Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00686 009486 11015938 na godz. na dobę w sumie
Prawo cywilne. Glosy - ebook/pdf
Prawo cywilne. Glosy - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 164
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8170-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka zawiera glosy do orzeczeń SN, a także jednego orzeczenia TS UE. Glosy te powstały w ramach  seminarium prowadzonego przez prof. Zolla, które na Uniwersytecie Jagiellońskim prowadził w roku akademickim 2014/2015. Studenci przygotowywali najpierw referaty dotyczące poszczególnych orzeczeń, które były następnie przedmiotem szczegółowej dyskusji. W tych dyskusjach brali udział wszyscy uczestnicy seminarium, pozwalając autorowi glosy na wzbogacenie argumentacji, dodanie nowych perspektyw. W tym sensie wszystkie glosy są wspólnym dorobkiem uczestników tego seminarium. Później każda glosa była przedmiotem krytycznej lektury obu redaktorów tomu. Powstał w ten sposób krytyczny zbiór polskiego (przede wszystkim) orzecznictwa, dotyczącego w przeważającym stopniu prawa zobowiązań, co wynika z profilu zainteresowań prowadzącego seminarium. Zbiór ten pokazuje tendencje orzecznicze, wskazuje na wątpliwości, podkreśla poglądy trafne i takie, które mogą być bronione, zachęca do dyskusji nad obrazem polskiego prawa w praktyce.


Przedstawiany Czytelnikowi zbiór orzecznictwa stanowi niewątpliwie źródło informacji o rozstrzygnięciach z jakiegoś powodu interesujących i stawiających istotne pytania. Może być zatem potrzebną pomocą w praktyce. Jednak przede wszystkim jest to rodzaj casebooka do polskiego prawa cywilnego, mogącego stanowić cenną pomoc dydaktyczną. Można z pomocą tej książki prowadzić zajęcia, analizując nie tylko merytoryczną stronę rozstrzygnięć, ale także sposób argumentacji właściwych dla polskiej tradycji prawnej. Może być ona używana przy zastosowaniu „metody sokratejskiej” – pytań skierowanych do studentów dotyczących sposobu argumentacji przez sąd, rozstrzygnięć sądów oraz istniejących możliwości innego rozstrzygnięcia. Dołączone glosy stanowią istotną pomoc dla pracujących z tym zbiorem studentów.

'Recenzowana monografia stanowi efekt pracy studentów na studiach magisterskich, na kierunku: Prawo w ramach zajęć seminaryjnych w latach 2013/2014. Opracowanie obejmuje 16 wybranych przez seminarzystów prof. Fryderyka Zolla orzeczeń polskiego Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które następnie zostały przez nich opatrzone glosami. Dobór orzeczeń nie przebiegał wedle klucza, sytuującego je w ramach określonego działu prawa cywilnego, tj. księgi Kodeksu cywilnego obejmującej przepisy, na podstawie których wydano glosowane orzeczenia. Nie oznacza to jednak wcale, że można czynić jakiekolwiek zarzuty dotyczące metody doboru orzeczeń. Zostały bowiem słusznie wybrane jedne z bardziej interesujących orzeczeń sądowych z ostatniej dekady, dotyczące kontrowersyjnych i problematycznych zagadnień z zakresu prawa cywilnego materialnego, stwarzających w praktyce wiele trudności interpretacyjnych i niejednolicie ocenianych w doktrynie.

Recenzowana publikacja odzwierciedla niezmiernie cenną ideę angażowania do pracy naukowej studentów ostatnich lat studiów prawniczych, a co za tym idzie podnoszenia ich warsztatowych kompetencji poprzez publikacje przygotowanych przez nich tekstów w postaci glos w zbiorowej publikacji, gromadzącej seminarzystów stojących na początku swojej drogi naukowej bądź zawodowej. Istotne jest to, że przygotowując teksty glos do druku, autorzy mieli okazję przedstawienia swych koncepcji i argumentacji na spotkaniach seminaryjnych. Wpłynęło to w znacznym stopniu na podniesienie jakości i argumentacyjnej wartości tych pisemnych opracowań. Dyskusja niejednokrotnie bowiem skłaniała albo do zmiany stanowiska, albo do wzmocnienia argumentacji na jego rzecz. Lektura opracowania przekonuje, że przyjęte przez młodych autorów argumenty zostały starannie dobrane i przedyskutowane.

Należy docenić to, że recenzowana publikacja jest efektem twórczej pracy licznej grupy seminarzystów. Z takiej też perspektywy trzeba to opracowanie postrzegać, oceniać i docenić. Wszystkie teksty (glosy) składające się na publikację mają bardzo istotny walor. Stanowią własne autorskie opracowania seminarzystów, w których wyrazili swoje stanowiska dotyczące problematycznych zagadnień wykładni i stosowania prawa w zakresie prawa cywilnego materialnego. Opracowania tego rodzaju i metoda opracowania poszczególnych glos pokazują, że teksty młodego człowieka nie muszą mieć charakteru deskryptywnego, co można nierzadko obserwować w pracach magisterskich. Mogą natomiast być twórcze i dobrze skomponowane pod względem metodologicznym, a w konsekwencji wywołać zainteresowanie szerszego grona czytelników na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, na płaszczyźnie merytorycznej, gdy chodzi o ogląd instytucji prawa cywilnego. Po drugie, mogą zainteresować, pod względem metodologii nauczania i przygotowania studentów prawa do pracy zawodowej bądź naukowej w efektywny sposób.

Jak już wspomniano, wśród omawianych instytucji, do których odnosiły się wybrane glosy, znalazły się te, które budzą wątpliwości, a przyjmowana metodologia wykładni i stosowania normujących je przepisów jest niejednolita. Dotyczą one m.in.: środków ochrony prawnej w przypadku tzw. „złego urodzenia”, zadośćuczynienia za zmarnowany urlop; odstąpienia od umowy na skutek zwłoki w kontekście zastrzeżenia dwóch różnych kar umownych; zobowiązania do nabycia lokalu mieszkalnego razem z miejscem postojowym w świetle przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych; ochrony konsumenta jako ograniczenia swobody kontraktowej w kontekście zasady in dubio contra proferentem; interpretacji zasady swobody umów; przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania; dopuszczalności darowizny na wypadek śmierci; stosunku wysokości szkody do wysokości kary umownej przy miarkowaniu kary umownej; legalności źródła kopii utworu w świetle dyrektywy 2001/29/WE, czy ważności czynności prawnej w świetle obejścia ustawowego zakazu cesji przez zastosowanie instytucji subrogacji. Orzeczenia dotyczą więc tematyki części ogólnej prawa cywilnego, prawa zobowiązań (części ogólnej i szczegółowej), prawa spadkowego, oraz prawa własności intelektualnej. Zakres opracowanych zagadnień jest zatem szeroki i daje obraz wszechstronnego postrzegania opracowywanej problematyki przez młodych autorów. Należy także dodać, że tytuły poszczególnych glos zostały dobrze dobrane, oddając istotę problemu, którego poszczególne glosy dotyczą.

Publikacja ta może spełnić trzy pożądane funkcje. Po pierwsze, z uwagi na zakres zagadnień oraz przyjętą formę glos, opracowanie to ma szanse i zainteresować szeroki krąg odbiorców. Poza studentami, doktorantami i pracownikami naukowymi, książka może stanowić przedmiot zainteresowania praktyków, np. sędziów, a także pełnomocników stron wykonujących zawód adwokata czy radcy prawnego. Po drugie, spełnia ona istotną funkcję edukacyjną i motywacyjną, gdy chodzi o osoby stojące na początku drogi naukowej bądź zawodowej. Możliwość publikowania w dziełach zbiorowych tego rodzaju sprawia, że stwarza się możliwość dyskursu także młodym uczestnikom życia akademickiego w dyscyplinie: prawo. Jest to tendencja już doceniona i kontynuowana w innych krajach europejskich. Druga z tych funkcji, częstokroć na naszym właśnie rynku nie dość doceniana, jest zdecydowanie godna zauważenia, wsparcia i kontynuowania. Z funkcją tą, wiąże się kolejna, dotycząca metodologii nauczania w ramach zajęć seminaryjnych. Metoda pracy z młodymi ludźmi polegająca na aktywizowaniu ich w sposób, którego wyraz stanowi publikacja jest bez wątpienia godna propagowania wśród osób pełniących rolę promotorów prac magisterskich, czy prowadzących proseminaria. Z tego względu zatem pożądane jest, aby nauczyciele akademiccy prowadzący zajęcia seminaryjne i proseminaryjne do niej sięgnęli.

Ze względów, o których była mowa, w pełni popieram skierowanie zbioru glos – oceniając go wysoko - do publikacji w Wydawnictwie C.H. Beck.'

Ewa Rott-Pietrzyk

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Zbiory Orzecznictwa Becka Prawo cywilne Glosy Redakcja Fryderyk Zoll Stefan Daniluk C.H.Beck ZBIORY ORZECZNICTWA BECKA Prawo cywilne. Glosy W sprzedaży: T. Sadurski, S. Wawruch PRAWO CYWILNE Plansze Becka KODEKS CYWILNY Orzecznictwo Aplikanta PRAWO CYWILNE W PIGUŁCE Prawo w pigułce PRAWO CYWILNE. ORZECZNICTWO. TOM I, wyd. 2 Zbiory Orzecznictwa Becka PRAWO CYWILNE. ORZECZNICTWO. TOM II, wyd. 2 Zbiory Orzecznictwa Becka PRAWO CYWILNE. ORZECZNICTWO. TOM III, wyd. 2 Zbiory Orzecznictwa Becka www.ksiegarnia.beck.pl Prawo cywilne Glosy Redakcja Fryderyk Zoll Stefan Daniluk Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Recenzja: prof. dr hab. Ewa Rott-Pietrzyk Wydawca: Joanna Ablewicz Redakcja: Katarzyna Kiełryka Korekta: Irena Gajdul © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Opinie zawarte w niniejszej publikacji wyrażają osobisty punkt widzenia Autorów. Wydawnictwo C.H.Beck nie ponosi odpowiedzialności za zawarte w niej informacje. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-8169-5 ISBN e-book 978-83-255-8170-1 Spis treści Wprowadzenie................................................................................................................. VII IX Wykaz.skrótów................................................................................................................ Zbiór orzeczeń................................................................................................................ 1 1 1..Wyrok.SN.z.21.11.2003.r.,.V.CK.16/03.................................................................. 2..Uchwała.SN.z.10.5.2006.r.,.III.CZP.11/06............................................................. 5 9 3..Wyrok.SN.z.12.3.2009.r.,.V.CSK.272/08.............................................................. 12 4..Uchwała.SN.z.19.11.2010.r.,.III.CZP.79/10............................................................ 17 5..Uchwała.SN.z.18.7.2012.r.,.III.CZP.39/12.............................................................. 6..Wyrok.SN.z.8.11.2012.r.,.I.CSK.49/12................................................................... 23 28 7..Uchwała.SN.(7).z.19.2.2013.r.,.III.CZP.63/12........................................................ 32 8..Wyrok.SN.z.21.2.2013.r.,.I.CSK.408/12................................................................ 36 9..Postanowienie.SN.z.11.10.2013.r.,.I.CSK.697/12................................................... 48 10..Postanowienie.SN.z.20.11.2013.r.,.I.CSK.329/13................................................... 11..Uchwała.SN.z.22.11.2013.r.,.III.CZP.72/13............................................................ 50 58 12..Uchwała.SN.z.13.12.2013.r.,.III.CZP.79/13........................................................... 64 13..Wyrok.SN.z.2.4.2014.r.,.IV.CSK.416/13................................................................ 69 14..Wyrok.TS.UE.z.10.4.2014.r.,.C-435/12.................................................................. 15..Wyrok.SN.z.6.6.2014.r.,.I.CSK.428/13.................................................................. 79 82 16..Wyrok.SN.z.30.7.2014.r.,.II.CSK.563/13................................................................ Glosy............................................................................................................................... 89 89 93 96 99 103 107 112 V 1..Czy.dziecko.może.być.szkodą?.Przypadek.wrongful conception.w.prawie. polskim.–.glosa.do.wyr..SN.z.21.11.2003.r.,.V.CK.16/03...................................... 2..Roszczenie.o.zwrot.wartości.nakładów.poczynionych.przez.jednego.. ze.współwłaścicieli.na.rzecz.wspólną.–.glosa.do.uchw..SN.z.10.5.2006.r.,.. III.CZP.11/06.......................................................................................................... 3..Rozliczanie.ponadlimitowych.świadczeń.opieki.zdrowotnej.–.glosa.. do.wyr..SN.z.12.3.2009.r.,.V.CSK.272/08............................................................. 4..O.zadośćuczynieniu.za.„zmarnowany.urlop”.–.glosa.do.uchw..SN.z.19.11.2010.r.,.. III.CZP.79/10.......................................................................................................... 5..Zwłoka.lub.opóźnienie,.a.odstąpienie.od.umowy.w.kontekście.zastrzeżenia.. dwóch.różnych.kar.umownych.–.glosa.do.uchw..SN.z.18.7.2012.r.,.. III.CZP.39/12.......................................................................................................... 6..Zobowiązanie.do.nabycia.lokalu.mieszkalnego.razem.z.miejscem.. postojowym.w.świetle.przepisów.o.niedozwolonych.postanowieniach.. umownych.–.glosa.do.wyr..SN.z.8.11.2012.r.,.I.CSK.49/12.................................. 7..O.zalaniu.pomieszczenia.z.pomieszczenia.znajdującego.się.na.wyższej.. kondygnacji.–.glosa.do.uchw..SN.(7).z.19.2.2013.r.,.III.CZP.63/12...................... Spis treści 8..Ochrona.konsumenta.jako.ograniczenie.swobody.kontraktowej..Zastosowanie. zasady.in dubio contra proferentem.–.glosa.do.wyr..SN.z.21.2.2013.r.,. I.CSK.408/12.......................................................................................................... 9..O.dopuszczalnej.wysokości.odszkodowania.–.glosa.do.post..SN.z.11.10.2013.r.,. I.CSK.697/12.......................................................................................................... 10..Odrzucenie.spadku.w.imieniu.osoby.małoletniej.–.glosa.do.post... SN.z.20.11.2013.r.,.I.CSK.329/13............................................................................ 11..Przedawnienie.roszczenia.o.zapłatę.odszkodowania.z.tytułu.niewykonania. lub.nienależytego.wykonania.zobowiązania.–.glosa.do.uchw... SN.z.22.11.2013.r.,.III.CZP.72/13........................................................................... 12..O.dopuszczalności.darowizny.na.wypadek.śmierci.–.glosa.do.uchw... SN.z.13.12.2013.r.,.III.CZP.79/13........................................................................... 13..O.stosunku.wysokości.szkody.do.wysokości.kary.umownej,.jako.kryterium. miarkowania.kary.umownej.–.glosa.do.wyr..SN.z.2.4.2014.r.,.IV.CSK.416/13.... 14..Legalność.źródła.kopii.utworu.w.świetle.dyrektywy.2001/29/WE.. –.glosa.do.wyr..TS.UE.z.10.4.2014.r..w.sprawie.ACI.Adam.BV.i.in..C-435/12.... 15..Ważność.czynności.prawnej.w.świetle.obejścia.ustawowego.zakazu.cesji. przez.zastosowanie.instytucji.subrogacji.–.glosa.do.wyr..SN.z.6.6.2014.r.,.. I.CSK.428/13........................................................................................................... 16..O.interpretacji.zasady.swobody.umów.–.glosa.do.wyr..SN.z.30.7.2014.r.,.. II.CSK.563/13......................................................................................................... 115 118 121 123 126 133 136 141 146 VI Wprowadzenie Oddajemy.do.rąk.czytelnika.tom,.zawierający.glosy.do.orzeczeń.SN,.a.także.jednego.wyroku.TS.UE.. Glosy.te.powstały.w.ramach.mojego.seminarium,.które.na.Uniwersytecie.Jagiellońskim.prowadziłem. w.roku.akademickim.2014/2015..Studenci.przygotowywali.najpierw.referaty.dotyczące.poszczegól- nych.orzeczeń,.które.były.następnie.przedmiotem.szczegółowej.dyskusji..W.tych.dyskusjach.brali. udział.wszyscy.uczestnicy.seminarium,.pozwalając.autorowi.glosy.na.wzbogacenie.argumentacji,. dodanie.nowych.perspektyw..W.tym.sensie.wszystkie.glosy.są.wspólnym.dorobkiem.uczestników. tego.seminarium..Później.każda.glosa.była.przedmiotem.krytycznej.lektury.obu.redaktorów.tomu:.. p..Stefana Daniluka.i.mojej..Prosiliśmy.Autorów.o.wprowadzenie.poprawek,.uwzględnienie.dodat- kowych.argumentów,.dodanie.przypisów..Powstał.w.ten.sposób.krytyczny.zbiór.polskiego.(przede. wszystkim).orzecznictwa,.dotyczącego.w.przeważającym.stopniu.prawa.zobowiązań,.co.wynika.z.pro- filu.zainteresowań.prowadzącego.seminarium..Zbiór.ten.pokazuje.tendencje.orzecznicze,.wskazuje.na. wątpliwości,.podkreśla.poglądy.trafne.i.takie,.które.mogą.być.bronione..Mamy.nadzieję,.że.zachęca.do. dyskusji.nad.obrazem.polskiego.prawa.w.praktyce.. Przedstawiany.Czytelnikowi.zbiór.orzecznictwa.stanowi.niewątpliwie.źródło.informacji.o.rozstrzy- gnięciach.z.jakiegoś.powodu.interesujących.i.stawiających.istotne.pytania..Może.być.zatem.potrzebną. pomocą.w.praktyce..Jednak.przede.wszystkim.jest.to.rodzaj.casebooka.do.polskiego.prawa.cywilnego,. mogącego.stanowić.cenną.pomoc.dydaktyczną..Można.z.pomocą.tej.książki.prowadzić.zajęcia,.anali- zując.nie.tylko.merytoryczną.stronę.rozstrzygnięć,.ale.także.sposób.argumentacji.właściwy.dla.polskiej. tradycji.prawnej..Może.być.ona.używana.przy.zastosowaniu.„metody.sokratejskiej”.–.pytań.skierowa- nych.do.studentów.dotyczących.sposobu.argumentacji.przez.sąd,.rozstrzygnięć.sądów.oraz.istniejących. możliwości.innego.rozstrzygnięcia..Dołączone.glosy.stanowią.istotną.pomoc.dla.pracujących.z.tym. zbiorem.studentów.. Seminarium.dotyczyło.prawa.materialnego.i.pod.takim.kątem.dobierane.były.prezentowane.tu.orze- czenia..Także.problematyka.glos.dotyczy.przede.wszystkim.kwestii.materialnoprawnych. Mamy.nadzieję,.że.oddajemy.książkę.potrzebną..Stanowi.ona.owoc.rocznej.pracy.i.dyskusji,.pokazują- cych.wynik.seminaryjnych.spotkań..Mimo.że.dla.wielu.uczestników.seminarium.to.pierwsza.publikacja,. to.jednak.stanowi.ona.wyraz.gruntownego.przemyślenia.danego.problemu,.poddanego.wspólnej.dys- kusji..Ostatecznie.wszystkie.prace.zostały.zaakceptowane.przez.prowadzącego.seminarium.i.piszącego. te.słowa..Jednak.zawierają.one.poglądy.ich.Autorów,.których.oni.bronili..Mamy.nadzieję,.że.obronią. się.one.także.wobec.naszych.Czytelników.. Prof..dr.hab..Fryderyk Zoll VII Wykaz skrótów poz� 618 ze zm�) z 2015 r� poz� 1774 ze zm�) poz� 121 ze zm�) poz� 483 ze zm�) poz� 1502 ze zm�) 1. Źródła prawa Dyrektywa 90/314/EWG ���� Dyrektywa 90/314/EWG z 13�6�1990 r� w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (Dz�Urz� UE L z 1990 r� Nr 158, poz� 459) Dyrektywa 93/13/EWG ������ Dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5�4�1993 r� w sprawie nieuczciwych wa- runków w umowach konsumenckich (Dz�Urz� UE L Nr 95, s� 29) Dyrektywa 2001/29/WE ����� Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22�5�2001 r� w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrew- nych w społeczeństwie informacyjnym (Dz�Urz� UE L Nr 167, s� 10) Dyrektywa 2004/48/WE ����� Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 29�4�2004 r� w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz�Urz� UE L Nr 157, s� 45) DziałLeczU ������������������������� ustawa z 15�4�2011 r� o działalności leczniczej (tekst jedn� Dz�U� z 2015 r� GospNierU �������������������������� ustawa z 21�8�1997 r� o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn� Dz�U� KC ��������������������������������������� ustawa z 23�4�1964 r� – Kodeks cywilny (tekst jedn� Dz�U� z 2014 r� Konstytucja RP ������������������� Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2�4�1997 r� (Dz�U� Nr 78, KP ���������������������������������������� ustawa z 26�6�1974 r� – Kodeks pracy (tekst jedn� Dz�U� z 2014 r� KPC ������������������������������������� ustawa z 17�11�1964 r� – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn� KRO ������������������������������������ ustawa z 25�2�1964 r� – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn� Dz�U� KSH ������������������������������������� ustawa z 15�9�2000 r� – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn� Dz�U� Dz�U� z 2014 r� poz� 101 ze zm�) z 2015 r� poz� 2082 ze zm�) z 2013 r� poz� 30 ze zm�) ze zm�) Dz�U� z 2015 r� poz� 184 ze zm�) poz� 1300 ze zm�) jedn� Dz�U� z 2012 r� poz� 361 ze zm�) jedn� Dz�U� z 2006 r� Nr 90, poz� 631) OchrBazDanychU ��������������� ustawa z 27�7�2001 r� o ochronie baz danych (Dz�U� Nr 128, poz� 1402 OchrKonkU ������������������������� ustawa z 16�2�2007 r� o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn� OchrPrRośU ������������������������ ustawa z 26�6�2003 r� o ochronie prawnej odmian roślin (Dz�U� Nr 137, PDOFizU ����������������������������� ustawa z 26�7�1991 r� o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst PrAutU �������������������������������� ustawa z 4�2�1994 r� o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst PrBank ��������������������������������� ustawa z 29�8�1997 r� – Prawo bankowe (tekst jedn� Dz�U� z 2015 r� PrBud ���������������������������������� ustawa z 7�7�1994 r� – Prawo budowlane (tekst jedn� Dz�U� z 2013 r� poz� 128 ze zm�) poz� 1409 ze zm�) IX Wykaz skrótów PrPrywMiędz ���������������������� ustawa z 4�2�2011 r� – Prawo prywatne międzynarodowe (tekst jedn� PrSpółdz ������������������������������ ustawa z 16�9�1982 r� – Prawo spółdzielcze (tekst jedn� Dz�U� z 2016 r� PrWłPrzem �������������������������� ustawa z 30�6�2000 r� – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn� Dz�U� Dz�U� z 2015 r� poz� 1792) poz� 21) z 2013 r� poz� 1410 ze zm�) rozporządzenie brukselskie I �� rozporządzenie Rady /WE/44/2001 z 22�12�2000 r� w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cy- wilnych i handlowych (Dz� Urz� UE L z 2001 r�, Nr 12, s� 1) rozporządzenie rzymskie II �� rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/864/2007 z 11�7�2007 r� w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań pozaumow- nych (Dz� Urz� L UE z 2007 r�, Nr 199, s� 40) SamGminU ������������������������� ustawa z 8�3�1990 r� o samorządzie gminnym (tekst jedn� Dz�U� z 2015 r� SNU ������������������������������������� ustawa z 23�11�2002 r� o Sądzie Najwyższym (tekst jedn� Dz�U� z 2013 r� poz� 1515 ze zm�) poz� 499 ze zm�) ŚwOpZdU ��������������������������� ustawa z 27�8�2004 r� o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych TFUE ����������������������������������� Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz�Urz� UE C 115 ze środków publicznych (tekst jedn� Dz�U� z 2015 r� poz� 581 ze zm�) TWE ������������������������������������ Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz�Urz� UE C 321 UsłTurU ������������������������������ ustawa z 29�8�1997 r� o usługach turystycznych (tekst jedn� Dz�U� z 9�5�2008 r�, s� 47) z 29�12�2006 r�, s� 37) z 2014 r� poz� 196 ze zm�) WłLokU ������������������������������ ustawa z 24�6�1994 r� o własności lokali (tekst jedn� Dz�U� z 2015 r� ZawLekU ���������������������������� ustawa z 5�12�1996 r� o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn� ZmKC z 1996 r� ������������������� ustawa z 23�8�1996 r� o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz�U� Nr 114, Dz�U� z 2015 r� poz� 464 ze zm�) poz� 1892) poz� 542) 2. Organy orzekające ETPCZiO ���������������������������� Europejski Trybunał Praw Człowieka i Obywatela NFZ ������������������������������������� Narodowy Fundusz Zdrowia NSA ������������������������������������� Naczelny Sąd Administracyjny PE ���������������������������������������� Parlament Europejski SA ���������������������������������������� Sąd Apelacyjny SN ��������������������������������������� Sąd Najwyższy SN (7) ���������������������������������� Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów SO ��������������������������������������� Sąd Okręgowy SOKiK ��������������������������������� Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów SR ���������������������������������������� Sąd Rejonowy TK ��������������������������������������� Trybunał Konstytucyjny TS UE ���������������������������������� Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej WSA ������������������������������������ Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Czasopisma, publikatory Biul� SN ������������������������������� Biuletyn Sądu Najwyższego Dz�U� ����������������������������������� Dziennik Ustaw Dz�Urz� �������������������������������� Dziennik Urzędowy KPP ������������������������������������� Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP ������������������������������������� Monitor Prawniczy X Wykaz skrótów MoPod................................... . Monitor.Prawa.Podatkowego M.P........................................ . Monitor.Polski MSiG..................................... . Monitor.Sądowy.i.Gospodarczy NP.......................................... . Nowe.Prawo OSA....................................... . Orzecznictwo.Sądów.Apelacyjnych OSNC.................................... . Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego.–.Izba.Cywilna OSNCP.................................. . Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego.–.Izba.Cywilna/Pracy OSP....................................... . Orzecznictwo.Sądów.Polskich OSPiKA................................ . Orzecznictwo.Sądów.Polskich.i.Komisji.Arbitrażowych OTK...................................... . Orzecznictwo.Trybunału.Konstytucyjnego OTK-A.................................. . Orzecznictwo.Trybunału.Konstytucyjnego.seria.A ОТK-Zb.Urz.......................... . Orzecznictwo.Trybunału.Konstytucyjnego.–.Zbiór.Urzędowy Pal......................................... . Palestra PB.......................................... . Prawo.Bankowe PS.......................................... . Prawo.Sądowe PiM........................................ . Prawo.i.Medycyna PiP......................................... . Państwo.i.Prawo Rej......................................... . Rejent Wok....................................... . Wokanda. Zb..Orz..TE........................... . Zbiór.Orzeczeń.Trybunału.Europejskiego 4. Piśmiennictwo Ciszewski,.Komentarz.KC,. 2014...................................... . Kodeks.cywilny..Komentarz;.J. Ciszewski.(red.),.K. Jędrej,.G. Kara- szewski,.J. Knabe,.P. Nazaruk,.B. Ruszkiewicz,.G. Sikorski,.A. Stępień- Sporek;.wyd..II;.Warszawa.2014 Gniewek,.Komentarz.KC...... . Kodeks.cywilny..Komentarz.(pod.red..E. Gniewka),.Warszawa.2004. (2008,.2011) Warszawa.2013 Gniewek,.Machnikowski,. Komentarz.KC,.2013............ . Kodeks.cywilny..Komentarz.(pod.red..E. Gniewka,.P. Machnikowskiego),. Kidyba,.Komentarz.KC,. t..III....................................... . Kodeks.cywilny..Komentarz..Tom.III..Zobowiązania.–.część.ogólna,. Pietrzykowski,. Komentarz.KC...................... . Kodeks.cywilny..Komentarz.(pod.red..K. Pietrzykowskiego),.Warszawa. pod.redakcją.A. Kidyby,.Lex.Warszawa.2010,.2014 2002,.2008 kiej),.Warszawa.2009 t..III,.Ossolineum.1981 Pyziak-Szafnicka,. Komentarz.KC,.2009............ . Kodeks.cywilny..Część.ogólna..Komentarz.(pod.red..M. Pyziak-Szafnic- System.PrCyw....................... . System.Prawa.Cywilnego,.praca.zbiorowa,.t..I,.Ossolineum.1974,.1985;. System.PrPryw,. [2011/2013/2014].................. . System.Prawa.Prywatnego,.t..5,.Warszawa.2012;.t..5,.Warszawa.2013;. t..6,.Warszawa.2009;.t..6,.Warszawa.2014;.t..7,.Warszawa.2011;.t..6,. Warszawa.2014;.t..10,.Warszawa.2013 5. Inne skróty art.......................................... . artykuł j.s.t......................................... . jednostka.samorządu.terytorialnego n............................................ . następny.(-a,.-e) Nb.......................................... . numer.brzegowy XI Wykaz skrótów NFZ....................................... . Narodowy.Fundusz.Zdrowia orz......................................... . orzeczenie pkt......................................... . pkt. por......................................... . porównaj post........................................ . postanowienie. rozp....................................... . rozporządzenie sp..j........................................ . spółka.jawna tekst.jedn............................... . tekst.jednolity uchw...................................... . uchwała UE......................................... . Unia.Europejska ust.......................................... . ustęp. wyr........................................ . wyrok z............................................. . zeszyt ze.zm..................................... . ze.zmianami zł............................................ . złoty.(-ch) zob......................................... . zobacz XII Zbiór orzeczeń 1. Wyrok SN z 21.11.2003 r., V CK 16/03 Bezprawne uniemożliwienie wykonania zabiegu przerwania ciąży – w sytuacji określonej w art. 4a ust. 1 pkt 3 ustawy z 7.1.1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności prze- rywania ciąży (Dz.U. Nr 17, poz. 78 ze zm.) – uprawnia kobietę do dochodzenia wyrównania szkody wynikłej z tego zdarzenia. →.glosa krytyczna:.S. Rudnicki,.Glosa.do.wyroku.SN.z.dnia.21.listopada.2003.r.,.V.CK.16/03; → glosa aprobująca: T. Justyński,.Glosa.do.wyroku.SN.z.dnia.21.listopada.2003.r.,.V.CK.16/03; →.glosa aprobująca:.M. Nesterowicz,.Glosa.do.wyroku.SN.z.dnia.21.listopada.2003.r.,.V.CK.16/03; →.artykuł:.T. Justyński,.Wrongful.conception.w.prawie.polskim; →.artykuł:.M. Wild,.Roszczenia.z.tytułu.wrongful.birth.w.prawie.polskim.(Uwagi.na.tle.wyroku.Sądu . Najwyższego.z.dnia.21.listopada.2003.r.,.V.CK.16/03); →.glosa częściowo krytyczna:.P. Sobolewski,.Glosa.do.wyroku.SN.z.dnia.21.listopada.2003.r.,.V.CK . 16/03. Sentencja Sąd.Najwyższy.w.sprawie.z.powództwa.Małgorzaty.A..i.małoletniego.Kamila.A..zastępowa- nego.przez.matkę.Małgorzatę.A..przeciwko.Skarbowi.Państwa.–.Wojewodzie.Ś..w.K.,.Szpi- talowi.Miejskiemu.w.D.G..oraz.Gminie.D.G..o.zapłatę,.po.rozpoznaniu.na.rozprawie.w.Izbie. Cywilnej.21.11.2003.r..kasacji.powodów.od.wyroku.SA.w.Katowicach.z.20.6.2002.r..uchylił. zaskarżony.wyrok.oraz.wyrok.SO.w.Katowicach.z.8.10.2001.r..w.części.dotyczącej.powództwa. Małgorzaty.A..przeciwko.Gminie.D.G..o.zapłatę.15.000.zł.z.należnościami.ubocznymi.i.w.tym. zakresie.sprawę.przekazał.SO.w.Katowicach.do.ponownego.rozpoznania.i.orzeczenia.o.kosz- tach.postępowania.kasacyjnego.i.apelacyjnego;.oddalił.kasację.w.pozostałej.części.. Uzasadnienie faktyczne Powódka.Małgorzata.A..domagała.się.zasądzenia.od.pozwanych.Skarbu.Państwa.–.Wojewody.Ś.,. Szpitala.Miejskiego.w.D.G..i.Gminy.D.G..kwoty.20.000.zł.tytułem.zadośćuczynienia.za.naruszenie. jej.dóbr.osobistych.(art..448.KC).oraz.odszkodowania.w.wysokości.15.000.zł.(art..444.§.1.KC). z.racji.uniemożliwienia.wykonywania.przez.nią.pracy.zarobkowej.w.okresie.od.października.1996.r.. do.19.10.2000.r..(data.wniesienia.pozwu)..Domagała.się.też.zasądzenia.na.rzecz.małoletniego.syna. Kamila.A..renty.po.800.zł.miesięcznie,.stanowiącej.równowartość.kosztów.jego.utrzymania.(art..444.§.2. KC)..Twierdziła,.że.pozwany.Szpital.nie.wykonał.na.początku.października.1996.r..zleconego.zabiegu. przerwania.ciąży.będącej.następstwem.gwałtu,.dokonanego.na.niej.w.28.7.1996.r..Przyczyną.odmowy. było.niewłaściwe.określenie.zaawansowania.ciąży.jako.14-tygodniowej,.zamiast.11-tygodniowej..Kon- sekwencją.uniemożliwienia.aborcji.były.wydatki.na.utrzymanie.dziecka.oraz.utrata.możliwości.zarob- kowania..Ponadto,.wskutek.„zmuszenia.do.urodzenia.dziecka.pochodzącego.z.przestępstwa”,.doszło. do.naruszenia.dóbr.osobistych.powódki.w.postaci.jej.zdrowia.i.wolności.. 1 Zbiór orzeczeń Wyrokiem.z.8.10.2001.r..SO.w.Katowicach.oddalił.powództwo,.ustalając,.że.powódka.28.7.1996.r.. została.zgwałcona.przez.nieznanego.sprawcę..Prowadzone.w.tej.sprawie.dochodzenie.karne.zostało. umorzone.z.powodu.niewykrycia.sprawcy.przestępstwa..Pod.koniec.września.1996.r..ginekolog.Poradni. Rejonowej.w.D.G..Andrzej.K..potwierdził.ciążę.powódki,.określił.wiek.płodu.jako.11-tygodniowy.i.wy- stawił.skierowanie.powódki.–.na.jej.żądanie.–.do.Szpitala.Miejskiego.w.D.G..z.zaleceniem.usunięcia. ciąży.będącej.wynikiem.przestępstwa..Do.skierowania.dołączone.zostało.postanowienie.prokuratorskie. o.umorzeniu.dochodzenia.. Powódka.przebywała.w.szpitalu.w.dniach.8.i.9.10.1996.r..Odczyt.wykonanego.tam.badania.USG. wykazał.ciążę.14-tygodniową.. Ponadto,.na.wykonanie.zabiegu.aborcyjnego.konieczna.była.zgoda.prokuratora..W.tym.celu.powódka. stawiła.się.w.październiku.1996.r..w.Prokuraturze.Rejonowej.w.D.G..Prokurator.–.wobec.ujawnionej. rozbieżności.w.rozpoznaniu.zaawansowania.ciąży.–.wydał.postanowienie.o.powołaniu.biegłego.gine- kologa.celem.określenia.stanu.ciąży.Małgorzaty.A.,.a.w.szczególności,.czy.ciąża.mogła.być.skutkiem. gwałtu.popełnionego.na.tej.osobie.28.7.1996.r..Na.wyznaczone.dwa.terminy.badań.powódka.nie.stawiła. się;.pierwszy.raz.–.ze.względu.na.chorobę,.drugi.raz.–.wskutek.złego.samopoczucia..W.rezultacie.nie. została.wydana.zgoda.na.dokonanie.zabiegu.przerwania.ciąży.i.powódka.30.4.1997.r..urodziła.syna.. Sąd.Okręgowy.wyraził.pogląd,.że.legitymowaną.biernie.może.być.w.tym.procesie.jedynie.pozwana. gmina,.ponieważ.w.październiku.1996.r..Szpital.Miejski.w.D.G..–.nieposiadający.wówczas.osobowości. prawnej.–.był.jej.jednostką.budżetową..Pozostali.pozwani.nie.przejęli.zobowiązań.tej.gminy,.nie.ma. też.podstaw.prawnych.do.przyjęcia.ich.współodpowiedzialności..Sąd.uznał.jednak.powództwo.wobec. gminy.za.nieuzasadnione,.gdyż.zabieg.aborcyjny.nie.mógł.być.przeprowadzony.bez.prokuratorskiego. potwierdzenia.uzasadnionego.podejrzenia,.że.ciąża.powstała.w.wyniku.czynu.zabronionego..Prokurator. ustala.powyższą.okoliczność.samodzielnie,.nie.był.więc.związany.rozpoznaniem.dokonanym.w.Szpitalu. Miejskim.w.D.G.. Apelacja.powodów,.kwestionująca.w.całości.wyrok.SO,.została.oddalona.przez.SA.w.Katowicach,. który.podzielił.ustalenia.faktyczne.dokonane.w.postępowaniu.pierwszoinstancyjnym,.dopuścił.jednak. możliwość.istnienia.związku.przyczynowego.między.rozpoznaniem.zaawansowania.ciąży.w.szpitalu. a.utrudnieniem.(uniemożliwieniem).uzyskania.przez.powódkę.zaświadczenia.prokuratora.o.dopuszczal- ności.przerwania.ciąży..Z.racji.tego.rozpoznania.powstały.bowiem.wątpliwości,.czy.ciąża.jest.następ- stwem.przestępstwa..Możliwe.było.zatem.dowodzenie,.że.do.wydania.zaświadczenia.we.właściwym. czasie.nie.doszło.wskutek.działania.lekarza..Sąd.Apelacyjny.stwierdził.jednak.brak.materialnoprawnych. podstaw.do.uwzględnienia.powództwa,.gdyż.przesłanką.odpowiedzialności.deliktowej.przewidzianej. w.art..444–449.KC.jest.uszkodzenie.ciała.lub.rozstrój.zdrowia,.a.pojęcie.to.nie.obejmuje.urodzenia. dziecka..Powódkę.obciąża.wprawdzie.obowiązek.alimentacyjny.wobec.syna,.jednak.–.zdaniem.Sądu. –.niemożność.uzyskania.alimentów.od.ojca.małoletniego.powoda.nie.daje.podstaw.do.obciążenia.tym. obowiązkiem.pozwanej.gminy.. Powodowie.w.kasacji.wnieśli.o.uchylenie.wyroków.i.przekazanie.sprawy.SO.do.ponownego.rozpo- znania..Powołali.się.na.naruszenie.prawa.materialnego,.a.mianowicie.art..448.w.zw..z.art..23.i.24.KC. oraz.art..2.i.4a.ustawy.z.7.1.1993.r..o.planowaniu.rodziny,.ochronie.płodu.ludzkiego.i.warunkach.do- puszczalności.przerywania.ciąży.(Dz.U..Nr.17,.poz..78.ze.zm.).przez.nierozważenie.odpowiedzialności. pozwanych.w.związku.z.naruszeniem.praw.osobistych.powódki.(zdrowia.i.wolności),.w.następstwie. zmuszenia.jej.do.urodzenia.dziecka.pochodzącego.z.przestępstwa,.art..361.§.1.KC,.przez.stwierdzenie. braku.związku.przyczynowego.między.wadliwą.diagnozą.lekarską.w.szpitalu.a.nieprzeprowadzeniem. zabiegu.aborcyjnego,.art..444.§.1.KC,.przez.jego.niezastosowanie.z.racji.„braku.uszkodzenia.ciała.lub. rozstroju.zdrowia.powódki”.oraz.art..4202.w.zw..z.art..4201.KC.przez.pominięcie.solidarnej.odpowie- dzialności.pozwanej.gminy.i.pozwanego.Skarbu.Państwa.. Uzasadnienie prawne Sąd.Najwyższy.zważył,.co.następuje:. Ustawa.z.7.1.1993.r.o.planowaniu.rodziny,.ochronie.płodu.ludzkiego.i.warunkach.dopuszczalności. przerywania.ciąży.(Dz.U..Nr.17,.poz..78.ze.zm..–.dalej:.„ustawa”).umożliwia.legalne.wykonanie.za- biegu.przerwania.ciąży.przez.lekarza.m.in..w.sytuacji,.w.której.zachodzi.uzasadnione.podejrzenie,.że. 2 Wyrok SN z 21.11.2003 r., V CK 16/03 ciąża.powstała.w.wyniku.czynu.zabronionego.(art..4a.ust..1.pkt.3)..Możliwość.ta.jest.uwarunkowana. potwierdzeniem.„uzasadnionych.podejrzeń”.przez.prokuratora,.pisemną.zgodą.kobiety.ciężarnej.oraz. zaawansowaniem.ciąży.nieprzekraczającym.12.tygodni.(art..4a.ust..2,.4.i.5)..Po.spełnieniu.powyższych. przesłanek.kobieta.ma.prawo.żądać.wykonania.zabiegu.aborcyjnego,.m.in..w.publicznych.zakładach. opieki.zdrowotnej,.a.zabieg.przeprowadzają.odpowiednio.wykwalifikowani.lekarze,.obarczeni.tym. obowiązkiem.(art..4b.ustawy,.art..1.ZakOpZdU,.art..30.i.39.ZawLekU,.oraz.§.1.rozp..Ministra.Zdrowia. i.Opieki.Społecznej.z.22.1.1997.r..w.sprawie.kwalifikacji.zawodowych.lekarzy,.uprawniających.do. dokonania.przerwania.ciąży.oraz.stwierdzenia,.że.ciąża.zagraża.życiu.lub.zdrowiu.kobiety.lub.wska- zuje.na.duże.prawdopodobieństwo.ciężkiego.i.nieodwracalnego.upośledzenia.płodu.albo.nieuleczalnej. choroby.zagrażającej.jego.życiu,.Dz.U..Nr.9,.poz..49)..Może.wystąpić.kolizja.między.potwierdzeniem. „przestępczej.inicjacji.ciąży”.przez.prokuratora,.a.przeciwskazaniem.lekarskim.dotyczącym.aborcji,.nie. odnotowano.jej.jednak.w.rozpoznawanej.sprawie.. Wpisy.zamieszczone.w.karcie.położniczej.i.książeczce.zdrowia.dziecka.dowodzą,.że.poród.odbył.się. normalnie,.a.dziecko.urodziło.się.zdrowe,.donoszone,.bez.wad.i.uszkodzeń..Potwierdziła.to.powódka.. Podłożem.roszczeń.zgłoszonych.w.pozwie.jest.więc.wyłącznie.„zmuszenie.powódki.do.urodzenia.zdro- wego.dziecka.pochodzącego.z.przestępstwa”..W.terminologii.angielskiej.takie.przypadki.„niechcianego. urodzenia”.określa.się.terminem.wrongful conception.. Rozpoznawana.sprawa.ma.charakter.precedensowy,.brak.także.wypowiedzi.doktryny.w.tej.kwestii.. Judykatura.innych.krajów.zajmowała.się.od.kilkudziesięciu.lat.problematyką.wrongful conception,. mającą.również.odniesienia.etyczne,.polityczne.i.religijne,.kształtowaną.w.nawiązaniu.do.aktualnych. rozwiązań.ustawodawczych.zezwalających.na.aborcję.w.określonych.sytuacjach..Ostatecznie.ukształ- towała.się.tam.praktyka.orzecznicza,.poparta.stanowiskiem.doktryny,.odróżniająca.osobę.dziecka.(jako. dobra).od.kosztów.związanych.z.jego.urodzeniem.(jako.szkody)..Za.nieuzasadnione.uznano.stano- wisko.tolerujące.sprawców.naruszenia.prawa.i.zapewniające.im.nieodpowiedzialność.odszkodowawczą. kosztem.interesów.majątkowych.urodzonego.dziecka.i.jego.rodziców..Uznaje.się.także.prawo.kobiety. do.uzyskania.zadośćuczynienia,.nie.przyznaje.się.natomiast.roszczeń.odszkodowawczych.dziecku. zdrowo.urodzonemu.. Europejski.Trybunał.Praw.Człowieka.wypowiedział.się.o.prawie.nienarodzonych.do.życia.na.tle.skarg. przeciwników.aborcji..Przede.wszystkim.stwierdził,.że.–.ze.względu.na.delikatność.materii.–.należy.za- pewnić.państwom.pewną.swobodę.działania.(decyzja.H. v. Norwegii,.z.19.5.1992.r.,.skarga.Nr.17004/90,. DR.73/155)..W.innej.sprawie.uznał,.że.zezwolenie.władz.Wielkiej.Brytanii.na.aborcję.nie.było.sprzeczne. z.art..2.Konwencji.o.Ochronie.Praw.Człowieka.i.Podstawowych.Wolności.(decyzja.X v. Wielkiej Bry- tanii,.z.13..5.1980.r.,.skarga.Nr.8416/79,.DR.19/248,.s..253)..Wyraził.też.pogląd,.że.ochrona.wynikająca. z.art..2.Konwencji.dotyczy.dziecka.urodzonego.(decyzja.Paton v. Wielkiej Brytanii,.z.13.5.1980,.r..skarga. Nr.8416/79,.DR.19/244.oraz.decyzja.H. v. Norwegii)..(...). Roszczenie.powódki.o.zasądzenie.zadośćuczynienia.za.doznaną.krzywdę.(art..448.KC).jest.konse- kwencją.„zmuszenia.jej.do.narodzenia.dziecka.pochodzącego.z.przestępstwa.zgwałcenia”,.rozumianego. jako.naruszenie.dóbr.osobistych.. Trafności.tego.poglądu.nie.można.wyłączyć,.mimo.nasuwających.się.wątpliwości.na.tle.istnienia. kolizji.chronionych.dóbr..Dobrem.osobistym.jest.–.rozumiana.szeroko,.mająca.oparcie.konstytucyjne.–. wolność.(art..23.KC),.prawem.każdego.jest.bowiem.możność.decydowania.o.swoim.życiu.osobistym. (art..47.Konstytucji.RP)..Wypowiadane.są.też.poglądy.wyodrębniające.prawo.do.planowania.rodziny. w.systemie.dóbr.osobistych,.upodmiotowujące.kobietę.w.sprawach.prokreacji,.sprzeciwiające.się.in- strumentalnemu.jej.traktowaniu..W.sytuacji,.w.której.ciąża.jest.wynikiem.zgwałcenia,.zabieg.aborcyjny. ogranicza.skutki.przestępstwa.i.jest.podejmowany.w.interesie.ofiary.. Nie.było.jednak.możliwości.uwzględnienia.roszczenia.Małgorzaty.A..o.zadośćuczynienie.na.pod- stawie.zdarzeń.zaistniałych.w.październiku.1996.r.,.ponieważ.art..448.KC.–.w.ówczesnych.brzmieniu. –.nie.przewidywał.takiej.podstawy.prawnej..Pojawiła.się.ona.dopiero.w.wyniku.nowelizacji.tego.prze- pisu,.dokonanej.przez.ZmKC.z.1996.r.,.która.weszła.w.życie.28.12.1996.r..Ustawa.ta.nie.wprowadziła. odstępstwa.od.zasady.nieretroakcji.wyrażonej.w.art..3.KC.ani.w.sposób.wyraźny,.ani.wynikający.z.celu. nowelizacji.(zob..wyr..SN.z:.23.6.1999.r.,.I.CKN.63/98,.OSNC.2000,.Nr.1,.poz..14.oraz.15.5.2000.r.,. 3 Zbiór orzeczeń II.CKN.293/00,.OSNC.2000,.Nr.11,.poz..209)..Oddalenie.powództwa.w.tej.części.było.więc.zgodne. z.obowiązującym.prawem.. Roszczenie.odszkodowawcze.Małgorzaty.A..(art..444.§.1.KC).wynika.z.majątkowych.konsekwencji. nieprzeprowadzenia.zabiegu.przerwania.ciąży..Twierdziła.ona,.że.z.tej.przyczyny.utraciła.możliwość. podjęcia.pracy.zarobkowej.w.październiku.1996.r..i.stan.taki.istniał.w.chwili.wniesienia.pozwu..W.kon- sekwencji,.w.okresie.4-letnim.utraciła.dochód.w.wysokości.15.000.zł.. Na.gruncie.prawa.polskiego.możliwe.jest.wyodrębnianie.majątkowych.skutków.nieprzeprowadzenia. aborcji.w.odniesieniu.do.kobiety.ustawowo.uprawnionej.do.tego.zabiegu..Szkodą.będą.zarówno.wy- datki.związane.z.ciążą.i.porodem,.jak.i.utrata.spodziewanych.dochodów.w.następstwie.tych.zdarzeń. (art..361.§.1.i.2.KC)..Tak.rozumiana.szkoda.aprobowana.jest.w.praktyce.orzeczniczej.innych.krajów,. przy.czym.okres.utraty.(zmniejszenia).zarobków.uznaje.się.tam.za.przejściowy.i.niedługotrwały,.gdyż. stanem.„normalnym”.jest.aktywność.zawodowa.kobiety.posiadającej.dzieci..Stanowisko.to.można. uwzględnić.przy.ustalaniu.adekwatnego.związku.przyczynowego.między.zdarzeniem.sprawczym. a.szkodą.(art..361.§.1.KC).. Z.istnieniem.szkody.związany.jest.problem.oddania.„niechcianego”.dziecka.do.adopcji..Powódka. –.jak.wyjaśniła.–.miała.taki.zamiar.przed.porodem,.jednak.po.urodzeniu.syna.zmieniła.decyzję,.a.to. może.oznaczać.niezapobieżenie.powstaniu.szkody.w.zasadniczej.części..Istotna.jest.jednak.odpowiedź. na.pytanie,.czy.powódka.miała.obowiązek.oddania.syna.do.adopcji..Obowiązek.taki.należy.wykluczyć,. bo.godziłby.w.prawo.dziecka.do.wychowywania.się.w.rodzinie.naturalnej.oraz.w.prawa.rodzicielskie. powódki..Wartości.te.są.chronione.konstytucyjnie.(art..18,.48.ust..2,.art..71.i.72.Konstytucji.RP)..Wypada. też.zaakcentować.uwikłanie.powódki.w.trudne.problemy.życiowe.po.dokonaniu.brutalnego.przestępstwa. na.jej.osobie,.jeżeli.więc.zdecydowała.się.wychować.syna.w.tej.sytuacji,.to.również.względy.etyczne. nakazują.zaaprobować.jej.decyzję.. Z.poprzednich.rozważań.wynika,.że.kobieta.–.w.sytuacji.określonej.w.art..4a.ust..1.pkt.3.ustawy.–.ma. prawo.do.aborcji,.zatem.uniemożliwienie.tego.zabiegu.przez.zobowiązanego.uprawnia.ją.do.dochodzenia. wyrównania.szkody.wynikłej.z.tego.zdarzenia..Należy.jednak.podzielić.wyrażony.w.doktrynie.pogląd,. że.nie.powstaje.obowiązek.przerwania.ciąży.wynikłej.z.czynu.zabronionego,.jeżeli.istnieją.przeciw- wskazania.lekarskie.co.do.takiego.zabiegu.. Powódka.–.zgodnie.z.jej.wolą.–.została.skierowana.do.wykonania.zabiegu.przerwania.ciąży.w.Szpi- talu.Miejskim.w.D.G.,.będącym.wówczas.jednostką.budżetową.pozwanej.gminy,.zasadnie.więc.Sądy. uznały,.że.legitymowaną.biernie.w.tym.procesie.jest.tylko.Gmina.D.G.,.nabycie.osobowości.prawnej. przez.pozwany.Szpital.w.końcu.1998.r..nie.spowodowało.bowiem.przejęcia.przezeń.zobowiązań.innych. osób.prawnych.z.czynu.niedozwolonego.(zob..uchw..SN.z.5.12.2002.r.,.III.CZP.75/02,.OSNC.2003,. Nr.10,.poz..134;.wyr..SN.z.11.6.2003.r.,.V.CKN.253/01,.Legalis.oraz.uchw..SN.z.8.10.2003.r.,.III.CZP. 64/03,.Biul..SN.2003,.Nr.10,.s..7)..Nie.wystąpiły.też.przesłanki.współodpowiedzialności.pozwanego. Skarbu.Państwa.określone.w.art..4202.KC,.pozwana.gmina.przejęła.bowiem.1.1.1996.r..prowadzenie. zakładów.opieki.zdrowotnej.jako.zadania.własne.(por..art..3.ustawy.z.24.11.1995.r..o.zmianie.zakresu. działania.niektórych.miast.oraz.o.miejskich.strefach.usług.publicznych,.tekst.jedn..Dz.U..z.1998.r..Nr.36,. poz..224.ze.zm.)..Nie.istnieje.natomiast.domniemanie.zlecenia.przez.Skarb.Państwa.na.rzecz.j.s.t..zadań. zamieszczonych.w.poszczególnych.ustawach.. Pozwana.gmina.ponosi.odpowiedzialność.za.działania.(zaniechania).lekarzy.zatrudnionych.w.paź- dzierniku.1996.r..w.Szpitalu.Miejskim.w.D.G.,.jako.za.swoich.funkcjonariuszy.(art..4201.KC)..Będąc. j.s.t..uczestniczy.ona.w.sprawowaniu.władzy.publicznej.(art..16.ust..2.oraz.art..163.Konstytucji.RP),. zatem.jest.organem.władzy.publicznej.w.rozumieniu.art..77.Konstytucji.RP.i.mają.do.niej.zastosowanie. zasady.odpowiedzialności.deliktowej.ukształtowane.wyr..TK.z.4.12.2001.r.,.SK.18/00,.OTK.–.Zb.Urz.. 2001,.Nr.8,.poz..256)..Oznacza.to,.że.pozwana.ponosi.odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.przez. niezgodne.z.prawem.działania.jej.funkcjonariusza.przy.wykonywaniu.powierzonej.mu.czynności,.przy. czym.wina.nie.jest.przesłanką.tej.odpowiedzialności..Należy.jednocześnie.przyjąć,.że.zarządzanie.opieką. zdrowotną.należy.do.funkcji.publicznych.wykonywanych.przez.j.s.t.. .Konsekwencją.uznania,.że.powódce.przysługuje.uprawnienie.do.dochodzenia.odszkodowania.w.razie. bezprawnego.uniemożliwienia.jej.przeprowadzenia.zabiegu.przerwania.ciąży.(art..4201.§.1.w.zw.. z.art..361.KC),.jest.konieczność.uchylenia.zaskarżonego.wyroku.w.części.dotyczącej.powództwa.prze- 4 Uchwała SN z 10.5.2006 r., III CZP 11/06 ciwko.Gminie.D.G..o.zapłatę.15.000.zł.(art..39313.§.1.KPC)..Skuteczność.zarzutu.naruszenia.prawa. materialnego.w.tym.zakresie.nie.pozwala.na.ocenę.merytorycznej.zasadności.roszczenia.odszkodowaw- czego,.ponieważ.istotne.okoliczności.sprawy.nie.zostały.wyjaśnione..Nie.ustalono.w.szczególności.rze- czywistego.zaawansowania.ciąży.powódki.podczas.pobytu.jej.w.szpitalu.w.dniach.8.i.9.10.1996.r..Jeżeli. rozpoznano.wówczas.ciążę.14–tygodniową.w.sposób.prawidłowy,.to.zabieg.przerwania.ciąży.byłby. niedopuszczalny.(art..4a.ust..2.ustawy)..Potwierdzenie.przez.prokuratora.uzasadnionego.podejrzenia,. że.ciąża.powstała.w.wyniku.czynu.niedozwolonego,.byłoby.konieczne.jedynie.przy.ciąży.krótszej.niż. 12-tygodniowa.i.wtedy.miałyby.znaczenie.przyczyny.niewydania.zaświadczenia.prokuratorskiego..Od- nosząc.się.do.tego.problemu,.SA.nie.wykluczył.istnienia.związku.przyczynowego.między.ewentualnym. niewłaściwym.odczytem.badania.USG.w.szpitalu.a.niewydaniem.zaświadczenia.prokuratorskiego.. W.części.pozostałej,.kasacja.została.oddalona.(art..39312.KPC).. 2. Uchwała SN z 10.5.2006 r., III CZP 11/06 Roszczenie o zwrot wartości nakładów poczynionych przez jednego ze współwłaścicieli na nieruchomość wspólną przysługuje przeciwko osobom, które były współwłaścicielami w czasie dokonywania tych nakładów. Sentencja Sąd.Najwyższy.w.sprawie.z.wniosku.Elżbiety.S.,.Doroty.S..i.Roberta.S..przy.uczestnictwie. Janiny.B.,.Grzegorza.S.,.Genowefy.W.,.Elżbiety.M..i.Mariana.M..o.zniesienie.współwłasności,. po.rozstrzygnięciu.w.Izbie.Cywilnej.na.posiedzeniu.jawnym.10.5.2006.r..zagadnienia.praw- nego.przedstawionego.przez.SO.w.Lublinie.postanowieniem.z.18.5.2005.r.:. „Czy.odpowiedzialność.z.tytułu.zaspokojenia.roszczeń.współwłaściciela,.który.dokonał.na- kładów.na.rzecz.wspólną.ponoszą.osoby.będące.współwłaścicielami.tej.rzeczy.w.chwili.orze- kania.o.odpowiedzialności.z.tego.tytułu,.czy.też.osoby.będące.współwłaścicielami.w.czasie,. kiedy.dany.nakład.został.dokonany;.czy.ma.w.tym.zakresie.znaczenie.rodzaj.dokonanych. nakładów.–.czy.były.to.nakłady.o.charakterze.koniecznym,.czy.też.nakłady.innego.rodzaju,. w.szczególności.takie,.które.w.istotny.sposób.zwiększają.wartość.rzeczy.wspólnej?”. podjął.uchwałę:. Roszczenie.o.zwrot.wartości.nakładów.poczynionych.przez.jednego.ze.współwłaścicieli. na.nieruchomość.wspólną.przysługuje.przeciwko.osobom,.które.były.współwłaścicielami. w.czasie.dokonywania.tych.nakładów.. Uzasadnienie faktyczne Przedstawione.SN.do.rozstrzygnięcia.zagadnienie.prawne.powstało.w.sprawie.o.zniesienie.współwła- sności.nieruchomości,.wniesionej.25.5.1995.r.,.w.której.wnioskodawcy.w.toku.postępowania.zgłosili. wniosek.o.rozliczenie.nakładów.poczynionych.przez.nich.w.latach.1980–1985.na.rozbudowę.budynku. przez.dobudowanie.jednej.kondygnacji.i.poddasza,.które.zajmują,.oraz.na.renowację.dachu.w.2001.r.,. a.uczestniczka.zgłosiła.wniosek.o.zasądzenie.na.jej.rzecz.od.wnioskodawców.należności.z.tytułu.ko- rzystania.przez.nich.z.należącego.do.niej.lokalu.. Ustalono,.że.współwłaścicielami.nieruchomości.w.L..przy.ul..K..nr.3,.zabudowanej.domem.miesz- kalnym,.byli.od.1975.r..wnioskodawcy.małżonkowie.Elżbieta.i.Zdzisław.S..w.1/2.części.oraz.w.takiej. samej.części.uczestniczka.postępowania.Janina.B..–.siostra.Elżbiety.S..W.latach.1980–1985.małżon- kowie.Elżbieta.i.Zdzisław.S..na.podstawie.uzyskanego.pozwolenia.budowlanego.nadbudowali.w.bu- dynku.na.nieruchomości.jedną.kondygnację.oraz.wykonali.poddasze.i.do.chwili.obecnej.zajmują.wraz. z.rodziną.dobudowane.pomieszczenia..Uczestniczka.Janina.B..partycypowała.w.1/3.w.kosztach.stro- podachu.i.tynków.oraz.w.całości.poniosła.koszty.związane.z.wykonaniem.stropu.nad.parterem,.który. 5 Zbiór orzeczeń zajmowała..W.1984.r..małżonkowie.S..darowali.udział.1/4.we.współwłasności.nieruchomości.córce. Dorocie.S.,.a.w.1998.r..darowali.udział.1/12.synowi.Robertowi.S..Zdzisław.S..zmarł.w.1999.r..i.w.wyniku. spadkobrania.po.nim.i.podziału.majątku.wspólnego.Elżbieta.S..objęła.udziały.2/12.we.współwłasności. nieruchomości..W.okresie.od.września.1998.r..do.stycznia.2000.r..wnioskodawcy.uniemożliwiali.uczest- niczce.Janinie.B..korzystanie.z.posiadanego.przez.nią.lokalu.mieszkalnego.na.parterze.budynku,.który. zajął.Robert.S..W.sierpniu.2001.r..Elżbieta.S..zapłaciła.za.renowację.dachu.budynku.kwotę.3.567,07.zł,. a.Janina.B..odmówiła.partycypacji.w.tym.wydatku..23.3.2003.r..Janina.B..sprzedała.Grzegorzowi.S..swój. udział.we.współwłasności.nieruchomości.i.obecnie.współwłaścicielami.nieruchomości.są.Grzegorz.S.. w.1/2.części,.Robert.S..w.1/12.części,.Dorota.S..w.1/4.części.i.Elżbieta.S..w.1/6.części.. Postanowieniem.z.29.7.2004.r..SR.w.Lublinie.dokonał.zniesienia.współwłasności.opisanej.wyżej.nie- ruchomości.w.ten.sposób,.że.ustanowił.odrębną.własność.trzech.lokali.mieszkalnych..Lokal.na.parterze. przyznał.Grzegorzowi.S.,.lokal.na.pierwszym.piętrze.Dorocie.S.,.a.lokal.na.drugim.piętrze.Elżbiecie. S.,.przyznając.im.także.pomieszczenia.przynależne.i.odpowiednie.udziały.we.współwłasności.nieru- chomości.wspólnej..Zasądził.tytułem.dopłaty.na.rzecz.Grzegorza.S..od.Doroty.S..kwotę.18.050.zł,.a.od. Elżbiety.S..kwotę.27.550.zł.z.ustawowymi.odsetkami.oraz.zasądził.tytułem.nakładów.od.Janiny.B..na. rzecz.Doroty.S..i.Roberta.S..kwoty.po.6.289,72.zł,.a.na.rzecz.Elżbiety.S..kwoty.25.158,88.zł.i.1.783,53.zł,. także.z.ustawowymi.odsetkami..Zasądził.również.tytułem.korzystania.z.lokalu.na.parterze.budynku.od. Roberta.S.,.Doroty.S..i.Elżbiety.S..na.rzecz.Janiny.B..kwoty.po.2.453,23.zł.z.ustawowymi.odsetkami.. Orzekając. o. rozliczeniu. nakładów. na. rozbudowę. budynku. mieszkalnego. dokonaną. w. latach.. 1980–1985.i.remont.dachu.wykonany.w.2001.r.,.SR.uznał,.że.wynikające.z.art..207.KC.roszczenie. o.zwrot.kwot.wydatkowanych.przez.współwłaściciela.na.poczynienie.nakładów.na.nieruchomość. wspólną.nie.ma.charakteru.rzeczowego,.lecz.obligacyjny,.w.związku.z.czym.przysługuje.współwłaści- cielowi,.który.je.poczynił.w.stosunku.do.osób.będących.współwłaścicielami.w.okresie,.w.którym.na- kłady.zostały.dokonane..Z.tych.względów.zasądził.zwrot.kwot.wydatkowanych.na.nakłady.od.Janiny.B.,. która.była.współwłaścicielką.nieruchomości.w.czasie,.kiedy.nakłady.zostały.dokonane,.a.nie.od.nabywcy. jej.udziału.w.nieruchomości.. Rozpoznając.apelację.Janiny.B..od.powyższego.orzeczenia,.zawierającą.zarzut.naruszenia.art..207. KC,.SO.w.Lublinie.powziął.przedstawioną.w.zagadnieniu.prawnym.poważną.wątpliwość.co.do.tego,. czy.odpowiedzialność.z.tytułu.zaspokojenia.roszczeń.współwłaściciela,.który.dokonał.nakładów.na. rzecz.wspólną,.ponoszą.osoby.będące.współwłaścicielami.rzeczy.w.chwili.orzekania.o.odpowiedzial- ności.z.tego.tytułu,.czy.też.osoby.będące.współwłaścicielami.w.czasie,.kiedy.nakład.został.dokonany,. oraz.czy.ma.w.tym.zakresie.znaczenie.rodzaj.dokonanych.nakładów;.czy.były.to.nakłady.o.charakterze. koniecznym,.czy.też.nakłady.innego.rodzaju,.w.szczególności.takie,.które.w.istotny.sposób.zwiększają. wartość.rzeczy.wspólnej.. Sąd.Okręgowy.wskazał.na.rozbieżności.występujące.w.doktrynie.i.orzecznictwie.SN.w.przedmiocie. obligacyjnego.czy.rzeczowego.charakteru.roszczenia.o.zwrot.nakładów.poniesionych.na.nieruchomość,. także.w.odniesieniu.do.nakładów.poczynionych.przez.współwłaściciela,.o.których.mowa.w.art..207.KC.. Przedstawiając.przeważające,.jego.zdaniem,.argumenty.przemawiające.za.przyjęciem.obligacyjnego. charakteru.roszczenia.i.korzyści.wynikające.z.takiej.wykładni.przede.wszystkim.dla.bezpieczeństwa. obrotu,.stwierdził.jednocześnie,.że.brzmienie.art..207.KC.może.wskazywać.na.rzeczowy.charakter. roszczenia,.co.wzmacniałoby.pozycję.współwłaściciela–wierzyciela,.szczególnie.w.sytuacji,.w.której. w.wyniku.zniesienia.współwłasności.nieruchomość.z.nakładami.przypadłaby.innemu.współwłaścicie- lowi.. Uzasadnienie prawne Sąd.Najwyższy.zważył,.co.następuje:. Przystępując.do.rozważań.odnoszących.się.do.przedstawionego.zagadnienia.prawnego.na.wstępie. należy.wskazać,.że.zawarty.w.Dziale.IV.KC,.dotyczącym.współwłasności,.art..207.odnosi.się.do.zarządu. rzeczą.wspólną.i.stanowi,.iż.pożytki.i.inne.przychody.z.rzeczy.wspólnej.przypadają.współwłaścicielom. w.stosunku.do.wielkości.udziałów;.w.takim.samym.stosunku.współwłaściciele.ponoszą.wydatki.i.ciężary. związane.z.rzeczą.wspólną..W.związku.z.takim.brzmieniem.przepisu.rozważenia.wymaga,.czy.w.użytym. w.nim.pojęciu.„wydatków”.na.rzecz.wspólną.mieści.się.każdy.wydatek.w.szerokim.rozumieniu,.także. 6 Uchwała SN z 10.5.2006 r., III CZP 11/06 nakłady,.a.jeśli.tak,.to,.czy.tylko.nakłady.konieczne,.czy.także.wszystkie.inne,.również.inwestycyjne. prowadzące,.jak.w.rozpoznawanej.sprawie,.do.rozbudowy.domu.na.nieruchomości.wspólnej.i.zwięk- szenia.jej.wartości..Od.odpowiedzi.na.to.pytanie.zależy,.czy.można.uznać.powyższy.przepis.za.pod- stawę.prawną.rozliczania.nakładów.także.inwestycyjnych.poniesionych.przez.współwłaściciela.na.rzecz. wspólną.i.podstawę.jego.roszczeń.o.zwrot.równowartości.tych.nakładów.. Rozważając.tę.kwestię.trzeba.stwierdzić,.że.przepisy.KC.o.współwłasności.rzeczy.nie.posługują.się. w.ogóle.pojęciem.nakładów,.które.użyte.jest.np..w.art..226.KC.w.odniesieniu.do.roszczeń.posiadacza. rzeczy..Nie.rozróżniają.też.wydatków.koniecznych.i.innych,.co.ma.miejsce.w.odniesieniu.do.nakładów,. o.których.mowa.w.art..226.KC..Posługują.się.natomiast.pojęciem.wydatków.i.ciężarów.oraz.pojęciem. zwykłego.zarządu.rzeczą.wspólną.i.czynności.przekraczających.zwykły.zarząd..Pozwala.to.podzielić. przeważające.w.doktrynie.stanowisko,.że.w.art..207.KC.chodzi.o.szerokie.rozumienie.wydatków.na. rzecz.wspólną,.obejmujące.wszystkie.wydatki.zarówno.dokonane.w.ramach.zwykłego.zarządu,.jak. i.z.jego.przekroczeniem,.w.tym.nakłady.konieczne,.użyteczne,.a.także.zbytkowne..Pod.użytym.w.art..207. KC.pojęciem.„wydatków”,.również.w.orzecznictwie.SN,.rozumie.się.różnego.rodzaju.nakłady.ponie- sione.na.rzecz.wspólną.(por..m.in..uchw..z.19.12.1973.r.,.III.CZP.78/73,.OSNC.1974,.Nr.10,.poz..165. oraz.post..z:.5.12.1997.r.,.I.CKN.558/97,.OSNC.1998,.Nr.7–8,.poz..112.i.18.3.1999.r.,.I.CKN.928/97,. Biul..SN.1999,.Nr.7,.s..5)..Przepis.ten.obejmuje.zatem.także.nakłady.inwestycyjne,.o.jakie.chodzi. w.rozpoznawanej.sprawie.i.może.stanowić.podstawę.prawną.roszczeń.współwłaściciela.o.zwrot.ich. równowartości.. Stwierdzenie,.że.może.on.stanowić.podstawę.takich.roszczeń.wynika.z.faktu,.iż.jest.to.przepis.o.cha- rakterze.dyspozytywnym,.a.zatem.współwłaściciele.mogą.inaczej.ułożyć.swoje.stosunki.dotyczące. zarządu.rzeczą.wspólną.i.rozliczania.poczynionych.na.nią.nakładów..W.szczególności.mogą.umownie. uregulować.sprawę.korzystania.z.nieruchomości.i.ustalić,.że.każdy.we.własnym.zakresie.ponosi.wydatki. na.tę.część.nieruchomości,.z.której.korzysta.z.wyłączeniem.innych,.a.także.przeprowadzić.podział.nie- ruchomości.quoad usum..W.takiej.sytuacji.postanowienia.umowy,.a.nie.art..207.KC,.będą.stanowić.pod- stawę.rozliczenia.nakładów..Jak.wskazał.SN.w.uchw..z.8.1.1980.r..(III.CZP.80/79,.OSNCP.1980,.Nr.9,. poz..157),.współwłaściciel.dokonujący.nakładów.koniecznych.na.nieruchomość.będącą.przedmiotem. współwłasności.nie.może.żądać.zwrotu.wartości.tych.nakładów,.odpowiadających.udziałowi.pozosta- łych.współwłaścicieli.w.całości.nieruchomości,.jeżeli.w.drodze.podziału.quoad usum.nie.korzystają. oni.z.tej.części.nieruchomości,.na.którą.te.nakłady.zostały.dokonane..Trzeba.stwierdzić,.że.odnosi.się. to.tym.bardziej.do.nakładów.użytecznych.i.innych,.jeżeli.zostały.poczynione.na.części.nieruchomości,. z.której.korzysta.tylko.współwłaściciel.dokonujący.nakładów,.a.także.do.sytuacji,.w.której.współwła- ściciele.uzgodnili,.z.różnych.powodów,.że.poczynione.nakłady.nie.będą.rozliczane..Zgodnie.z.art..221. KC,.takie.umowy.między.współwłaścicielami.(zawarte.także.w.sposób.dorozumiany).nie.odnoszą.skutku. względem.nabywcy.udziału.we.współwłasności.nieruchomości,.chyba.że.nabywca.o.nich.wiedział.lub. z.łatwością.mógł.się.dowiedzieć.. .W.rozpoznawanej.sprawie.nie.zostało.ustalone,.czy.współwłaściciele.nieruchomości.umówili.się. w.jakikolwiek.sposób.co.do.poczynienia.i.ewentualnego.rozliczenia.nakładów.dokonanych.przez.wnio- skodawców.w.latach.1980–1985.na.dobudowanie.piętra.i.poddasza,.z.których.tylko.oni.korzystają.. Gdyby.tak.było,.rozliczenie.tych.nakładów.powinno.być.dokonane.zgodnie.z.porozumieniem.stron..Roz- strzygając.przedstawione.zagadnienie.prawne,.SN,.na.podstawie.przedstawionego.stanu.faktycznego,. przyjął,.że.nie.było.w.tym.zakresie.porozumienia.między.współwłaścicielami,.a.zarząd.nieruchomością. wspólną.odbywał.się.na.zasadach.określonych.w.art..207.KC,.poczynione.zaś.nakłady.zostały.dokonane. za.zgodą.wszystkich.współwłaścicieli.(art..199.KC).. Trafnie.SO.wskazał,.że.charakter.prawny.roszczenia.o.zwrot.nakładów.poczynionych.na.nierucho- mość.budzi.kontrowersje.zarówno.w.doktrynie,.jak.i.orzecznictwie..W.szczególności.sporne.jest,.czy. ma.ono.charakter.obligacyjny.i.przysługuje.wobec.osoby.będącej.właścicielem.(współwłaścicielem). nieruchomości.w.chwili,.gdy.nakładów.dokonano,.czy.też.ma.charakter.tzw..obligacji.realnej.i.przysłu- guje.wobec.każdoczesnego.właściciela.(współwłaściciela).nieruchomości..Zagadnienie.to.wywoływało. spory.zarówno.na.tle.przepisów.dotyczących.nakładów.poczynionych.przez.posiadacza.na.cudzej.nie- ruchomości,.jak.i.ulepszenia.rzeczy.przez.dzierżawcę.lub.najemcę,.a.także.poczynienia.nakładów.przez. współwłaściciela.na.rzecz.wspólną..Na.tle.art..226.KC.przeważa.stanowisko.wyrażone.przez.SN.w.wyr.. 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo cywilne. Glosy
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: