Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00338 019214 14455674 na godz. na dobę w sumie
Praca socjalna w środowisku lokalnym - ebook/pdf
Praca socjalna w środowisku lokalnym - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 136
Wydawca: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. Język publikacji: polski
ISBN: 83-88285-88-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Praktyczne opracowanie na temat edukowania i aktywizowania społeczności lokalnej przeznaczone m.in. dla pracowników socjalnych, organizacji pozarządowych, szkół i innych instytucji, które działają na rzecz aktywizowania społeczności lokalnych!

 

 

Dzięki naszej publikacji:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

www.dashofer.pl Anna Banaszak-Dankowska, Barbara Bàbska, Anna Dunajska, Joanna Jakubowska, Pawe∏ Jordan, Aleksandra Kowalska, Beata Romaszkiewicz, Tomasz Schimanek, Andrzej Stawicki Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym Praktyczne informacje na temat edukowania i aktywizowania spo∏ecznoÊci lokalnej A N Z C E ¸ O P S C O M O P Copyright © 2005 Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. ul. Senatorska 12, 00-082 Warszawa tel.: (022) 559 36 00 do 05, faks: (022) 829 27 00, 829 27 27 www.dashofer.pl Redaktor odpowiedzialny: Izabela Weber-Rogowska e-mail: weber@dashofer.pl Opracowanie edytorskie: Marta Radwan-Röhrenschef Maria Bucka Dariusz Ziach GARMOND Sk∏ad: Druk: ISBN 83-88285-88-2 Wszelkie prawa zastrze˝one, prawo do tytu∏u i licencji jest w∏asnoÊcià Dashöfer Holding Ltd. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie ca∏oÊci lub fragmentów niniejszej publikacji, równie˝ na noÊnikach magnetycznych i elektronicznych, bez zgody Wydawcy jest zabronione. Ze wzgl´du na sta∏e zmiany w polskim prawie oraz niejednolite interpretacje przepisów Wydawnictwo nie ponosi odpowiedzialnoÊci za zamieszczone informacje. Spis treÊci 1. Wprowadzenie ............................................................................. 7 1.1. Poj´cie i metody pracy socjalnej ........................................ 7 1.2. Pracownik socjalny jako animator spo∏eczny.................... 10 2. Dlaczego trzeba dzia∏aç – kszta∏towanie to˝samoÊci spo∏ecznej jako podstawa budowania spo∏eczeƒstwa obywatelskiego........ 15 3. Organizowanie spo∏ecznoÊci lokalnej – metoda pracy socjalnej... 25 3.1. Opis metody ...................................................................... 25 3.2. Kwalifikacje organizatora spo∏ecznoÊci lokalnej ............. 28 3.3. Wiedza wymagana w pracy ze spo∏ecznoÊcià lokalnà ...... 31 3.4. Etapy pracy ze spo∏ecznoÊcià lokalnà .............................. 32 4. Organizowanie spo∏ecznoÊci lokalnej w praktyce ..................... 45 4.1. Centrum innowacji spo∏ecznej SIC! ................................. 45 4.1.1. Cel i zakres dzia∏ania ........................................... 45 4.1.2. Przyk∏ady wspierania przez Centrum Inicjatyw Spo∏ecznych SIC! lokalnych inicjatyw aktywizowania spo∏ecznoÊci lokalnej .................. 48 4.2. DoÊwiadczenia z realizacji projektu G∏ówna w Poznaniu ... 50 4.2.1. Projekt MATRA COP w Poznaniu ...................... 50 4.2.2. Realizacja projektu G∏ówna ................................. 52 4.3. Gdaƒski model pracy socjalnej w Êrodowisku lokalnym ........................................................................... 67 4.3.1. Strategia Rozwiàzywania Problemów Spo∏ecznych do roku 2015 ................................... 67 3 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym 4.3.2. Geneza rozwoju animacji spo∏ecznej w Miejskim OÊrodku Pomocy Spo∏ecznej w Gdaƒsku ........... 67 4.3.3. Koordynacja pracy socjalnej w Êrodowisku lokalnym – organizator spo∏ecznoÊci lokalnej...... 71 4.3.4. Certyfikat jakoÊci ................................................. 76 4.3.5. Praca za pomocà projektów socjalnych................ 78 4.4. Wyzwania Êrodowiskowej pracy socjalnej – polski model Centrum AktywnoÊci Lokalnej.............................. 88 4.4.1. Ku wspólnocie mieszkaƒców ............................... 88 4.4.2. Stowarzyszenie Centrum Wspierania AktywnoÊci Lokalnej CAL (www.cal.ngo.pl) ..... 96 4.4.3. Przyk∏ady dzia∏aƒ calowskich w Radomiu – aktywizacja w mieÊcie i na wsi ......................... 99 4.4.3.1. Centrum AktywnoÊci Lokalnej szansà dla oÊrodków pomocy spo∏ecznej – z doÊwiadczeƒ Miejskiego OÊrodka Pomocy Spo∏ecznej w Radomiu.......................... 99 4.4.3.2. Gminny OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej w S∏upnie jako Centrum AktywnoÊci Lokalnej – dzia∏ania na wsi ................ 108 4.5. Dzia∏ania na rzecz aktywizacji osób i spo∏ecznoÊci lokalnych – jak to robià organizacje pozarzàdowe ........ 115 4.5.1. Przyczyny potrzeby aktywizacji osób i spo∏ecznoÊci ..................................................... 115 4.5.2. Rola i funkcje organizacji pozarzàdowych ........ 118 4.5.3. Specyfika dzia∏ania organizacji pozarzàdowych – projekty............................................................ 120 4.5.4. Co pomaga aktywizowaç spo∏ecznoÊci lokalne? – z doÊwiadczeƒ programu „Dzia∏aj Lokalnie”.. 124 4 Autorzy Anna Banaszak-Dankowska (rozdz. 4.2). Barbara Bàbska (rozdz. 4.4.1-4.4.3) – socjolog o specjalnoÊci praca socjalna; g∏ówny specjalista – zast´pca kierownika Dzia∏u Pracy Socjalnej oraz kie- rownik Zespo∏u ds. Strategii i Doradztwa Metodycznego w Miejskim OÊrodku Pomocy Spo∏ecznej w Radomiu; trener i ekspert Stowarzyszenia Centrum Wspierania AktywnoÊci Lokalnej; uhonorowana nagrodà specjalnà Ministra Pracy i Polityki Spo∏ecznej za realizacj´ projektu CAL w MOPS Radom. Anna Dunajska (rozdz. 1.1-1.2; 4.3.1-4.3.5) – organizator spo∏ecznoÊci lokal- nej; pedagog resocjalizacji, absolwentka Uniwersytetu Gdaƒskiego, Medycz- nego Studium Zawodowego – Wydzia∏ Pracowników Socjalnych w Gdaƒsku; w 1998 r. ukoƒczy∏a specjalizacj´ I stopnia w zawodzie pracownik socjalny; w obszarze pomocy spo∏ecznej pracuje od 1995 r.; w strukturach MOPS Gdaƒsk pracuje na stanowisku starszego pracownika socjalnego – organiza- tora spo∏ecznoÊci lokalnej; autorka nagrodzonego projektu utworzenia wolon- tariatu dzia∏ajàcego przy MOPS Gdaƒsk oraz autorka i realizator projektów „Starszy Brat Starsza Siostra”, „Przyjaciel czyli wolontariusz w domu ma∏ego dziecka”, „Senior Kontra Komputer”, „Junior”, Wideotrening komunikacji”; otrzyma∏a nagrody Ministra Pracy i Spraw Socjalnych oraz Urz´du Woje- wódzkiego i MOPS Gdaƒsk. Joanna Maria Jakubowska (rozdz. 4.4.1-4.4.3) – psycholog spo∏eczny i kli- niczny; mediator; kierownik Gminnego OÊrodka Pomocy Spo∏ecznej w S∏upnie; wiceprezes Stowarzyszenia na rzecz Spo∏ecznoÊci Lokalnej; kurator spo- ∏eczny; od 10 lat zwiàzana z pomocà spo∏ecznà na szczeblu wojewódzkim, miejskim i gminnym. Pawe∏ Jordan (rozdz. 4.4.1-4.4.3) – polityk spo∏eczny, konsultant i trener dla organizacji pozarzàdowych i struktur publicznych; jeden z inicjatorów i wspó∏- organizatorów Biura Obs∏ugi Ruchu Inicjatyw Spo∏ecznych BORIS i sieci Centrów Wspierania dla Organizacji Pozarzàdowych SPLOT; Centrum Wolon- tariatu w Warszawie i sieci Centrów Wolontariatu w Polsce; Sieci Funduszy 5 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym Lokalnych w Polsce; Biur Porad Obywatelskich; Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarzàdowych; Centrów AktywnoÊci Lokalnej i wielu innych inicjatyw; autor ksià˝ek na temat budowania zespo∏u, wolontariatu i rozwoju lokalnego. Aleksandra Kowalska (rozdz. 2; 3; 4.1 i 4.2) – socjolog i pracownik socjalny, dyrektor Centrum Innowacji Spo∏ecznej SIC!, specjalista w zakresie two- rzenia programów i strategii rozwiàzywania problemów spo∏ecznych, specja- lista do spraw funduszy europejskich; doÊwiadczony organizator spo∏ecznoÊci lokalnej, koordynator projektów aktywizowania spo∏ecznoÊci lokalnej w Cent- rum Innowacji Spo∏ecznej SIC!; w latach 1998-2003 – g∏ówny specjalista w Miejskim OÊrodku Pomocy Rodzinie w Poznaniu, koordynator miejskiego programu przeciwdzia∏ania bezdomnoÊci. Beata Romaszkiewicz (rozdz. 1.1-1.2; 4.3.1-4.3.5) – socjolog, absolwentka Wydzia∏u Nauk Spo∏ecznych na Uniwersytecie Gdaƒskim, specjalizacja – praca socjalna; w obszarze pomocy spo∏ecznej pracuje od 1998 r.; w struktu- rach MOPS Gdaƒsk pracuje na stanowisku konsultanta w Wydziale Strategii i Rozwoju, jest wspó∏twórczynià i wspó∏realizatorkà projektów finansowa- nych z funduszy Unii Europejskiej w obszarze polityki spo∏ecznej; od 2004 r. koordynator programu: Centrum AktywnoÊci Lokalnej CAL w Gdaƒsku. Tomasz Schimanek (rozdz. 4.5) – zast´pca dyrektora ds. programowych Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, cz∏onek Zarzàdu Forum Darczyƒ- ców w Polsce; wspó∏pracownik i ekspert programów pomocowych realizo- wanych w Polsce (PHARE, USAID); szkoleniowiec i doradca samorzàdów lokalnych, organizacji pozarzàdowych, przedsi´biorców i funduszy lokalnych w zakresie rozwoju wspó∏pracy mi´dzy sektorem publicznym, organizacjami pozarzàdowymi a biznesem; autor i wspó∏autor wielu artyku∏ów w prasie kra- jowej oraz ksià˝ek, m.in. „Zasady i mechanizmy wspó∏pracy samorzàdu tery- torialnego i organizacji pozarzàdowych”, „Organizacje pozarzàdowe partne- rem samorzàdu terytorialnego”, „Wybrane aspekty bezzwrotnej pomocy zagranicznej dla Polski”, „Podatki a filantropia” i „Wolontariat w biznesie”. Andrzej Stawicki (rozdz. 1.1-1.2; 4.3.1-4.3.5) – pedagog spo∏eczny, absol- went Uniwersytetu Warmiƒsko-Mazurskiego w Olsztynie; absolwent Studium Podyplomowego „Organizacja Pomocy Spo∏ecznej” na Uniwersytecie Gdaƒskim; w obszarze pomocy spo∏ecznej pracuje od 1994 r.; aktywnie dzia∏ajàcy w strukturach MOPS Gdaƒsk od roku 1995 do chwili obecnej w zakresie animacji spo∏ecznoÊci lokalnych, jeden z pionierów CAL w Gdaƒsku Oruni; od 2003 r. pracuje na stanowisku pracownika socjalnego – organiza- tora spo∏ecznoÊci lokalnej. 6 1. Wprowadzenie (Anna Dunajska, Beata Romaszkiewicz, Andrzej Stawicki) 1.1. Poj´cie i metody pracy socjalnej Nowa mi´dzynarodowa definicja pracy socjalnej przyj´ta zosta∏a przez Zgromadzenie Ogólne Mi´dzynarodowej Federacji Pra- cowników Socjalnych w Montrealu, w Kanadzie w lipcu 2000 r. Zgodnie z za∏o˝eniami tej definicji praca socjalna jest to zawo- dowa dzia∏alnoÊç, która promuje spo∏eczne zmiany, rozwiàzy- wanie problemów we wzajemnych ludzkich relacjach oraz wzmoc- nienie i wyzwolenie ludzi w celu osiàgni´cia przez nich dobro- stanu. Praca socjalna to dzia∏anie, które jest realizowane na rzecz ludzi, w tym na rzecz pojedynczych osób, rodzin, grup oraz spo- ∏ecznoÊci lokalnych. W zale˝noÊci od rodzaju klienta okreÊlono trzy podstawowe metody pracy socjalnej, sà to: 1) metoda prowadzenia indywidualnego przypadku, 2) metoda pracy grupowej oraz 3) metoda Êrodowiskowa – metoda organizowania spo∏ecznoÊci lokalnej. poj´cie pracy socjalnej 7 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym metoda prowadzenia indywidual- nego przypadku Metoda prowadzenia indywidualnego przypadku polega na wspieraniu cz∏owieka znajdujàcego si´ w trudnej sytuacji i wià˝e si´ z prowadzeniem przez pracownika socjalnego dzia∏aƒ dwu- torowych: bezpoÊrednich, czyli ukierunkowanych na klienta i jego najbli˝sze otoczenie, oraz poÊrednich, polegajàcych na oddzia- ∏ywaniu na klienta za poÊrednictwem jego otoczenia, czyli Êro- dowiska lokalnego, w którym funkcjonuje. metoda pracy grupowej Metoda pracy grupowej polega na spo˝ytkowaniu grupy i sto- sunków wewnàtrz grupowych w celu rozwoju jednostki oraz dopomagania grupie w jej rozwoju. metoda Êrodowiskowa Metoda Êrodowiskowa (organizowania spo∏ecznoÊci lokalnej), stanowiàca przedmiot tego opracowaniu, polega na uruchomie- niu sta∏ej lub cyklicznej akcji, której podmiotem dzia∏ania jest okreÊlona grupa odbiorców, np.: osoby starsze, lub zjawisko, np.: czas wolny dzieci i m∏odzie˝y. W szerokim uj´ciu metoda Êro- dowiskowa oznacza ca∏oÊciowe rozumienie Êrodowiska lokal- nego, pe∏nà rejestracj´ jego problemów, kompleksowy i kom- plementarny system dzia∏aƒ, podejmowanie pracy z intencjà sta- ∏ego dzia∏ania i trwa∏ego usuwania zagro˝eƒ i niepo˝àdanych zjawisk. Przeobra˝enia ustroju Polski doprowadzi∏y do nowego pojmo- wania rozumienia pracy socjalnej, czego wyrazem jest nowa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. (z póên. zm.). Ustawa ta definiuje pomoc spo∏ecznà jako instytucj´ polityki spo∏ecznej paƒstwa, majàcà na celu umo˝liwienie osobom i rodzinom przezwyci´- ˝enie trudnych sytuacji ˝yciowych, których nie sà one w stanie pokonaç, wykorzystujàc w∏asne uprawnienia, zasoby i mo˝li- woÊci. Celem pomocy ma byç zaspokojenie niezb´dnych potrzeb ˝yciowych osób i rodzin oraz umo˝liwienie im bytowania w wa- runkach odpowiadajàcych godnoÊci cz∏owieka. Pomoc spo∏eczna powinna w miar´ mo˝liwoÊci doprowadziç do usamodzielnie- nia osób i rodzin oraz do ich integracji ze Êrodowiskiem. 8 1. Wprowadzenie Analizujàc termin Êrodowisko lokalne mo˝na rozwinàç defi- nicj´ w kierunku analizy m.in. pedagogicznej i socjologicznej. Ârodowisko ˝ycia cz∏owieka od dawna interesuje naukowców. Poj´cie to jest jednak wieloznaczne, inne dla biologii, geografii, nauk spo∏ecznych. Ârodowisko spo∏eczne, za Wroczyƒskim, to ludzie i stosunki spo∏eczne otaczajàce jednostk´1, a jego podsta- wowe elementy to: rozmieszczenie ludnoÊci i g´stoÊç zaludnienia, struktura zawodowa ludnoÊci, relacja poszczególnych grup wieku, poziom i struktura wykszta∏cenia. W kontekÊcie analizy socjologicznej termin Êrodowisko lokalne nale˝y pojmowaç jako spo∏ecznoÊç lokalnà. OkreÊlenie „spo∏ecznoÊç lokalna” pochodzi z angielskiego s∏owa „Community” i oznacza swoisty uk∏ad lokalny, zbudowany z nast´pujàcych elementów: przestrzeni terytorialnej, ludzi za- mieszkujàcych t´ przestrzeƒ, wzajemnych powiàzaƒ i zale˝noÊci osób i instytucji. WzajemnoÊci te umo˝liwiajà wewn´trznà integracj´ w pewnà ca∏oÊç i podejmowanie wspólnych dzia∏aƒ w rozwiàzywaniu lokalnych problemów, wi´zi – kulturowych i psychospo∏ecznych, które ∏àczà ca∏oÊç bàdê cz´Êç mieszkaƒ- ców z danà strukturà spo∏eczno-gospodarczà.2 Ârodowisko lokalne, czyli spo∏ecznoÊç lokalna jest zatem siecià osobistych powiàzaƒ, kontaktów grupowych, tradycji i wzorców zachowania, które powstajà na konkretnym obszarze i w okreÊ- lonej sytuacji spo∏eczno-gospodarczej.3 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym polega na zjednocze- niu i skoncentrowaniu wysi∏ków organizacji spo∏ecznych i pub- licznych na polepszeniu sytuacji spo∏ecznoÊci lokalnej. Wspó∏- czeÊnie Êrodowiskowa dzia∏alnoÊç socjalna rozumiana jest jako: 1 R.Wroczyƒski: Pedagogika Spo∏eczna. PWN, Warszawa 1976, s.79. 2 B. Lewenstein: Wspólnota spo∏eczna a uczestnictwo lokalne. Warszawa 1999, s. 23. 3 B. Skrzypczak: Spo∏ecznoÊci Lokalne – zmierzch czy renesans. Roczniak nr 6. BORIS, Warszawa 2001, s. 12. poj´cie „Êrodowisko lokalne” 9 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym 1) proces edukacyjny dà˝àcy do upodmiotowienia ludzi i samo- pomocy; 2) metoda koncentracji na efektach; 3) ruch spo∏eczny, niosàcy cz´stokroç niezadowolenie i bunt, lecz b´dàcy jednoczeÊnie alternatywnym sposobem samoor- ganizacji obywateli. Ostatecznym i nadrz´dnym celem staje si´ stworzenie wspól- noty przez wspó∏dzia∏anie i aktywnoÊç wielu si∏ spo∏ecznych – zorganizowanie spo∏ecznoÊci lokalnej. Problem wp∏ywu Êrodowiska spo∏ecznego na jednostk´ by∏ wie- lokrotnie rozwa˝any. Radliƒska wychodzi∏a z za∏o˝enia, ˝e w ka˝- dym Êrodowisku tkwià si∏y spo∏eczne majàce wp∏yw na kszta∏- towanie osobowoÊci, a tak˝e na oblicze tego Êrodowiska. Cz∏o- wiek ˝yjàc w danym Êrodowisku ma równie˝ na nie znaczny wp∏yw. Uruchamiajàc si∏y tkwiàce w Êrodowisku mo˝na ˝ycie danej spo∏ecznoÊci ulepszyç przez przekszta∏canie4. Poglàdy te znajdujà odzwierciedlenie w naszym wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie. Wizja dzia∏ania dla siebie i innych, b´dàcego warunkiem polepszenia w∏asnego ˝ycia w Êrodowisku, jest wizjà powoli wkraczajàcà w polskà codziennoÊç. 1.2. Pracownik socjalny jako animator spo∏eczny W obecnych realiach nowa rola pracownika socjalnego wyko- rzystujàcego wszystkie trzy metody, powinna byç tworzona przez samych pracowników socjalnych przy pomocy ich zwierzch- ników. Je˝eli zapoznamy si´ z ogromem zadaƒ, jakie stajà przed pracownikiem socjalnym zrozumiemy, ˝e nie jest to proste zadanie. 4 A. Kamiƒski: Funkcje Pedagogiki Spo∏ecznej. PWN, Warszawa 1980. 10 1. Wprowadzenie Do zadaƒ pracownika socjalnego w zakresie pracy indywidual- nej nale˝y w szczególnoÊci: 1) dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powodujà zapo- trzebowanie na Êwiadczenia z pomocy spo∏ecznej oraz kwa- lifikowanie do uzyskania tych Êwiadczeƒ; 2) udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie roz- wiàzywania spraw ˝yciowych osobom, które dzi´ki tej pomocy b´dà zdolne samodzielnie rozwiàzywaç problemy b´dàce przyczynà ich trudnej sytuacji ˝yciowej; skuteczne pos∏ugi- wanie si´ przepisami prawa w realizacji tych zadaƒ; 3) pomoc w uzyskaniu dla osób b´dàcych w trudnej sytuacji ˝yciowej poradnictwa dotyczàcego mo˝liwoÊci rozwiàzywa- nia problemów i udzielania pomocy przez w∏aÊciwe instytucje paƒstwowe, samorzàdowe i organizacje pozarzàdowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy. Pracownik socjalny realizuje wymienione wy˝ej zadania w trak- cie indywidualnej pracy z klientem (rodzinà). Przeprowadzajàc wywiad Êrodowiskowy, okreÊla sytuacj´ ˝yciowà klienta (stawia diagnoz´), a tak˝e ustala wspólnie z zainteresowanym plan dzia∏aƒ (zadaƒ dla klienta), majàcy na celu popraw´ jego sy- tuacji ˝yciowej. Zadania pracownika socjalnego w zakresie pracy Êrodowisko- wej polegajà na: 1) pobudzaniu spo∏ecznej aktywnoÊci i inspirowaniu dzia∏aƒ samopomocowych w zaspokajaniu niezb´dnych potrzeb ˝y- ciowych osób, rodzin, grup i Êrodowisk spo∏ecznych; 2) wspó∏pracy i wspó∏dzia∏aniu z innymi specjalistami w celu przeciwdzia∏ania i ograniczania patologii i skutków negatyw- nych zjawisk spo∏ecznych oraz ∏agodzeniu skutków ubóstwa; 3) inicjowaniu nowych form pomocy osobom i rodzinom majà- cym trudnà sytuacj´ ˝yciowà oraz inspirowaniu powo∏ania instytucji Êwiadczàcych us∏ugi s∏u˝àce poprawie sytuacji takich osób i rodzin; zadania pracownika socjalnego w zakresie pracy indy- widualnej zadania pracownika socjalnego w zakresie pracy socjalnej 11 Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym 4) wspó∏uczestniczeniu w inspirowaniu, opracowaniu, wdro˝e- niu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych programów pomocy spo∏ecznej ukierunkowanych na podniesienie jakoÊci ˝ycia. Tak realizowane dzia∏ania nie rozwiàzujà problemu, stanowià jedynie doraênà pomoc. Je˝eli weêmiemy powy˝sze zadania pod uwag´, wyzwania stojàce przed pracownikiem socjalnym sà rze- czywiÊcie wyzwaniami na miar´ XXI wieku, który jest wiekiem szczególnym. MnogoÊç dysfunkcji dotykajàcych osoby czy rodziny, liczne niedostosowania i patologie, niezaradnoÊç ˝yciowa to codziennoÊç, z którà spotykajà si´ pracownicy socjalni. zadania pracownika socjalnego w zakresie pracy Êrodo- wiskowej Pracownik socjalny obecnie nie mo˝e byç tylko biernym obser- watorem wyst´pujàcych w danym Êrodowisku problemów, lecz musi staç si´ animatorem spo∏ecznym i opieraç swà prac´ o metod´ animacji spo∏ecznej, która stanowi swoistà form´ edu- kacji spo∏ecznoÊci lokalnych. Termin animacja pojawi∏ si´ w literaturze francuskiej w latach szeÊçdziesiàtych i swym znaczeniem obejmuje poj´cia (od ∏aciƒ- skiego – anima): o˝ywiaç, nadawaç ˝ywotnoÊç, zach´caç, sk∏a- niaç do dzia∏ania5. Pracownik socjalny jako animator spo∏eczny pe∏ni wiele ról, ∏àczàc w jednej osobie umiej´tnoÊci, wiedz´ i talent pedagoga, psychologa oraz twórcy. Animator to swoiste mobilne centrum inspiracji, które przenika do spo∏ecznoÊci lokalnych, aby natch- nàç je nowà si∏à dzia∏ania i zaraziç ch´cià podejmowania wy- si∏ku na rzecz samych siebie, swego najbli˝szego Êrodowiska i jego mieszkaƒców. Animator przyczynia si´ do rozwoju spo∏ecznoÊci lokalnych, wspierajàc ich aktywnych cz∏onków w budowaniu platformy dialogu spo∏ecznego, do którego zapraszani sà przed- stawiciele lokalnych instytucji, organizacji oraz indywidual- 5 J.Kargul: Pedagogika Spo∏eczna, pod red. T. Pilch, I. Lepalczyk. Wydawnictwo ˚ak, Warszawa 1995, s. 273. 12 1. Wprowadzenie nych osób, zainteresowanych problemami lokalnymi. Pracownik socjalny jako animator inicjuje zawiàzanie partnerskich relacji, pomaga w budowaniu koalicyjnych powiàzaƒ i stabilnego sys- temu komunikacji, wypracowujàc z grupà model dzia∏ania dla danej spo∏ecznoÊci. Ideà pracy animatora jest uruchomienie mechanizmów wspólnej aktywnoÊci partnerów, które doprowa- dziç majà do usamodzielnienia grupy, i rusza dalej ze swà misjà „o˝ywiania” kolejnej spo∏ecznoÊci. Pracownik socjalny zanim przystàpi do dzia∏ania w Êrodowisku lokalnym – do organizowania spo∏ecznoÊci lokalnej – musi dobrze poznaç spo∏ecznoÊç, z którà b´dzie pracowa∏. Jego wiedza o danej spo∏ecznoÊci powinna opieraç si´ na solidnej analizie, w której nale˝y zawrzeç nast´pujàce elementy: 1) charakterystyk´ geograficznà spo∏ecznoÊci, tzn. granice tery- torium, podzia∏y administracyjne, zagospodarowanie prze- strzenne, warunki mieszkaniowe, stan Êrodowiska natural- nego itp.; 2) charakterystyk´ spo∏ecznoÊci (struktura wieku, p∏ci i wykszta∏- cenia, wielkoÊç i struktura rodzin, struktura spo∏eczno-zawo- dowa, struktura dochodowa, zdrowotnoÊç itp.); 3) charakterystyk´ spo∏eczno-kulturowà spo∏ecznoÊci (historia, tradycje, wartoÊci, autorytety, instytucje i organizacje spo∏eczne, religijnoÊç, konflikty); 4) charakterystyk´ lokalnych i ponadlokalnych uk∏adów poli- tyczno-administracyjnych (lokalne partie, wp∏ywowe insty- tucje, sponsorzy); 5) charakterystyk´ sytuacji ekonomicznej spo∏ecznoÊci w odnie- sieniu do regionu lub kraju, charakterystyk´ problemów spo∏ecznych. Badania tych elementów powinny mieç charakter zespo∏owy, powinni w nich uczestniczyç przedstawiciele ró˝norodnych insty- tucji dzia∏ajàcych w Êrodowisku zamieszkania, a tak˝e sami miesz- kaƒcy. A to ju˝ punkt wyjÊciowy do partnerstwa i wspó∏pracy. 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Praca socjalna w środowisku lokalnym
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: