Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00270 010988 7496696 na godz. na dobę w sumie
Pracowniczy obowiązek ochrony interesów gospodarczych pracodawcy - ebook/pdf
Pracowniczy obowiązek ochrony interesów gospodarczych pracodawcy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 466
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-627-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka przedstawia interesujące, złożone i wieloaspektowe zagadnienie w przedmiocie prawa pracy dotyczące ochrony interesów gospodarczych pracodawcy. Ze względu na reguły panujące obecnie w gospodarce rynkowej tematyka wydaje się być niezwykle aktualna i istotna, zwłaszcza z perspektywy pracodawcy. Autorka dokonuje wnikliwej, a zarazem przekrojowej analizy nie tylko najważniejszych przepisów Kodeksy pracy, ale i tych instytucji pozakodeksowych, które w istocie chronią pracodawcę przed pracowniczymi czynami nieuczciwej konkurencji. W konsekwencji Autorka, definiując pojęcie 'interesu gospodarczego pracodawcy' i wskazuje jego zakres oraz rolę, jaką pełni w stosunku pracy stwierdza, iż pomimo braku wyraźnego wyeksponowania w przepisach prawa obowiązku ochrony interesu gospodarczego pracodawcy, obowiązek taki na pracowniku spoczywa i winien być przez niego przestrzegany. Jednocześnie podkreśla iż proponowana aktualnie przez ustawodawcę ochrona pracodawcy jest stanowczo za słaba. Zdaniem Autorki 'odświeżenie' katalogu podstawowych obowiązków pracowniczych mogłoby znacząco przyczynić się do umocnienia ochrony interesów pracodawcy zarówno w trakcie, jak i po ustaniu zatrudnienia.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE JUSTYNA CZERNIAK-SWÊDZIO£ · PRACOWNICZY OBOWI¥ZEK OCHRONY INTERESÓW GOSPODARCZYCH PRACODAWCY Polecamy nasze publikacje z tej serii: Ewa Rott-Pietrzyk KLAUZULA GENERALNA ROZSĄDKU W PRAWIE PRYWATNYM Marek Safjan ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA Paweł Księżak ŚWIADCZENIE NIEGODZIWE Arkadiusz Krzysztof Bieliński CHARAKTER PODPISU W POLSKIM PRAWIE CYWILNYM MATERIALNYM I PROCESOWYM Katarzyna Górska ZACHOWANIE ZWYKŁEJ FORMY PISEMNEJ CZYNNOŚCI PRAWNYCH Piotr Podleś PRZEKSZTAŁCENIE PRAWA UŻYTKOWANIA WIECZYSTEGO W PRAWO WŁASNOŚCI Bogusław Kosmus SPROSTOWANIE I ODPOWIEDŹ PRASOWA Maciej Gutowski NIEWAŻNOŚĆ CZYNNOŚCI PRAWNEJ Katarzyna Anna Dadańska DZIAŁANIE OSOBY PRAWNEJ www.sklep.beck.pl PRACOWNICZY OBOWI¥ZEK OCHRONY INTERESÓW GOSPODARCZYCH PRACODAWCY JUSTYNA CZERNIAK-SWÊDZIO£ Redakcja: Aleksandra Dróżdż ã Wydawnictwo C. H. Beck 2007 Wydawnictwo C. H. Beck, Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: Wers Design Drukarnia Cyfrowa, Bydgoszcz ISBN 978-83-7483-627-2 „Zacząć jest łatwo, wytrwać jest sztuką” w tym miejscu pragnę podziękować wszystkim tym, którzy pomogli mi wytrwać, a jednocześnie ze mną i przy mnie wytrwali kiedy powstawała ta praca. W szczególności chciałabym podziękować moim najukochańszym Rodzicom, którym dedykuję niniejszą książkę, za nieustanne wsparcie i wiarę we mnie. Dziękuję również mojemu mężowi Jarkowi za wyrozumiałość, cierpliwość i pomoc, bez której nic nie byłoby możliwe. Spis treści Spis treści Spis treści Wstęp............................................................................................................................ XIII Wykaz skrótów ....................................................................................................... XIX Wykaz literatury.................................................................................................... XXIII Rozdział I. Obowiązki pracownika a interes gospodarczy pracodawcy jako przedmiot ochrony................................................ § 1. Uwagi wstępne........................................................................................... § 2. Stosunek pracy – podstawa dla ochrony interesów pracodawcy ................................................................................................ I. Charakter prawny stosunku pracy .......................................... II. Zakres ochrony praw i interesów pracodawcy w pra- wie pracy........................................................................................... 1. Ochrona pracodawcy jako konsekwencja stosunku pracy ............................................................................................. 2. Funkcja organizatorska prawa pracy służąca ochronie pracodawcy ............................................................ § 3. Zagadnienie interesu w prawie pracy............................................... I. Pojęcie, rodzaje i klasyfikacja interesów w stosunkach pracy ................................................................................................... II. Kilka uwag na temat interesów pracownika w stosun- ku zatrudnienia i ich zależności od interesów praco- dawcy.................................................................................................. III. Interesy pracodawcy .................................................................... 1. Próba zdefiniowania pojęcia „interes gospodarczy pracodawcy” i jego rola w stosunku pracy .................... 2. Ochrona interesu pracodawcy jako podstawowy cel umowy o zakazie konkurencji i klauzuli konkurencyjnej......................................................................... IV. Ochrona interesu publicznego w stosunkach pracy........ § 4. Pracowniczy obowiązek sumiennego i starannego wykonywania pracy................................................................................. I. Sumienność i staranność jako wyznaczniki pracy............. II. Standardy staranności w Kodeksie pracy i w Kodeksie cywilnym – próba porównawcza............................................. § 5. Podstawowe obowiązki pracownika jako gwarancja ochrony interesów gospodarczych pracodawcy............................................ 1 1 3 3 7 12 18 22 23 30 34 39 43 46 50 50 61 70 VII Spis treści I. Istota i treść obowiązków pracowniczych – charakterystyka ogólna............................................................ II. Gospodarność pracownicza ...................................................... III. Dbałość o dobro zakładu pracy ................................................ 1. Dobro zakładu pracy a interes pracodawcy.................... 2. Charakter i treść pracowniczego obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy.......................................... 3. Kontrowersje wokół pojęcia „zakład pracy”................... 4. Znaczenie pojęcia „zakład pracy” a treść pracowniczego obowiązku dbałości ................................ IV. Pracowniczy obowiązek ochrony mienia zakładu pracy ................................................................................................... V. Obowiązek lojalności wobec pracodawcy ........................... 1. Tajemnica pracodawcy (art. 100 § 2 pkt 4 KP) ............. 2. Obowiązek przestrzegania tajemnic określonych w przepisach odrębnych (art. 100 § 2 pkt 5 KP) – zarys problematyki.............................................................. Rozdział II. Umowa o zakazie konkurencji w trakcie zatrudnienia jako instytucja prawa pracy służąca ochronie interesów pracodawcy .......................................................... § 1. Uwagi wstępne........................................................................................... § 2. Działalność konkurencyjna pracownika .......................................... I. Próby stworzenia definicji „działalność konkurencyjna” dla potrzeb stosunku pracy....................... 1. Działalność konkurencyjna a konkurencyjne 70 74 77 78 83 92 99 102 105 109 118 125 125 126 128 interesy ........................................................................................ 131 2. Kryteria kwalifikowania działalności pracownika jako konkurencyjnej ............................................................... 134 3. Działalność konkurencyjna pracownika jako działalność gospodarcza........................................................ II. „Zakaz konkurencji” – różnorodność znaczeń ................... III. Postacie, przejawy i formy działalności 139 142 konkurencyjnej pracownika...................................................... 144 § 3. Umowa o zakazie konkurencji i jej wpływ na treść stosunku pracy ............................................................................................................. 149 I. Charakterystyka umowy o zakazie konkurencji sensu stricto ..................................................................................... 1. Nieodpłatność umowy............................................................ 2. Odrębność umowy .................................................................. 3. Moment zawarcia umowy i czas jej obowiązywania ... 149 150 151 155 II. Przejście zakładu pracy w trybie art. 231 KP i jego wpływ na treść umowy o zakazie konkurencji................... 158 VIII Spis treści III. Umowa o zakazie konkurencji jako klauzula autono- miczna................................................................................................ 160 IV. Skutki odmowy zawarcia umowy o zakazie konkuren- cji ......................................................................................................... § 4. Zakaz konkurencji a podstawowe obowiązki pracownika........ 166 171 I. Obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy a zakaz konkurencji w trakcie zatrudnienia ....................................... 171 II. Klauzule umowne ograniczające podjęcie dodatkowe- go zatrudnienia............................................................................... 176 Rozdział III. Klauzula konkurencyjna – ochrona interesów pracodawcy ze strony byłego pracownika...................................... § 1. Uwagi wstępne........................................................................................... § 2. Charakter prawny klauzuli konkurencyjnej.................................... I. Klauzula konkurencyjna – aspekt historyczny ................... II. Definicja klauzuli konkurencyjnej .......................................... III. Istota klauzuli konkurencyjnej.................................................. IV. Klauzula konkurencyjna – instytucja prawa cywilnego czy prawa pracy? ............................................................................ § 3. Strony umowy o zakazie konkurencji obowiązującej po ustaniu zatrudnienia ............................................................................... I. Były pracownik jako strona klauzuli konkurencyjnej ...... II. Były pracodawca jako strona umowy o zakazie konku- 185 185 186 186 190 192 197 199 199 rencji po ustaniu stosunku pracy ............................................ 204 § 4. Obowiązki stron umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.......................................................................................... 208 I. Charakter prawny stosunku istniejącego pomiędzy pracodawcą a pracownikiem przed rozpoczęciem wykonywania obowiązków wynikających z klauzuli konkurencyjnej............................................................................... II. Stosunek zobowiązaniowy powstały na skutek zawar- cia klauzuli konkurencyjnej ....................................................... 1. Wzajemność świadczeń.......................................................... 2. Świadczenia pracownika ....................................................... 3. Świadczenia pracodawcy....................................................... III. Przeniesienie praw z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy................................................................ 1. Wierzytelność i dług pracownika....................................... 2. Możliwość przeniesienia wierzytelności oraz długu pracodawcy................................................................................ § 5. Zawarcie klauzuli konkurencyjnej...................................................... I. Tryb i forma zawarcia umowy................................................... II. Przedmiot i zakres zakazu zawartego w treści umowy.... 208 210 210 211 212 213 214 217 220 220 223 IX Spis treści III. Elementy dodatkowe klauzuli konkurencyjnej .................. 1. Warunek....................................................................................... 2. Kara umowna............................................................................. 3. Inne dodatkowe zastrzeżenia umowne............................ 225 226 228 231 IV. Początek i koniec obowiązywania klauzuli konkurencyjnej............................................................................... 232 V. Odszkodowanie jako forma rekompensaty za ograniczenie wolności pracy .................................................... 1. Określenie wysokości odszkodowania i sposób jego wypłaty ........................................................................................ 2. Konsekwencje prawne nieokreślenia bądź błędnego określenia wysokości odszkodowania w klauzuli konkurencyjnej......................................................................... 3. Charakter prawny odszkodowania karencyjnego ........ § 6. Następstwa prawne ustania obowiązywania klauzuli konkurencyjnej ......................................................................................... I. Ustawowe przyczyny ustania klauzuli konkurencyjnej ... 1. Upływ terminu ustalonego w umowie ............................. 2. Ustanie przyczyn uzasadniających istnienie zakazu .... 3. Niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku 237 238 249 252 256 258 258 259 wypłaty odszkodowania ........................................................ 265 II. Pozaustawowe przyczyny ustania klauzuli konkurencyjnej............................................................................... 1. Możliwość wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy ......................... 2. Prawo odstąpienia od umowy ............................................. Rozdział IV. Zagadnienie nieuczciwej konkurencji pracownika względem pracodawcy.................................................... § 1. Uwagi wstępne........................................................................................... § 2. Nieuczciwa konkurencja........................................................................ I. Cel i zakres zastosowania ustawy z 16.4.1993 r................... II. Czyny nieuczciwej konkurencji ............................................... 1. Klauzula generalna – art. 3 ust. 1 ZNKU .......................... 2. Sprzeczność z prawem lub/i dobrymi obyczajami ...... III. Podmioty prawa zdolne do dokonania czynu nieuczciwej konkurencji............................................................. 1. Pracodawca – sprawca czynu nieuczciwej konkurencji czy podmiot chroniony przed takimi czynami?...................................................................................... 2. Pracownik jako sprawca czynu nieuczciwej 269 269 272 279 279 280 280 284 287 288 293 297 konkurencji................................................................................ 299 X Spis treści 3. Inne podmioty prawa pracy mogące dokonać czynu nieuczciwej konkurencji....................................................... IV. Szczególne postacie nieuczciwej konkurencji ................... 1. Nakłanianie do niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków pracowniczych – jako czyn nieuczciwej konkurencji ............................................ 2. Pracowniczy czyn nieuczciwej konkurencji, czyli rozpowszechnianie nieprawdziwych lub błędnych informacji o swoim pracodawcy........................................ § 3. Obowiązek przestrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa............ I. Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa – art. 11 ust. 4 306 316 317 323 328 ZNKU.................................................................................................. 329 II. Zakres i zasady ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji...................................................................................... III. Tajemnica przedsiębiorstwa a tajemnica pracodawcy .... IV. Obowiązek nieujawniania tajemnicy przedsiębiorstwa a pracowniczy obowiązek przestrzegania innych tajemnic pracodawcy ................................................................... Rozdział V. Odpowiedzialność pracownicza a ochrona interesów gospodarczych pracodawcy ............................................. § 1. Uwagi wstępne........................................................................................... § 2. Odpowiedzialność materialna i porządkowa pracownika 335 340 345 351 351 – zarys problematyki .............................................................................. 353 I. Zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną pracodawcy...................................................................................... 1. Przesłanki odpowiedzialności ............................................. 2. Naprawienie szkody ................................................................ II. Pracownicza odpowiedzialność za mienie pracodawcy . III. Odpowiedzialność porządkowa pracownika...................... § 3. Skutki naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji w trakcie zatrudnienia ........................................................................... § 4. Konsekwencje prawne naruszenia klauzuli konkurencyjnej ... I. Podstawa prawna odpowiedzialności byłego pracow- nika...................................................................................................... II. Właściwość sądu ............................................................................ § 5. Zasady i zakres odpowiedzialności pracownika za dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji względem pracodawcy........... I. Odpowiedzialność pracownika na postawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.................................. 1. Odpowiedzialność cywilna................................................... 2. Odpowiedzialność karna....................................................... 353 357 364 366 369 374 380 380 386 388 391 391 403 XI Spis treści II. Odpowiedzialność za czyn nieuczciwej konkurencji na podstawie Kodeksu pracy .................................................... III. Sąd właściwy w sprawach dotyczących pracowniczych czynów nieuczciwej konkurencji ............................................ Zakończenie............................................................................................................. Indeks .......................................................................................................................... 407 410 415 421 XII Wstęp WstępWstęp Pracownik i pracodawca wstępując w stosunek pracy, są wzajem- nie zobowiązani do podejmowania określonego typu czynności, zachowań. Ustawodawca nakłada na nich szereg obowiązków, naka- zując, a czasami wręcz zakazując, podejmowania pewnych działań, które mogłyby zaszkodzić drugiej stronie. Obowiązki jak i prawa stron stosunku pracy są wzajemnie powiązane, przy czym ze względu na asymetrię ról, w których występują pracownik i pracodawca w sto- sunku zatrudnienia nie są one tożsame. Od zawsze, jednym z pod- stawowych celów prawa pracy była ochrona pracownika jako tej słabszej ekonomicznie strony stosunku pracy. Potrzeba takiej ochro- ny nie jest kwestionowana, co znajduje swój wyraz chociażby w ukształtowaniu zasad odpowiedzialności pracownika względem pracodawcy. Nie mniej jednak nie można zapominać, że pracodawcy, pomimo że jest tym silniejszym ogniwem w strukturze zatrudnienia, ochrona również przysługuje. Ochrona pracodawcy tworzona jest nie tylko przez pewne kodeksowe i pozakodeksowe instytucje stojące na straży jego interesów, które wydają się być bardziej uzu- pełnieniem wyznaczającym kierunek działań pracownika, ale w znaczącym stopniu uzależniona jest od samego pracownika, od jego postawy, pewnego modelu zachowania, który tworzony jest w ramach stosunku pracy, którego pracownik winien przestrzegać. Każdy podmiot, bez względu na rolę, w której występuje, ma jakiś swój określony interes i cel, który realizuje, do którego zmierza. W stosunkach pracy, pracodawca i pracownik działają nie tylko w swoim własnym interesie, ale zobligowani są również do działania w interesie i na rzecz drugiej ze stron. Z tym że dochodzi tutaj do pewnej supremacji interesu jednej strony nad interesem drugiej. Nie- zwykle trudnym zadaniem jest wyważenie interesów obu stron umo- wy. Ową równowagę pomiędzy zaspokojeniem potrzeb ekonomicz- nych pracodawcy, a ochroną pracownika, jego możliwościami zarobkowania i rozwojem zawodowym osiąga się w różnoraki spo- sób, najczęściej poprzez zakreślenie obszaru zakazu. XIII Wstęp Problematyka dotycząca ochrony interesów gospodarczych pra- codawcy stanowi bardzo interesujące, choć niewątpliwie złożone i wieloaspektowe zagadnienie w przedmiocie prawa pracy. Właśnie ze względu na panujące obecnie reguły gry w demokratycznej gospo- darce rynkowej, problem wydaje się być niezwykle aktualny i ważny zwłaszcza z perspektywy pracodawcy. Pracownicy mający dostęp do pewnych informacji (wiadomości, danych) mogą okazać się niebez- piecznym narzędziem zagrażającym pozycji i interesom pracodawcy. Choć nie jest to jedyne zagrożenie jakie może spotkać pracodawcę ze strony pracownika i mieć wpływ na jego interesy, pozycję, czy warun- ki pracy. Spośród niepożądanych działań, zachowań pracownika, któ- re mogą w jakiś sposób zakłócić proces pracy, a tym samym zaszko- dzić, wpłynąć niekorzystnie na interesy (dobra) pracodawcy można byłoby wymienić chociażby niegospodarność pracownika, nieefek- tywność wykonywanej pracy, ogólny brak dbałości, niesumienność i niestaranność przy wykonywaniu poleconych zadań, czy wreszcie podejmowaną przez pracownika działalność konkurencyjną oraz czy- ny z kategorii konkurencji nieuczciwej. Celem pracy jest wykazanie, iż pomimo niewyartykułowanego w Kodeksie pracy wprost pracowniczego obowiązku ochrony intere- sów gospodarczych pracodawcy, obowiązek taki istnieje i winien być przez pracowników przestrzegany. W związku z powyższym podej- muję próbę zdefiniowania pojęcia interes gospodarczy pracodawcy, wskazując jego zakres, rolę jaką pełni w stosunku pracy oraz możli- wość jego skutecznej ochrony zarówno w trakcie, jak i po ustaniu za- trudnienia. Zadanie może okazać się niezwykle trudne, po pierwsze ze względu na fakt, iż pojęcie interesu, które pojawia się na gruncie różnorakich dyscyplin naukowych, pomimo jego popularności nie jest definiowane jednakowo, a różnice wynikają zwłaszcza z kontek- stu w jakim jest owo pojęcie definiowane, po drugie z uwagi na to, że sam Kodeks pracy nie posługuje się wprost terminem interes. Chcąc uzyskać całościowe spojrzenie na problematykę będącą przedmiotem niniejszego dyskursu, dokonuję przekrojowej analizy niektórych z podstawowych obowiązków pracowniczych, następnie przechodząc do umownych regulacji zakazujących konkurencji, koń- cząc na przedstawieniu instytucji pozakodeksowej, która w istocie chroni pracodawcę przed czynami nieuczciwej konkurencji ze stro- ny pracowników. XIV Wstęp Szczególną uwagę kieruję na pracowniczy obowiązek sumienne- go i starannego wykonywania pracy. Porównując te swoiste wyznacz- niki pracy, wskazujące pracownikowi jak świadczyć pracę, ze standar- dami należytej staranności wyznaczonymi przez Kodeks cywilny postaram się wskazać, gdzie istnieją wyższe stopnie dbałości przy wy- konywaniu zobowiązania. Czy istnieje w ogóle możliwość stworzenia jednego wzorca staranności, którym można byłoby się posłużyć w stosunku pracy? W kontekście tych rozważań odróżniam zobowiązaniowy stosu- nek prawny od umów stanowiących źródło powstania i ukształtowa- nia treści konkretnego stosunku prawnego jakim jest stosunek pracy, wykazując swoistość i specyfikę tego ostatniego, m.in. poprzez cechę podporządkowania i związany z nią obowiązek stosowania się do po- leceń przełożonych. Zdając sobie przy tym sprawę, iż w miejsce daw- nego systemu ścisłego hierarchicznego podporządkowania pracow- nika coraz częściej, zwłaszcza wśród pracowników wykonujących pracę twórczą, czy też przy wolnych zawodach, pojawia się nowe autonomiczne podporządkowanie, polegające na wyznaczaniu pra- cownikowi przez pracodawcę zadań bez ingerowania w sposób ich wykonania. Uwagę swoją koncentruję również na omówieniu pracowniczego obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy, a w szczególności na roli jaką spełnia on w stosunkach pracy. Niedookreślony zwrot „dobro” rozszerza granice tego pracowniczego obowiązku, stwarzając jedno- cześnie problemy z jego wykładnią oraz definicją samego pojęcia dobro zakładu pracy, która najczęściej sprowadza się jedynie do wyli- czenia dóbr pracodawcy objętych owym obowiązkiem. Obowiązek dbałości akcentuje szczególnie osobisty i społeczny charakter stosun- ku pracy, stanowiąc tym samym jedną z tych cech, która odróżnia go od stosunków cywilnoprawnych, gdzie podmiot zobowiązany wyko- nuje wszystkie zlecone mu zadania starannie jednakże troska o dobro zleceniodawcy nie jest przedmiotem jego obowiązku. Jednocześnie sięgając do zagadnień ekonomicznych, próbuję zastanowić się nad tym, jak w stosunkach pracy winna przejawiać się gospodarność pra- cownicza. Ze względu na skalę zagadnienia dotyczącego obowiązków pra- cowniczych w niniejszej rozprawie świadomie pomijam omówienie niektórych z nich, tj. obowiązku przestrzegania czasu pracy, regula- minu i porządku pracy oraz przepisów i zasad bezpieczeństwa pracy, XV Wstęp czy pracowniczego obowiązku podnoszenia kwalifikacji. Nie umniej- szając wagi tych przepisów, podkreślam, iż należyte ich wypełnianie w ramach stosunku pracy stanowi niewątpliwie przejaw dbałości o dobro pracodawcy, a tym samym o jego szeroko pojęte interesy. Pomysł na stworzenie niniejszej pracy i spojrzenie na problematy- kę ochrony interesów pracodawcy z punktu widzenia pracowni- czych obowiązków, zrodził się z chęci wykazania, iż poza możliwością umówienia się przez strony stosunku pracy w aspekcie niekonkuro- wania, sama specyfika stosunku pracy stwarza pracodawcy podstawę do egzekwowania od pracownika zachowań służących ochronie jego praw i interesów, o czym w praktyce bardzo często się zapomina. Nie przesądzając w tym miejscu, czy podstawy tej ochrony można uznać za wystarczające, zwracam uwagę, iż w dobie eskalacji zjawiska kon- kurencyjności w stosunkach zatrudnienia uzasadnione wydaje się odświeżenie, a może nawet rozszerzenie katalogu podstawowych obowiązków pracowniczych. Konstrukcja pracy opiera się na przedstawieniu najważniejszych przepisów prawnych, których cel (pośredni bądź bezpośredni) ukie- runkowany jest przede wszystkim na ochronę pracodawcy. Szcze- gółowej charakterystyce poddaję zakaz konkurencji oraz klauzulę konkurencyjną wraz z omówieniem całej problematyki dotyczącej tych zagadnień. Podkreślając przy tym trafność niektórych z przyję- tych rozwiązań, chociażby takich jak dopuszczalność wprowadzenia do umowy antykonkurencyjnej postanowień o karze umownej. Kon- centruję się również na wykazaniu, iż pomimo braku odrębnej umo- wy o zakazie konkurencji w trakcie zatrudnienia, istnieje możliwość wyprowadzenia z treści innych obowiązków pracowniczych takich nakazów zachowania, które uniemożliwiają szkodzenie pracodawcy. Zasadniczo przepisy chroniące pracodawcę wynikają z Kodeksu pracy, jednakże istnieją również takie regulacje pozakodeksowe, na gruncie których pozycja pracodawcy – przedsiębiorcy (zarówno w trakcie jak i po ustaniu stosunku pracy) ulega znacznemu wzmoc- nieniu, a mowa o ustawie z 16.4.1993 r., o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wprawdzie rozważania na temat ustawy należą, w szcze- gólności, do domeny prawa cywilnego oraz prawa własności intelek- tualnej jednakże nie przesądza to jeszcze o niemożliwości, ich prze- niesienia na grunt prawa pracy. Moje szczególne zainteresowanie wzbudziła tematyka czynów nieuczciwej konkurencji popełnianych przez podmioty prawa pracy. XVI Wstęp Praca służy również sprawdzeniu, czy na gruncie obowiązujących przepisów Kodeksu pracy, istnieją odpowiednie środki prawne, któ- re umożliwiają pracodawcy zarówno skuteczne przeciwdziałanie, jak i obronę przed niepożądanymi zachowaniami ze strony swoich obec- nych, jak i byłych pracowników. Prawo pracy za główny cel stawia sobie ochronę pracownika, co z kolei łączy się z majątkowymi konsekwencjami ponoszonymi przez pracowników w związku z nagannym czy bezprawnym zachowa- niem skutkującym wyrządzeniem pracodawcy szkody. Pomiędzy od- powiedzialnością pracowniczą a ochroną interesów gospodarczych pracodawcy istnieje mocna zależność. Niebagatelnym problemem jest ustalenie zasad i zakresu odpowiedzialności pracownika, który naruszając swoje podstawowe obowiązki, jednocześnie popełnia czyn nieuczciwej konkurencji. Zbieg podstaw odpowiedzialności takiego pracownika z dwóch reżimów prawnych, skłania do rozważe- nia, który z nich w kontekście pełnionych funkcji, wydaje się być naj- bardziej pożądanym. *** Niniejsza publikacja stanowi, w niewielkim stopniu, zmodyfiko- waną wersję rozprawy doktorskiej obronionej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w listo- padzie 2006 r., napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Andrzeja M. Świątkowskiego, któremu w tym miejscu składam szczególne po- dziękowania za życzliwość, nieocenioną pomoc i trafne uwagi, które znacznie wzbogaciły pracę pod względem merytorycznym. Dziękuję również recenzentom mojej pracy doktorskiej prof. dr. hab. Januszowi Szwaji z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr. hab. Andrzejowi Patulskiemu, prof. Uniwersytetu Warszawskiego. *** XVII Wykaz skrótów 1. Źródła prawa KC ........................................... KK ........................................... KP............................................ KPC......................................... KSH......................................... Wykaz skrótów Wykaz skrótów ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlo- wych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) SporyZbiorU ....................... PracSamU ............................. KZ............................................ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27.10.1933 r. (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) ustawa z 22.3.1990 r. o pracownikach samo- rządowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.) ustawa z 23.5.1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. Nr 55, poz. 236 ze zm.) ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) ustawa z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) ustawa z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) SwDziałGospU.................... ZNKU..................................... ZwZawU ............................... 2. Organy i instytucje IPiSS ....................................... SA ............................................ SN............................................ SN(PSIAPiUS) ..................... Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy Sąd Najwyższy w pełnym składzie Izby Adminis- tracyjnej, Pracy i Ubezpiedczeń Społecznych (do XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pracowniczy obowiązek ochrony interesów gospodarczych pracodawcy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: