Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00146 008421 10461100 na godz. na dobę w sumie
Praca – więź – integracja. Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa. Monografia poświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera. T. 1: Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy - ebook/pdf
Praca – więź – integracja. Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa. Monografia poświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera. T. 1: Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 392
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2352-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Monografia poświęcona jest zmarłemu profesorowi Władysławowi Jacherowi. Profesor zostawił po sobie liczne grono uczniów i przyjaciół, którzy poprzez tę publikację chcą uczcić jego pamięć. Zakres tematyczny monografii obraca się więc wokół problematyki, jaką podejmował on w swojej twórczości naukowej. Zasadniczo można ją sprowadzić do trzech głównych zagadnień: pracy, więzi i integracji. Wymienione powyżej motywy i problemy, poruszane przez profesora Jachera, to zagadnienia teoretyczne i praktyczne nadal aktualne. Były one przedmiotem wieloaspektowych analiz i rozważań na konferencji: „Praca – Więź – Integracja. Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa” poświęconej pamięci profesora Władysława Jachera w 5. rocznicę śmierci. Konferencja odbyła się w dniach 9-10 kwietnia 2014 roku w Katowicach. Przedstawione w monografii artykuły są pokłosiem tej konferencji.

Monografia składa się z dwóch wspólnie zatytułowanych tomów o zróżnicowanej problematyce. Pierwszy dotyczy zagadnień pracy, przedsiębiorczości i gospodarki opartej na wiedzy, a drugi skupia się na wartościach i więziach społecznych. Oprócz socjologów polskich swoje refleksje przedstawiają socjologowie czescy. Publikacja jest skierowana do socjologów, psychologów, kulturoznawców, antropologów społecznych zainteresowanych przedstawioną problematyką. 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

P R A C A — W Ę Ź — I I N T E G R A C J A / / T o m I PRACA WIĘŹ INTEGRACJA Tom I Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy Więcej o książce: 4 4 CENA 46 ZŁ ISSN 0208-6336 (+VAT) ISBN 978-83-8012-352-6 Więcej o książce WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO KATOWICE 2015 Więcej o książce 20 978-83-226-2307-7 20 20 978-83-226-2307-7 978-83-8012-130-0 20 978-83-8012-130-0 PRACA — WIĘŹ — INTEGRACJA Tom I Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy NR 3304 PRACA — WIĘŹ — INTEGRACJA Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa Monografia poświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera Tom I Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy pod redakcją Urszuli Swadźby, Bożeny Pactwy, Moniki Żak Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2015 Redaktor serii: Socjologia Wojciech Świątkiewicz Recenzent Anna Barska Wprowadzenie Niniejszą monografię poświęcamy zmarłemu Profesorowi Władysławo‑ wi Jacherowi. Profesor zostawił po sobie liczne grono uczniów i przyjaciół, którzy poprzez tę publikację chcą uczcić jego pamięć. Zakres tematyczny monografii będzie więc koncentrował się wokół problematyki, jaką podej‑ mował on w swojej twórczości naukowej. Zasadniczo można ją sprowadzić do trzech głównych zagadnień: pracy, więzi i integracji. Praca jako problem w badaniach Profesora ujmowana była jako etyczna wartość życia jednostki ludzkiej objętej myślą Tomasza z Akwinu i źródło jej społecznego rozwoju komentowanego za teorią solidarności Emila Durk- heima. Współczesne czasy akceptują głównie produkcyjne, ekonomiczne i psychologiczne walory pracy ludzkiej, a mniej lub bardziej świadomie pomijają jej walory społeczne. Praca może być czynnikiem wzbogacającym człowieka i grupę tylko wtedy, gdy jest odpowiedzialna, świadoma i dobrze zorganizowana, czyli gdy posiada określony zbiór norm regulujących jej jakość i charakter. Jak pisał Profesor Jacher: pomijany bywa często aspekt antropologiczny, podkreślający czyn‑ nik pracy ludzkiej, ludzką strukturę pracy, i aspekt socjologiczny, uwypuklający empiryczny fakt, że praca jest czynnikiem integrują‑ cym osobowość człowieka w procesie pracy oraz zasadniczą przy‑ czyną integrującą bądź dezintegrującą jednostki w grupie społecznej. To prowadzi do spojrzenia na pracę głównie w płaszczyźnie beha‑ wioralnej, zewnętrznej — na niekorzyść spojrzenia aksjologicznego, osobowościowego, integracyjnego, a więc tych aspektów pracy, które pozwalają ją traktować jako drogę nie tylko do osiągnięć material‑ nych, ekonomicznych, technicznych, a przede wszystkim jako źró‑ dło wewnętrznego scalania człowieka i przyczynę ładu społecznego w grupie (Jacher, 2005). 6 Wprowadzenie Z problematyką pracy związane są zagadnienia zakładu pracy (firmy), stosunku pracowników do pracy i kulturowych aspektów jej organizacji. Problematyka ta wciąż jest aktualna, a dziś, szczególnie na zmieniającym się rynku pracy pracownik traktowany instrumentalnie staje się stroną słabszą. Umowy śmieciowe i kurczący się rynek pracy, zatrudnianie osób poniżej poziomu ich kwalifikacji i aspiracji, ograniczanie uprawnień pra‑ cowniczych i kosztów pracy żywej, często związany z tym wyzysk — to problemy, z którymi musi się zmierzyć współczesne, nie tylko polskie, społeczeństwo. Drugim znaczącym zakresem badań Profesora było zagadnienie więzi społecznej. Ujmował on je jako istotny element łączący grupy i jednostki, element konstytuujący, który decyduje o spójności grupy. Bez więzi spo‑ łecznej nie ma spójności w grupie. Więź społeczna może być rozumiana jako organizacja grupy, a może mieć wymiar świadomościowy. Świadomość grupowa, świadomość zbiorowa to przede wszystkim poczucie łączności i solidarności. Takie rozumienie więzi społecznej nawiązuje do klasyków so‑ cjologii, Augusta Comte’a i E. Durkheima. Profesor Jacher wskazywał także na współzależność więzi i integracji: Z pojęciem integracji związane jest pojęcie więzi społecznej, z dez‑ integracją wiąże się natomiast zjawisko wypadania z więzi społecznej. […] Integracja jest skutkiem istnienia więzi. Jedno zjawisko nie istnieje bez drugiego. Chociaż nie są tym samym, są jednak ze sobą sprzężo‑ ne. O integracji zbiorowości społecznej decyduje charakter stosunków społecznych, stanowiących rdzeń więzi (ibidem). Wskazuje się na przynależność do grupy, tendencje do zachowania wspólnych wartości, świadomość wspólnych interesów. Na gruncie socjolo‑ gii wymienia się różnego rodzaju więzi, takie jak: więzi rodzinne, przyjaciel‑ skie, sąsiedzkie, pracownicze, etniczne, religijne, narodowe itp. Przejawiają się one w świadomości, ale przekładają na konkretne działania. Współczesne badania identyfikują więź społeczną poprzez poczucie tożsamości grupowej i wskazują, że znacznie częściej wyraża się ona w identyfikacji lokalnej, regionalnej, a nawet wirtualnej niż poprzez osobowe relacje pracownik — pracodawca lub wspólnoty obywatelskie. Trzecie zagadnienie, któremu Profesor poświęcił wiele prac, to wspo‑ mniana już integracja społeczna, ujmowana w wymiarze ogólnym, na po‑ ziomie funkcjonowania różnych organizacji, jak i zakładu pracy. Integracja wyrażana jest przez słowo „scalanie”. Jak pisał Profesor Jacher: Integracja […] oznacza natomiast jedność w różnorodności. Inte‑ gracja oznacza pewną harmonię społeczną powstałą na skutek okreś- lonej zgodności różnych elementów systemu społecznego […] W sensie Wprowadzenie 7 socjologicznym integracja dotyczy systemu społecznego w rozumieniu reistycznym jako pewnego zespołu ludzi […] jak i systemu zachowań, systemu interakcji, systemu stosunków, co stanowi atrybut grupy spo‑ łecznej (Jacher, 1976). Integracja społeczna obejmuje więc bardzo szerokie spektrum wartości i wzorów zachowań i dotyczy całości życia społecznego. Zachodzi w róż‑ nych wymiarach życia społecznego: rodzinnego, sąsiedzkiego, zawodowego, lokalnego, politycznego. System społeczny, grup społecznych i instytucji, aby istnieć, musi być przynajmniej w minimalnym stopniu zintegrowany. A jego funkcjonowanie jest zależne od współdziałania ludzi jako uczest‑ ników struktur działania scalanych przez formy integracji: funkcjonalnej, normatywnej, komunikacyjnej i społecznej (W. Jacher za teorią W.S. Lande- ckera). Dziś dużo pisze się o znaczeniu komunikacji społecznej oraz kapitale społecznym. Tłem dla dawnych i dzisiejszych idei jest również diagnozo‑ wanie zagrożeń dla spójności struktur społecznych przez czynniki dezinte‑ gracji, negatywne kapitały społeczne, osłabianie normatywnych reguł życia zbiorowego. Wymienione powyżej motywy i problemy, poruszane przez Profesora Jachera, to zagadnienia teoretyczne i praktyczne nadal aktualne. Były one przedmiotem wieloaspektowych analiz i rozważań na konferencji: „Pra‑ ca — Więź — Integracja. Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa” poświęconej pamięci Profesora Władysława Jachera w 5. rocznicę śmierci. Konferencja odbyła się w dniach 9—10 kwietnia 2014 roku w Katowicach, na Wydziale Nauk Społecznych i w Centrum Informacji Naukowej i Bi‑ bliotece Akademickiej. Zgromadziła około 80 uczestników, a przedstawione w niniejszej monografii artykuły są pokłosiem tej konferencji. Monografia składa się z dwóch tomów pod wspólnym tytułem Praca — więź — inte- gracja o zróżnicowanej problematyce. Pierwszy dotyczy zagadnień pracy, przedsiębiorczości i gospodarki opartej na wiedzy, a drugi skupia się na wartościach i więziach społecznych. Monografię otwiera tekst Leszka Gruszczyńskiego, Adama Bartoszka, Bożeny Pactwy i Sławomiry Kamińskiej -Berezowskiej, przybliżający sylwet‑ kę Profesora Władysława Jachera. Oprócz informacji biograficznych zawie‑ ra wspomnienia i refleksje jego przyjaciół, współpracowników i uczniów. Autorzy opisują drogę zawodową Profesora od czasów, kiedy zdecydował się on podjąć studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, poprzez dzia‑ łalność naukową w Instytucie Tomistycznym w Warszawie oraz Instytucie Śląskim w Opolu, kończąc na pracy na Uniwersytecie Śląskim, z którym był związany niemalże do końca swojego życia. Część pierwszą monografii, zatytułowaną Praca jako czynnik integracji społecznej, otwiera tekst Janusza Mariańskiego, pt. Władysława Jachera koncep- 8 Wprowadzenie cja pracy ludzkiej. Artykuł stanowi doskonałe wprowadzenie do tematyki tej części monografii, jednocześnie nawiązując do dorobku naukowego Profe‑ sora Jachera. J. Mariański zwraca uwagę, że koncepcja pracy była istotnym problemem, który Profesor wielokrotnie podejmował w swoich badaniach socjologicznych. Autor, analizując koncepcję pracy, zwraca uwagę na jej wie‑ lorakie aspekty. Podkreśla jej znaczenie dla egzystencji człowieka, zwraca uwagę na wpływ środowiska pracowniczego na rozwój jednostki, analizuje pojęcie etosu pracy. W szczególności zaś — odwołując się do dorobku Profe‑ sora — wskazuje na wytworzenie się śląskiego etosu pracy. Artykuł stanowi doskonałe résumé dorobku naukowego Profesora Władysława Jachera oraz jego wpływu na rozwój socjologii pracy, organizacji i zarządzania. Danuta Walczak -Duraj w artykule pt. Kontrideologia pracy jako czynnik dezintegracji społecznej wskazuje na powstanie nowego zjawiska, jakim jest kontrideologia pracy. Autorka, odwołując się do dorobku Profesora Jachera, który zawsze starał się podkreślać etyczny i społeczny wymiar pracy ludz‑ kiej, wskazuje na zagrożenia, jakie pociąga za sobą pojawienie się kontr- ideologii pracy. Analizując ideologię pracy, zwraca uwagę na ewolucję tego pojęcia od socjalizmu aż do czasów współczesnych — czasów społeczeństwa konsumpcyjnego. Istota analizy skupia się na wpływie tej ewolucji na zmia‑ ny w etosie pracy. Ewolucja ta — zdaniem D. Walczak -Duraj — prowadzi do wytworzenia się swoistej kontrideologii pracy, która rozumiana jest tutaj przede wszystkim jako zespół wartości, norm i postaw często nieustruk‑ turalizowanych, wewnętrznie niespójnych, zawierających treści związane z niską oceną bądź deprecjacją pracy jako wartości. Przedstawiając różne rodzaje kontrideologii pracy, autorka wskazuje również na dwa główne źró‑ dła jej powstania: pojawienie się nowego paradygmatu pod nazwą Nowej Ekonomii oraz kryzys gospodarczy. W podsumowaniu artykułu wskazuje na konsekwencje, jakie niesie ze sobą pojawienie się kontrideologii pracy zarówno na poziomie jednostkowym, jak i społecznym. Kolejnym tekstem, który nawiązuje do zainteresowań naukowych Profe‑ sora Władysława Jachera, jest artykuł Lesława H. Habera, pt. Kapitał relacyj- ny jako nowa forma więzi społecznej w zarządzaniu firmą. Autor przypomina, że działalność naukowa Profesora Jachera oraz jego współpracowników skut‑ kowała powstaniem tzw. śląskiej szkoły w socjologii. L.H. Haber analizuje genezę powstania kapitału relacyjnego oraz jego związków przyczynowych z więzią społeczną. Zwraca uwagę, że w świetle dostępnej literatury pojęcie kapitału społecznego ma wiele interpretacji i jako kategoria analityczna ma dużą wartość poznawczą i użytkową, oraz podkreśla jego rolę i znaczenie w nowoczesnym zarządzaniu. Analizę pojęcia etosu pracy podejmuje Urszula Swadźba w artykule pt. Etos pracy w Polsce. Ewolucja zjawiska. Autorka zwraca uwagę na aksjo‑ logiczny wymiar pracy ludzkiej. Odwołując się do koncepcji Ronalda In‑ Wprowadzenie 9 gleharta, przedstawia czynniki, jakie miały wpływ na ewoluowanie etosu pracy. Prezentuje, w jaki sposób kształtował się w Polsce etos pracy w po‑ szczególnych okresach historycznych. Rozpoczyna analizę od etosu pra‑ cy w okresie realnego socjalizmu, poprzez „małą stabilizację” lat 50. i 60. „względną liberalizację” w latach 70., czasy „permanentnego kryzysu”, aż po okres transformacji systemowej. Wskazuje na czynniki, a w zasadzie pewne trendy, jakie w tych okresach miały wpływ na kształtowanie się etosu pracy. Podsumowując zmiany, jakie nastąpiły w etosie pracy w spo‑ łeczeństwie polskim w ciągu ostatnich 50 lat, można pokusić się o wyzna‑ czenie pewnych trendów. Okres analizy jest bowiem bardzo zróżnicowany, wyznaczają go uwarunkowania gospodarcze i polityczne, które były bardzo różnorodne i, jak wykazywały badania, w znacznym stopniu odcisnęły się na świadomości aksjologicznej Polaków. Kończąc U. Swadźba wskazuje na kształtowanie się nowego etosu pracy wśród przedstawicieli młodego po‑ kolenia, który jest oparty przede wszystkim na realizacji postmaterialistycz‑ nych aspektów pracy (np. czas wolny). Etos pracy jest również przedmiotem następnego opracowania, pt. Etos pracy versus etos konsumpcji we współczesnym społeczeństwie, którego autorem jest Felicjan Bylok. Analizuje on zmiany, jakie dokonały się w sferze pracy, oraz ich konsekwencje w postaci wzrostu znaczenia konsumpcji. Dokonuje historycznego przeglądu znaczenia pracy i postaw wobec niej, zwracając uwagę na pojawienie się nowego podejścia do organizacji pracy i miejsca człowieka w organizacji human relations. Autor zwraca uwagę na wpływ zmian w systemie wartości, na postawy wobec konsumpcji i tworzenie się nowego typu społeczeństwa — społeczeństwa konsumpcyjnego. We współ‑ czesnym społeczeństwie ludzie coraz częściej orientują swoje zachowania w stronę konsumpcji, co w istotny sposób wpływa na postrzeganie roli pracy w życiu jednostki. Praca jest postrzegana jako środek do realizacji indywidualnych celów, które w dużej części związane są z konsumpcją. Jest niezbędna do zarabiania pieniędzy koniecznych do pełnienia roli kon‑ sumenta. Czynnikiem motywującym do pracy staje się wizja nabycia wy‑ marzonego produktu, usługi jako rekwizytu związanego z rolą konsumenta. W podsumowaniu F. Bylok stwierdza, że współcześnie etos pracy stopniowo ustępuje miejsca etosowi konsumpcji, bowiem to konsumpcja właśnie staje się swoistą powinnością człowieka, a jego aktywność w sferze pracy ma na celu zaspokajanie coraz to nowych potrzeb konsumpcyjnych. Piotr Wróblewski w artykule pt. Strażnicy pamięci. Górnicy KWK „Wujek”. Reminiscencje w 33. rocznicę wydania raportu z badań pt. „Socjologiczne aspekty wprowadzenia czterobrygadowego systemu pracy” pod kierunkiem Władysława Ja- chera — pozostając w kręgu analiz związanych z pracą i funkcjonowaniem człowieka w środowisku pracy — przypomina ważny raport przygotowany przez Władysława Jachera wraz z zespołem badawczym. 33. rocznica wyda‑ 10 Wprowadzenie nia raportu oraz jego ponowna analiza stały się punktem wyjścia do omó‑ wienia postaw górników KWK „Wujek”, którzy — jak pisze autor — „we współczesnej historii Polski zostali wpisani w poczet zbiorowych herosów narodowych”. Wydarzenia, jakie miały miejsce w 1981 roku, są pretekstem do analizy postaw górników wobec ich pracy, wobec wprowadzenia sys‑ temu czterobrygadowego. Wróblewski, analizując archiwalne dokumenty zawierające wypowiedzi górników, rysuje obraz ich sytuacji zawodowej oraz — poprzez organizację dnia — jej wpływu na życie osobiste i rodzin‑ ne: ich postaw wobec pracy, rodziny i religii. Zwraca również uwagę, że nawet dzisiaj duże zakłady pracy próbują powrócić do czterobrygadowego systemu pracy. Pierwszą część monografii zamyka artykuł Sławomiry Kamińskiej- -Berezowskiej, pt. Znaczenie pracy emocjonalnej w wypowiedziach liderek Ogól- nopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych. Autorka wskazuje na znaczenie pracy w życiu kobiet oraz znaczenie kobiet w procesie pra‑ cy — w szczególności w kontekście pracy emocjonalnej. Odwołując się do koncepcji Arlie Hochschild oraz jej kontynuatorów, analizuje pojęcie pracy emocjonalnej, która m.in. wiąże się z kwestią aktywowania uczuć rzeczywiście płynących z wnętrza jednostki, przykładowo z ukrywaniem lub przeciwnie — z wydobywaniem z siebie zniechęcenia czy frustracji w celu wprowadzania klienta w pożądany stan emocjonalny. W dalszej części S. Kamińska -Berezowska przechodzi do omówienia znaczenia pracy emocjonalnej w środowisku pielęgniarek i położnych. Wskazuje, że jest to istotna cecha, która powinna wyróżniać i w dużej mierze wyróżnia przed‑ stawicieli środowiska medycznego. W podsumowaniu podkreśla, że kwe‑ stia emocji — chociaż tak rzadko podejmowana w badaniach naukowych — jest bardzo istotna, ponieważ stanowi czynnik napędzający i motywu‑ jący jednostki do pracy. Druga część monografii poświęcona jest zagadnieniu integracji i dez‑ integracji jako kategoriom analizy i wyjaśniania. Pierwszym tekstem tej części jest artykuł Marka Szczepańskiego i Anny Śliz, pt. Integracja a konflikt społeczny. Socjologiczny aspekt relacji. Autorzy w początkowej części pracy analizują proces przenikania się kultur, odnosząc go do pojęcia integracji. Następnie przedstawiają koncepcje i podejścia do kwestii asymilacji m.in. Roberta E. Parka i Ernesta W. Burgessa, Miltona M. Gordona. Wskazu‑ ją, że historia kształtowania się refleksji naukowych o asymilacji odnosi się przede wszystkim do istoty ideologii asymilacyjnych, z których trzy najważniejsze to: anglokonformizm, melting -pot (ideologia tygla kulturo‑ wego) i pluralizm kulturowy. Każda z powyższych ideologii jest następ‑ nie opisywana i komentowana. Dokonana przez autorów analiza pojęcia i wymiarów integracji jest punktem wyjścia do dalszych rozważań, których przedmiotem jest segregacja oraz konflikt społeczny i etniczny w różnych Wprowadzenie 11 konfiguracjach badawczych: konflikt a asymilacja, konflikt a integracja, konflikt a segregacja. Artykuł Adama Bartoszka, pt. Integracja funkcjonalna grup interesów a kultura pracy i innowacyjność instytucji publicznych w warunkach polskiej transformacji, jak sam autor wskazuje, jest przyczynkiem do diagnozy prze‑ mian w zarządzaniu pracą aparatu administracyjnego i w kulturach orga‑ nizacyjnych instytucji publicznych, uwarunkowanych procesami rynkowej oraz społeczno -politycznej transformacji państwa. A Bartoszek omawia przemiany, jakie zaszły świadczeniu usług publicznych: od proobywatel‑ skiej modernizacji państwa do swoistej patologizacji tych usług. Odwołując się do dorobku naukowego Profesora Władysława Jachera, swoją analizę opiera również na podbudowie teoretycznej dotyczącej zarówno klasycz‑ nej teorii gier, jak i nowych teorii gier organizacyjnych. Zaproponowana przez autora heurystyka opisu procesów gier organizacyjnych wprowadza i rozszerza możliwości interpretowania i pojmowania grup interesów. Au‑ tor porusza też kwestię realizacji własnych celów przez grupy interesu oraz ich wpływu na kulturę pracy i innowacyjność instytucji publicznych. Dokonana przez niego analiza złożoności sieci wpływów różnych lobby i korporacyjnych grup interesów (flexianie, polityczni nomadzi, funkcjo‑ nariusze publiczni) opiera się na teorii gier organizacyjnych, niewspół‑ mierności skal wartości i autorskim modelu analizy wymiarów porządku organizacyjnego, z uwzględnieniem pozaformalnych mechanizmów dys‑ funkcyjnych innowacji dla utrwalania postkomunistycznego klientelizmu i politycznej pogoni za rentą. Kolejnym artykułem dotyczącym zjawiska integracji jest opracowanie Joanny Wróblewskiej -Jachny, pt. Integracja jednostek samorządu w procesie rozwoju funkcji metropolitalnych na przykładzie województwa śląskiego. Autorka zwraca uwagę, że procesy dotyczące metropolizacji przestrzeni w Polsce są silnie związane z rozwojem systemów funkcjonalnych, które są charak‑ terystyczne dla społeczeństw dużej skali. Praca nad uzyskaniem wysokiej pozycji w układzie metropolitalnym — regionalnym i lokalnym — może skutkować rywalizującą współpracą między poszczególnymi jednostkami. Swoją analizę autorka opiera na badaniach przeprowadzonych w 2012 roku w województwie śląskim. Ich efektem był bogaty materiał badawczy nt. współpracy i rywalizacji poszczególnych jednostek samorządu w woje‑ wództwie śląskim. Katarzyna Szymańska -Zybertowicz w artykule pt. Złożoność procesów migracyjnych a problem integracji społecznej. Refleksja na temat sytuacji w Pol- sce również podejmuje problematykę integracji społecznej. Wskazuje na złożoność i dynamikę współczesnych procesów migracyjnych, których konsekwencją staje się rozmycie pojęcia integracji społecznej i niejasność w jego pojmowaniu. Zwraca uwagę, że dotychczasowy dorobek naukowy 12 Wprowadzenie dotyczący zagadnienia integracji społecznej nie przystaje do współczesnej sytuacji politycznej i kulturowej. Autorka przybliża pojęcie transnarodo‑ wości, które współcześnie dobrze opisuje zjawiska migracyjne. Transnaro‑ dowe ujęcie procesów migracyjnych — jej zdaniem — pozwala na lepsze uchwycenie i zrozumienie licznych problemów dotyczących procesów mi‑ gracji, jakich klasyczne teorie migracji nie są w stanie we właściwy sposób zanalizować. Swoją analizę opiera w głównej mierze na kazusie polskich migrantów. Problematykę dezintegracji więzi społecznych podjął Patryk Kaczmarek w artykule pt. Alienacja medialna człowieka jako przykład dezintegracji więzi społecznych. Autor analizuje wpływ postępu technologicznego na sposoby komunikowania się jednostek. Zwraca uwagę, że szybkie tempo rozwoju i zmiany, jakie następują w dziedzinie technologii, stanowią zagrożenie dla człowieka, który nie nadąża za nimi, a więc nie potrafi się właściwie przy‑ stosować do ich tempa. Przejawia się to m.in. w tym, że następuje próba kompensacji emocjonalnych braków poprzez wchodzenie w rolę masy. Wy‑ chodząc z założenia, że media w dużej mierze determinują życie społecz‑ ne, autor dokonuje swoistej analizy współczesnych mediów w kontekście ich odpowiedzialności za dezintegrację więzi społecznych. Poszukiwania instrumentów kontroli i społecznej odpowiedzialności mediów oraz niwe‑ lowania ich niekorzystnego wpływu na jednostki autor upatruje w edukacji medialnej. Część trzecią monografii, pt. Innowacja — przedsiębiorczość — gospodar- ka oparta na wiedzy, otwiera artykuł Sławomira Partyckiego i Ewy Sikory, pt. Więzi relacyjne w cyberkulturze. Autorzy przedstawiają nową formę spo‑ łeczeństwa, jakim jest społeczeństwo sieciowe. Zwracają uwagę na liczne nowe możliwości komunikowania się między jednostkami, m.in. na cy‑ berkulturę. Cyberkultura wzbogaciła formę kultury rzeczywistości realnej poprzez usieciowienie procesu tworzenia i dystrybucji zasobów kultury. Każdy uczestnik sieci ma możliwość tworzenia i dzielenia się z innymi po‑ łączonymi aktorami swoim dziełem. Dzięki temu dziedzictwo kultury jest o wiele bogatsze i różnorodne, tworzy nową globalną kulturę. S. Partycki i E. Sikora podkreślają, że cyberkultura (a przede wszystkim pojawienie się nowych możliwości technologicznych) wpłynęła na sposób postrzegania czasu i przestrzeni. Analizują również, w jaki sposób wpływa ona na więzi społeczne, wskazując na powstanie nowych form tych więzi — opartych właśnie na swoistej rzeczywistości wirtualnej, pozbawionej kontaktu bez‑ pośredniego, fizycznego. Arkadiusz Jabłoński w artykule pt. Społeczno ‑moralne uwarunkowania zarzą‑ dzania wiedzą w organizacji analizuje zagrożenia związane z pojawiającą się tendencją do maksymalnego wykorzystania wiedzy w procesie zarządzania organizacją. Autor jako punkt wyjścia rozważań stawia tezę, iż zagrożeniem Wprowadzenie 13 płynącym ze strony nowoczesnych programów zarządzania wiedzą w orga‑ nizacji jest pozbawienie wiedzy jej moralnego prawa do bycia prawdziwym, uzasadnionym przekonaniem na rzecz racjonalistycznej reguły stawania się kapitałem lub zasobem organizacji. Presja organizacji na tworzenie i później‑ sze przetwarzanie wiedzy jednostek jest efektem jej nastawienia na sukces. A. Jabłoński zwraca uwagę, że sytuacja ta dotyczy nie tylko stricte organi‑ zacji, ale również szkół i uczelni wyższych, które coraz częściej skłaniają się ku temu, że wiedza to zasób i kapitał, który — bez jakichkolwiek dylema‑ tów moralnych — należy pomnażać i wykorzystywać do granic możliwości. Autor wskazuje na liczne niekorzystne konsekwencje takiej postawy wobec wiedzy. Jednym ze skrajnych efektów zarządzania wiedzą jako kapitałem podważającym tradycję jej tworzenia może być niszczenie cywilizacyjnych warunków rozwoju wiedzy jako efektu zbliżania się do prawdy, czyli swo‑ ista śmierć wiedzy. Tematyką kształtowania się postaw przedsiębiorczych zajął się Jan Sikora w artykule pt. Społeczno ‑ekonomiczne uwarunkowania postaw przedsiębiorczych mieszkańców wsi w Polsce. Autor podjął analizę wpływu strategii wielofunkcyj‑ nego rozwoju obszarów wiejskich w Polsce po wejściu do Unii Europejskiej na kształtowanie się postaw przedsiębiorczych mieszkańców wsi. Przypomina, że celem tej strategii było pobudzenie mieszkańców wsi do aktywności o cha‑ rakterze pozarolniczym. Powszechnie przyjmuje się, iż wielofunkcyjny roz‑ wój obszarów wiejskich to idea aktywizacji wsi i dywersyfikacji działalności gospodarczej, zgodnie z którą przyszłość ludności wiejskiej jest związana nie tylko z rolnictwem, ale również z innymi działami gospodarki. W swoim ar‑ tykule przedstawia on społeczno -ekonomiczne aspekty aktywności mieszkań‑ ców wsi (również, a może przede wszystkim pozarolniczej) oraz ich wpływ na rozwój wsi i możliwości dalszego rozwoju. Kolejnym artykułem niniejszej monografii jest opracowanie Emilii Zimnicy -Kuzioły, pt. Więzi społeczne w przestrzeni wirtualnej — przykład inter- netowego forum. Autorka analizuje specyficzne więzi społeczne, jakie powsta‑ ją między jednostkami w przestrzeni wirtualnej. Swojej analizy dokonuje na podstawie internetowego forum skupiającego zawodników oraz uczestni‑ ków jednego z teleturniejów telewizyjnych — „Jaka to melodia?”. Zwraca uwagę, że między najbardziej aktywnymi członkami forum wytworzyły się swoiste więzi społeczne, które przeniosły się z przestrzeni wirtualnej na kontakty bezpośrednie poza forum. Jest to — zdaniem autorki — sposób na zacieśnianie więzi i kontaktów między uczestnikami. Aktywność na fo‑ rum daje możliwość nawiązania nowych relacji międzyludzkich, nie tylko w przestrzeni wirtualnej. Sebastian Skolik w artykule pt. Profesjonalizacja nieprofesjonalnych pracow- ników wiedzy na przykładzie polskojęzycznej Wikipedii porusza kwestię ogra‑ niczonego zaufania społeczeństwa wobec amatorów redagujących różnego 14 Wprowadzenie rodzaju źródła informacji i wiedzy w przestrzeni wirtualnej. Autor na pod‑ stawie wieloletnich obserwacji i analiz przedstawia, w jaki sposób osoby, które redagują różnego rodzaju portale wiedzy, zdobywają status ekspertów. Omawia on proces, jaki przeszli redaktorzy polskojęzycznej Wikipedii od nieprofesjonalnych pracowników wiedzy do rangi ekspertów. Problematykę pracowników wiedzy podejmuje również Małgorzata Su‑ chacka w artykule pt. Więzi — integracja — networking. Socjologiczne wymiary przekształceń regionu przemysłowego w kierunku regionu wiedzy. Autorka pod‑ kreśla, że problematyka przekształceń regionów przemysłowych w regiony oparte na wiedzy stanowi bardzo ciekawy przedmiot badań. Współczesne analizy empiryczne w kompleksowy sposób podejmują próbę opisu tych zjawisk, uwzględniając pojęcia o interdyscyplinarnych korzeniach: kapitał ludzki i społeczny, region uczący się, jak również pojęcia o ściśle socjologicz‑ nym rodowodzie: więzi społeczne, integracja, a ostatnio także networking, czyli sieciowość. Punktem wyjścia prezentowanej przez autorkę analizy były badania przeprowadzone w województwie śląskim. Na podstawie ich wy‑ ników wskazuje ona, że przejście do regionu wiedzy wiąże się z wieloma różnorakimi zjawiskami społecznymi, m.in. zmianą relacji międzyludzkich i redefinicją więzi społecznych, zmianą w sposobie integracji i współpracy między poszczególnymi regionalnymi przedsiębiorcami. Paweł Przyłęcki w artykule pt. Zmiany w zakresie zarządzania zasoba- mi ludzkimi w administracji publicznej — w kierunku koncepcji zarządzania przez kompetencje analizuje zmiany, jakie nastąpiły w sposobie zarządzania w instytucjach publicznych, oraz możliwość wprowadzenia w ich organi‑ zacji sposobu zarządzania opartego na analizie kompetencji. Zarządzanie przez kompetencje to element składowy strategii zarządzania zasobami ludzkimi, którego elementarnym założeniem jest świadomość znaczenia ludzkich kompetencji w osiąganiu założonych przez organizację celów. Kładzie się w tym wypadku nacisk na konkretne kompetencje, które są istotne w danej organizacji. W pierwszej części artykułu autor przedsta‑ wia obowiązujące nadal metody zarządzania w instytucjach publicznych. Kolejno przechodzi do oceny działań podejmowanych przez administrację publiczną w Polsce. Kolejnym artykułem dotyczącym problematyki więzi społecznej jest tekst autorstwa Michała Kapiasa i Pawła Koconia, pt. Więź społeczna jako konstytutywny element społecznej odpowiedzialności organizacji w ujęciu perso- nalistycznym. Autorzy, odwołując się do koncepcji personalistycznej, zwra‑ cają uwagę na swoistą odpowiedzialność człowieka za każdy aspekt jego życia — w tym za pracę. Podkreślają, że wszelkie działania jednostki nie pozostają bez wpływu na funkcjonowanie szerszych zbiorowości. Pojawia się więc społeczna odpowiedzialność poszczególnych organizacji. Jej zakres i znaczenie będzie jednak wtedy sensowne, o ile u jej podstaw będzie praw‑ Wprowadzenie 15 dziwa personalistyczna więź międzyosobowa. Autorzy wskazują również na konieczność istnienia społecznej integralności wyrażającej się w głębokim zinternalizowaniu przez organizację norm moralnych i etycznych, co będzie skutkowało istnieniem etycznej organizacji w istocie jej rzeczy. Temat więzi społecznej jest także przedmiotem artykułu Katarzyny J. Frączek, pt. Więź społeczna a procesy wirtualizacji i usieciowienia. Autor‑ ka podejmuje kwestię więzi społecznych budowanych pomiędzy aktora‑ mi funkcjonującymi w cyberprzestrzeni. Twierdzi, że taka forma relacji międzyludzkich w sposób znaczący zmodyfikowała również łączące ich więzi. Zwraca również uwagę na liczne szanse i zagrożenia, jakie wią‑ żą się z przeniesieniem relacji międzyludzkich z przestrzeni kontaktów bezpośrednich na środowisko cyfrowe. Aktorzy społeczni przenoszą do środowiska cyfrowego znaczną część aktywności zawodowej, rodzinnej i towarzyskiej. W ten sposób świat wirtualny staje się przestrzenią kształ‑ towania więzi międzyludzkich. Jednocześnie nowa rzeczywistość nie jest tożsama z rzeczywistością fizykalną i jako taka wytwarza specyficzne wa‑ runki dla funkcjonujących w niej osób, grup i instytucji. Podsumowując swoją analizę, K.J. Frączek podkreśla, że warunkiem powstania wysokiego poziomu integracji społecznej między uczestnikami przestrzeni wirtualnej jest istnienie więzi moralnej, która przejawia się wzajemnym zaufaniem, lojalnością i solidarnością. Całość tomu zamyka artykuł Haliny Kulik, pt. Feminizacja zawodu lekarza w Polsce. Autorka przedstawia historię zawodu lekarza w Polsce i na świe‑ cie. Podkreśla rolę i miejsce kobiet w środowisku medycznym. Analizując drogę kobiet lekarek do obecnej sytuacji zawodowej podkreśla, że można pokusić się o stwierdzenie, iż główny ciężar skutków procesu feminizacji zawodu lekarza ponoszą same lekarki. Zyskują wprawdzie na wszystkich polach awans zawodowy i społeczny, wykonują trudną i typowo męską specjalność chirurga czy ortopedy, jednak towarzyszy temu olbrzymi stres psychiczny wynikający z niemożności pogodzenia jednakowo ważnych dla kobiety ról zawodowych i pozazawodowych. W zakończeniu autorka zauważa, że przedstawiony przez nią obraz emancypantek w środowisku lekarskim stanowi jedynie szkic i należy poświęcić więcej czasu na studia tego problemu. Mamy nadzieję, że poprzez tę monografię przypomnimy sylwetkę Pro‑ fesora i obraz jego dokonań. Jest to szczególnie istotne dla młodego pokole‑ nia, które nie zawsze ma możliwość poznania dorobku starszych mistrzów. W przedstawionych tomach spotykają się przyjaciele i uczniowie Profesora, ale również młodzi naukowcy, którzy go nie znali. Udział w monografii tych drugich wskazuje na wszechstronność jego dorobku. 16 Wprowadzenie Bibliografia Jacher W., 2005: Etos pracy w Polsce wobec wyzwań Unii Europejskiej. W: Współczesne społe- czeństwo polskie u wyzwania integracji europejskiej. Red. J. Leoński, R. Woźniak. Szcze‑ cin. Wyd. Uniwersytetu Szczecińskiego. Jacher W., 1976: Zagadnienie integracji systemu społecznego. Warszawa—Wrocław. Wyd. Naukowe PWN. Urszula Swadźba Bożena Pactwa Monika Żak Noty o autorach Adam Bartoszek — doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Śląskiego w In‑ stytucie Socjologii w Katowicach. Specjalista badań opinii publicznej, socjologii organizacji i struktur społecznych. Autor i współautor ok. 150 publikacji z zakre‑ su socjologii organizacji i zarządzania, teorii struktur społecznych, problemów społecznych miasta, badań kapitałów społecznych i kulturowych, tożsamości re‑ gionalnej i osobowości społecznej, metodologii badań rynku i opinii publicznej. Jest autorem i współautorem 12 książek, w tym prac: Społeczne tworzenie osobo- wości. Zarys socjologicznych teorii osobowości (Katowice 1994; tłum. na jęz. ukraiń- ski, Kijów 2010); Kapitał społeczno ‑kulturowy młodej inteligencji wobec wymogów rynku (Katowice 2003). W latach 1992—2005 z L.A. Gruszczyńskim prowadził katowicką Pracownię Badań Społecznych, powiązaną z Pracownią Badań Spo‑ łecznych w Sopocie, opracowując m.in. serię badań warunków życia w miastach regionu (współautor książki z M.S. Szczepańskim i L.A. Gruszczyńskim Miasto i mieszkanie w społecznej świadomości. Katowiczanie o Katowicach, Katowice 1997). Kierownik projektów badawczych zakończonych publikacjami współautorski‑ mi: Tożsamość młodych Ślązaków — między patriotyzmem lokalnym a europejskością (z T. Nawrockim i J. Kijonką -Niezabitowską, Katowice 2009); Edukacyjna i za- wodowa ruchliwość mieszkańców a jakość życia w miastach peryferyjnych (współred. U. Swadźba, Katowice 2012); Diagnoza problemów społecznych i monitoring polity- ki społecznej dla aktywizacji zasobów ludzkich w Katowicach (współred. K. Czekaj i D. Trawkowska, Katowice 2012) oraz kierownik podprojektu w ogólnopolskim badaniu PolSenior, poświęconego warunkom mieszkaniowym ludzi starych. Felicjan Bylok — doktor habilitowany, profesor nadzwyczajny Politechniki Częstochowskiej. Dyrektor Instytutu Socjologii i Psychologii Zarządzania Poli‑ techniki Częstochowskiej. Główne obszary zainteresowania naukowego to: so‑ cjologia konsumpcji, socjologia gospodarki, socjologia organizacji i zarządzania oraz polityka społeczna. Jego dorobek naukowy i badawczy obejmuje prawie 382 Noty o autorach 160 prac opublikowanych w pracach zbiorowych oraz w czasopismach kra‑ jowych i zagranicznych. Jest autorem 3 monografii i redaktorem lub współre‑ daktorem 17 prac zbiorowych w jęz. polskim i angielskim. Uczestnik licznych kongresów i konferencji międzynarodowych, m.in. w USA, Kanadzie, Japonii, Singapurze. Organizator międzynarodowych konferencji oraz seminariów na‑ ukowych. Katarzyna J. Frączek — magister socjologii, doktorantka w Katedrze Mikro- struktur Społecznych i Współczesnych Teorii Socjologicznych Instytutu Socjo‑ logii KUL. W centrum jej zainteresowań naukowych znajduje się koncepcja społeczeństwa sieciowego oraz socjologia fenomenologiczna. Leszek Gruszczyński — doktor habilitowany, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego. Wieloletni kierownik Zakładu Socjologii Organizacji, Gospodarki i Metodologii Badań Społecznych IS UŚ. Zajmuje się metodolo‑ gią nauk społecznych, socjologią pracy i organizacji. Autor wielu cenionych podręczników akademickich: Elementy statystyki dla socjologów, Katowice 1986, Kwestionariusze w socjologii. Budowa narzędzi do badań surveyowych, Katowice 2001, Elementy metod i technik badań socjologicznych, Tychy 2002. W latach 1992—2005 wraz z Adamem Bartoszkiem prowadził katowicką Pracownię Badań Społecz‑ nych, opracowując szereg diagnoz i raportów, w tym m.in. serię badań doty‑ czących warunków życia w miastach regionu, których wyniki wraz z Adamem Bartoszkiem i Markiem S. Szczepańskim zaprezentował w pracy Miasto i miesz- kanie w społecznej świadomości. Katowiczanie o Katowicach, Katowice 1979. Autor i współautor raportów badawczych dotyczących m.in. problemów edukacji i rynku pracy w województwie śląskim (red. A. Augustyn, L.A. Gruszczyński, R. Muster, Diagnoza edukacji i rynku pracy w województwie śląskim, Katowice—Ja‑ strzębie Zdrój 2010). Lesław H. Haber — doktor habilitowany profesor zwyczajny wykładowca w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie. Doktoryzował się i habilitował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był współorganizatorem pierw‑ szego w kraju wydziału humanistycznego w uczelni technicznej: Akademii Górniczo -Hutniczej w Krakowie, gdzie pełnił funkcję prodziekana. Specjalizuje się w problematyce organizacji i zarządzania, przedsiębiorczości i innowacyj‑ ności oraz komunikowania społecznego. Współpracuje z licznymi krajowymi i zagranicznymi ośrodkami naukowymi. Opublikował 250 prac, w tym mo‑ nografie, rozdziały w publikacjach zbiorczych, artykuły. W latach 2000—2010 prowadził pionierskie badania, związane z formowaniem się społeczeństwa informacyjnego na przykładzie środowiska akademickiego, które do ogólno‑ polskiego obiegu naukowego weszły pod nazwą Krakowski Eksperyment In‑ ternetowy (KEI). Nota o autorach 383 Arkadiusz Jabłoński — doktor habilitowany, profesor KUL. Jego zaintereso‑ wania naukowe obejmują historię idei, metodologię nauk społecznych, współ‑ czesne koncepcje społeczeństwa wiedzy zarówno w wymiarze teoretycznym (teorie wiedzy i nauki, epistemologia społeczna), jak i konkretnych przejawów empirycznych (dyskurs publiczny dotyczący nauki i edukacji, rozwój szkol‑ nictwa wyższego, analizy sektora badawczo -rozwojowego, polityka edukacyj‑ na). Inicjator i współorganizator międzynarodowych konferencji naukowych z cyklu „Studia nad wiedzą” oraz współredaktor serii wydawniczej pod tym samym tytułem. Autor monografii: Budowanie społeczeństwa wiedzy. Zarys teorii społecznej Karla R. Poppera (Lublin 2006); Status teoretyczny i funkcja techniczna wiedzy o społeczeństwie. Wokół myśli K.R. Poppera i J.M. Bocheńskiego (Lublin 2002); Filozoficzna interpretacja życia społecznego w ujęciu Petera Wincha (Lublin 1998). Patryk Kaczmarek — magister, absolwent Akademii im. Jana Długosza w Często- chowie, gdzie studiował pedagogikę oraz filozofię. Działacz społeczny udzie‑ lający się w organizacjach pozarządowych oraz kołach naukowych. Do swoich głównych zainteresowań naukowych zalicza filozofię współczesną, filozofię edukacji oraz pedagogikę medialną. Obecnie jest doktorantem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na kierunku pedagogika. Sławomira Kamińska ‑Berezowska — doktor, absolwentka Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego. Pracę magisterską i doktorską pisała pod kierunkiem prof. dr. hab. W. Jachera. Jest autorką ponad 40 artykułów oraz 3 publika‑ cji o charakterze zwartym, w tym ostatniej, pt. Kobiety w wybranych segmen- tach polskiego ruchu związkowego a równość płci. Studium z zastosowaniem teorii Pierre’a Bourdieu (Katowice 2014). Główne jej zainteresowania to: socjologia pracy, socjologia organizacji i zarządzania, stosunki pracy i gender studies. Jest członkinią Komisji Studiów nad Przyszłością Górnego Śląska Polskiej Aka‑ demii Nauk oddział w Katowicach oraz Sekcji Pracy Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Prowadziła prace eksperckie na rzecz dwóch wielkich central związkowych: OPZZ i NSZZ „Solidarność”. Zajmuje się też problematyką re‑ lacji ruchu związkowego i kobiecego. Michał Kapias — doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii na Uni‑ wersytecie Śląskim w Katowicach. Absolwent Wydziału Filozoficznego Kato‑ lickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Adiunkt w Katedrze Zarządzania Publicz‑ nego i Nauk Społecznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Jego naukowe zainteresowania to m.in. zagadnienia personalizmu, w tym etyki społeczno -gospodarczej. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji, w tym prac zbiorowych. 384 Noty o autorach Paweł Kocoń — doktor, socjolog, i psycholog, specjalista z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, wykładowca Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Autor kilkudziesięciu artykułów i książki Wizerunek organizacji żydowskich w Pol- sce (Toruń 2012). Halina Kulik — doktor nauk humanistycznych, absolwentka Śląskiego Uniwer‑ sytetu Medycznego w Katowicach. Specjalista w zakresie medycyny społecznej i organizacji ochrony zdrowia — zdrowia publicznego. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała na podstawie rozprawy: Feminizacja zawodu lekarza w Polsce po 1945 roku. Studium historyczno ‑socjologiczne, napisanej pod kierun‑ kiem prof. dr. hab. W. Jachera. Pełni funkcję kierownika Zakładu Propedeutyki Pielęgniarstwa Wydziału Nauk o Zdrowiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Autorka ok. 200 publikacji naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii nauk medycznych oraz socjologii medycyny. Janusz Mariański — emerytowany profesor socjologii religii i socjologii mo‑ ralności Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, wykładow‑ ca w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Lublinie oraz w Wyższej Szkole Społeczno -Ekonomicznej w Gdańsku, członek Komitetu Socjologii PAN i Ze‑ społu ds. Dobrych Praktyk Akademickich przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Przedmiotem jego zainteresowań badawczych są: socjologia moral‑ ności, socjologia religii i katolicka nauka społeczna. W 1997 roku otrzymał na‑ grodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe. Jest autorem ok. 1000 artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz 50 książek, m.in.: Młodzież między tradycją i ponowoczesnością. Wartości moralne w świadomości matu- rzystów (Lublin 1995), Kościół katolicki w społeczeństwie obywatelskim (Lublin 1998), Kryzys moralny czy transformacja wartości? Studium socjologiczne (Lublin 2001), Kościół katolicki w Polsce w przestrzeni życia publicznego. Studium socjologiczne (To‑ ruń 2013), Sens życia, wartości, religia. Studium socjologiczne (Lublin 2013), Seku- laryzacja, desekularyzacja i nowa duchowość. Studium socjologiczne (Kraków 2013), Podstawowe pojęcia socjologii religii w eksplikacji ks. Janusza Mariańskiego (Lublin 2013), Kontrowersje wokół relacji religii i moralności. Tożsamość czy rozbieżność? Stu- dium socjologiczne (Toruń 2014). Bożena Pactwa — doktor nauk humanistycznych, socjolog, pracuje w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Przedmiotem jej zaintereso‑ wań jest socjologia grup etnicznych i mniejszości narodowych, w tym zagad‑ nienia dotyczące relacji pomiędzy religią a tożsamością etniczną i narodową. Szczególnie interesuje ją społeczna historia Kościoła greckokatolickiego w Pol‑ sce po II wojnie światowej. Prowadziła badania terenowe wśród grekokatolików zamieszkujących tereny Łemkowszczyzny oraz Żuław Wiślanych. Autorka wie‑ lu artykułów naukowych na temat grupy Łemków i Ukraińców zamieszkują‑ Nota o autorach 385 cych Polskę. Redaktor tomów: „Status mniejszościowy” i ambiwalencja tożsamości w społeczeństwach wielokulturowych (wspólnie z J. Muchą, Tychy 2008) oraz Agora czy Hyde Park. Internet jako przestrzeń społeczna grup mniejszościowych (wspólnie z Łucją Kapralską, Kraków 2010). Sławomir Partycki — profesor zwyczajny, doktor habilitowany inżynier, jest kierownikiem Katedry Mikrostruktur Społecznych i Współczesnych Teorii So‑ cjologicznych KUL oraz dyrektorem Instytutu Socjologii w Państwowej Szkole Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej. Posiada tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Daugavpils (Łotwa). Członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN. Pełni funkcję prezesa Wojewódzkiej Rady Towarzystw Regionalnych w Lublinie. Rozwija i popularyzuje wiedzę na temat społeczeństwa sieci, socjologii gospodarki, wirtualizacji zjawisk społecznych. Paweł Przyłęcki — doktor, socjolog i historyk, adiunkt w Zakładzie Socjolo‑ gii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Zajmuje się zagadnieniami z zakresu socjologii polityki, socjologii medycyny i zarządzania zasobami ludzkimi. Jest asesorem, przeprowadza sesje oceny kompetencji pracowniczych metodą asses- sment centre i development centre. Jest również ewaluatorem, realizuje badania ewaluacyjne projektów finansowanych ze środków unijnych. Ewa Sikora — magister, doktorantka Instytutu Socjologii KUL. Jest asystentką prof. S. Partyckiego w Katedrze Mikrostruktur Społecznych i Współczesnych Teorii Socjologicznych. Jej praca doktorska dotyczy aspektu partnerstwa w ob‑ szarze kultury w spektrum funkcjonowania społeczeństwa sieci. Zaintereso‑ wania naukowe oscylują wokół sieciowych relacji społecznych oraz zjawiska komunikacji sieciowej. Jan Sikora — profesor zwyczajny Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, doktor habilitowany. Pracuje w Katedrze Socjologii i Filozofii UEP. Jest prodzie‑ kanem Wydziału Ekonomii UEP. Problematyka naukowo -badawcza, którą się zajmuje, dotyczy socjologii pracy i zarządzania, socjologii obszarów wiejskich, organizacji i zarządzania, polityki społecznej, ekonomiki turystyki. Sebastian Skolik — doktor, jest adiunktem w Zakładzie Socjologii Organizacji na Wydziale Zarządzania Politechniki Częstochowskiej. W 2008 roku na Uni‑ wersytecie Śląskim obronił pracę doktorską pod tytułem Przestrzeń społeczna miasta średniej wielkości i jej uwarunkowania społeczno ‑kulturowe: studium mono- graficzne Częstochowy. Od roku 2006 skupia się na badaniach organizacji pracy w nowych mediach. Głównym obiektem jego badań jest zbiorowość tworząca Wikipedię. Tematyka jego publikacji dotyczy również zagadnień związanych z prawami autorskimi, ruchem wolnej kultury oraz różnymi aspektami funk‑ 386 Noty o autorach cjonowania jednostki i zbiorowości w przestrzeni społecznej Internetu. W latach 2007—2010 był wiceprezesem Stowarzyszenia Wikimedia Polska. Małgorzata Suchacka — doktor, socjolog, adiunkt w Zakładzie Socjologii Roz‑ woju Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego. Jej zainteresowania naukowo- -badawcze obejmują: społeczne wymiary innowacji, regiony wiedzy, organizacje uczące się, gospodarkę opartą na wiedzy (GOW), zarządzanie wiedzą, społecz‑ ną odpowiedzialność przedsiębiorstw (CSR). Autorka ponad 70 artykułów na‑ ukowych publikowanych w Polsce, Czechach, Słowacji, Wielkiej Brytanii, USA, na Ukrainie i Węgrzech. Autorka 43 wystąpień naukowych (w tym 14 angloję‑ zycznych) na zjazdach i konferencjach krajowych, międzynarodowych i zagra‑ nicznych. Członkini Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Komisji Studiów nad Przyszłością Górnego Śląska Polskiej Akademii Nauk, Międzynarodowego Stowarzyszenia Regional Studies Association w Seaford oraz jego polskiego od‑ działu przy EUROREG -u — Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lo‑ kalnych w Warszawie. Urszula Swadźba — profesor nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Uni‑ wersytetu Śląskiego, kierownik Zakładu Socjologii Ogólnej. Jej zainteresowa‑ nia badawcze to: socjologia wartości (rodziny, religii, a szczególnie wartości pracy), socjologia pogranicza, socjologia społeczności lokalnych, problematyka śląska. Autorka ponad 100 artykułów o tej problematyce. Najważniejsze publi‑ kacje to: Śląski etos pracy. Studium socjologiczne (Katowice 2001), Wartości pracy, rodziny, religii — ciągłość i zmiana. Socjologiczne studium społeczności śląskich (Katowice 2012) oraz 20 lat transformacji w aspekcie regionalnym. Śląsk. Reflek- sje socjologów (pod jej red., Katowice 2011), Aktywizacja edukacyjna i zawodowa mieszkańców a jakość życia w miastach peryferyjnych (współred. z A. Bartoszkiem, Katowice 2012); Changes in social awareness on both sides of a border. Poland — the Czech Republic. Sociological reflections (współred. z Danielem Topinką, Katowice 2013). Marek S. Szczepański — profesor zwyczajny w Instytucie Socjologii Uniwer‑ sytetu Śląskiego i Uniwersytetu Opolskiego. Główne pola naukowego zaintere‑ sowania to: socjologia teoretyczna, socjologia regionu i społeczności lokalnych, miasta i przestrzeni, zmiany i rozwoju społecznego oraz socjologia konfliktów społecznych i etnicznych. Jest autorem bądź współautorem ponad 300 prac na‑ ukowych. Członek Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, Komitetu Socjologii PAN oraz Korpusu Ekspertów Narodowego Centrum Nauki. Członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Katarzyna Szymańska ‑Zybertowicz — doktor, jest adiunktem w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Bada problemy współczesnych Nota o autorach 387 migracji do Polski. Interesują ją procesy adaptacji i integracji cudzoziemców, a zwłaszcza ich mechanizmy i warunki. Szuka takiego rozumienia polityki społecznej jako dziedziny badań, które stanowiłoby najowocniejszy kontekst dla rekomendacji z zakresu polityki imigracyjnej. Jest autorką książki Nieobecne wyzwanie? Integracja jako zadanie polityki społecznej wobec cudzoziemców w Polsce po 1989 roku (Toruń 2011). Anna Śliz — profesor nadzwyczajny w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Opolskiego. Główne pola naukowego zainteresowania to: socjologia teoretycz‑ na, socjologia konfliktów społecznych i etnicznych, socjologia grup etnicznych, zmiana i rozwój społeczny, zjawisko wielokulturowości we współczesnym świe‑ cie. Jest autorką i współautorką ponad 150 prac naukowych. Członek Korpusu Ekspertów Narodowego Centrum Nauki, Polskiego Towarzystwa Socjologicz‑ nego i Instytutu im. J. Piłsudskiego w Nowym Jorku. Danuta Walczak ‑Duraj — profesor zwyczajny, kierownik Katedry Socjologii Polityki i Moralności Uniwersytetu Łódzkiego; członek Senatu Uniwersytetu Łódzkiego; kierownik Studium Doktoranckiego w zakresie socjologii na UŁ; redaktor naczelny kwartalnika „Humanizacja Pracy”; członek Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej dla kierunku socjologia. Najważniejsze publikacje: Ethi- cal Dilemmas of Medicine in China and Poland (współred. z Tian Min Xu, Łódź 1999); Wartości a polityka (Łódź 1999); Ład etyczny w gospodarce rynkowej. Doświad- czenie polskiej transformacji (Łódź 2002); Humanizacja pracy wobec wyzwań trans- formacyjnych i cywilizacyjnych (Łódź—Płock 2005); Wartości i postawy młodzieży polskiej, tom I i II (red., Łódź 2009); Socjologia dla ekonomistów (Warszawa 2010); Etyka a moralność. Aksjonormatywny kontekst współczesnej pracy i wybranych zawo- dów (red., Łódź 2010); Social Capital of Women in Rural and Their Participation in the Socio ‑Political Life („Polish Sociological Review”, 2010); Problemy etyczne polskiej demokracji w dyskursie publicznym i politycznym („Przegląd Socjologiczny”, 2006); Ład czy bezład moralny — ku społeczeństwu bez moralności? (współred. z J. Mariań‑ skim, „Folia Sociologica” 2012); Czy konieczny nowy paradygmat w humanizowaniu pracy i stosunków pracy? („Humanizacja Pracy” 2013). Joanna Wróblewska ‑Jachna — doktor nauk humanistycznych w zakresie so‑ cjologii, absolwentka Uniwersytetu Śląskiego. Zajmuje się zagadnieniami zwią‑ zanymi z socjologią rozwoju oraz socjologią organizacji. Pracuje jako adiunkt w Akademii Techniczno -Humanistycznej i wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Raciborzu. Współpracuje z jednostkami samorządu tery‑ torialnego oraz sektorem obywatelskim w zakresie badań społecznych. Uczest‑ niczka krajowych i międzynarodowych projektów badawczych, m.in.: Future Urban Research in Europe (projekt finansowany w ramach programu Marie Curie) oraz Regional configurations of actors and regional capability to act in transformation 388 Noty o autorach societies. A comparison between Poland and East Germany (projekt finansowany przez Brandenburg—Berlin Institute for Social Science). Piotr Wróblewski — doktor habilitowany, adiunkt Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, socjolog kultury, pracownik Zakładu Socjologii Ogólnej, opubli‑ kował m.in. książki Mobilizacja i konflikt etniczny (Warszawa 2007) oraz Świat spo- łeczny Ślązaków (wspólnie z K. Łęckim, K. Wódz, J. Wodzem, Katowice 1992). Emilia Zimnica ‑Kuzioła — doktor, zatrudniona jest na stanowisku adiunkta w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego w Katedrze Socjologii Sztuki. Jest autorką książki Światła na widownię. Socjologiczne studium publiczności teatral- nej (Łódź 2003) i kilkudziesięciu artykułów dotyczących problematyki kultury współczesnej, szczególnie dwu interesujących ją dziedzin: socjologii sztuki i so‑ cjologii religii. W 2012 roku ukazała się książka pod jej współredakcją Kultura jako czynnik rozwoju miasta na przykładzie Łodzi, w 2013 opublikowała książkę — rozprawę habilitacyjną: Polski homo religiosus. Doświadczenie religijne w relacjach potocznych. Monika Żak — doktor nauk humanistycznych, socjolog, adiunkt w Zakładzie Socjologii Ogólnej Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Zainteresowania naukowe autorki koncentrują się wokół socjologii pracy — ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji work — life balance, wykonywania za‑ wodów wysokiego ryzyka — oraz socjologii rodziny. Wybrane publikacje: Życie — służba, służba — życie. Pozytywne i negatywne służby w Policji („Humanizacja Pracy”, 2013); Miejsce etyki zawodowej w służbie polskiego policjanta („Górnośląskie Studia Socjologiczne”, 2013); Silesian family — yesterday and today. (W: Changes in social awareness on both sides of a border. Poland — the Czech Republic. Sociological reflections. Katowice 2013); Powołanie, czy rachunek ekonomiczny? Motywy wyboru służby w Policji („Człowiek — Społeczeństwo — Państwo w sytuacjach kryzy‑ su. Bezpieczeństwo — wielorakie perspektywy”. Poznań 2014); To be Silesian… What does it actually mean? (W: Minority w subsysteme kultury. Nitra 2014). Spis treści Wprowadzenie (Urszula Swadźba, Bożena Pactwa, Monika Żak) Prof. zw. dr hab. Władysław Jacher — życiorys naukowy i zawodowy. Garść wspomnień pracowników Instytutu Socjologii UŚ (Adam Bartoszek, Le- szek Gruszczyński, Sławomira Kamińska ‑Berezowska, Bożena Pactwa) Praca jako czynnik integracji społecznej Część I Janusz Mariański Władysława Jachera koncepcja pracy ludzkiej Danuta Walczak ‑Duraj Kontrideologia pracy jako czynnik dezintegracji społecznej Lesław H. Haber Kapitał relacyjny jako nowa forma więzi społecznej w zarządzaniu firmą Urszula Swadźba Etos pracy w Polsce. Ewolucja zjawiska Felicjan Bylok Etos pracy versus etos konsumpcji we współczesnym społeczeństwie Piotr Wróblewski Strażnicy pamięci. Górnicy KWK „Wujek”. Reminiscencje w 33. roczni‑ cę wydania raportu z badań pt. Socjologiczne aspekty wprowadzenia czterobrygadowego systemu pracy pod kierunkiem Władysława Jachera Sławomira Kamińska ‑Berezowska Znaczenie pracy emocjonalnej w wypowiedziach liderek Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych 5 17 27 51 69 85 99 113 125 390 Spis treści Część II Integracja i dezintegracja jako kategorie analizy i wyjaśniania Anna Śliz, Marek S. Szczepański Integracja a konflikt społeczny. Socjologiczny aspekt relacji Adam Bartoszek Integracja funkcjonalna grup interesów a kultura pracy i innowacyjność instytucji publicznych w warunkach polskiej transformacji Joanna Wróblewska ‑Jachna Integracja jednostek samorządu w procesie rozwoju funkcji metropolital‑ nych na przykładzie województwa śląskiego Katarzyna Szymańska ‑Zybertowicz Złożoność procesów migracyjnych a problem integracji społecznej. Reflek‑ sja na temat sytuacji w Polsce Patryk Kaczmarek nych Alienacja medialna człowieka jako przykład dezintegracji więzi społecz‑ Część III Innowacja — przedsiębiorczość — gospodarka oparta na wiedzy Sławomir Partycki, Ewa Sikora Więzi relacyjne w cyberkulturze Arkadiusz Jabłoński Społeczno -moralne uwarunkowania zarządzania wiedzą w organizacji Społeczno -ekonomiczne uwarunkowania postaw przedsiębiorczych miesz‑ Jan Sikora kańców wsi w Polsce Emilia Zimnica ‑Kuzioła forum Sebastian Skolik Więzi społeczne w społeczności wirtualnej — przykład internetowego Profesjonalizacja nieprofesjonalnych pracowników wiedzy na przykładzie polskojęzycznej Wikipedii Małgorzata Suchacka Więzi — integracja — networking. Socjologiczne wymiary przekształceń regionu przemysłowego w kierunku regionu wiedzy 145 159 183 199 211 225 237 249 275 289 301 Spis treści 391 Paweł Przyłęcki Zmiany w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi w administracji pu‑ blicznej — w kierunku koncepcji zarządzania przez kompetencje Michał Kapias, Paweł Kocoń Więź społeczna jako konstytutywny element społecznej odpowiedzial- ności organizacji w ujęciu personalistycznym Katarzyna J. Frączek Więź społeczna a procesy wirtualizacji i usieciowienia Halina Kulik Feminizacja zawodu lekarza w Polsce Noty o autorach 317 333 343 355 381 Autor fotografii: Małgorzata Tyrybon Redaktor: Joanna Szewczyk Projektant okładki: Anna Gawryś Redaktor techniczny: Barbara Arenhövel Korektor: Lidia Szumigała Łamanie: Alicja Załęcka Copyright © 2015 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208 ‑6336 ISBN 978 ‑83 ‑8012 ‑351‑9 (wersja drukowana) ISBN 978 ‑83 ‑8012 ‑352‑6 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ‑007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e -mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 24,5. Ark. wyd. 29,0 + wkl. Papier Alto 80 g, vol. 1.5 Cena 46 zł (+ VAT) Druk i oprawa: „TOTEM.COM.PL Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88 -100 Inowrocław P R A C A — W Ę Ź — I I N T E G R A C J A / / T o m I PRACA WIĘŹ INTEGRACJA Tom I Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy Więcej o książce: 4 4 CENA 46 ZŁ ISSN 0208-6336 (+VAT) ISBN 978-83-8012-352-6 Więcej o książce WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO KATOWICE 2015 Więcej o książce 20 978-83-226-2307-7 20 20 978-83-226-2307-7 978-83-8012-130-0 20 978-83-8012-130-0
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Praca – więź – integracja. Wyzwania w życiu jednostki i społeczeństwa. Monografia poświęcona pamięci prof. zw. dr. hab. Władysława Jachera. T. 1: Praca, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: