Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00671 009435 7438080 na godz. na dobę w sumie
Prawo cywilne - część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i prawo spadkowe - ebook/pdf
Prawo cywilne - część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i prawo spadkowe - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 705
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8864-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jeżeli tak, to znalazłeś wreszcie rozwiązanie swojego problemu! Masz przed sobą publikację, dzięki której błyskawicznie przyswoisz, ugruntujesz i sprawdzisz swoją wiedzę! Zawarty w opracowaniu materiał ujęty jest w sposób przejrzysty i hasłowy. Tekst składa się ze zwięzłych opisów, czytelnych wykresów i tabel. Szczególną uwagę zwrócono na kwestie najczęściej poruszane na egzaminach. Pod każdym zagadnieniem znajdują się autentyczne pytania z egzaminów testowych i ustnych.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

AplikAcje prAwnicze Pytania i odPowiedzi Katarzyna Czajkowska-Matosiuk Prawo cywilne – część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i spadki 4. wydanie e i r a k c K o r z y s t a j w t r z y g o t o w a ń d o k o l o k w i ó w i e g z a m i n u ! p C.H.Beck Prawo cywilne – część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i spadki W serii Aplikacje Prawnicze polecamy: M. Król (red.) OPINIE PRAWNE W PRAKTYCE, wyd. 2 J. Pikała PRAWO HANDLOWE W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH, wyd. 2 B. Dziliński, K. Dzilińska PRAWO PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH, wyd. 2 S. Jaworski APELACJE CYWILNE I KARNE. 69 WZORÓW PISM, wyd. 5 www.ksiegarnia.beck.pl Katarzyna Czajkowska-Matosiuk Prawo cywilne – część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i spadki 4. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Stan prawny: czerwiec 2016 Wydawca: Joanna Ablewicz Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Opinie zawarte w niniejszej publikacji wyrażają osobisty punkt widzenia Autora. Wydawnictwo C.H.Beck nie ponosi odpowiedzialności za zawarte w niej informacje. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Identia Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-8863-2 ISBN e-book 978-83-255-8864-9 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................................................... XI Wykaz skrótów ........................................................................................................................................ XIII DZIAŁ I. PRAWO CYWILNE – część ogólna................................................................................... 1 Rozdział 1..Ogólna.charakterystyka.prawa.cywilnego.............................................................. 1 1 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.zakres.prawa.cywilnego........................................................... Zagadnienie.2..Źródła.prawa.cywilnego............................................................................. 4 8 Zagadnienie.3..Podstawowe.zasady.prawa.cywilnego,.dobra.i.zła.wiara............... Rozdział 2..Stosunek.cywilnoprawny............................................................................................... 15 15 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.źródła.stosunku.cywilnoprawnego...................................... Zagadnienie.2..Elementy.stosunku.cywilnoprawnego................................................. 16 Rozdział 3..Osoby.fizyczne................................................................................................................... 17 17 Zagadnienie.1..Zdolność.prawna.......................................................................................... 21 Zagadnienie.2..Zdolność.do.czynności.prawnych.......................................................... Zagadnienie.3..Ochrona.dóbr.osobistych.......................................................................... 25 28 Zagadnienie.4..Miejsce.zamieszkania.................................................................................. Rozdział 4..Osoby.prawne.................................................................................................................... 32 32 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. Zagadnienie.2..Zdolność.prawna.i.zdolność.do.czynności.prawnych..................... 35 Zagadnienie.3..Rodzaje.osób.prawnych............................................................................. 37 Zagadnienie.4..Jednostki.organizacyjne.niebędące.osobami.prawnymi,. 41 którym.ustawa.przyznaje.zdolność.prawną....................................... Rozdział 5..Przedsiębiorcy.i.konsumenci........................................................................................ 43 43 Zagadnienie.1..Pojęcie.przedsiębiorcy.i.konsumenta.................................................... 45 Zagadnienie.2..Firma.przedsiębiorcy................................................................................... Rozdział 6..Przedstawicielstwo........................................................................................................... 53 53 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 56 Zagadnienie.2..Pełnomocnictwo........................................................................................... 62 Zagadnienie.3..Prokura.............................................................................................................. Rozdział 7..Przedmioty.stosunku.cywilnoprawnego.................................................................. 68 68 Zagadnienie.1..Rzeczy............................................................................................................... 74 Zagadnienie.2..Przedmioty.inne.niż.rzeczy....................................................................... 78 Zagadnienie.3..Majątek.i.mienie............................................................................................ Rozdział 8..Czynności.prawne............................................................................................................. 81 81 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 88 Zagadnienie.2..Zawieranie.umów......................................................................................... Zagadnienie.3..Treść.czynności.prawnych......................................................................... 99 Zagadnienie.4..Forma.czynności.prawnych....................................................................... 106 Zagadnienie.5..Wady.oświadczenia.woli............................................................................ 111 Rozdział 9. Prawa.podmiotowe.i.ich.ochrona............................................................................... 119 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.rodzaje.praw.podmiotowych.................................................. 119 Zagadnienie.2..Nabycie.i.utrata.prawa.podmiotowego................................................ 123 Zagadnienie.3..Realizacja.prawa.podmiotowego........................................................... 126 Zagadnienie.4..Ochrona.praw.podmiotowych................................................................. 127  Spis.treści Rozdział 10. Przedawnienie.roszczeń.i.terminy.zawite.............................................................. 128 Zagadnienie.1..Przedawnienie.roszczeń............................................................................. 128 Zagadnienie.2..Terminy.zawite............................................................................................... 138 DZIAŁ II. PRAWO RZECZOWE............................................................................................................. 145 Rozdział 1..Ogólne.wiadomości.o.prawie.rzeczowym............................................................... 145 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 145 Zagadnienie.2..Przedmiot.praw.rzeczowych..................................................................... 148 Rozdział 2. Własność.............................................................................................................................. 151 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.treść.prawa.własności................................................................ 151 Zagadnienie.2..Wykonywanie.prawa.własności............................................................... 154 Zagadnienie.3..Nabycie.i.utrata.prawa.własności............................................................ 160 Rozdział 3..Współwłasność................................................................................................................... 177 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 177 Zagadnienie.2..Treść.i.wykonywanie.współwłasności................................................... 180 Zagadnienie.3..Zniesienie.współwłasności........................................................................ 184 Rozdział 4. Odrębna.własność.lokalu............................................................................................... 189 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 189 Zagadnienie.2..Sposoby.powstania.odrębnej.własności.lokalu................................. 191 Zagadnienie.3..Prawa.i.obowiązki.właścicieli.lokali........................................................ 194 Zagadnienie.4..Zarząd.nieruchomością.wspólną............................................................ 196 Zagadnienie.5..Prawo.odrębnej.własności.lokalu.w.spółdzielni. mieszkaniowej............................................................................................... 199 Rozdział 5..Ochrona.własności........................................................................................................... 201 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 201 Zagadnienie.2..Prawnorzeczowe.roszczenia.petytoryjne............................................ 202 Rozdział 6. Użytkowanie.wieczyste................................................................................................... 215 Zagadnienie.1..Charakter.i.treść.prawa.użytkowania.wieczystego........................... 215 Zagadnienie.2..Ustanowienie.użytkowania.wieczystego............................................. 219 Zagadnienie.3..Wygaśnięcie.użytkowania.wieczystego............................................... 221 Zagadnienie.4..Przekształcenie.użytkowania.wieczystego.w.prawo. własności......................................................................................................... 223 Rozdział 7..Ograniczone.prawa.rzeczowe.–.zagadnienia.ogólne.......................................... 225 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 225 Zagadnienie.2..Powstanie.ograniczonych.praw.rzeczowych...................................... 228 Zagadnienie.3..Zmiana.treści.i.przeniesienie.ograniczonych.praw. rzeczowych..................................................................................................... 230 Zagadnienie.4..Pierwszeństwo.ograniczonych.praw.rzeczowych............................. 232 Zagadnienie.5..Wygaśnięcie.i.ochrona.ograniczonych.praw.rzeczowych.............. 234 Rozdział 8. Użytkowanie....................................................................................................................... 236 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 236 Zagadnienie.2..Ustanowienie,.wykonanie.i.wygaśnięcie.użytkowania................... 239 Zagadnienie.3..Poszczególne.rodzaje.użytkowania....................................................... 242 Rozdział 9..Służebności......................................................................................................................... 249 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 249 Zagadnienie.2..Służebności.gruntowe................................................................................ 251 Zagadnienie.3..Służebności.osobiste................................................................................... 257 I Spis.treści Rozdział 10..Spółdzielcze.własnościowe.prawo.do.lokalu....................................................... 264 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 264 Zagadnienie.2..Przekształcenie.i.wygaśnięcie.spółdzielczego. własnościowego.prawa.do.lokalu.......................................................... 269 Rozdział 11..Zastaw................................................................................................................................ 271 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 271 Zagadnienie.2..Powstanie.zastawu....................................................................................... 274 Zagadnienie.3..Zobowiązania.stron.w.stosunku.zastawu.. Tryb.zaspokojenia.wierzyciela................................................................. 275 Zagadnienie.4..Wygaśnięcie.zastawu................................................................................... 278 Zagadnienie.5..Zastaw.na.prawach...................................................................................... 279 Zagadnienie.6..Zastaw.rejestrowy......................................................................................... 281 Rozdział 12..Hipoteka............................................................................................................................ 289 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 289 Zagadnienie.2..Powstanie.i.rodzaje.hipotek...................................................................... 293 Zagadnienie.3..Wierzytelność.zabezpieczona.hipoteką.. Tryb.zaspokojenia.wierzyciela.hipotecznego.................................... 296 Zagadnienie.4..Wygaśnięcie.hipoteki.................................................................................. 298 Rozdział 13. Posiadanie......................................................................................................................... 300 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 300 Zagadnienie.2..Domniemania.związane.z.posiadaniem.............................................. 307 Zagadnienie.3..Nabycie.i.utrata.posiadania....................................................................... 310 Zagadnienie.4..Ochrona.posiadania..................................................................................... 312 Rozdział 14..Księgi.wieczyste.............................................................................................................. 315 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 315 Zagadnienie.2..Realny.system.ksiąg.wieczystych............................................................ 317 Zagadnienie.3..Ustrój.ksiąg.wieczystych............................................................................ 318 Zagadnienie.4..Wpis.do.księgi.wieczystej........................................................................... 319 Zagadnienie.5..Jawność.ksiąg.wieczystych,.domniemania.dotyczące. wpisu.i.rękojmia.wiary.publicznej.......................................................... 320 Zagadnienie.6..Prowadzenie.ksiąg.wieczystych.............................................................. 322 DZIAŁ III. ZOBOWIĄZANIA – CZĘŚĆ OGÓLNA .......................................................................... 325 Rozdział 1..Zagadnienia.ogólne......................................................................................................... 325 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.elementy.zobowiązania............................................................ 325 Zagadnienie.2..Świadczenie.................................................................................................... 331 Rozdział 2..Wielość.dłużników.lub.wierzycieli.............................................................................. 351 Zagadnienie.1..Zobowiązania.podzielne.i.niepodzielne.............................................. 351 Zagadnienie.2..Zobowiązania.solidarne............................................................................. 353 Rozdział 3..Umowy.zobowiązaniowe............................................................................................... 360 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.rodzaje.umów............................................................................... 360 Zagadnienie.2..Czynności.zmierzające.do.zawarcia.umowy....................................... 368 Zagadnienie.3..Zasada.swobody.umów............................................................................. 373 Zagadnienie.4..Treść.i.forma.umowy..Dodatkowe.zastrzeżenia.umowne.............. 376 Zagadnienie.5..Wzorce.umów................................................................................................ 380 Rozdział 4..Bezpodstawne.wzbogacenie........................................................................................ 386 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 386 II Spis.treści Zagadnienie.2..Świadczenie.nienależne............................................................................. 387 Zagadnienie.3..Roszczenia.z.tytułu.bezpodstawnego.wzbogacenia....................... 388 Rozdział 5..Czyny.niedozwolone....................................................................................................... 392 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 392 Zagadnienie.2..Odpowiedzialność.za.własne.czyny....................................................... 395 Zagadnienie.3..Odpowiedzialność.za.cudze.czyny......................................................... 400 Zagadnienie.4..Odpowiedzialność.za.szkody.wyrządzone.przy. wykonywaniu.władzy.publicznej............................................................ 405 Zagadnienie.5..Odpowiedzialność.za.zwierzęta.i.rzeczy.............................................. 408 Zagadnienie.6..Odpowiedzialność.za.szkody.wyrządzone.w.związku. z.użyciem.sił.przyrody................................................................................. 412 Zagadnienie.7..Naprawienie.szkody.w.przypadkach.szczególnych.. Szkoda.na.osobie.......................................................................................... 417 Zagadnienie.8..Odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.przez.produkt. niebezpieczny................................................................................................ 423 Zagadnienie.9..Współodpowiedzialność.za.szkodę........................................................ 426 Zagadnienie.10..Przedawnienie.roszczeń.i.zbieg.odpowiedzialności..................... 429 Rozdział 6..Wykonanie.zobowiązań.i.skutki.ich.niewykonania.............................................. 432 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 432 Zagadnienie.2..Podstawowe.zasady.wykonania.zobowiązań..................................... 434 Zagadnienie.3..Klauzula.rebus.sic.stantibus...................................................................... 442 Zagadnienie.4..Skutki.niewykonania.zobowiązań.......................................................... 443 Zagadnienie.5..Wykonanie.i.skutki.niewykonania.zobowiązań.z.umów. wzajemnych.................................................................................................... 449 Rozdział 7. Wygaśnięcie.zobowiązań............................................................................................... 453 Zagadnienie.1..Uwagi.ogólne................................................................................................. 453 Zagadnienie.2..Świadczenie.w.miejsce.wypełnienia.(datio.in.solutum)................. 454 Zagadnienie.3..Potrącenie.(compensatio).......................................................................... 455 Zagadnienie.4..Odnowienie.(novatio)................................................................................. 459 Zagadnienie.5..Złożenie.przedmiotu.świadczenia.do.depozytu.sądowego......... 460 Zagadnienie.6..Zwolnienie.z.długu....................................................................................... 462 Rozdział 8. Zmiana.wierzyciela.lub.dłużnika................................................................................. 464 Zagadnienie.1..Zmiana.wierzyciela....................................................................................... 464 Zagadnienie.2..Zmiana.dłużnika............................................................................................ 469 Rozdział 9..Ochrona.wierzyciela.w.razie.niewypłacalności.dłużnika.................................... 475 Zagadnienie.1..Pojęcie.i.przesłanki.zastosowania.skargi.pauliańskiej..................... 475 Zagadnienie.2..Realizacja.skargi.pauliańskiej................................................................... 479 DZIAŁ IV. ZOBOWIĄZANIA – CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA............................................................. 483 Rozdział 1..Umowy.przenoszące.prawa.......................................................................................... 483 Zagadnienie.1..Sprzedaż........................................................................................................... 483 Zagadnienie.2..Zamiana............................................................................................................ 501 Zagadnienie.3..Dostawa............................................................................................................ 502 Zagadnienie.4..Umowa.kontraktacji..................................................................................... 504 Zagadnienie.5..Darowizna.i.przekazanie.nieruchomości............................................. 508 Rozdział 2..Umowy.dotyczące.korzystania.z.rzeczy................................................................... 515 Zagadnienie.1..Najem................................................................................................................ 515 III Spis.treści Zagadnienie.2..Dzierżawa........................................................................................................ 527 Zagadnienie.3..Leasing.............................................................................................................. 532 Zagadnienie.4..Użyczenie......................................................................................................... 540 Rozdział 3..Umowy.dotyczące.świadczenia.usług....................................................................... 545 Zagadnienie.1..Umowa.o.dzieło............................................................................................. 545 Zagadnienie.2..Umowa.o.roboty.budowlane................................................................... 553 Zagadnienie.3..Umowa.zlecenia............................................................................................ 557 Zagadnienie.4..Prowadzenie.cudzych.spraw.bez.zlecenia........................................... 562 Zagadnienie.5..Umowa.agencyjna........................................................................................ 564 Zagadnienie.6..Umowa.komisu.............................................................................................. 571 Zagadnienie.7..Umowa.przewozu......................................................................................... 575 Zagadnienie.8..Umowa.spedycji............................................................................................ 581 Zagadnienie.9..Przechowanie................................................................................................. 584 Zagadnienie.10..Odpowiedzialność,.prawo.zastawu.i.przedawnienie. roszczeń.utrzymujących.hotele.i.podobne.zakłady...................... 588 Zagadnienie.11..Umowa.składu............................................................................................. 591 Rozdział 4..Umowy.regulujące.stosunki.kredytowe................................................................... 597 Zagadnienie.1..Pożyczka........................................................................................................... 597 Zagadnienie.2..Umowa.kredytu.bankowego.................................................................... 599 Zagadnienie.3..Umowa.rachunku.bankowego................................................................ 602 Rozdział 5..Umowy.dotyczące.zabezpieczenia.wierzytelności............................................... 607 Zagadnienie.1..Poręczenie....................................................................................................... 607 Zagadnienie.2..Gwarancja.bankowa.................................................................................... 610 Rozdział 6. Umowy.o.funkcji.alimentacyjnej................................................................................. 612 Zagadnienie.1..Renta................................................................................................................. 612 Zagadnienie.2..Dożywocie....................................................................................................... 614 Rozdział 7. Inne.umowy........................................................................................................................ 618 Zagadnienie.1..Umowa.ubezpieczenia............................................................................... 618 Zagadnienie.2..Spółka.cywilna............................................................................................... 625 Zagadnienie.3..Ugoda................................................................................................................ 638 Zagadnienie.4..Przyrzeczenie.publiczne............................................................................. 640 DZIAŁ V. PRAWO SPADkOWE........................................................................................................... 643 Zagadnienie.1..Podstawowe.pojęcia.................................................................................... 643 Zagadnienie.2..Dziedziczenie.ustawowe............................................................................ 645 Zagadnienie.3..Dziedziczenie.testamentowe................................................................... 647 Zagadnienie.4..Powołanie.spadkobiercy............................................................................ 650 Zagadnienie.5..Zapis.zwykły................................................................................................... 652 Zagadnienie.6..Zapis.windykacyjny...................................................................................... 653 Zagadnienie.7..Wykonawca.testamentu............................................................................. 654 Zagadnienie.8..Zachowek........................................................................................................ 655 Zagadnienie.9..Przyjęcie.i.odrzucenie.spadku.................................................................. 656 Zagadnienie.10..Stwierdzenie.nabycia.spadku.i.poświadczenie. dziedziczenia............................................................................................... 658 Zagadnienie.11..Skutki.stwierdzenia.nabycia.spadku................................................... 660 Zagadnienie.12..Ochrona.spadkobiercy............................................................................. 661 Zagadnienie.13..Odpowiedzialność.za.długi.spadkowe............................................... 662 IXIX Spis.treści Zagadnienie.14..Wspólność.majątku.spadkowego......................................................... 664 Zagadnienie.15..Dział.spadku................................................................................................. 666 Zagadnienie.16..Umowy.dotyczące.spadku...................................................................... 671 X Wstęp Drogi Czytelniku! Książka, którą przekazujemy do Twoich rąk, jest efektem osobistych przygotowań Autorki do egzaminów. Powstała na podstawie setek zaktualizowanych notatek, aktów prawnych i wykła- dów. W sposób systematyczny omówione zostały węzłowe zagadnienia części ogólnej prawa cy- wilnego, prawa rzeczowego oraz prawa zobowiązań i prawa spadkowego. Ponadto opracowanie zawiera pytania testowe, ustne i pisemne opisowe, które najczęściej pojawiają się na egzaminach z tych dziedzin prawa, a także egzaminach konkursowych na aplikacje. Całość pomyślana zo- stała jako materiał służący do przyswojenia, usystematyzowania i samodzielnego sprawdzenia zdobytej wiedzy. Prezentowana publikacja adresowana jest do wszystkich studentów i aplikantów, którzy przystę- pują do egzaminów z prawa cywilnego, a także dla kandydatów na aplikacje prawnicze. W opracowaniu uwzględniony został stan prawny na 1.3.2013 r., a także najważniejsze zmiany, jakie mają nastąpić w najbliższym czasie. Pragnę podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki, a w szczególno- ści mojej rodzinie i współpracującej ze mną redaktor – Pani Joannie Ablewicz. Katarzyna Czajkowska-Matosiuk XI Wykaz skrótów Akty prawne DziałUbezpU ........................... GospNierU ............................... KC .............................................. KK .............................................. KKW ......................................... Konstytucja RP ........................ KP .............................................. KPA ........................................... KPC ........................................... KPK ........................................... KRO ........................................... KRSU ......................................... KSH ........................................... KWU ......................................... OchrLokU ................................ OrdPU ....................................... PPU ........................................... PrBank ...................................... PrEnerg ..................................... PrGeol ....................................... PrŁow ........................................ ustawa z 11.9.2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i re- asekuracyjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1844 ze zm.) ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 680 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i sprost.) ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyj- nego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.) ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 687). ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.) ustawa z 21.6.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszka- niowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.) ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) ustawa z 25.9.1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1384 ze zm.) ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.) ustawa z 10.4.1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.) ustawa z 9.6.2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 196 ze zm.) ustawa z 13.10.1995 r. – Prawo łowieckie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2168 ze zm.) XIII Wykaz.skrótów PrWod ....................................... SamGminU .............................. SamPowU ................................. SamWojU .................................. SpółdzMieszkU ........................ SpółkaEuropU ........................... SPU ............................................ SwobGospU .............................. WłLokU .................................... ZastRejU ................................... ustawa z 18.7.2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446) ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 814) ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 486) ustawa z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.) ustawa z 4.3.2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2142) ustawa z 8.8.1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 154 ze zm.) ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.) ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) ustawa z 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze za- stawów (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 297) Czasopisma i publikatory Dz.U. ........................................... Dziennik Ustaw MoP ............................................ Monitor Prawniczy M.P. ............................................ Monitor Polski OSP ............................................. Orzecznictwo Sądów Polskich PiP .............................................. Państwo i Prawo Prok. i Pr. .................................. Prokuratura i Prawo Inne skróty EZIG ........................................... Europejskie Zgrupowanie Interesów Gospodarczych KRS ............................................. Krajowy Rejestr Sądowy niepubl. ..................................... niepublikowane NSA ............................................ Naczelny Sąd Administracyjny orz. .............................................. orzeczenie poz. ............................................ pozycja SA ............................................... Sąd Apelacyjny SE ............................................... SN ............................................... Sąd Najwyższy SP ................................................ Skarb Państwa wyr. ............................................ wyrok spółka europejska XI DZIAŁ I. PRAWO CYWILNE – część ogólna Rozdział 1. Ogólna charakterystyka prawa cywilnego Zagadnienie 1. Pojęcie i zakres prawa cywilnego Pojęcie prawa cywilnego Prawo cywilne to gałąź prawa obejmująca zespół przepisów regulujących stosunki majątkowe oraz niemajątkowe między osobami fizycznymi i osobami prawnymi oraz innymi podmiotami na zasadzie równorzędności podmiotów. Artykuł 1 KC przewiduje, że Kodeks cywilny reguluje stosunki cywilnoprawne między osoba- mi fizycznymi i osobami prawnymi. Wprawdzie brzmienie tego przepisu sugeruje, że podmio- tami stosunków cywilnoprawnych są wyłącznie osoby fizyczne i osoby prawne, jednak treść art. 331 KC wskazuje, że katalog podmiotów prawa cywilnego należy uzupełnić także o jed- nostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, ale wyposażone w osobowość prawną. Zakres prawa cywilnego Do prawa cywilnego należą następujące działy kodeksowe: 1) 2) 3) Z ustawodawstwa pozakodeksowego bezspornie do cywilistyki zalicza się: 1) 2) prawo rzeczowe, prawo zobowiązań oraz prawo spadkowe. prawo autorskie i prawo własności przemysłowej. Spośród kompleksów norm, które wzbudzają kontrowersje odnośnie do tego, czy są jedynie wyspecjalizowanymi działami prawa cywilnego, czy już odrębnymi działami w ramach prawa prywatnego należy wymienić następujące: 1) prawo pracy – zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny, prawo to nie należy do prawa cywilnego i stanowi odrębną gałąź prawa. Ze względu na funkcję socjalno-ochronną for- malna równość stron jest w istotny sposób ograniczona. Prawo pracy uregulowane zostało w zasadniczej części w odrębnym akcie prawnym – Kodeksie pracy. Akt ten ma charakter kompleksowy. Skupia w sobie zarówno normy prywatno-, jak i publicznoprawne. Zgodnie z art. 300 KP do stosunku prawa pracy nienormowanego przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, pod warunkiem jednak, że nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy; prawo rolne – prawo to jest zbiorem przepisów różnego rodzaju, nie ma wyodrębnionej metody regulacji. Jest to dyscyplina kompleksowa, w której skład wchodzą zarówno normy cywilno-, jak i administracyjnoprawne. Wyodrębnienie prawa rolnego podyktowane jest przede wszystkim celami dydaktycznymi; 2) 1 Dział.I..Prawo.konstytucyjne prawo rodzinne – w prawie tym przeważają niewątpliwie stosunki typu niemajątkowego, stosunki osobiste. Dlatego też niektórzy autorzy uznawali je za odrębną gałąź prawa. Po- gląd dominujący głosi jednak, że prawo rodzinne jest częścią prawa cywilnego. W prawie rodzinnym występuje bowiem taka sama metoda regulacji jak w prawie cywilnym, nie można całkowicie wyeliminować z prawa rodzinnego stosunków majątkowych. Przyjmu- jąc, że prawo rodzinne jest częścią prawa cywilnego, nie ma przeszkód, by do stosunków rodzinnych stosować wprost przepisy części ogólnej prawa cywilnego; prawo handlowe – prawo to wyodrębniło się w wiekach średnich jako prawo właściwe dla stanu kupieckiego. Jeszcze w XIX w. akceptowany był podział na prawo cywilne i prawo handlowe. Wyodrębnienia norm prawa handlowego dokonywano na podstawie różnych kryteriów – podmiotowych, przedmiotowych lub mieszanych. Stopniowo jednak normy właściwe dla prawa handlowego włączane były do powszechnie obowiązujących aktów prawnych z zakresu prawa cywilnego. W Polsce od 1934 r. obowiązywał Kodeks handlowy, który posługiwał się pojęciem kupca dla wyodrębnienia zakresu regulacji dotyczących pra- wa handlowego. Przepisy o czynnościach handlowych zostały uchylone wraz z wejściem w życie Kodeksu cywilnego. W Kodeksie handlowym pozostały przepisy dotyczące spółek handlowych, natomiast regulacje odnoszące się do czynności prawnych wkomponowano do przepisów Kodeksu cywilnego, osiągając w ten sposób postulat jedności prawa cywilne- go. Stracił więc aktualność pogląd, że prawo handlowe jest odrębną gałęzią prawa. Bez wątpienia jest to wyspecjalizowany dział prawa cywilnego, nie może być on jednak trakto- wany jako gałąź; prawo spółdzielcze – prawo to nie stanowi odrębnej gałęzi prawa, choć można spotkać się z poglądem, że ze względu na podporządkowanie członków spółdzielni mamy do czynie- nia na gruncie prawa spółdzielczego z odmienną metodą regulacji, niż metoda obowiązu- jąca w całym prawie cywilnym. Prawo spółdzielcze jest wyodrębnionym działem prawa cywilnego, częścią tzw. prawa korporacyjnego. W ramach tego prawa stosunki między kor- poracjami a członkami korporacji ukształtowane są na zasadzie równorzędności. Wyod- rębnienie kompleksu norm związanych z działalnością spółdzielni nastąpiło w odrębnych aktach prawnych – ustawie o prawie spółdzielczym oraz ustawie o spółdzielniach mieszka- niowych. 3) 4) 5) 2 Rozdział.1..Ogólna.charakterystyka.prawa.cywilnego Systematyka prawa cywilnego Systematyzując prawo cywilne wyróżnia się cztery tzw. działy kodeksowe i dwa działy poza- kodeksowe. PRAWO CYWILNE DZIAŁY kODEkSOWE DZIAŁY POZAkODEkSOWE PRAWO RODZINNE obejmuje. regulację. małżeń- stwa,.pokrewieństwa,.opieki. i.kurateli PRAWO WŁASNOŚCI INTELEkTUALNEJ obejmuje.problematykę.pra- wa.autorskiego.i.prawa.wła- sności.przemysłowej CZĘŚĆ OGÓLNA obejmuje.zasady.wspólne. dla.pozostałych.działów.pra- wa.cywilnego. PRAWO RZECZOWE obejmuje. regulację. prawa. własności.i.innych.praw.rze- czowych PRAWO ZOBOWIĄZAŃ obejmuje.regulację.dotyczą- cą.wymiany.dóbr.i.świadcze- nia.usług PRAWO SPADkOWE obejmuje.zasady.dziedzicze- nia.spadku.w.wyniku.śmierci. osoby. fizycznej,. w. szcze- gólności. tryb. powołania. do. dziedziczenia.i.dalsze.skutki PYTANIA 1. kodeks cywilny reguluje stosunki prawne pomiędzy: A. osobami.fizycznymi, B.. osobami.prawnymi, C.. osobami.fizycznymi.i.osobami.prawnymi. Odp. C; art. 1 kC 2. Omów pojęcie prawa cywilnego. 3. Jaki jest zakres prawa cywilnego? 4. Jakie działy prawa wyróżnia się w ramach prawa cywilnego? 3 Dział.I..Prawo.cywilne.–.część.ogólna Zagadnienie 2. Źródła prawa cywilnego konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Pojęcie źródeł prawa Źródła prawa cywilnego to zespół zdarzeń uznawanych w systemie prawnym za zdarzenia prawotwórcze. Ich wytworem są generalne i abstrakcyjne normy prawne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej przyjęła system stanowionych źródeł prawa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa są (art. 87 Konstytucji RP): 1) 2) 3) 4) Ponadto, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, organy samorządu te- rytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na terenie działania tych organów. Istotną funkcję prawotwórczą pełnią również: 1) 2) 3) 4) Kodyfikacja prawa cywilnego Naczelnym źródłem prawa cywilnego – pomijając nadrzędną funkcję Konstytucji RP – jest Ko- deks cywilny, czyli ustawa z 23.4.1964 r. (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.). Tego samego dnia uchwalono Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Ustawy te weszły w życie 1.1.1965 r. Kodeks cywilny reguluje podstawowe instytucje prawa cywilnego, usystematyzowane według określonych wspólnych zasad przewodnich. Rozwiązania Kodeksu cywilnego przesądzają o całym generalnym modelu polskiego prawa cywilnego. W ustawodawstwie odrębnym do- chowuje się bowiem zasady wierności podstawowym konstrukcjom i terminologii Kodeksu. Kodeks cywilny składa się z czterech ksiąg. zwyczaj, zasady współżycia społecznego, wzorce umowne oraz orzecznictwo sądowe. KSIĘGA.PIERWSZA CZĘŚĆ OGÓLNA KSIĘGA.DRUGA WŁASNOŚĆ I INNE PRAWA RZECZOWE KSIĘGA.TRZECIA ZOBOWIĄZANIA KSIĘGA.CZWARTA SPADkI kODEkS CYWILNY 4 Rozdział.1..Ogólna.charakterystyka.prawa.cywilnego Równolegle z KC opracowano Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Uchwalono go ustawą z 25.2.1964 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.). Z tą samą datą uchwalono też Przepisy wprowadzające Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 60). W strukturze KRO zawarto przepisy dotyczące małżeństwa, pokrewieństwa, opieki i kurateli. kODEkS RODZINNY I OPIEkUŃCZY TYTUŁ.1. MAŁŻEŃSTWO TYTUŁ.2 POkREWIEŃSTWO TYTUŁ.3 OPIEkA I kURATELA Ustawy odrębne W obowiązującym systemie prawnym istnieje wiele ponadto ustaw odrębnych, regulujących stosunki cywilnoprawne. Do najważniejszych zaliczyć należy: 1) ustawę z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 666 ze zm.), ustawę z 30.6.2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.), ustawę z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), ustawę z 24.6.1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.), ustawę z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.), ustawę z 15.11.1984 r. – Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 915 ze zm.), ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 160), ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 462), ustawę z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.). 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) Rozporządzenia wykonawcze Rozporządzenia stanowią akty wykonawcze do ustawy. Wydawane są przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wyko- nania (art. 92 Konstytucji RP). W obszarze prawa cywilnego spotykamy się również z rozporządzeniami wykonawczymi wy- danymi na podstawie delegacji płynącej z KC lub ustaw odrębnych, np. w art. 954 KC Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości zobowiązany został do okre- ślenia formy testamentów wojskowych. Umowy międzynarodowe Według Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są ratyfikowane umowy międzynarodowe. Mogą one być stosowane wprost, chyba że co innego wynika z ich treści. W przeciwnym razie zachodzi konieczność uchwalenia stosownej ustawy. Zwyczaje Źródła prawa stanowionego odsyłają często do dalszego zespołu norm społecznych, a mia- nowicie do zwyczajów i zasad współżycia społecznego. Dopuszczają też możliwość tworzenia szczególnych wzorców umownych. 5
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo cywilne - część ogólna, prawo rzeczowe, zobowiązania i prawo spadkowe
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: