysłowych złoczyńców. (…) pojawienie się bioterroryzmu jako rzeczywistego zagroże- nia potwierdza wskazaną tutaj potrzebę większej kontroli politycznej nad 18 J. Dietl, Innowacyjność i kapitał intelektualny przedsiębiorstwa (w:) Własność intelektualna w dzia- łalności przedsiębiorców, red. U. promińska, Łódź 2010, s. 111. 19 N.c. Smith, Na rozdrożu. Odpowiedzialny biznes 2010, Harvard Business review polska. iDeA prZeDSięWZięć iNNOWAcyJNycH 23 zastosowaniami nauki i techniki”20. Ostatnie kryzysy również dowodzą, że państwo jest potrzebne także w rozwoju innowacji. Dotyczy to zwłaszcza niedoinwestowania obszaru finansowania badań i rozwoju (B+r), zwłaszcza w sektorze biznesowym, gdzie występują duże różnice w poziomie wydat- ków na B+r między firmami, państwami Ue oraz Unią europejską i jej konkurentami (Stany Zjednoczone, Japonia, Korea południowa). Wynika to z mniejszego niż u konkurentów udziału w gospodarce sektorów wytwór- czych stosujących innowacje technologiczne. to dodatkowo przyczynia się do niedostatecznego oparcia tych sektorów na badaniach naukowych. Unia specjalizuje się – ogólnie biorąc – w sektorach o średniej intensywno- ści badań i rozwoju, obejmujących ok. 48 inwestycji firm w B+r. Natomiast w Stanach Zjednoczonych blisko 70 nakładów na badania naukowe pochodzi z sektorów o wysokiej intensywności badawczo-rozwojowej, takich jak: zdrowie i ict21. istnieje zatem potrzeba wprowadzenia nowych modeli biznesowych do tradycyjnych dziedzin gospodarczych oraz zwiększenia liczby szybko roz- wijających się firm w dziedzinach dynamicznych (np. opartych na ict)22. Aby przyspieszyć ten proces, niezbędna jest koncentracja wysiłków państw (w tym polski) na rozwoju innowacyjnych firm. Szacuje się bowiem, że różnice w dy- namice wzrostu firm między Ue a Stanami Zjednoczonymi odpowiadają za 2/3 różnicy we wzroście wydajności między tymi podmiotami w ostatnich dzie- sięcioleciach23. W Unii europejskiej najbardziej niedoinwestowanym obsza- rem B+r jest sektor biznesowy. różnice między wzrostem wydatków na ba- dania naukowe są w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi i przodującymi gospodarkami azjatyckimi bardzo znaczące. Dość podać, że w Ue w latach 2007–2011 wzrosły one z 1,18 do 1,27 pKB, podczas gdy w Stanach Zjedno- czonych w 2008 r. wyniosły one 2,01 pKB, a w 2007 r. w Japonii 2,68 pKB i w Korei południowej – 2,45 pKB24. Szczególnie dotkliwie spadek wydatków na badania naukowe w sektorze biznesowym odczuwają małe i średnie firmy25. 20 F. Fukuyama, Koniec człowieka. Konsekwencje rewolucji biotechnologicznej, Kraków 2004, s. 10. 21 Innovation Union Competitiveness, report 2011, european comission 2011, http://ec.europa.eu/ research/innovation-union/pdf/competitiveness-report/2011/countries/poland.pdf [dostęp: 02.01.2014]. 22 Komunikat Komisji do parlamentu europejskiego, rady, europejskiego Komitetu ekono- miczno-Społecznego i Komitetu regionów z dnia 21 marca 2013 r., cOM(2013) 149 final: Stan Unii innowacji na 2012 r. – przyspieszenie zmian, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do ?uri=cOM:2013:0149:FiN:pl:pDF [dostęp: 02.01.2014], s. 3. 23 Ibidem, s. 11. 24 Innovation Union Competitiveness…, s. 3. 25 Ibidem, s. 5. 24 rOZDZiAŁ 1 W Ue (w tym w polsce) niezbędne staje się wprowadzenie nowych mo- deli biznesowych umożliwiających rozwój tradycyjnych gałęzi przemysłu, po- zwalających na utrzymanie pozycji konkurencyjnej. Natomiast w dziedzinach dynamicznych o wysokiej intensywności badawczo-rozwojowej – takich jak zdrowie oraz Ict – potrzebna jest większa liczba rozwijających się firm26. Mogłoby temu sprzyjać zwiększenie zatrudnienia naukowców w sektorze bi- znesowym. podczas, gdy w Ue sektor ten zatrudnia ok. 46 wszystkich na- ukowców, u jej głównych konkurentów odsetek ten wynosi: w Stanach Zjed- noczonych – 80 , w Japonii – 73 , w chinach 69 . Znajduje to również swój wyraz w liczbie patentów młodych firm i skutkuje brakiem możliwości prze- kształceń w duże firmy inwestujące w badania naukowe (odsetek ten jest trzy- krotnie mniejszy w Ue w stosunku do Stanów Zjednoczonych). Jest to istotne z tego powodu, że szybko rozwijające się firmy w sektorach innowacyjnych są podmiotami decydującymi o rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Mimo tych braków pozycja europy na świecie jest nadal stosunkowo mocna. Jest ona niekwestionowanym liderem w dziedzinie tworzonej wiedzy naukowej. Zdolność europy do tworzenia wpływowych publikacji naukowych przewyż- sza średnią światową o 16 , a odsetek publikacji w czołówce 10 najczęściej cytowanych prac na świecie wynosi 11,6 i od 2000 r. nieustannie rośnie27. Unia europejska należy również do czołówki pod względem wytwarzania innowacyjnych produktów. W latach 2000–2008 niemal wszystkie państwa unijne osiągnęły wzrost eksportu produktów opartych na specjalistycznej wiedzy28. Od 2008 r. notuje się w Ue stałą poprawę wyników innowacyjności. Wiedza jest siłą, która posłużyła też do opracowania sześciu „zabój- czych aplikacji”. przyczyniły się one do osiągnięcia przez Zachód przewagi cywilizacyjnej. Są to29: – rywalizacja między konkurującymi ze sobą jednostkami, – rewolucja naukowa – wszystkie główne XVii-wieczne przełomy w ma- tematyce, astronomii, fizyce, chemii i biologii miały miejsce w europie Zachodniej, – nowoczesna medycyna – prawie wszystkich przełomów w systemie opie- ki zdrowotnej XiX i XX w. dokonali mieszkańcy europy Zachodniej i Ameryki północnej (łącznie z opanowaniem chorób tropikalnych), 26 Ibidem, s. 3–6. 27 Ibidem, s. 5–11. 28 Ibidem, s. 14. 29 N. Ferguson, Cywilizacja. Zachód i reszta świata, Kraków 2013, s. 370. iDeA prZeDSięWZięć iNNOWAcyJNycH 25 – praworządność i rządy przedstawicielskie – najlepszy porządek spo- łeczno-polityczny powstał w świecie anglojęzycznym (oparty na prawie własności prywatnej oraz przedstawicielstwie w wybieralnych organach ustawodawczych), – społeczeństwo konsumpcyjne – rewolucję przemysłową wywołały inno- wacje pozwalające na dostęp do zwiększających produktywność tech- nologii i popyt na lepsze i tańsze towary, – etyka pracy – na Zachodzie po raz pierwszy na świecie połączono bar- dziej wydajną i intensywną pracę z większymi oszczędnościami, pozwa- lając na trwałą akumulację kapitału. Zauważywszy efekty cywilizacyjne – reszta świata zaczęła te „aplika- cje” pobierać. Japonia jako pierwsza zaczęła kopiować wszystko, następnie po rozeznaniu, które z sześciu zachodnich „aplikacji” są dla nich istotne, zaczęła dokonywać tego selektywnie. i tak zaczęły postępować inne kraje azjatyckie, które dziś znajdują się w światowej czołówce konkurencyjno- ści30. Dzięki temu np. dzisiejszy Singapur zajmuje 3. pozycję w rankingu światowego Forum ekonomicznego w najnowszej tabeli konkurencyjno- ści (konkurencyjność z innymi krajami), Hongkong plasuje się na 11. miej- scu, tajwan – 13., Korea południowa – 22., a chiny – 27.31 W przybliżeniu odpowiada to kolejności, w jakiej kraje te okcydentalizowały gospodarkę. „Najprawdopodobniej pakiet oferowany przez cywilizację Zachodu nadal chyba zawiera najlepszą ofertę dla społeczeństw w postaci najkorzystniej- szego z dostępnych zestawu instytucji ekonomicznych, społecznych i poli- tycznych – takich, które wyzwolą kreatywność człowieka, by mógł rozwią- zywać problemy świata XXi w. W ciągu ponad połowy tysiąclecia żadna cywilizacja nie poradziła sobie lepiej z wyszukiwaniem i kształceniem ge- niuszów, którzy choć nie zawsze realizują swoje talenty, istnieją w każdej społeczności ludzkiej”32. cele tematyczne przyjęte w projektach dzisiejszej Unii europejskiej również wpisują się we wspomniane „aplikacje”. cele rozwojowe przyjęte przez polskę do 2020 r. również nawiązują do „aplikacji”. Są one sformu- łowane w Strategii rozwoju Kraju 2020 (przyjętej przez radę Ministrów 25 września 2012 r.) i obejmują: aktywne społeczeństwo (wspieranie włącze- nia społecznego i walki z ubóstwem, wspieranie zatrudnienia i mobilności 30 Ibidem, s. 371. 31 the World economic Forum, The Global Competitiveness Report 2013–2014, weforum.org. 32 N. Ferguson, Cywilizacja…, s. 392.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pozyskiwanie kapitału na innowacyjne przedsięwzięcia w opiece zdrowotnej
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: