Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00269 004204 15177644 na godz. na dobę w sumie
Prace magisterskie z pedagogiki - ebook/pdf
Prace magisterskie z pedagogiki - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 94
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7587-040-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> słowniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja jest przewodnikiem metodologicznym dla studentów piszących pracę dyplomową i magisterską o charakterze empirycznym na kierunku studiów pedagogicznych, może być również wykorzystana na studiach psychologicznych i socjologicznych. W związku z nader rozległą problematyką metodologiczną badań pedagogicznych w książce ujęto podstawowe zagadnienia związane z pracami dyplomowymi.
Treścią książki są następujące zagadnienia:
- zadania i charakter pracy magisterskiej,
- wybór tematów pracy magisterskiej,
- zadania i tematyka seminarium magisterskiego,
- sposoby analizy literatury przedmiotu,
- ukazanie etapów procesu badawczego,
- omówienie konstrukcji pracy magisterskiej z podaniem przykładów,
- kryteria oceny prac magisterskich.
Autor przedstawił sposób przygotowania pracy magisterskiej wypracowany na podstawie literatury metodologicznej i własnej praktyki pedagogicznej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prace magisterskie z pedagogiki Franciszek Bereźnicki Prace magisterskie z pedagogiki Kraków 2008 © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2008 Redakcja wydawnicza: Zuzanna Bochenek Korekta: Magdalena Polek Projekt okładki: Anna M. Damasiewicz ISBN 978-83-7587-040-4 Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (012) 422-41-80, fax (012) 422-59-47 www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2008 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................................ 7 Rozdział I Zadania i charakter pracy magisterskiej ................................................. 9 Rozdział II Seminarium magisterskie ..................................................................................... 13 1. Zadania seminarium magisterskiego ............................................................ 13 2. Tematyka seminarium magisterskiego ........................................................ 14 3. Etapy pisania pracy magisterskiej .................................................................. 15 4. Kontakt z promotorem ......................................................................................... 15 Rozdział III Temat pracy magisterskiej ................................................................................... 17 Rozdział IV Literatura przedmiotu ............................................................................................... 21 Rozdział V Typy badań .......................................................................................................................... 25 Rozdział VI Etapy badań pedagogicznych .............................................................................. 29 1. Sformułowanie problemu badań ...................................................................... 30 2. Wysunięcie hipotezy roboczej .......................................................................... 33 3. Wyłonienie i zdefi niowanie zmiennych ........................................................ 35 4. Dobór wskaźników do zmiennych .................................................................. 39 5. Wybór i opracowanie metod i technik badawczych .............................. 42 6. Opracowanie procedury badań ........................................................................ 49 7. Przeprowadzenie badań właściwych .............................................................. 52 8. Uporządkowanie materiałów badawczych i ich analiza ....................... 54 9. Opracowanie teoretyczne, uogólnianie wyników i wnioski ............... 57 Rozdział VII Przygotowanie pracy magisterskiej .............................................................. 59 1. Koncepcja pracy magisterskiej ......................................................................... 59 2. Konstrukcja pracy magisterskiej i jej pisanie .......................................... 61 6 Spis treści 3. Opracowanie przypisów i bibliografi i ........................................................... 81 4. Przygotowanie wydruku pracy ......................................................................... 84 Rozdział VIII Kryteria oceny prac magisterskich .............................................................. 87 Podstawowa literatura ............................................................................................... 91 Wstęp Publikacja niniejsza jest rodzajem przewodnika metodologicznego dla stu- dentów piszących pracę dyplomową1 i magisterską o charakterze empirycz- nym na kierunku pedagogika. Poprawne opracowanie koncepcji badań, właściwe ich przeprowadzenie, napisanie pracy dyplomowej czy magister- skiej oraz uzyskanie pozytywnej oceny to niezbędne warunki ukończenia wyższych studiów zawodowych (licencjatu) lub magisterskich. Wydaje się celowe zebranie podstawowych zagadnień związanych z pisaniem prac dyplomowych i magisterskich, aby tym samym ułatwić to zadanie studentom pedagogiki. Potrzeba wydania przewodnika zrodziła się z braku w księgarniach pozycji metodologicznych, których nakłady od kilku lat są wyczerpane, oraz utrudnionego dostępu do tego typu literatury w bibliotekach, ze względu na bardzo dużą liczbę studiujących na tym kie- runku, głównie zaocznie. Z uwagi na to, że problematyka metodologiczna badań pedagogicznych jest nader rozległa, niniejsze opracowanie można uznać jedynie za przegląd podstawowych wiadomości z tego zakresu. Zamieszczona na końcu biblio- grafi a pozwoli rozszerzyć wiedzę o omawianych w pracy zagadnieniach metodologicznych. Wiele cennych informacji na ten temat zawierają prace J. BRZEZIŃSKIEGO, H. MUSZYŃSKIEGO, W. ŁOBOCKIEGO, S. NOWAKA, T. PIL- CHA, Z. ZABOROWSKIEGO, W. ZACZYŃSKIEGO i innych. Oddawana do rąk Czytelników publikacja nie ma ambicji wyczerpania złożonej problematyki metodologii badań pedagogicznych, stąd wszystkie kwestie metodologiczne zostały omówione w sposób syntetyczny. Starano się je przedstawić w formie elementarnej i selektywnej, mając na uwadze wymagania dotyczące pracy magisterskiej2. Informacje tu zawarte powinny być uzupełniane lekturą prac dotyczących zarówno metodologii badań, jak i metod oraz narzędzi badań. Celem przedłożonego przewodnika metodologicznego jest: wyjaśnienie istoty, charakteru i zadań pracy magisterskiej, podkreślenie wagi dobrego wyboru tematu, omówienie sposobu analizy literatury przedmiotu, ukaza- nie etapów badania naukowego, wyjaśnienie konstrukcji pracy, przedsta- wienie metod jej pisania, zwrócenie uwagi na poprawność strony formalnej 1 Termin „praca dyplomowa” nie jest równoznaczny z pojęciem „praca magisterska”, gdyż każda praca magisterska jest pracą dyplomową, ale nie na odwrót. Pracę dyplomo- wą pisze się na wyższych studiach zawodowych. 2 Większość poruszonych w niniejszym opracowaniu zagadnień odnosi się również do prac dyplomowych. 8 Wstęp i merytorycznej jej tekstu, ukazanie roli seminarium magisterskiego. Za- mieszczono też kryteria oceny pracy dyplomowej, których znajomość może pomóc w jej udoskonaleniu. Sposób przygotowania pracy magisterskiej jest związany z indywidu- alnym podejściem do tej kwestii poszczególnych pracowników naukowo- -dydaktycznych oraz metodami przyjętymi na prowadzonych przez nich seminariach. Stąd też niektóre zagadnienia i propozycje przedstawione w niniejszym opracowaniu mogą być dyskusyjne. Zastrzeżenie to wynika z braku uzgodnionych stanowisk w literaturze przedmiotu – tak co do cha- rakteru, jak co do sposobu przygotowania prac dyplomowych i magister- skich z pedagogiki. ROZDZIAŁ I Zadania i charakter pracy magisterskiej Praca magisterska odgrywa istotną rolę w procesie kształcenia, jest uwień- czeniem całego procesu dydaktycznego przebiegającego w szkole wyższej. Jego celem jest zarówno doskonalenie zawodowe, jak i rozwój naukowy studentów. Studia, a w ich ramach pisanie pracy magisterskiej, mają na celu przygotowanie do wykonywania określonego zawodu. W tym ujęciu więc praca magisterska ma charakter pracy zawodowej. Oprócz tego powinna zapewniać piszącemu podstawową znajomość metod badawczych od strony teoretycznej i praktycznej. Mając na uwadze ogólne zadania szkoły wyższej, można przyjąć, że pra- ca magisterska ma na celu: • dokończyć proces kształcenia studenta w myśleniu naukowym; • wdrożyć studenta do posługiwania się wiedzą w praktyce; • przyzwyczaić go do samokształcenia; • dać mu przynajmniej ogólne pojęcie o etapach badań pedagogicznych. W myśl regulaminu studiów zadaniem studenta jest wykazanie w pracy magisterskiej teoretycznej i praktycznej znajomości wybranego zagadnie- nia, opracowanie literatury naukowej związanej z jej tematem, umiejętności korzystania ze źródeł oraz stosowania metod naukowych do rozwiązania określonego problemu. Pisanie pracy magisterskiej ma do spełnienia w procesie kształcenia przynajmniej dwie główne funkcje: dydaktyczną i naukową. Jednakże zasad- niczym jej celem jest zapoznanie studenta z metodą poznania naukowego. Według J. PIETERA (1967), prace magisterskie służą zdobyciu pod kie- runkiem specjalisty wprawy w inicjowaniu i stawianiu problemów nauko- wych, w dobieraniu, względnie konstruowaniu, odpowiednich metod robo- czych, w prowadzeniu badań, w opracowywaniu materiałów i wydobywaniu z nich rezultatów naukowych. Pozwalają możliwie gruntownie poznać lite- raturę w zakresie wybranego tematu, a tym samym dokładnie zaznajomić się z częścią osiągnięć w danej nauce. Ponadto umożliwiają opanowanie, chociażby w stopniu elementarnym, zasad pisarstwa naukowego. Wynika z tego, że prace magisterskie powinny umożliwiać opanowanie elementar- nych metod pisania pracy naukowej. W bogatej literaturze dotyczącej roli, funkcji i celów prac magister- skich zaznaczają się dwa stanowiska (K. Denek, 1987; W. Dutkiewicz, 1994; J. Knypl, 1981; T. Krajewski, 1984; W. Krasiński, 1979; B. Miśkiewicz, 1975; Z. Mysłakowski, 1955; W. Okoń, 1980; B. Pleśniarski, 1978; K. Rowiński, 1969; Z. Skorny, 1984; M. Święcicki, 1969; M. Zajączkowski, 1986). Maksy- maliści domagają się, aby praca magisterska w pełni odpowiadała warun- 10 Rozdział I. Zadania i charakter pracy magisterskiej kom opracowania naukowego i żądają od studenta samodzielnej pracy odkrywczej. Uważają, że do przyjęcia tego założenia upoważnia nie tylko charakter studiów wyższych, których celem jest naukowe poznanie, ale również fakt, że tematyka prac magisterskich wynika często z planów ba- dawczych poszczególnych zakładów. Postulat podniesienia naukowego po- ziomu prac jest w pełni uzasadniony, ale żądanie, aby miały one charakter opracowania naukowego napotyka poważne przeszkody natury obiektywnej. Praca naukowa opiera się na określonych podstawach metodologicznych. Łączą się one z umiejętnością wypracowania teoretycznych zasad badań, ich przeprowadzenia, dokonania analizy i interpretacji zebranych mate- riałów empirycznych oraz sformułowania wynikających z nich wniosków. Pomimo że prace magisterskie powinny posiadać właściwości cechujące proces poznania naukowego, to jednak – biorąc pod uwagę ich funkcje oraz realizowane przez nie zadania – stawia się im odmienne wymagania aniżeli samodzielnym pracom badawczym, które zmierzają do wykrycia nowych faktów lub zjawisk, zachodzących między nimi związków i zależności. Po- nadto prace magisterskie obejmują stosunkowo wąski zakres zagadnień poznawanych za pomocą jednej lub nielicznych technik i narzędzi badaw- czych zastosowanych w odniesieniu do niewielkiej próby. Metody badawcze są najczęściej przejmowane od innych autorów, liczebność badanej popu- lacji zaś na tyle niewielka, że formułowane na takiej podstawie wnioski są mniej wiarygodne. Zadania pracy magisterskiej wynikają z charakteru jej tematu i zakresu poruszanej problematyki. Trzeba podkreślić, że nie można od niej wymagać konkretnego wkładu w rozwój danej dziedziny nauki. Nie chodzi wszakże o to, aby praca ta zawierała nowe ustalenia w podejmowanym temacie czy też rozwiązywała złożone problemy. Biorąc pod uwagę sposób wyboru tematu – odbywa się to przy udziale promotora oraz z jego wielostronną pomocą metodyczną – prac magister- skich nie można zaliczyć do prac naukowych w pełnym tego słowa znacze- niu (K. Denek, 1987). Minimaliści ograniczają się do postulatu, by magistrant zapoznał się z podstawową literaturą krajową w zakresie tematu swojej pracy i opano- wał elementarne metody badawcze. To nie może być kompilacja innych podobnych opracowań. Krytyczne korzystanie z literatury przedmiotu jest tylko częścią pracy. Istotną sprawą natomiast jest przedstawienie własnych badań. Krytyczne omówienie stanu badań i konfrontowanie go z materia- łem badawczym pozwala nie tylko na szczegółowe poznanie zagadnienia (odnośnej literatury), ale także ułatwia opanowanie umiejętności posługiwa- nia się metodami badawczymi. Przeważa opinia, że praca magisterska powinna zawierać zarówno ele- menty zawodowe, jak i naukowe. Badania prowadzone w ramach jej przy- gotowywania mają być formą badań naukowych. Praca magisterska służąca do zaprawy w określonej metodzie badawczej, mająca charakter ćwiczenia Rozdział I. Zadania i charakter pracy magisterskiej 11 badawczego, nie zawsze ma za zadanie rozwiązywać nowe problemy na- ukowe. Prace magisterskie nie muszą mieć odkrywczego charakteru, sta- nowią one nieraz powtórzenie podobnych, wcześniej przeprowadzonych badań, od których różnią się jedynie badaną populacją oraz rodzajem zastosowanych technik i narzędzi badawczych (Z. Skorny, 1984, s. 19) lub odniesieniem do konkretnego miejsca i czasu. Niektórzy promotorzy są zdania, że magistrant powinien, przynajmniej w bardzo wąskim zakresie, dokonać pracy odkrywczej lub choćby porządkującej. Należy dodać, że niektóre, bardziej dojrzałe pod względem metodolo- gicznym prace dyplomowe mogą wnosić pewien wkład w dotychczasowy dorobek danej nauki. Praca magisterska ma być rezultatem procesu twór- czego, polegającego na rozwiązywaniu problemów. Jego punktem wyj- ścia jest sformułowanie problemu, kolejnym krokiem – przeprowadzenie badań, końcowym zaś etapem – opracowanie wyników (napisanie pracy) oraz sformułowanie wniosków. Traktując prace magisterskie jako prace oparte na naukowym pozna- niu rzeczywistości, należy równocześnie dostrzegać różnice między nimi a dojrzałymi pracami badawczymi. Zasadniczą funkcją tych pierwszych jest gruntowne zaznajomienie się z literaturą naukową z podejmowane- go przez nie zakresu, zdobycie umiejętności korzystania z niej oraz opa- nowanie warsztatu pracy badawczej. Student piszący pracę magisterską powinien wykazać się poprawnym opracowaniem programu badań, ich właściwym przeprowadzeniem, trafnym zinterpretowaniem otrzymanych wyników, umiejętnym sformułowaniem własnych wniosków, jak również wskazaniem możliwość ich praktycznego zastosowania. Praca magisterska musi spełniać określone warunki, które równocześ- nie stanowią kryteria jej oceny. Bierze się pod uwagę: • stopień opanowania umiejętności w zakresie posługiwania się literaturą przedmiotu oraz korzystania ze źródeł, • wartość przeprowadzonych badań (zebranego materiału badawczego) oraz poprawność i poziom metodologicznego opracowania, • umiejętność posługiwania się metodami pracy naukowej, • opanowanie zasad pisarstwa naukowego (poprawna forma językowa, jasny i jednoznaczny sposób wyrażania myśli, właściwe stosowanie przypisów), • stopień samodzielności i jasności w formułowaniu wniosków, • stopień rozwiązania podjętego tematu pracy, • poprawność konstrukcji pracy, jej kompozycję, formę zewnętrzną, Sposób ujęcia tematu i wnioski magistranta świadczą o jego przygoto- waniu metodologicznym. ROZDZIAŁ II Seminarium magisterskie 1. Zadania seminarium magisterskiego Praca magisterska jest pracą ćwiczebną, czyli nie w pełni samodzielną, lecz przygotowywaną na seminarium pod kierunkiem promotora. Kierowanie nią polega na wyznaczaniu lub akceptowaniu proponowanego przez magi- stranta tematu oraz ustalaniu harmonogramu pracy (gromadzenie literatury metodologicznej i merytorycznej, zapoznanie się z nią, przygotowanie kon- cepcji pracy, przeprowadzenie badań właściwych, pisanie itp.). Seminarium jest formą organizacyjną – płaszczyzną współpracy między promotorem a magistrantami. Należy ściśle przestrzegać terminów wyznaczonych na wykonanie poszczególnych etapów pracy, ponieważ jest to jedyna gwaran- cja terminowego zakończenia całego procesu. W ramach seminarium promotor: • udziela pomocy w wyborze tematu pracy i zaplanowaniu jej koncepcji oraz w doborze metod i technik badawczych; • wdraża studentów do krytycznego korzystania z literatury przedmiotu; • podaje wskazówki odnośnie do zbierania materiału; • zatwierdza koncepcję pracy oraz systematycznie kontroluje przebieg pra- cy magistranta; • ocenia fragmenty i całość pracy, udziela wskazówek metodycznych i me- rytorycznych itp. Seminarium przeznaczane jest głównie na przedyskutowanie wszystkich spraw, wiążących się bezpośrednio z przygotowaniem rozprawy magister- skiej. Podczas tych zajęć magistrant czyta poszczególne rozdziały swojej pracy, nad którymi toczy się dyskusja kierowana przez promotora. Należy skrupulatnie notować uwagi współseminarzystów i opiekuna naukowego, a następnie dokładnie je przemyśleć. Magistrant powinien oddać pracę do pierwszej korekty na dwa miesiące przed ustalonym terminem rozpoczęcia sesji egzaminów magisterskich. 14 Rozdział II. Seminarium magisterskie 2. Tematyka seminarium magisterskiego3 IV rok studiów (I rok studiów policencjackich) 1. Ustalanie zainteresowań, podanie tematyki seminarium, wskazanie lite- ratury metodologicznej. 2. Stawianie i formułowanie problemów badawczych (pojęcie, rodzaje, typy, kryteria, procedura). 3. Wysuwanie (precyzowanie) hipotez roboczych (pojęcie, cechy, źródła, funkcje i weryfi kacja hipotez). 4. Wyłonienie zmiennych i ich zdefi niowanie (pojęcie, rodzaje, redukcje zmiennych, defi nicje i ich typy). 5. Dobór wskaźników do zmiennych (pojęcie, rodzaje). 6. Wybór metod, technik i narzędzi badawczych. 7. Technika zbierania i opracowywania literatury przedmiotu (rodzaje, spo- sób notowania – fi szki, przypisy). 8. Redagowanie koncepcji pracy magisterskiej: a) wybór tematu pracy i jego zdefi niowanie, b) uzasadnienie tematu pracy, c) analiza literatury przedmiotu (stanu badań), d) formułowanie problemów badawczych, e) wysuwanie hipotez roboczych, f) wyłanianie zmiennych i ich defi niowanie, g) dobór wskaźników do zmiennych (norm i kategorii), h) wybór i konstruowanie technik oraz narzędzi badawczych, i) opracowanie procedury badań (wybór terenu, określenie próby, prze- biegu i czasu badań itp.). 9. Analiza i zatwierdzenie koncepcji badań. 10. Pisanie części teoretycznej i metodologicznej. V rok studiów (II rok studiów policencjackich) 1. Badania próbne (weryfi kacja technik badawczych). 2. Przeprowadzenie badań właściwych. 3. Sprawozdanie z przeprowadzonych badań (dokumentacja badań). 4. Opracowanie materiałów badawczych (porządkowanie, klasyfi kowanie, statystyczne i ilościowe opracowanie wyników). 5. Ostateczna redakcja części teoretycznej pracy. 6. Ostateczna redakcja części metodologicznej pracy. 3 Przedstawiona tematyka jest realizowana przez autora opracowania; może ona być różna u innych promotorów. 4. Kontakt z promotorem 15 7. Pisanie i referowanie części empirycznej rozprawy, wniosków i zakoń- czenia (samoocena i ocena pod względem metodologicznym, meryto- rycznym i formalnym). 8. Redakcja całości pracy (wymagania edytorskie, bibliografi a, załączniki). 9. Korekta pracy po uwagach promotora. 10. Przepisanie pracy na komputerze, jeżeli była przygotowywana w inny sposób, złożenie dwóch oprawionych egzemplarzy na miesiąc przed eg- zaminem magisterskim. 3. Etapy pisania pracy magisterskiej 1. Etap wstępu: a) temat i jego uzasadnienie, b) problematyka pracy Termin: (problemy, hipotezy, zmienne, wskaźniki), c) analiza literatury przedmiotu, d) opracowanie metod i technik badawczych; 2. Etap badań: a) badania próbne i właściwe, b) zebranie, opracowanie materiałów, c) opracowanie zbiorcze, tabele itp.; 3. Etap redagowania: a) pisanie części teoretycznej4, b) pisanie części metodologicznej, c) pisanie części empirycznej, d) wnioski, zakończenie, aneksy, e) korekta po uwagach promotora, przepisanie pracy na komputerze, jeżeli była przygotowywana w inny sposób, egzamin magisterski. 4. Kontakt z promotorem Prace magisterskie pisze się pod kierunkiem promotora, który udziela studentowi pomocy na każdym etapie jego pracy, a ponadto określa har- monogram, terminy konsultacji. Kontakt z promotorem powinien istnieć tak w fazie przygotowawczej, jak końcowej. Nie należy go ograniczać tylko do seminarium. Na kilka dni przed konsultacją (umówioną) ma- gistrant powinien dostarczyć promotorowi teksty, np. projekt koncepcji, 4 Pisanie części teoretycznej i metodologicznej rozpoczyna się już na etapie wstępu. Przedstawiony harmonogram ma charakter orientacyjny i może mieć różną formę. 16 Rozdział II. Seminarium magisterskie ankiety, a podczas powtórnego spotkania dotyczącego tego samego tekstu – oprócz jego poprawionej wersji, także wcześniejszy wariant z uwagami promotora. Wskazówki, uwagi promotora (szczególnie metodologiczne) obowiązują magistranta (powinien on prowadzić zeszyt rozmów z promotorem). ROZDZIAŁ III Temat pracy magisterskiej Nader istotną sprawą związaną z przygotowaniem pracy magisterskiej jest właściwie dobrany i zdefi niowany temat. Określa on bowiem jej treść oraz wyznacza cel i zakres podejmowanej problematyki badawczej. Dobór tema- tów prac magisterskich sprawia wiele trudności i kłopotów, szczególnie na studiach stacjonarnych, ponieważ studenci niewystarczająco dobrze znają rzeczywistość szkolną. Trudno więc wymagać, aby oni sami je wysuwali. Jakie są sposoby ustalania i wyboru tematów prac magisterskich? Przede wszystkim powinny one na ogół odpowiadać specjalizacji i kie- runkowej działalności naukowej promotora. Najczęściej spotykamy się z dwoma metodami wyboru tematów prac magisterskich, a każda z nich może być różnie modyfi kowana. Pierwszy sposób polega na tym, że promotor ustala temat i wyznacza go magistrantowi. Niejednokrotnie ogranicza to samodzielność studenta oraz zmusza go do podjęcia tematyki, która nie zawsze go interesuje, a czasami stwarza trudności związane z przeprowadzeniem badań przekraczających jego możliwości. Bardziej uzasadnione wydaje się wskazanie studentowi zestawów tema- tów wiążących się z planem badawczym zakładu i w tych granicach pozo- stawienie mu swobody wyboru. Można też określić ramową tematykę prac o dość szerokim zakresie, tak aby poszczególne tematy stanowiły elementy obszerniejszego zagadnienia. Takie rozwiązanie stwarza możliwość więk- szego zainteresowania studenta problematyką swojej pracy magisterskiej. Wybór tematyki pracy w pewnej mierze zależny jest od samego studen- ta. Jeżeli magistrant rzeczywiście posiada określone zainteresowania i sam proponuje odpowiedni temat, wówczas można go zaakceptować. Propozycja studenta może też zostać zmodyfi kowana w drodze konsultacji z promoto- rem. Możliwość samodzielnego wyboru tematu zwiększa prawdopodobień- stwo nie tylko tego, że student się nim zainteresuje, ale też tego, że będzie on dostosowany do jego możliwości przeprowadzenia badań. Pozostawienie studentowi pełnej swobody w doborze tematu jest z wielu względów nie do przyjęcia. Decyzja w tej sprawie powinna zawsze zapadać w wyniku konsultacji z promotorem i przy jego aprobacie. Autor uważa, że bardziej efektywne – co potwierdza praktyka – są se- minaria magisterskie, których problematyka wpisuje się w tematykę ra- mową (jednotematyczne). Przedstawiając poszczególne fragmenty swoich prac, wszyscy jego uczestnicy odnoszą korzyści, co wpływa dodatnio na ich aktywność oraz wzmaga zainteresowanie tematyką seminarium. To z kolei sprzyja intensywniejszej pracy, stanowi impuls do wnikliwego zapoznania 18 Rozdział III. Temat pracy magisterskiej się z literaturą przedmiotu, starannego przeprowadzenia badań i opracowa- nia ich wyników. Temat pracy powinien być związany z kierunkiem studiów i obraną specjalnością pedagogiczną, np. z pedagogiką wczesnoszkolną, pedagogiką opiekuńczą. Na studiach zaocznych wiąże się go często z pracą zawodową piszącego, na studiach stacjonarnych zaś należy mieć na uwadze środo- wisko odbywanej praktyki zawodowej, obozu naukowego. Ustalając temat pracy, należy określić jego zakres. Nie może być ani zbyt szczegółowy, ani przesadnie ogólny. Z. SKORNY uważa, że temat powinien dotyczyć okreś- lonego, ale przy tym niezbyt wąskiego problemu, aby magistrant mógł należycie opracować niezbędną literaturę, przeprowadzić i zanalizować wyniki badań, napisać pracę. Musi być tak dobrany, aby student nie na- potykał dodatkowych utrudnień powodowanych brakiem odpowiednich opracowań lub też bardzo pracochłonnymi i długotrwałymi badaniami empirycznymi. Czas zaoszczędzony na gromadzeniu materiałów powinien być wykorzystany na uzupełnienie wiedzy teoretycznej, jak również na wszechstronną analizę i staranniejszą interpretację wyników własnych. W zasadzie nie należy podejmować tematu, z zakresu którego nie ma opracowań naukowych, gdyż nie mając oparcia w literaturze przedmiotu, magistrant może natknąć się na duże przeszkody w redagowaniu części teoretycznej, będącej wprowadzeniem w problematykę pracy, jak też przy formułowaniu hipotez. Literatura pozwala na wypracowanie teoretycznych podstaw podejmowanego problemu, ponadto pozwala ustalić, czy badania podobne do tych, które podejmuje student, były już prowadzone, a jeśli tak, to za pomocą jakich metod i w odniesieniu do jakich populacji (Z. Skorny, 1984, s. 25). Przy wyborze tematu musimy się zastanowić nad tym, czy ist- nieją niezbędne techniki i narzędzia badań, bądź też – czy jesteśmy w sta- nie je samodzielnie opracować. W przeciwnym wypadku należy z niego zrezygnować. Po zatwierdzeniu lub przydzieleniu określonego tematu pracy należy ustalić – na podstawie literatury – tematykę danej rozprawy, czyli część wiedzy znanej, oraz problematykę, czyli część wiedzy nieznanej, której po- znanie stanowi istotny cel pisania pracy magisterskiej. Początkowo ogólnie określa się problematykę badań, co jest wyrazem naszej niepełnej wiedzy na określony temat. Prawidłowe sformułowanie tematu pracy magister- skiej powinno wskazywać na problem, którego rozwiązaniu ma służyć pra- ca. Może to być: wykrycie nieznanego lub nie w pełni znanego zjawiska, potwierdzenie występowania znanych zjawisk na nowym terenie, wykrycie lub ustalenie zależności, prawidłowości między różnymi faktami. Tematem pracy magisterskiej może być również kompletowanie i porządkowanie wiedzy nagromadzonej przez innych i zawartej w różnych pracach źró- dłowych. W tym przypadku wartość naukową ma badanie tego, co jest już znane, ale nieuporządkowane, według kryteriów ustalonych w danej dyscy- Rozdział III. Temat pracy magisterskiej 19 plinie naukowej. Przy podejmowaniu takich tematów nie może zabraknąć czynnika inwencji, własnych poszukiwań magistranta. Prace magisterskie opierają się nie tylko na materiale źródłowym, czyli na danych nieopracowanych (sprawozdania, protokoły, akta, dane z prze- prowadzonych badań empirycznych itp.), ale też na materiale wtórnym, czyli na już istniejących tekstach naukowych. W rozprawach magisterskich materiał wtórny (literatura przedmiotu) stanowi tylko punkt wyjścia (z niej czerpie się problematykę, metodę itp.). Właściwym wkładem magistranta jest to, co uzyskał dzięki zgromadzeniu danych, ich uporządkowaniu, ana- lizie i sformułowaniu wniosków. Tak więc tworzywem, którym posługuje się student w trakcie pisania pracy, są informacje zawarte w materiałach pierwotnych (źródłowych) oraz dane i poglądy pochodzące z literatury bezpośrednio i pośrednio wiążącej się z tematem pracy. Źródła powinny być przede wszystkim wiarygodne (obiektywne, pewne i dokładne) oraz zupełne, czyli dostarczające wszystkich danych do przeprowadzenia zamie- rzonego rozumowania. Reasumując: przy doborze tematu pracy magisterskiej najważniejszą sprawą jest – jak trafnie pisze W. OKOŃ – stworzenie ram dla właściwej aktywności badawczej studenta. Jako wynik procesu twórczego jest ona ukierunkowana na rozwiązanie problemu i przedstawienie go w sposób poprawny i zgodny z określonymi wymogami danej dyscypliny naukowej (W. Okoń, 1971, s. 322). Po wstępnym określeniu i zdefi niowaniu tematu pracy na podstawie lite- ratury formułujemy jej tytuł, który powinien być zwięzły, a przy tym trafny i jednoznaczny (Z. Skorny, 1984, s. 28). Należy w nim wymienić zmienne (zjawiska) będące przedmiotem podejmowanych badań (np. Popularność w grupie rówieśniczej a osiągnięcia w nauce). Tytuł może zawierać również określenie rodzaju zależności zachodzących między zmiennymi, a niekiedy również wskazywać badaną populację (np. Wpływ gier dydaktycznych na osiągnięcia szkolne uczniów klas początkowych).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prace magisterskie z pedagogiki
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: