Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00169 009794 11018001 na godz. na dobę w sumie
Prawo dla startupu - ebook/pdf
Prawo dla startupu - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 224
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-3352-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> controlling
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Stwórz jednorożca w zgodzie z przepisami!

Budowanie firmy to proces składający się z wielu elementów, z których aspekt prawny przysparza najwięcej trudności. Skomplikowane przepisy i mnogość regulacji powodują, że czasami trudno odnaleźć się w rzeczywistości biznesowej nie tylko nowicjuszom, ale i doświadczonym przedsiębiorcom. Startupy - młode, innowacyjne firmy działające w warunkach podwyższonego ryzyka biznesowego - doświadczają tych trudności jeszcze mocniej. Kiedy podejmują dynamiczne i odważne decyzje, muszą przefiltrować je przez masę przepisów, niedostosowanych często do warunków działalności startupowej. A na to zwykle nie ma ani wystarczająco dużo czasu, ani środków.

Jak zatem nie zagubić się w gąszczu praw i obowiązków przedsiębiorcy? Najlepiej skorzystać z pomocy Moniki Wieczorek. Strona po stronie przybliży Ci ona te aspekty prawne, które musisz znać, jeśli jesteś twórcą startupu. Jeżeli dopiero myślisz o rozpoczęciu przygody biznesowej, w tej książce znajdziesz informacje na temat pierwszych kroków. Dowiesz się, co Cię czeka oraz jak zdobyć kapitał na dalsze działania. Jeżeli jesteś w fazie rozszerzania działalności, poznasz sposoby budowania zaangażowanego zespołu i odpowiedniego zabezpieczania własności intelektualnej. Jeżeli posiadasz już produkt, który chcesz wypuścić na rynek lub który już sprzedajesz, upewnisz się, jakich obowiązków musisz dopełnić, aby zminimalizować związane z tym ryzyko prawne i biznesowe. Dowiesz się również, jak stawić czoła kryzysowi i zmierzyć się z ryzykiem upadłości.
 

Monika Wieczorek – radca prawny, Partner Zarządzający w Kancelarii prawnej EDGE / Wieczorek, w której doradza firmom znajdującym się na dwóch najbardziej wrażliwych płaszczyznach prowadzenia biznesu: w okresie intensywnego rozwoju oraz w czasie kryzysu. Jest członkiem stałych komisji wyjaśniających w spółkach kapitałowych, badających występowanie nieprawidłowości i działań niepożądanych. Prowadzi również szkolenia dla przedsiębiorców z zakresu prawa pracy, prawa gospodarczego i prawa własności intelektualnej. Publikuje i komentuje m.in. w „Rzeczpospolitej”, „Dzienniku Gazecie Prawnej”, „INN Poland” i „Sukcesie Pisanym Szminką”. Skomplikowane problemy prawne stara się wyjaśniać zrozumiałym językiem.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Książka nie może być rozumiana jako porada prawna. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Stan prawny na dzień 1 paździenika 2016 r. Redaktor prowadzący: Teresa Szczepańska, Barbara Gancarz-Wójcicka Projekt okładki: Jan Paluch Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/prasta Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-283-2672-9 Copyright © Monika Wieczorek 2017 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:318)ci Wst(cid:255)p Rozdzia(cid:295) 1. Zak(cid:295)adasz firm(cid:255) Projektowanie startupu Pocz(cid:238)tek Zarys dzia(cid:298)alno(cid:321)ci Formalizacja Founders’ Agreement Formy prawne Inkubator Jednoosobowa dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240) gospodarcza Spó(cid:298)ka cywilna Spó(cid:298)ka jawna Spó(cid:298)ka partnerska Spó(cid:298)ka komandytowa Spó(cid:298)ka komandytowo-akcyjna Spó(cid:298)ka z ograniczon(cid:238) odpowiedzialno(cid:321)ci(cid:238) Spó(cid:298)ka akcyjna Q A Rozdzia(cid:295) 2. Szukasz finansowania Rodzaje finansowania Bootstrapping Family, friends and… fools Kredyt instytucjonalny 7 9 10 10 11 13 13 16 16 17 23 28 32 34 38 39 45 48 51 52 52 54 61 Poleć książkęKup książkę 4 Prawo dla startupu Inkubator Akcelerator Anio(cid:298) biznesu Fundusz venture capital Dotacje Proces inwestycyjny Zainteresowanie inwestora Przygotowanie do inwestycji Umowa inwestycyjna Exit 78 Q A Rozdzia(cid:295) 3. Budujesz zespó(cid:295) Proces rekrutacji Planowanie Poszukiwanie Rozmowa i wybór Formy prawne zatrudnienia Umowa cywilnoprawna Umowa o prac(cid:258) Wspó(cid:298)praca z obcokrajowcem Polityka sukcesu w startupie Wdro(cid:353)enie pracownika Ochrona tajemnicy Kultura startupu Zarz(cid:238)dzanie talentami i konfliktami Zwalnianie pracowników Wybór i powód Rozwi(cid:238)zanie umowy Q A Rozdzia(cid:295) 4. Chronisz w(cid:295)asno(cid:318)(cid:237) intelektualn(cid:235) Ochrona marki Nazwa i logo Slogan Wygl(cid:238)d produktu Ochrona utworów Zasady ochrony Rodzaje utworów w startupie Odpowiedzialno(cid:321)(cid:240) za naruszenie praw autorskich 62 62 63 65 66 67 67 70 73 79 81 83 83 88 90 92 93 95 98 100 100 102 106 109 111 112 114 118 121 122 122 129 130 132 132 136 139 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:320)ci 5 Ochrona rozwi(cid:238)za(cid:300) technicznych i technologicznych Patenty Wzory u(cid:353)ytkowe Topografie uk(cid:298)adów scalonych Ochrona tajemnic firmowych Informacje prawnie chronione Narz(cid:258)dzia ochrony Ochrona przed nieuczciw(cid:238) konkurencj(cid:238) Czyny nieuczciwej konkurencji Instrumenty ochrony prawnej Q A Rozdzia(cid:295) 5. Zyskujesz klientów Us(cid:298)ugi w internecie Ochrona danych osobowych (cid:320)wiadczenie us(cid:298)ug w internecie Marketing vs prawo Wspó(cid:298)praca z konkurencj(cid:238) i… konsumentami Ochrona konkurencji Ochrona konsumentów Q A Rozdzia(cid:295) 6. Radzisz sobie z kryzysem Minimalizacja kryzysu Monitoring stanu ekonomicznego Negocjacje Restrukturyzacja zamiast upad(cid:298)o(cid:321)ci Stan niewyp(cid:298)acalno(cid:321)ci Procedury restrukturyzacyjne Sprzeda(cid:353) pre-pack Lekcje od upad(cid:298)ych startupów Ograniczenie osobistego ryzyka Odpowiedzialno(cid:321)(cid:240) za zobowi(cid:238)zania firmy Zakaz prowadzenia dzia(cid:298)alno(cid:321)ci gospodarczej Odpowiedzialno(cid:321)(cid:240) podatkowa Odpowiedzialno(cid:321)(cid:240) karna Q A 141 141 144 144 146 146 148 151 151 152 154 157 158 158 163 168 173 173 177 183 185 187 187 189 192 192 201 205 208 213 213 218 220 221 222 Poleć książkęKup książkę 6 Prawo dla startupu Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:297) 1. Zak(cid:295)adasz firm(cid:255) Z tego rozdzia(cid:299)u dowiesz si(cid:259): (cid:120) kiedy nale(cid:353)y sformalizowa(cid:240) startup; (cid:120) jakie s(cid:238) wady i zalety poszczególnych form prawnych; (cid:120) jak za(cid:298)o(cid:353)y(cid:240) dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240) gospodarcz(cid:238) lub spó(cid:298)k(cid:258); (cid:120) czym jest Founders’ Agreement. Poleć książkęKup książkę 10 Prawo dla startupu W 2011 r. w akademiku Uniwersytetu Stanforda dwóch studentów (cid:321)ciska sobie d(cid:298)o(cid:300) na potwierdzenie rozpocz(cid:258)cia wspó(cid:298)pracy przy tworzeniu apli- kacji mobilnej. Studenci uwa(cid:353)aj(cid:238), (cid:353)e zrewolucjonizuj(cid:238) rynek startupów. Przyst(cid:258)puj(cid:238) do pracy, a do zespo(cid:298)u zapraszaj(cid:238) jeszcze jednego co-foundera. Prace przyspieszaj(cid:238). Po pewnym czasie wspólnik numer 1 decyduje, (cid:353)e wspólnik numer 2 nie nadaje si(cid:258) do pracy i ma zbyt ma(cid:298)e umiej(cid:258)tno(cid:321)ci, aby rozwija(cid:240) projekt. Wspólnik numer 3 zgadza si(cid:258) z nim i tym samym wspól- nik numer 2 zostaje usuni(cid:258)ty. Jeszcze wtedy nie wie, (cid:353)e przez swój b(cid:298)(cid:238)d zosta(cid:298) pozbawiony udzia(cid:298)u w pracach nad aplikacj(cid:238), z której za kilka lat korzysta(cid:240) b(cid:258)d(cid:238) setki milionów u(cid:353)ytkowników miesi(cid:258)cznie. Ten pechowiec to Reggie Brown. Wspólnicy, którzy nadal ze sob(cid:238) wspó(cid:298)pracuj(cid:238), to Evan Spiegel i Bobby Murphy. A ta aplikacja to Snapchat. Mora(cid:298)ów z tej historii mo(cid:353)e by(cid:240) wiele. Dla za(cid:298)o(cid:353)ycieli startupu dzia(cid:298)a- j(cid:238)cych w po(cid:321)piechu najbardziej pouczaj(cid:238)cy jest na pewno jeden: umów nale(cid:353)y dotrzymywa(cid:240), ale wcze(cid:321)niej lepiej zawrze(cid:240) je na pi(cid:321)mie. PROJEKTOWANIE STARTUPU Pocz(cid:239)tek Po pierwsze: nie zak(cid:299)adaj startupu. Za(cid:298)ó(cid:353) firm(cid:258), zaczynaj(cid:238)c od tej fazy i pami(cid:258)taj(cid:238)c, (cid:353)e kiedy(cid:321) si(cid:258) ona sko(cid:300)czy. By(cid:240) mo(cid:353)e nast(cid:238)pi to w(cid:298)a(cid:321)nie jesz- cze na etapie startupu, kiedy nie wszystkie czynniki zd(cid:238)(cid:353)(cid:238) si(cid:258) ze sob(cid:238) po(cid:298)(cid:238)- czy(cid:240) w celu stworzenia mieszanki generuj(cid:238)cej rozwój, i b(cid:258)dzie trzeba zamkn(cid:238)(cid:240) firm(cid:258). Je(cid:321)li kombinacja pomys(cid:298)u, zespo(cid:298)u, modelu biznesowego, realizacji i produktu odpowiadaj(cid:238)cego na potrzeby grupy docelowej wypali — wyjdziesz z fazy startowej i b(cid:258)dziesz precyzyjnie planowa(cid:298) rozwój. Kolejne fazy nie b(cid:258)d(cid:238) obarczone ju(cid:353) tak du(cid:353)ym ryzykiem i b(cid:258)dziesz musia(cid:298) przyj(cid:238)(cid:240) inn(cid:238) strategi(cid:258) rozwoju. Pami(cid:258)taj jednak o tym, (cid:353)e dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240) w startupie planuje si(cid:258) inaczej ni(cid:353) w firmie zajmuj(cid:238)cej si(cid:258) sprawdzonym na rynku rodzajem produktu, w oparciu o zweryfikowane strategie rozwoju. Dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240), o której my(cid:321)lisz, jest inna. Masz pomys(cid:298) na wdro(cid:353)enie rozwi(cid:238)za(cid:300), którymi nikt wcze(cid:321)niej si(cid:258) Poleć książkęKup książkę Zak(cid:297)adasz firm(cid:257) 11 nie zajmowa(cid:298), lub rozwi(cid:238)za(cid:300), których nikt nie realizowa(cid:298) w ten sam spo- sób. To nie znaczy, (cid:353)e nikt poza Tob(cid:238) nie mia(cid:298) takiego samego pomys(cid:298)u. By(cid:298)o i b(cid:258)dzie ich wiele. Twój sukces zale(cid:353)y od tego, jak go zrealizujesz, i w(cid:298)a(cid:321)nie to, a nie sam pomys(cid:298), jest unikalne w Twojej dzia(cid:298)alno(cid:321)ci. Skoro wi(cid:258)c zak(cid:298)adamy, (cid:353)e nikt nie zrobi(cid:298) tego samego w taki sam sposób, powi- niene(cid:321) samodzielnie zaprojektowa(cid:240) rozwój. Mo(cid:353)esz inspirowa(cid:240) si(cid:258) rozwi(cid:238)- zaniami innych firm, ale nie oznacza to, (cid:353)e powielisz przyj(cid:258)ty przez te firmy sposób realizacji. Twoja dzia(cid:299)alno(cid:322)(cid:241) jest obarczona wysokim ryzykiem i projektowanie jej musi ró(cid:354)ni(cid:241) si(cid:259) od projektowania dzia(cid:298)alno(cid:321)ci w tra- dycyjnej kwiaciarni, sklepie z ksi(cid:238)(cid:353)kami lub doradztwie inwestycyjnym. Zarys dzia(cid:299)alno(cid:322)ci Po drugie: nie planuj, weryfikuj. Mimo chaosu, który jest charakterystyczny dla fazy startowej, nadal nie mo(cid:353)esz zda(cid:240) si(cid:258) na los, szcz(cid:258)(cid:321)cie lub magiczne si(cid:298)y. Ale w odró(cid:353)nieniu od firm, które wiedz(cid:238), co je czeka, bo setki, tysi(cid:238)ce albo miliony innych firm sprzedawa(cid:298)o w ten sam sposób buty, ksi(cid:238)(cid:353)ki lub us(cid:298)ugi fryzjerskie, Twoja dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240) wydarza si(cid:258) w warunkach skrajnej nie- pewno(cid:321)ci. Nie jeste(cid:321) wi(cid:258)c w stanie jej zaplanowa(cid:240). Mo(cid:353)esz za to, i powi- niene(cid:321), mie(cid:240) za(cid:298)o(cid:353)enia, które b(cid:258)dziesz weryfikowa(cid:298). Projektuj(cid:238)c startup, na pocz(cid:238)tku masz pomys(cid:298)y na realizacj(cid:258) i hipotezy. I we wczesnej fazie b(cid:259)dziesz du(cid:354)o poszukiwa(cid:299), b(cid:259)dziesz weryfikowa(cid:299) hipotezy i je zmienia(cid:299). W tradycyjnym biznesie mo(cid:353)esz od razu za(cid:298)o(cid:353)y(cid:240), jakie s(cid:238) mocne i s(cid:298)abe strony oraz szanse i zagro(cid:353)enia. W startupie te(cid:353) to zrobisz, ale powiniene(cid:321) by(cid:240) ca(cid:298)y czas gotowy do ich zmiany, w miar(cid:258) sprawdzania pocz(cid:238)tkowych za(cid:298)o(cid:353)e(cid:300). W tym celu na pocz(cid:238)tku okre(cid:321)l najwa(cid:353)niejsze kwestie dotycz(cid:238)ce Two- jego startupu, przygotowuj(cid:238)c zarys dzia(cid:298)alno(cid:321)ci wraz z postawionymi hipo- tezami. Najlepiej zrobi(cid:240) to jeszcze przed formalnym za(cid:298)o(cid:353)eniem firmy. Je(cid:321)li jednak ten etap masz ju(cid:353) za sob(cid:238), nadal postaraj si(cid:259) zapakowa(cid:241) startu- powy chaos w ramy. W tym celu odpowiedz sobie na pytania: Poleć książkęKup książkę 12 Prawo dla startupu (cid:120) czym b(cid:258)dziesz si(cid:258) zajmowa(cid:240); (cid:120) co chcesz wypracowa(cid:240) i jaki problem rozwi(cid:238)za(cid:240); (cid:120) w jaki sposób; (cid:120) dla kogo; (cid:120) w jakim czasie; (cid:120) z jakim zespo(cid:298)em i z jakimi partnerami biznesowymi; (cid:120) za jakie pieni(cid:238)dze. Udzielenie odpowiedzi na te pytania pozwoli Ci na zbudowanie modelu biznesowego, w którym b(cid:258)dziesz z czasem zarabia(cid:298). Mimo (cid:353)e w startupie musisz by(cid:240) elastyczny, to wci(cid:238)(cid:353) te ramy s(cid:238) wa(cid:353)ne. Dzi(cid:258)ki nim b(cid:258)dziesz wiedzia(cid:298), czy zmierzasz w dobr(cid:238) stron(cid:258) i jakie elementy powiniene(cid:321) zmieni(cid:240). To nie musi, i nie powinien, by(cid:240) obszerny dokument na kilkadziesi(cid:238)t stron. B(cid:258)dziesz do niego cz(cid:258)sto wraca(cid:298) i na pewno b(cid:258)dziesz w nim doko- nywa(cid:298) zmian, wi(cid:258)c lepiej, (cid:353)eby to by(cid:298) bazowy, oszcz(cid:258)dny dokument ni(cid:353) ksi(cid:258)ga, do której trudno zajrze(cid:240). Buduj(cid:238)c model biznesowy, mo(cid:353)esz skorzy- sta(cid:240) z ksi(cid:238)(cid:353)ki Alexandra Osterwaldera i Yves’a Pigneura Tworzenie modeli biznesowych; pozwoli Ci ona znale(cid:351)(cid:240) odpowiedzi na pytania dotycz(cid:238)ce wdro- (cid:353)enia w (cid:353)ycie rozwi(cid:238)za(cid:300), o których my(cid:321)lisz. Nie planuj — stawiaj hipotezy i je weryfikuj. Je(cid:321)li pocz(cid:238)tkowe za(cid:298)o(cid:353)enia oka(cid:353)(cid:238) si(cid:258) chybione, a w wi(cid:258)kszo(cid:321)ci przypadków tak b(cid:258)dzie, pracuj nad innym rozwi(cid:238)zaniem. Pewne ograniczenia spotkaj(cid:238) Ci(cid:258), kiedy pozyskasz inwestora, bo wasza wspó(cid:298)praca b(cid:258)dzie opiera(cid:298)a si(cid:258) cz(cid:258)sto na konkretnych wska(cid:351)nikach, a cz(cid:258)(cid:321)(cid:240) inwestorów b(cid:258)dzie od Ciebie wymaga(cid:298)a biznesplanu. Po trzecie, nie s(cid:299)uchaj Henry’ego Forda, kiedy mówi: Gdybym zapyta(cid:298) ludzi, czego chc(cid:238), odpowiedzieliby, (cid:353)e szybszych koni. Innowacyjny przedsi(cid:258)- biorca powinien rozumie(cid:240) potrzeby klienta i budowa(cid:240) produkt tak, (cid:353)eby naprawd(cid:258) odpowiada(cid:298) na realne potrzeby realnych ludzi. Bazuj na swojej intuicji i do(cid:321)wiadczeniu, ale zbieraj te(cid:353) dane i opinie, (cid:353)eby móc lepiej dosto- sowa(cid:240) produkt do rynku. Poza tym Henry Ford tak naprawd(cid:258) nigdy tych s(cid:298)ów nie wypowiedzia(cid:298). Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:297) 2. Szukasz finansowania Z tego rozdzia(cid:299)u dowiesz si(cid:259): (cid:120) jak sfinansowa(cid:240) startup; (cid:120) jak pozyska(cid:240) inwestora; (cid:120) jak przebiega proces inwestycyjny; (cid:120) i co kryje si(cid:258) za s(cid:298)owami NDA, teaser, pitch, term-sheet. Poleć książkęKup książkę 52 Prawo dla startupu Olejem nap(cid:258)dowym dla rozwoju startupu s(cid:238) nie tylko dobre pomys(cid:298)y i dynamicznie podejmowane decyzje, ale tak(cid:353)e to, co jest problemem dla tradycyjnych przedsi(cid:258)biorców: pieni(cid:239)dze. To nieprawda, (cid:353)e startup bez inwestora nie prze(cid:353)yje. Prawd(cid:238) jest natomiast to, (cid:353)e nawet po pozyskaniu zewn(cid:258)trznego finansowania firma mo(cid:353)e bole(cid:321)nie upa(cid:321)(cid:240). Nie da si(cid:258) ukry(cid:240), (cid:353)e pieni(cid:238)dze pozwalaj(cid:238) na rozwój. Mo(cid:353)esz czerpa(cid:240) je z ró(cid:353)nych (cid:351)róde(cid:298), w zale(cid:353)no(cid:321)ci od stopnia rozwoju firmy i zainteresowa- nia, jakie wzbudza Twój projekt. W tej cz(cid:258)(cid:321)ci ksi(cid:238)(cid:353)ki przyjrzymy si(cid:258) wi(cid:258)c pieni(cid:238)dzom, sposobom ich pozyskiwania i… utraty. RODZAJE FINANSOWANIA Bootstrapping Pierwszym krokiem przy zak(cid:298)adaniu firmy (pami(cid:258)tasz, (cid:353)e zak(cid:298)adasz firm(cid:258), a nie startup?) nie mo(cid:353)e by(cid:240) my(cid:321)l: Znajd(cid:258) inwestora i produkt sprzeda si(cid:258) jak (cid:321)wie(cid:353)e bu(cid:298)eczki. Nie potrzebujesz inwestora, (cid:353)eby upiec ca(cid:298)(cid:238) bu(cid:298)k(cid:258). By(cid:240) mo(cid:353)e proces pieczenia w Twoim przypadku wymaga du(cid:353)ego wk(cid:298)adu finansowego, ale przyst(cid:258)puj(cid:238)c do realizacji, pomy(cid:321)l przede wszystkim, na którym etapie przydatny lub konieczny jest zastrzyk finansowy. Mo(cid:353)e si(cid:258) okaza(cid:240), (cid:353)e wiele dzia(cid:298)a(cid:300) da si(cid:258) zrealizowa(cid:240) bez kapita(cid:298)u zewn(cid:258)trznego. Przeskoczy(cid:240) p(cid:298)ot, poci(cid:238)gaj(cid:238)c za szlufk(cid:258) w wysokich butach — to brzmi jak co(cid:321) niewykonalnego. Takiego w(cid:298)a(cid:321)nie sformu(cid:298)owania u(cid:353)ywali Amery- kanie w XIX w. na okre(cid:321)lenie trudnego, wr(cid:258)cz nierealnego zadania, wyko- nywanego na w(cid:298)asn(cid:238) r(cid:258)k(cid:258). Ta szlufka w butach to po angielsku bootstrap i poj(cid:258)cie bootstrappingu ma swoje (cid:351)ród(cid:298)o w(cid:298)a(cid:321)nie w tym powiedzeniu. Dzi- siaj tego terminu u(cid:353)ywa si(cid:258) na okre(cid:321)lenie sposobu rozwijania firmy jedynie przy wykorzystaniu w(cid:298)asnych zasobów finansowych. To proces startowy, kiedy nie ma jeszcze kredytów lub innego finansowania zewn(cid:258)trznego, takiego jak wej(cid:321)cie inwestora venture capital czy anio(cid:298)a biznesu. Bootstrapping sprowadza si(cid:258) do tego, (cid:353)e za(cid:298)o(cid:353)yciel poza wniesieniem do firmy w(cid:298)asnej pracy: Poleć książkęKup książkę Szukasz finansowania 53 (cid:120) wykorzystuje swoje dochody i oszcz(cid:258)dno(cid:321)ci; (cid:120) obci(cid:238)(cid:353)a swoje karty kredytowe lub zaci(cid:238)ga kredyty na swoje konto, a nie na konto firmy; (cid:120) zaci(cid:238)ga kredyt firmowy z prywatnym zabezpieczeniem rzeczowym lub np. udzielaj(cid:238)c por(cid:258)czenia; (cid:120) obni(cid:353)a maksymalnie koszty operacyjne; (cid:120) przyjmuje zap(cid:298)at(cid:258) w momencie sprzeda(cid:353)y, bez przed(cid:298)u(cid:353)ania okresu zap(cid:298)aty. Bootstrapping to rozwi(cid:238)zanie, od którego zaczynaj(cid:238) wszystkie firmy, ale tylko niektóre z nich mog(cid:238) sobie pozwoli(cid:240) na wyd(cid:298)u(cid:353)anie tego etapu. Je(cid:353)eli biznes wymaga du(cid:353)ych nak(cid:298)adów pieni(cid:258)dzy, a nie uda si(cid:258) pozyska(cid:240) zewn(cid:258)trz- nego finansowania, wówczas korzystanie wy(cid:298)(cid:238)cznie z w(cid:298)asnych (cid:321)rodków nie rozwi(cid:238)zuje problemu konieczno(cid:321)ci dokapitalizowania. Istniej(cid:238) g(cid:298)ówne dwa typy firm, dla których to odpowiednia forma finansowania: startupy niewymagaj(cid:238)ce na danym etapie du(cid:353)ego kapita(cid:298)u oraz tzw. seryjni przed- si(cid:258)biorcy, którzy ze (cid:321)rodków uzyskanych ze sprzeda(cid:353)y wcze(cid:321)niejszych biz- nesów mog(cid:238) finansowa(cid:240) kolejne dzia(cid:298)ania. Na bardzo wczesnych etapach bootstrapping b(cid:258)dzie konieczno(cid:321)ci(cid:238) dla wi(cid:258)kszo(cid:321)ci startupów. W miar(cid:258) rozwoju prawie zawsze konieczne b(cid:258)dzie korzystanie z innych form finansowania. Bazowanie na zawarto(cid:321)ci swojego portfela jest z pewno(cid:321)ci(cid:238) ogranicza- j(cid:238)ce dla rozwoju produktu. Ma jednak te(cid:353) dobre strony: uczy prowadzenia firmy i pozwala samodzielnie ni(cid:238) kierowa(cid:240), dostrzega(cid:240) szanse i zagro(cid:353)e- nia na (cid:353)ywym organizmie. Wej(cid:321)cie do biznesu inwestora nie oznacza oczywi(cid:321)cie jedynie finansowej sielanki, jednak przestawia firm(cid:258) na inne tory. Aby doj(cid:321)(cid:240) do tego miejsca, warto mie(cid:240) za sob(cid:238) do(cid:321)wiadczenia tak(cid:353)e z trud- no(cid:321)ciami finansowymi. Inna rzecz, (cid:353)e dzisiaj (cid:353)aden rozs(cid:238)dny inwestor nie dokapitalizuje o du(cid:353)y worek gotówki firmy, która sama jeszcze nic nie wypra- cowa(cid:298)a, poza wst(cid:258)pnym modelem biznesowym i pomys(cid:298)em. Brak oszcz(cid:258)dno(cid:321)ci nie jest barier(cid:238). Nick Woodman, za(cid:298)o(cid:353)yciel GoPro, zanim sprzeda(cid:298) swoj(cid:238) pierwsz(cid:238) kamer(cid:258), po(cid:321)wi(cid:258)ci(cid:298) wiele czasu, (cid:353)eby zbu- dowa(cid:240) urz(cid:238)dzenie, z którego dzisiaj korzystaj(cid:238) ju(cid:353) nie tylko surferzy. Kiedy w 2002 r. doszed(cid:298) do momentu, gdy wiedzia(cid:298) ju(cid:353), (cid:353)e rozwijanie produktu nie uda si(cid:258) bez zastrzyku gotówki, sprzeda(cid:298) cz(cid:258)(cid:321)ci ze swojego vana, za które Poleć książkęKup książkę 54 Prawo dla startupu w tamtym czasie otrzyma(cid:298) 10 000 dolarów. W 2004 r. przychody firmy wyno- si(cid:298)y ju(cid:353) 150 000 dolarów, by podwoi(cid:240) si(cid:258) w ci(cid:238)gu nast(cid:258)pnego roku i dzisiaj osi(cid:238)ga(cid:240) warto(cid:321)(cid:240) oko(cid:298)o 1,5 miliarda dolarów rocznie. To nie jest historia m(cid:258)(cid:353)czyzny, który w cudowny sposób rozmno(cid:353)y(cid:298) pieni(cid:238)dze, ale przyk(cid:298)ad przedsi(cid:258)biorcy, który w(cid:298)o(cid:353)y(cid:298) w swój biznes du(cid:353)o wysi(cid:298)ku na pocz(cid:238)tku i wie- dzia(cid:298), jak szuka(cid:240) finansowania przed poszukiwaniem go na zewn(cid:238)trz. Praw- dopodobnie du(cid:353)(cid:238) rol(cid:258) odegra(cid:298)y w tym jego… wcze(cid:321)niejsze pora(cid:353)ki. Pierwsze dwie jego firmy upad(cid:298)y, a upadek, jak przeczytasz w ostatnim rozdziale, mo(cid:353)e by(cid:240) bardzo pouczaj(cid:238)cy. Family, friends and… fools Brak w(cid:298)asnych (cid:321)rodków lub ich wyczerpanie nie oznacza, (cid:353)e nale(cid:353)y od razu si(cid:258)ga(cid:240) do kieszeni inwestora. To jednak sygna(cid:298) alarmowy mówi(cid:238)cy o tym, (cid:353)e konieczne jest doinwestowanie dzia(cid:298)alno(cid:321)ci. Po(cid:352)yczka, u(cid:352)yczenie lub darowizna Kiedy masz trudno(cid:321)ci z pozyskaniem zinstytucjonalizowanego finansowania (pisz(cid:258) o nim dalej), rozwi(cid:238)zaniem, po które si(cid:258)ga wiele startowych firm, jest zwrócenie si(cid:258) o pomoc finansow(cid:238) do najbli(cid:353)szych: rodziny, przyjació(cid:298) i innych osób gotowych wesprze(cid:240) Twój projekt, czyli w(cid:298)a(cid:321)nie family, friends and fools. Finansowanie ze (cid:321)rodków przyjació(cid:298) ma jeden du(cid:353)y mankament: trud- no(cid:321)ci ze sp(cid:298)at(cid:238) przyjacielskiej po(cid:353)yczki rodz(cid:238) ryzyko pogorszenia relacji lub ich ca(cid:298)kowitego zrujnowania. Gdzie pojawiaj(cid:238) si(cid:258) pieni(cid:238)dze w relacjach mi(cid:258)dzyludzkich, tam trudniej jest zarz(cid:238)dza(cid:240) ewentualnym konfliktem. Zde- cydowanie (cid:298)atwiej jest prolongowa(cid:240) po(cid:353)yczk(cid:258) instytucjonaln(cid:238), bo chocia(cid:353) równie(cid:353) mo(cid:353)na spotka(cid:240) si(cid:258) z murem w postaci braku porozumienia, to brak wi(cid:258)zi w formalnym kontakcie pozwala na prowadzenie skuteczniej- szych negocjacji. Bywa równie(cid:353), (cid:353)e kapita(cid:298) jest form(cid:238) prezentu. Z perspek- tywy prawnej nazywa si(cid:258) to darowizn(cid:238), której udzielenie jest zwi(cid:238)zane z kilkoma obostrzeniami. Umow(cid:258) po(cid:354)yczki reguluje kodeks cywilny; oznacza ona, (cid:353)e jedna osoba zobowi(cid:238)zuje si(cid:258) przenie(cid:321)(cid:240) na drug(cid:238) w(cid:298)asno(cid:321)(cid:240) okre(cid:321)lonej ilo(cid:321)ci pieni(cid:258)dzy Poleć książkęKup książkę Szukasz finansowania 55 lub rzeczy oznaczonych co do gatunku (np. samochód, komputer), a druga osoba ma t(cid:258) ilo(cid:321)(cid:240) zwróci(cid:240) w okre(cid:321)lonym czasie. Je(cid:321)li decydujesz si(cid:258) na „po(cid:353)yczenie” nie pieni(cid:258)dzy, a w(cid:298)a(cid:321)nie rzeczy, jak samochód, to t(cid:238) umow(cid:238) mo(cid:353)na tylko zobowi(cid:238)za(cid:240) si(cid:258) do oddania samochodu tego samego gatunku, a nie dok(cid:298)adnie tego, który po(cid:353)yczasz. Dlatego lepsz(cid:238) alternatyw(cid:238) dla udzie- laj(cid:238)cego takiej po(cid:353)yczki jest skorzystanie z umowy najmu samochodu — w takiej sytuacji b(cid:258)dziesz musia(cid:298) zwróci(cid:240) t(cid:258) sam(cid:238) rzecz, któr(cid:238) po(cid:353)yczy(cid:298)e(cid:321), a w sensie prawnym „naj(cid:238)(cid:298)e(cid:321)”. W praktyce konieczne b(cid:258)dzie zawarcie umowy na pi(cid:321)mie — zgodnie z art. 720 § 2 kodeksu cywilnego taki obowi(cid:238)zek pojawia si(cid:258) ju(cid:353) wtedy, kiedy warto(cid:321)(cid:240) po(cid:353)yczki przekracza 500 z(cid:298). To wymóg wa(cid:353)ny z perspektywy ewentualnych sporów, bo taka umowa musi by(cid:240) pisemna dla celów dowo- dowych. Zgodnie z orzecznictwem s(cid:238)dowym umowa ustna na wy(cid:353)sz(cid:238) kwot(cid:258) wci(cid:238)(cid:353) b(cid:258)dzie jednak wa(cid:353)na. Po(cid:353)yczka nie musi zak(cid:298)ada(cid:240) zwrócenia pieni(cid:258)dzy lub rzeczy z zap(cid:298)at(cid:238) dodatkowego wynagrodzenia, jak to si(cid:258) dzieje w przypadku wsparcia insty- tucjonalnego. Mo(cid:353)e oczywi(cid:321)cie by(cid:240) te(cid:353) nieodp(cid:298)atna. Pewnym ograniczeniem jest to, (cid:353)e daj(cid:238)cy po(cid:353)yczk(cid:258) mo(cid:353)e odst(cid:238)pi(cid:240) od umowy i odmówi(cid:240) wydania jej przedmiotu, je(cid:353)eli zwrot po(cid:353)yczki jest w(cid:238)t- pliwy z powodu z(cid:298)ego stanu maj(cid:238)tkowego drugiej strony. Nie jest mo(cid:353)liwe skorzystanie z tego wariantu tylko wtedy, kiedy w chwili zawarcia umowy daj(cid:238)cy po(cid:353)yczk(cid:258) wiedzia(cid:298) o z(cid:298)ej kondycji finansowej po(cid:353)yczkobiorcy lub z (cid:298)atwo(cid:321)ci(cid:238) móg(cid:298) si(cid:258) o tym dowiedzie(cid:240). Wa(cid:353)ne, (cid:353)eby w umowie zastrzec termin zwrotu. W przeciwnym razie po(cid:353)yczk(cid:258) nale(cid:353)y zwróci(cid:240) w ci(cid:238)gu sze- (cid:321)ciu tygodni od chwili, kiedy po(cid:353)yczkodawca wypowie umow(cid:258). A hipote- tycznie mo(cid:353)e to zrobi(cid:240) i jeden dzie(cid:300) po wydaniu pieni(cid:258)dzy lub rzeczy. (cid:297)agodniejszym sposobem dokapitalizowania przedsi(cid:258)biorcy jest skorzy- stanie z umowy u(cid:354)yczenia, czyli oddania do u(cid:353)ywania konkretnej rzeczy nieodp(cid:298)atnie. Przedmiotem takiej umowy nie mog(cid:238) by(cid:240) jednak pieni(cid:238)dze — tak(cid:238) czynno(cid:321)(cid:240) nale(cid:353)y uregulowa(cid:240) umow(cid:238) po(cid:353)yczki. Wyobra(cid:351) sobie, (cid:353)e kolega ze studiów nieodp(cid:298)atnie u(cid:353)ycza Ci trzech komputerów. Umawiacie si(cid:258), (cid:353)e mo(cid:353)esz z nich korzysta(cid:240) przez najbli(cid:353)szy rok zgodnie z ich przeznacze- niem. Sprawdzasz sprz(cid:258)t, ale nie zauwa(cid:353)asz, (cid:353)e w jednym z komputerów kabel (cid:298)adowania samoistnie przestaje (cid:298)adowa(cid:240), co ujawnia si(cid:258) dopiero po Poleć książkęKup książkę 56 Prawo dla startupu kilku godzinach u(cid:353)ytkowania. W takiej sytuacji, gdyby(cid:321) poniós(cid:298) na skutek tej wady szkod(cid:258), osoba, która u(cid:353)yczy(cid:298)a Ci sprz(cid:258)tu, powinna naprawi(cid:240) t(cid:258) szkod(cid:258) w zwi(cid:238)zku z tym, (cid:353)e nie mog(cid:298)e(cid:321) wady z (cid:298)atwo(cid:321)ci(cid:238) zauwa(cid:353)y(cid:240). Z kolei je(cid:321)li uszkodzisz sprz(cid:258)t w toku u(cid:353)ywania, równie(cid:353) b(cid:258)dziesz odpowiedzialny za spowodowanie szkody. I wreszcie — przekazanie pieni(cid:258)dzy lub rzeczy na w(cid:298)asno(cid:321)(cid:240) i nieod- p(cid:298)atnie mo(cid:353)liwe jest przy wykorzystaniu umowy darowizny. Nale(cid:353)y j(cid:238) zawrze(cid:240) w formie aktu notarialnego, chyba (cid:353)e przedmiot darowizny zosta(cid:298) ju(cid:353) prze- kazany. W tym przypadku równie(cid:353), je(cid:321)li darowizna dotyczy podarowania rzeczy, daj(cid:238)cy darowizn(cid:258) jest odpowiedzialny za szkod(cid:258), jak(cid:238) wyrz(cid:238)dzi(cid:298) przez to, (cid:353)e rzecz mia(cid:298)a wady, i tak(cid:353)e tylko wtedy, kiedy obdarowany móg(cid:298) z (cid:298)atwo(cid:321)ci(cid:238) wad(cid:258) zauwa(cid:353)y(cid:240). Przekazan(cid:238) darowizn(cid:258) mo(cid:353)na odwo(cid:298)a(cid:240). B(cid:258)dzie tak, kiedy osoba jej udzielaj(cid:238)ca uzna, (cid:353)e obdarowany dopu(cid:321)ci(cid:298) si(cid:258) wobec niej ra(cid:354)(cid:239)cej nie- wdzi(cid:259)czno(cid:322)ci. Orzecznictwo s(cid:238)dowe za czyn ra(cid:353)(cid:238)cej niewdzi(cid:258)czno(cid:321)ci uznaje m.in. odmow(cid:258) pomocy w chorobie, odmow(cid:258) pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uw(cid:298)aczaj(cid:238)cych informacji o darczy(cid:300)cy, pobicie czy ci(cid:258)(cid:353)kie zniewa(cid:353)enie. Nie ka(cid:353)dy konflikt mi(cid:258)dzy stronami b(cid:258)dzie wi(cid:258)c uza- sadnia(cid:298) odwo(cid:298)anie darowizny — stanie si(cid:258) tak tylko w przypadku szcze- gólnie ci(cid:258)(cid:353)kiego przewinienia wobec osoby udzielaj(cid:238)cej darowizny. W takiej sytuacji przedmiot darowizny nale(cid:353)y zwróci(cid:240). W razie braku zgody daj(cid:238)cy darowizn(cid:258) mo(cid:353)e przenie(cid:321)(cid:240) spór na drog(cid:258) s(cid:238)dow(cid:238). Forma finansowania znana pod nazw(cid:238) friends, family and fools bywa okre(cid:321)lana te(cid:353) jako 4F, gdzie pierwsza, dodatkowa litera „F” pochodzi od s(cid:298)owa „za(cid:298)o(cid:353)yciele” — z angielskiego founders. W takim uk(cid:298)adzie 4F wch(cid:298)ania bootstrapping i oznacza finansowanie biznesu ze (cid:321)rodków w(cid:298)asnych, rodziny, przyjació(cid:298) i… no w(cid:298)a(cid:321)nie, kim s(cid:238) fools? (cid:352)artobliwie mówi si(cid:258), (cid:353)e dekodowanie skrótu 3F sprowadza si(cid:258) do tego, (cid:353)e friends i family to osoby, które udzielaj(cid:238) wsparcia finansowego, bo wierz(cid:238) w Ciebie, a nie w pomys(cid:298), podczas gdy fools to ludzie daj(cid:238)cy (cid:321)rodki, bo nie zdaj(cid:238) sobie sprawy z ryzyka przedsi(cid:258)wzi(cid:258)cia. To uproszczenie, jednak fak- tycznie mo(cid:353)na w ten sposób na to spojrze(cid:240), kiedy mówimy o crowdfun- dingu udzia(cid:298)owym. Ale od pocz(cid:238)tku. Fools to okre(cid:321)lenie osób, które nie maj(cid:238) z Tob(cid:238) wi(cid:258)zi, a jednak wspieraj(cid:238) Ci(cid:258) finansowo. Lepsze by(cid:298)oby na Poleć książkęKup książkę Szukasz finansowania 57 pewno s(cid:298)owo „wspieraj(cid:238)cy”, ale nie by(cid:298)oby to ju(cid:353) takie zabawne, prawda? Oczywi(cid:321)cie finansowy zastrzyk mo(cid:353)na hipotetycznie otrzyma(cid:240) od ka(cid:353)dego. Dzisiaj jednak najcz(cid:258)(cid:321)ciej oznacza to uzyskanie (cid:321)rodków na dzia(cid:298)alno(cid:321)(cid:240) od t(cid:298)umu — tym w skrócie jest crowdfunding, czyli finansowanie spo- (cid:298)eczno(cid:321)ciowe. Crowdfunding W praktyce zdobycie niewielkich kwot mo(cid:353)liwe jest przy wykorzystaniu finansowania dzi(cid:258)ki zaanga(cid:354)owaniu cyfrowego t(cid:299)umu. W klasycznej wersji polega to na opublikowaniu na jednej z platform crowdfundingowych opisu projektu, dla którego poszukujesz wsparcia udzielanego w formie bezgo- tówkowej. Znalezienie wsparcia t(cid:238) drog(cid:238) wymaga dotarcia do jak najwi(cid:258)k- szej liczby osób i zainteresowania ich projektem oraz pokazania korzy(cid:321)ci dla potencjalnych wspieraj(cid:238)cych. Wi(cid:238)(cid:353)e si(cid:258) wi(cid:258)c z podj(cid:258)ciem dzia(cid:298)a(cid:300) mar- ketingowych w ramach kampanii crowdfundingowej i przygotowania tre(cid:321)ci, która zach(cid:258)ci do udzia(cid:298)u w projekcie. Mimo (cid:353)e jest to inny sposób finan- sowania ni(cid:353) udzia(cid:298) inwestora venture capital, dla skuteczno(cid:321)ci kampanii tak(cid:353)e tutaj konieczne jest przygotowanie odpowiedniego pitch (pisz(cid:258) o tym w dalszej cz(cid:258)(cid:321)ci ksi(cid:238)(cid:353)ki). W kampanii bior(cid:238) udzia(cid:298) trzy podmioty: poszu- kuj(cid:238)cy wsparcia, nazywany projektodawc(cid:238), wspieraj(cid:238)cy i platforma, za po(cid:321)rednictwem której kampania jest realizowana. Platform powstaje w ostat- nim czasie coraz wi(cid:258)cej. Mo(cid:353)na skorzysta(cid:240) m.in. z polskich, takich jak PolakPotrafi.pl, Wspieram.to czy Beesfund.com i GetFunded, lub zagra- nicznych, jak Kickstarter albo Indiegogo. Planuj(cid:238)c rozpocz(cid:258)cie kampanii, nale(cid:353)y zapozna(cid:240) si(cid:258) z regulaminem danego serwisu i dokona(cid:240) analizy szans oraz zagro(cid:353)e(cid:300), jakie si(cid:258) z tym wi(cid:238)(cid:353)(cid:238). Przede wszystkim warto zwróci(cid:240) uwag(cid:258) na obowi(cid:238)zki platformy i projektodawcy, sposób rozliczenia wsparcia, dost(cid:258)p do danych osobowych wspieraj(cid:238)cych. Ta forma finansowania nie jest jednak dla ka(cid:353)dego. Skorzy- stanie z niej b(cid:258)dzie ryzykowne zw(cid:298)aszcza wtedy, kiedy zale(cid:353)y Ci na zacho- waniu istotnych szczegó(cid:298)ów projektu, przede wszystkim technologicznych, w poufno(cid:321)ci. Mo(cid:353)e si(cid:258) okaza(cid:240), (cid:353)e warto(cid:321)(cid:240) projektu wspieraj(cid:238)cy mog(cid:238) doce- ni(cid:240) (i wesprze(cid:240) finansowo!) dopiero po ujawnieniu tych szczegó(cid:298)ów, a nie ka(cid:353)dy pomys(cid:298) da si(cid:258) „sprzeda(cid:240)” bez pokazania np. innowacyjnych rozwi(cid:238)- za(cid:300). Ze wzgl(cid:258)du na to, (cid:353)e ochrona tajemnicy przedsi(cid:258)biorstwa przys(cid:298)uguje Poleć książkęKup książkę 58 Prawo dla startupu m.in. wtedy, kiedy informacje te nie s(cid:238) publicznie ujawnione, ujawniaj(cid:238)c je, mo(cid:353)esz zyska(cid:240) finansowanie, a straci(cid:240) w(cid:298)a(cid:321)nie ochron(cid:258) tajemnicy przed- si(cid:258)biorstwa. Skorzystanie z crowdfundingu nale(cid:353)y wi(cid:258)c rozwa(cid:353)y(cid:240) nie tylko z perspektywy biznesowej i marketingowej, ale tak(cid:353)e z prawnej, z uwzgl(cid:258)d- nieniem ryzyk i my(cid:321)lenia d(cid:298)ugofalowego. Aktualnie w polskim systemie prawnym brak jest przepisów wprost reguluj(cid:238)cych crowdfunding. W zale(cid:353)no(cid:321)ci od wykorzystywanej formu(cid:298)y sto- suje si(cid:258) jednak ju(cid:353) istniej(cid:238)ce instrumenty prawne, jak przepisy dotycz(cid:238)ce darowizny, po(cid:353)yczki lub sprzeda(cid:353)y. Je(cid:353)eli kampania przewiduje pozyskanie finansowania bez jednoczesnego (cid:321)wiadczenia wzajemnego w postaci nagród lub produktu, strony, tzn. pro- jektodawc(cid:258) i wspieraj(cid:238)cego, (cid:298)(cid:238)czy umowa darowizny i wszystkie konsekwen- cje z tym zwi(cid:238)zane, a w szczególno(cid:321)ci ryzyko, (cid:353)e wspieraj(cid:238)cy odwo(cid:298)a daro- wizn(cid:258) i za(cid:353)(cid:238)da zwrotu tego, co wp(cid:298)aci(cid:298). W praktyce jednak ryzyko to jest bliskie zeru, ale sam(cid:238) prawn(cid:238) ewentualno(cid:321)(cid:240) trzeba mie(cid:240) na uwadze. Cz(cid:258)sto uzyskanie wp(cid:298)aty wi(cid:238)(cid:353)e si(cid:258) z przekazaniem na rzecz wspiera- j(cid:238)cego jakiego(cid:321) bonusu — niekoniecznie materialnego. Mog(cid:238) to by(cid:240) podzi(cid:258)- kowania w atrakcyjnej formie czy nagranie wideo ze wspieraj(cid:238)cym. Nagrod(cid:238) za wsparcie bywa te(cid:353) przekazanie materialnych nagród, np. biletów wst(cid:258)pu na okre(cid:321)lone wydarzenie. Oparcie kampanii na systemie nagród nie ma bezpo(cid:321)redniego odzwierciedlenia w jakiejkolwiek umowie cywilnoprawnej. Prawne rozumienie tego procesu sprowadza si(cid:258) najcz(cid:258)(cid:321)ciej do uznania, (cid:353)e mamy tu do czynienia z umow(cid:238) nienazwan(cid:238), czyli nieprzewidzian(cid:238) wprost w przepisach prawa. Jej charakterystyczne cechy pozwalaj(cid:238) jednak na uzna- nie, (cid:353)e jest bliska umowie sprzeda(cid:353)y i jej przedmiotem jest zobowi(cid:238)zanie obu stron do (cid:321)wiadcze(cid:300) wzajemnych: wsparcia finansowego po jednej i nagrody po drugiej. Ze sprzeda(cid:353)(cid:238) w sensie prawnym mamy równie(cid:353) do czynienia w przy- padku takiego ukszta(cid:298)towania kampanii z udzia(cid:298)em internetowego t(cid:298)umu, (cid:353)e za wsparcie pieni(cid:258)(cid:353)ne wspieraj(cid:238)cy otrzymuje produkt, na którego stwo- rzenie projektodawca poszukuje w ten sposób finansowania. W praktyce wygl(cid:238)da to wi(cid:258)c jak przedsprzeda(cid:354): wspieraj(cid:238)cy p(cid:298)aci za to, (cid:353)e otrzyma pro- dukt, kiedy — dzi(cid:258)ki tym (cid:321)rodkom — zostanie on stworzony. Poleć książkęKup książkę Szukasz finansowania 59 Szczególn(cid:238) form(cid:238) finansowania startupu dzi(cid:258)ki zaanga(cid:353)owaniu t(cid:298)umu jest, zyskuj(cid:238)cy coraz bardziej na popularno(cid:321)ci, crowdfunding udzia(cid:299)owy (equity crowdfunding), polegaj(cid:238)cy na inwestowaniu w projekt w zamian za udzia(cid:298)y lub akcje projektodawcy. Z tej formy pozyskiwania finansowania mog(cid:238) korzysta(cid:240) nie tylko istniej(cid:238)ce firmy dysponuj(cid:238)ce akcjami lub udzia(cid:298)ami, ale tak(cid:353)e osoby dopiero poszukuj(cid:238)ce wspólników, b(cid:258)d(cid:238)ce jeszcze przed formalnym zawi(cid:238)zaniem spó(cid:298)ki. Najcz(cid:258)(cid:321)ciej platformy po(cid:321)rednicz(cid:238)ce w crowdfundingu udzia(cid:298)owym dokonuj(cid:238) selekcji projektów, co dodatkowo zabezpiecza sam(cid:238) platform(cid:258), ale i potencjalnych inwestorów. Zaprojektowanie kampanii musi wi(cid:238)za(cid:240) si(cid:258) z wnikliw(cid:238) analiz(cid:238) prawn(cid:238), przede wszystkim z powodu obostrze(cid:300), jakie znale(cid:351)(cid:240) mo(cid:353)na g(cid:298)ównie w usta- wie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finan- sowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spó(cid:298)kach publicznych i ustawie o funduszach inwestycyjnych. W przypadku spó(cid:298)ek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych udost(cid:258)pnia- nie nieoznaczonemu adresatowi informacji o papierach warto(cid:321)ciowych i warunkach ich nabycia, które ma miejsce w crowdfundingu obejmuj(cid:238)cym akcje, oznacza, (cid:353)e mamy do czynienia z ofert(cid:238) publiczn(cid:238). Idzie za tym konieczno(cid:321)(cid:240) spe(cid:298)nienia okre(cid:321)lonych wymogów, m.in. udost(cid:258)pnienia pro- spektu emisyjnego lub memorandum informacyjnego i po(cid:321)rednictwa domu maklerskiego. Ustawa o ofercie publicznej wprowadza wiele odst(cid:258)pstw od tych obowi(cid:238)zków: nie dotycz(cid:238) one m.in. projektów, w których oferowane s(cid:238) akcje o warto(cid:321)ci do 100 000 euro. Takich formalno(cid:321)ci nie musz(cid:238) dope(cid:298)nia(cid:240) spó(cid:299)ki z ograniczon(cid:239) odpo- wiedzialno(cid:322)ci(cid:239), które poszukuj(cid:238) finansowania w cyfrowym t(cid:298)umie. Nie oznacza to, (cid:353)e nie ma (cid:353)adnych formalno(cid:321)ci. O ile kampania takiej spó(cid:298)ki rz(cid:238)dzi si(cid:258) tymi samymi prawami co kampania spó(cid:298)ki akcyjnej lub komandy- towo-akcyjnej, to obowi(cid:238)zuj(cid:238) tu inne wymogi prawne. Zbywane s(cid:238) bowiem udzia(cid:298)y, a nie — jak w pierwszym przypadku — akcje. Aby skutecznie i na korzystnych warunkach zby(cid:240) udzia(cid:298)y, nale(cid:353)y doko- na(cid:240) rzetelnej analizy biznesowej i prawnej, si(cid:258)gaj(cid:238)c nie tylko do przepisów kodeksu spó(cid:298)ek handlowych, ale tak(cid:353)e do umowy spó(cid:298)ki. Poleć książkęKup książkę 60 Prawo dla startupu Z formalno(cid:321)ciami b(cid:258)dziesz mia(cid:298) do czynienia równie(cid:353) po zako(cid:301)czeniu kampanii. Zgodnie z art. 180 § 1 kodeksu spó(cid:298)ek handlowych zbycie udzia(cid:298)u, jego cz(cid:258)(cid:321)ci lub u(cid:298)amkowej cz(cid:258)(cid:321)ci udzia(cid:298)u oraz jego zastawienie powinno by(cid:240) dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie po(cid:321)wiadczonymi. Udzia(cid:298) online w kampanii nie b(cid:258)dzie wi(cid:258)c wystarczaj(cid:238)cy do jej skutecznego zako(cid:300)czenia. Warto jednak pami(cid:258)ta(cid:240), (cid:353)e od 1 stycznia 2016 r. delikatnie z(cid:298)agodzono rygor konieczno(cid:321)ci po(cid:321)wiadczenia podpisu przez notariusza. Aktualnie wspólnicy spó(cid:298)ki za(cid:298)o(cid:353)onej przez internet mog(cid:238) zby(cid:240) udzia(cid:298)y w tradycyjny sposób, jak równie(cid:353) przy wykorzystaniu wzorca udost(cid:258)pnionego w systemie teleinformatycznym. W takiej sytuacji o(cid:321)wiadczenia zbywcy i nabywcy powinny by(cid:240) opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym (weryfikowanym przy pomocy wa(cid:353)nego kwalifikowanego certyfikatu) albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Obserwuj(cid:238)c zmiany w prawie, mo(cid:353)na mie(cid:240) nadziej(cid:258), (cid:353)e polski ustawodawca b(cid:258)dzie dalej, i ju(cid:353) troch(cid:258) szybciej, pod(cid:238)(cid:353)a(cid:298) za nowymi technologiami. Oprócz wielu zalet, jakie niew(cid:238)tpliwie posiada ta forma pozyskiwania zewn(cid:258)trznego finansowania, mo(cid:353)na w niej wskaza(cid:240) równie(cid:353) pewn(cid:238) wad(cid:258). To umo(cid:353)liwienie nieznajomemu t(cid:298)umowi partycypowania w spó(cid:298)ce, przede wszystkim sprowadzaj(cid:238)cego si(cid:258) do uprawnienia ró(cid:353)nych osób do g(cid:298)osowa- nia nad wa(cid:353)nymi kwestiami dotycz(cid:238)cymi Twojego biznesu. W ten sposób nie tylko przejmujesz (cid:321)rodki finansowe na rozwój biznesu czy pojedynczego produktu, lecz tak(cid:353)e oddajesz cz(cid:259)(cid:322)ciowo swoje stery. Oczywi(cid:321)cie w praktyce pozyskani t(cid:238) drog(cid:238) akcjonariusze lub udzia(cid:298)owcy s(cid:238) najcz(cid:258)(cid:321)ciej rozpro- szeni i nie istnieje ryzyko, (cid:353)e przejm(cid:238) kontrol(cid:258) nad spó(cid:298)k(cid:238). Hipotetycznie jed- nak, zw(cid:298)aszcza w miar(cid:258) zyskiwania na popularno(cid:321)ci crowdfundingu udzia(cid:298)o- wego, istnieje ryzyko inwestowania w startupy w celu wrogiego przej(cid:258)cia przedsi(cid:258)biorstwa. Coraz cz(cid:258)(cid:321)ciej wykorzystuje si(cid:258) te(cid:353) formu(cid:298)(cid:258) crowdfundingu d(cid:299)u(cid:354)nego, polegaj(cid:238)cego na tym, (cid:353)e wspieraj(cid:238)cy udziela de facto po(cid:353)yczki na okre(cid:321)lony cel, któr(cid:238) projektodawca zobowi(cid:238)zuje si(cid:258) w okre(cid:321)lonych warunkach zwróci(cid:240). Tak(cid:353)e w przypadku skorzystania z tego instrumentu nale(cid:353)y wnikliwie prze- analizowa(cid:240) regulamin platformy pod k(cid:238)tem ryzyk przedsi(cid:258)biorstwa decydu- j(cid:238)cego si(cid:258) na tak ukszta(cid:298)towane poszukiwanie wsparcia finansowego. Poleć książkęKup książkę Szukasz finansowania 79 Q A Czy za otrzymanie pieni(cid:259)dzy od znajomych trzeba zap(cid:299)aci(cid:241) podatek? Ogólna zasada jest taka, (cid:353)e od takiej po(cid:353)yczki nale(cid:353)y zap(cid:298)aci(cid:240) podatek. Wynosi on 2 od warto(cid:321)ci po(cid:353)yczki. Podatku nie zap(cid:298)acisz jednak, je(cid:321)li kwota po(cid:353)yczki nie przekracza 5000 z(cid:298) od jednej osoby lub 25 000 z(cid:298) od wielu osób w ostatnich 3 latach kalendarzowych. Aby skorzysta(cid:240) ze zwol- nienia, nale(cid:353)y zg(cid:298)osi(cid:240) fakt po(cid:353)yczki do urz(cid:258)du skarbowego w terminie 14 dni od jej otrzymania. Nie czyni(cid:238)c tego, du(cid:353)o ryzykujesz, bo je(cid:321)li urz(cid:238)d o po(cid:353)yczce dowie si(cid:258) podczas kontroli skarbowej, zap(cid:298)acisz podatek w wysoko(cid:321)ci nie 2 , a 20 . Czy od wp(cid:299)at w ramach crowdfundingu równie(cid:354) p(cid:299)aci si(cid:259) podatek? Wszystko zale(cid:353)y od tego, kim jest prowadz(cid:238)cy kampani(cid:258), ile wynosi kwota wsparcia i czy w ramach crowdfundingu otrzymywane s(cid:238) w zamian nagrody lub produkty w ramach przedsprzeda(cid:353)y. Je(cid:321)li w zamian za wp(cid:298)at(cid:258) wspieraj(cid:238)cy nic nie otrzymuje (darowizna), to startup w formie spó(cid:298)ki (poza spó(cid:298)k(cid:238) cywiln(cid:238)) zap(cid:298)aci podatek dochodowy od osób prawnych, w formie dzia(cid:298)alno(cid:321)ci gospodarczej zap(cid:298)aci podatek dochodowy od osób fizycznych, a osoba fizyczna — podatek od spadków i darowizn. Zasada jest taka, (cid:353)e od ka(cid:353)dej wp(cid:298)aty rozumianej jako darowizna nale(cid:353)y ui(cid:321)ci(cid:240) podatek. Jednak je(cid:353)eli kwota darowizny od jednej osoby w ci(cid:238)gu 5 lat nie przekroczy sumy 4902 z(cid:298), wówczas nie uiszcza si(cid:258) podatku. Je(cid:321)li wi(cid:258)c w ramach crowdfun- dingu zbierzesz wi(cid:258)ksz(cid:238) kwot(cid:258) od kilku osób, ale od ka(cid:353)dej z tych osób otrzymasz nie wi(cid:258)cej ni(cid:353) 4902 z(cid:298), to nie powstanie obowi(cid:238)zek zap(cid:298)aty podatku. Natomiast je(cid:353)eli wspieraj(cid:238)cy otrzyma nagrod(cid:258) lub produkt w ramach przedsprzeda(cid:353)y, b(cid:258)dzie trzeba zap(cid:298)aci(cid:240) podatek jak przy ka(cid:353)dej innej czyn- no(cid:321)ci wynikaj(cid:238)cej z dzia(cid:298)alno(cid:321)ci gospodarczej, w zale(cid:353)no(cid:321)ci od sposobu opodatkowania Twojego startupu. Czym jest mechanizm convertible note? Convertible note jest ma(cid:298)o popularnym w Polsce rozwi(cid:238)zaniem, z którego na Zachodzie cz(cid:258)sto korzystaj(cid:238) zarówno anio(cid:298)owie biznesu, jak i fundusze inwestycyjne. Mówi(cid:238)c w du(cid:353)ym skrócie, wykorzystywany jest on w finan- sowaniu seedowym i oznacza udzielenie po(cid:353)yczki, która w wyznaczonym Poleć książkęKup książkę 80 Prawo dla startupu momencie nie jest zwracana, ale konwertowana na udzia(cid:298)y lub akcje w spó(cid:298)ce. W pewnym sensie jest to odpowied(cid:351) na trudno(cid:321)ci zwi(cid:238)zane z wycen(cid:238) startupów. Jak wybra(cid:241) fundusz VC, aby zapewni(cid:241) sobie partnersk(cid:239) wspó(cid:299)prac(cid:259)? Nie mo(cid:353)na z góry przes(cid:238)dzi(cid:240) o tym, (cid:353)e wspó(cid:298)praca b(cid:258)dzie przebiega(cid:298)a poprawnie, bo za to odpowiedzialne s(cid:238) obie strony i, nie ukrywajmy, realia rynkowe oraz inne dystraktory zewn(cid:258)trzne. Wybieraj(cid:238)c fundusz, nale(cid:353)y sku- pi(cid:240) si(cid:258) nie tylko na samej kwocie inwestycji, ale tak(cid:353)e na jego do(cid:321)wiadczeniu w inwestycjach tego typu oraz znajomo(cid:321)ci specyfiki bran(cid:353)y, w której dzia(cid:298)asz. Poleć książkęKup książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo dla startupu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: