Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00172 003970 15209374 na godz. na dobę w sumie
Prawo cywilne. Część ogólna - ebook/pdf
Prawo cywilne. Część ogólna - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 288
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0352-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Podręcznik przedstawia zagadnienia objęte wykładem części ogólnej prawa cywilnego. Omówiono w nim m.in. takie kwestie jak:

– prawo podmiotowe i przedmiotowe,

– stosowanie prawa,

– oświadczenie woli,

– forma czynności prawnych,

– zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych,

– wadliwość czynności prawnych.

Zagadnienia te zostały przedstawione na podstawie przykładów obrazujących zastosowanie poszczególnych instytucji i praktyczne znaczenie konstrukcji teoretycznych wypracowanych w doktrynie.

W obecnym wydaniu uwzględniono zmiany legislacyjne, które miały miejsce od 2011 r., dodano nowe orzecznictwo i literaturę, rozbudowane zostały fragmenty dotyczące prawa konsumenckiego oraz autonomii woli.

Adresatami podręcznika są nie tylko studenci prawa i aplikanci, lecz także wszyscy zainteresowani rozwojem prawa cywilnego i efektywnymi metodami kształcenia prawników. W celu zachęcenia do dialogu z prawnikami zagranicznymi publikujemy na końcu książki jej spis treści (i tym samym podstawowe pojęcia prawa cywilnego) w językach Szkół Praw Obcych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dr hab. Fryderyk Zoll – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu w Osnabrück. Członek Acquis Group – europejskiego zespołu badania obowiązującego prawa prywatnego Unii Europejskiej.

Dr Ulrich Ernst i dr Anna Rachwał – adiunkci w Katedrze Prawa Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo cywilne Cz´Êç ogólna Ulrich Ernst | Anna Rachwał Fryderyk Zoll Wydanie 2 Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Anna Popławska Opracowanie redakcyjne: Sylwia Kiesio Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-278-0352-8 Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Część pierwsza PRAWO CYWILNE – PODSTAWOWE POJĘCIA I WIADOMOŚCI ROZDZIAŁ I. Prawo podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Prawo podmiotowe i uprawnienie, roszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Wierzytelność i zobowiązanie, dług i odpowiedzialność (zaskarżalność) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Kategorie praw podmiotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ II. Prawo przedmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Prawo publiczne a prawo prywatne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Źródła i system prawa prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Różnicowanie skutków prawnych w zależności od kwalifi kacji sytuacyjnej podmiotów (w tym przedsiębiorcy i konsumenci) . . . . . . 4. Konstrukcja Kodeksu cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Historia kodyfi kacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Struktura i jej krytyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Polskie prawo cywilne na tle porównawczym i perspektywy europejskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ III. Stosowanie prawa – analiza prawnicza . . . . . . . . . . . 1. Ustalenie stanu faktycznego i okreś lenie podstawy prawnej roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Okreś lenie przesłanek roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Badanie przesłanek (subsumpcja); wykładnia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Przykład analizy prawniczej w celu oceny konkretnej sprawy . . . . . . 11 13 19 19 21 23 26 26 29 32 36 36 38 40 43 43 46 48 53 6 Spis treści CZYNNOŚĆ PRAWNA, OŚWIADCZENIE WOLI, UMOWA Część druga ROZDZIAŁ IV. Czynność prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Czynność prawna a inne zdarzenia prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Rodzaje czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Czynności prawne jako narzędzie realizacji autonomii prywatnej i swobody umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Wymiary autonomii odnoszącej się do czynności prawnych . . . . 3.2. Realizacja autonomii woli w różnych gałęziach prawa cywilnego; ewolucja koncepcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ V. Oświadczenie woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wyraz zewnętrzny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Znaczenie woli wewnętrznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Złożenie oświadczenia woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ VI. Umowa i jej zawarcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Tryby zawarcia umowy: uwagi wprowadzające, umowa 61 61 62 68 68 71 74 74 75 78 81 81 84 84 92 94 przedwstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Zawarcie umowy: tryb ofertowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Oferta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Wystawienie towaru z ceną na widok publiczny jako oferta . . . 2.3. Oferta w handlu elektronicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Wpływ obowiązków informacyjnych na treść oferty; nieuczciwe 97 praktyki rynkowe oferenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 2.5. Przyjęcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6. Modyfi kujące przyjęcie oferty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2.7. Milczące przyjęcie oferty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 2.8. Przyjęcie dorozumiane przez wykonanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 2.9. Zmiany podmiotowe po stronie oblata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2.10. Chwila i miejsce zawarcia umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 3. Zawarcie umowy: negocjacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 4. Zawarcie umowy: aukcja i przetarg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 4.2. Aukcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 4.3. Przetarg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 4.4. Żądanie unieważnienia umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 4.5. Wadium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 5. Konsens i treść umowy – wykładnia oświadczeń woli . . . . . . . . . . . . . 117 6. Włączenie wzorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 www.lexisnexis.pl Spis treści 7 6.1. Pojęcie i charakterystyka wzorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 6.2. Schemat regulacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 6.3. Kontrola włączenia (inkorporacji) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 6.4. Wzorce w postaci elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 6.5. Włączenie wzorców w stosunkach profesjonalnych, konfl ikt wzorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 7. Culpa in contrahendo i podobne instytucje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 ROZDZIAŁ VII. Warunek i termin przy czynnościach prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 2. Warunek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 3. Sytuacja prawna warunkowo uprawnionego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 ROZDZIAŁ VIII. Fikcja niezawarcia umowy: konsumenckie i umowne prawo odstąpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 1. Uwagi wspólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 2. Konsumenckie prawo odstąpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 2.1. Cele konsumenckiego prawa odstąpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 2.2. Podstawowe przesłanki ustawowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.3. Umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . 149 2.4. Umowy zawierane na odległość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 3. Umowne prawo odstąpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 ROZDZIAŁ IX. Zastąpienie oświadczenia woli orzeczeniem sądu . . . 157 WAŻNOŚĆ CZYNNOŚCI PRAWNEJ I JEJ PRZESŁANKI Część trzecia ROZDZIAŁ X. Nieważność i inne postacie wadliwości czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 2. Postaci wadliwości czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 2.1. Nieważność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 2.2. Nieważność a konwalidacja i konwersja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 2.3. Wzruszalność (nieważność względna) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 2.4. Bezskuteczność zawieszona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.5. Bezskuteczność względna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 2.6. Nieważność częściowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 2.7. Niezwiązanie konsumenta niewynegocjowanym postanowieniem umownym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 2.8. Problem czynności prawnej nieistniejącej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 8 Spis treści 2.9. Skutki stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych przez przedsiębiorcę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 ROZDZIAŁ XI. Zwrot świadczeń wynikających z nieważnej umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 1. Roszczenie o wykonanie zobowiązania a roszczenie o zwrot świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 2. Zwrot rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 3. Zwrot nienależnego świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 4. Roszczenie odszkodowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 ROZDZIAŁ XII. Forma czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 1.1. Wymóg formy szczególnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 1.2. Cele wymogów formy szczególnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 1.3. Skutki niedochowania wymogu formy i rodzaje form . . . . . . . . . 181 2. Rodzaje form szczególnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 2.2. Forma pisemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 2.3. Akt notarialny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.4. Forma pisemna z urzędowym poświadczeniem podpisu . . . . . . 190 2.5. Forma pisemna z urzędowym poświadczeniem daty („data pewna”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 3. Szczególne zagadnienia związane z formą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3.1. Udzielenie zgody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3.2. Pactum de forma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3.3. Zmiana stosunku prawnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 3.4. Umowa przedwstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 ROZDZIAŁ XIII. Przedstawicielstwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 1.1. Istota instytucji i jej rozwój historyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 1.2. Samodzielność i jawność działania przedstawiciela . . . . . . . . . . 204 1.3. Systematyka regulacji i źródła przedstawicielstwa . . . . . . . . . . . 207 2. Pełnomocnictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 2.2. Udzielenie i zakres pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 2.3. Ograniczenia co do treści pełnomocnictwa, czynności z samym sobą, pełnomocnictwo substytucyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 2.4. Wygaśnięcie pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 2.5. Ochrona zaufania osób trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 www.lexisnexis.pl Spis treści 9 2.6. Działanie bez umocowania albo z przekroczeniem granic umocowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 ROZDZIAŁ XIV. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 1. Zdolność prawna osób fi zycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 2. Zdolność do czynności prawnych osób fi zycznych . . . . . . . . . . . . . . . . 220 2.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 2.2. Brak zdolności do czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 2.3. Ograniczona zdolność do czynności prawnych . . . . . . . . . . . . . . . 223 3. Zdolność osób prawnych oraz ułomnych osób prawnych . . . . . . . . . . 230 3.1. Rozwój instytucji i typy osób prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 3.2. Działanie przez organy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 3.3. Publiczne osoby prawne: Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 3.4. Ułomne osoby prawne – art. 331 k.c. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 ROZDZIAŁ XV. Wady oświadczenia woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 2. Brak świadomości lub swobody podjęcia decyzji i wyrażenia woli . . 243 3. Pozorność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 4. Błąd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 4.2. Błąd co do treści czynności prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 4.3. Istotność błędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 4.4. Ochrona zaufania kontrahenta przy oświadczeniach skierowanych do adresata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 4.5. Błąd posłańca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 5. Podstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 6. Groźba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 7. Stosunek wad oświadczenia woli do innych instytucji . . . . . . . . . . . . 260 Część czwarta DAWNOŚĆ. ZNACZENIE UPŁYWU CZASU DLA ROSZCZEŃ I UPRAWNIEŃ ROZDZIAŁ XVI. Pojęcie i funkcje dawności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 ROZDZIAŁ XVII. Przedawnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 1. Skutki upływu terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 2. Długość terminów przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 3. Zmiany terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 10 Spis treści ROZDZIAŁ XVIII. Terminy zawite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 ROZDZIAŁ XIX. Sposób liczenia terminów w prawie cywilnym . . . 281 Wykaz przykładów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 Spis treści książki w przekładach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Table of contents . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Table des matières . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Inhaltsverzeichnis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 Зміст . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 Bibliografi a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów CESL – Common European Sales Law (projekt) – projekt Rozporzą- dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, KOM (2011), 635, wersja ostateczna – Dziennik Ustaw Dz.U. Dz.Urz. UE – Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej ETS – Europejski Trybunał Sprawiedliwości (Trybunał Sprawiedli- k.c. k.p. wości Unii Europejskiej) – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) k.p.c. – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) k.r.o. – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) k.s.h. – ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030) – system informacji prawnej Wolters Kluwer Polska Lex Lexis Nexis – Lexis.pl – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska MoP NP OSA OSAiSN OSNAPiUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy – „Monitor Prawniczy” – „Nowe Prawo” – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego i Ubezpieczeń Społecznych OSNC – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna 12 Wykaz skrótów OSNCP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) OSNC-ZD – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Zeszyt Do- OSNP OSP OTK ZU PECL PiP PPH PS p.u.n. SC SN TK TPP UE u.k.k. u.o.n.p.k. datkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Ad- ministracyjna Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – Principles of European Contract Law – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Przegląd Sądowy” – ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) – „Studia Cywilistyczne” – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – „Transformacje Prawa Prywatnego” – Unia Europejska – ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zm.) – ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw kon- sumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1225) u.p.n.p.r. – ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym u.s.k. praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206) – ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprze- daży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) www.lexisnexis.pl Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Oddajemy do rąk Czytelników nowy podręcznik do części ogólnej prawa cywilnego. Obecnie istnieje szeroki wybór podręczników, zbiorów kazusów, schematów pomagających w nauce prawa cywil- nego. Usprawiedliwione jest zatem pytanie, co szczególnego wnosi ta książka. Na ogół jest tak, że każde opracowanie, które jest wynikiem pracy naukowej Autorów, ich własnych przemyśleń i dyskusji, wzbo- gaca nasze spojrzenie na prawo cywilne. Każdy podręcznik na rynku, poparty rzeczywistą pracą naukową, jest samodzielną wartością. Za- wsze najkorzystniejsze z punktu widzenia nie tylko egzaminów, ale także opanowania złożonej problematyki prawa cywilnego w sposób trwały i przydatny w całej prawniczej karierze jest uczenie się z wielu źródeł. Choć poglądy doktryny nie są w znaczeniu formalnym źródłem prawa, to jednak ich znajomość jest niezbędna w stosowaniu prawa. Istotny wpływ doktryny na praktyczny obraz prawa jest jedną z cech kontynentalnej tradycji prawnej (tzw. tradycji prawa cywilnego). Po- znawanie różnych poglądów prawnych, tak samo jak studiowanie orzecznictwa (również niebędącego w naszej tradycji formalnym źródłem prawa), ostatecznie jest równie ważne, jak poznanie samej ustawy. Tworząc ten podręcznik, chcieliśmy zadbać o to, aby o jego wartości nie stanowiło tylko to, że przynosi on nowe poglądy na instytucje ist- niejące w prawie polskim. Książka ta jest wynikiem refl eksji nie tylko nad samym prawem, ale także nad całym procesem nauczania prawa. Jako nauczyciele akademiccy od dawna staramy się wprowadzać do naszych zajęć takie metody dydaktyczne, które mają na celu najlepsze poznanie przez studentów sposobów prawniczego rozumowania i ar- gumentacji. Chodzi nam przede wszystkim o to, aby studenci mogli 14 Wprowadzenie skoncentrować się na poznaniu podstawowych struktur prawa cywil- nego. Żyjemy w czasach, w których prawo cywilne podlega szybkim przemianom. W ramach Unii Europejskiej trwają intensywne prace nad unifi kacją prawa cywilnego. W Polsce powstaje projekt nowego ko- deksu cywilnego. Niezależnie od tego, jaki będzie wynik tych wszyst- kich prac, można przewidzieć, że studenci rozpoczynający naukę dzisiaj w swojej już „dorosłej” pracy prawniczej spotkają się z innym prawem cywilnym. To stawia przed nauczycielami prawa zadanie przygotowania studentów do opanowania prawa cywilnego w tych niezwykle dynamicznych warunkach. Muszą oni nauczyć się identy- fi kować podstawowe problemy prawnicze, dostrzegać kryjące się pod nimi konfl ikty interesów. Mniejsze znaczenie musi mieć z istoty rzeczy pamięciowe opanowanie wielu szczegółów przepełniających, czasem nadmiernie, obecne prawo prywatne. Nasz podręcznik wywodzi się z wykładu prof. Fryderyka Zolla. W cen- trum tego wykładu zawsze był stan faktyczny, na przykładzie którego wykładowca – w dyskursie ze studentami – starał się wypracować naj- lepsze rozwiązanie i dostrzec różne możliwości prawniczej argumen- tacji. W konsekwencji także ten podręcznik jest bogato ilustrowany przykładami wraz z pokazanymi sposobami prawniczej argumentacji. Metodologii rozwiązywania kazusu poświęciliśmy osobny rozdział. Podręcznik nie obejmuje całej problematyki części ogólnej Kodeksu cywilnego. Ograniczenie to uzasadnione jest racjami dydaktycznymi (które w tle wynikają z głębszych przemyśleń dotyczących funkcji części ogólnej i jej powiązań z innymi działami prawa cywilnego). Część ogólna w największym stopniu jest powiązana z prawem zo- bowiązań. Podręcznik ten jest przede wszystkim ułożony jako wpro- wadzenie do prawa zobowiązań. Dlatego na przykład problematyka mienia nie została w nim omówiona, zgodnie z założeniem, że po- winno się to stać w ramach kursu prawa rzeczowego. Podobnie kwe- stie prawa handlowego, zawarte w części ogólnej, zostały dotknięte jedynie na marginesie, także przyjmując, że należą one do wykładu z prawa handlowego. W centrum przedstawionego przez nas opracowania znajduje się po- jęcie czynności prawnej. Wbrew strukturze Kodeksu, pomijając nie- zbędne kwestie wstępne, rozważania rozpoczynają się od czynności prawnej i, począwszy od tego jądra, obejmują kolejne materie. Trudno byłoby bowiem rozważać kwestie zdolności do czynności prawnej bez www.lexisnexis.pl Wprowadzenie 15 uświadomienia sobie, czym czynność prawna jest. Nasze analizy nie skupiają się jednak na defi niowaniu pojęć prawnych. Najważniejsze są dla nas konfl ikty interesów, które prawo ma rozstrzygać, i wskazanie wartości, którymi należy się kierować w poszukiwaniu tych rozstrzyg- nięć. Polskie prawo cywilne zostało przedstawione jako część wspólnej eu- ropejskiej, a w szczególności kontynentalnej tradycji prawnej. Obecnie bez zrozumienia europejskiego, a niekiedy i globalnego kontekstu prawa cywilnego śledzenie przemian tej dziedziny nie jest możliwe. Nauka polskiego prawa cywilnego musi być postrzegana jako nauka europejskiego prawa cywilnego na przykładzie partykularnego po- rządku prawnego. Nie do pominięcia są poszczególne instytucje pry- watnego prawa unijnego i unijnego orzecznictwa bezpośrednio wpły- wającego na kształt polskiego prawa cywilnego. Nauka prawa ma wbrew potocznemu poglądowi wiele wspólnego z matematyką. Prawa nie da się nauczyć jedynie przez czytanie pod- ręcznika, tak jak nie da się nauczyć matematyki, czytając jedynie pod- ręcznik. Ucząc się i czytając ten podręcznik, konieczne jest otwarcie Kodeksu. Bez sprawdzania treści przywoływanych w podręczniku przepisów nie sposób jest właś ciwie zrozumieć istotę rozpatrywanych problemów. Celowe jest, już na początku studiów, sięganie do komen- tarzy i rozwiązywanie (najlepiej wspólne – w koleżeńskich zespołach) różnych kazusów. Podręcznik ten powstał w wyniku ścisłej współpracy Autorów – każda część powstała dzięki naszej wspólnej pracy. Jak już wspominaliśmy, u jego podstaw leży wykład profesora Fryderyka Zolla – to on stwo- rzył podwaliny tej książki i to jemu przede wszystkim zawdzięczamy wiele wyrażonych w nim oryginalnych poglądów. Stanowi ona także wynik refl eksji wyniesionych z ćwiczeń z prawa cywilnego prowadzo- nych przez pozostałych Autorów. Wykład i ćwiczenia były dopiero po- czątkiem. Ulrich Ernst nadał tej pracy jej obecną strukturę i troszczył się o jej dydaktyczną formę. Anna Rachwał ogromną pracą redakcyjną opracowała dla naszej części ogólnej prawa cywilnego odpowiednią postać. Mamy nadzieję, że przedkładany podręcznik będzie przydatnym towa- rzyszem podróży przez fascynujący świat prawa cywilnego. Ulrich Ernst, Anna Rachwał, Fryderyk Zoll
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo cywilne. Część ogólna
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: