Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00802 010674 7469746 na godz. na dobę w sumie
Prawo do dobrego imienia a wolność prasy - ebook/pdf
Prawo do dobrego imienia a wolność prasy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 310
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-645-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Autorka kompleksowo omawia relacje zachodzące między prawem do dobrego imienia a wolnością prasy - zarówno w przestrzeniu prawa publicznego (konstytucyjnego, międzynarodowego, karnego i administracyjnego), jak i prawa prywatnego (cywilnego). Sięga do dorobku doktryny i orzecznictwa oraz mocno osadza temat w aksjologii.

Celem przeprowadzonych w monografii analiz jest m.in. znalezienie odpowiedzi na pytania: Opracowanie może stanowić źródło wiedzy nie tylko dla prawników i studentów prawa, ale także dla dziennikarzy, socjologów, studentów dziennikarstwa i socjologii oraz wszystkich innych osób zainteresowanych przedmiotowym zagadnieniem.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE LIDIA K. JASKU£A · PRAWO DO DOBREGO IMIENIA A WOLNOŒÆ PRASY Polecamy nasze publikacje z tej serii: J. Parchomiuk ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA ZA LEGALNE DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ M. Safjan, J. Jastrzębski ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA E. Cała-Wacinkiewicz CHARAKTER PRAWNY UNII EUROPEJSKIEJ W ŚWIETLE PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO A. Mezglewski, A. Tunia WYZNANIOWA FORMA ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA CYWILNEGO U. Drozdowska CYWILNOPRAWNA OCHRONA PRAW PACJENTA B. Szmulik SKARGA KONSTYTUCYJNA. POLSKI MODEL NA TLE PORÓWNAWCZYM D. Wacinkiewicz KONTROLA I NADZÓR W PRAWIE KOMUNALNYM D. Dörre-Nowak OCHRONA GODNOŚCI I INNYCH DÓBR OSOBISTYCH PRACOWNIKA A. Mikos USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE www.sklep.beck.pl PRAWO DO DOBREGO IMIENIA A WOLNOŒÆ PRASY LIDIA K. JASKU£A Redakcja: Iwona Duda ã Wydawnictwo C. H. Beck 2008 Wydawnictwo C. H. Beck, Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: Wers Design Drukarnia Cyfrowa, Bydgoszcz ISBN 978-83-7483-645-6 Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie ..................................................................................................... Wykaz skrótów .................................................................................................... VII XIII Wykaz literatury ................................................................................................. XVII Akty prawne.......................................................................................................... XXIX Dokumenty nauczania społecznego Kościoła .................................. XXXI Orzecznictwo........................................................................................................ XXXIII Rozdział I. Godność osoby ludzkiej jako źródło prawa do dobrego imienia oraz wolności prasy ............................................ § 1. Pojęcie godności osoby ludzkiej ....................................................... § 2. Ontyczne podstawy godności człowieka ...................................... § 3. Konsekwencje prawne przyjęcia zasady godności osoby ludzkiej ...................................................................................................... Rozdział II. Prawna ochrona wolności prasy.................................... § 1. Rozwój historyczny idei wolności prasy........................................ § 2. Prawnomiędzynarodowe źródła wolnośći prasy........................ § 3. Krajowe źródła prawne wolności prasy......................................... I. Konstytucyjny model wolności prasy.................................. II. Ustawowe źródła wolności prasy.......................................... 1. Wolność prasowej działalności wydawniczej.............. 2. Wolność działalności dziennikarskiej ............................ Rozdział III. Prawna ochrona dobrego imienia .............................. § 1. Rozwój historyczy ochrony dobrego imienia w prawie polskim...................................................................................................... § 2. Ochrona dobrego imienia w międzynarodowych przepisach prawa obowiązujących w RP ..................................... § 3. Ochrona dobrego imienia w krajowych przepisach prawa ... Rozdział IV. Formy naruszeń dobrego imienia w działalności prasowej .......................................................................... § 1. Formy naruszeń dobrego imienia osób fizycznych ................... I. Osoby publiczne a osoby zwykłe .......................................... II. Bezpośrednia forma naruszenia prawa do dobrego imienia osoby fizycznej............................................................. 1 2 5 11 17 17 36 39 39 45 45 50 55 55 62 63 91 91 92 99 V Spis treści III. Pośrednie formy naruszenia prawa do dobrego imienia osoby fizycznej............................................................. § 2. Formy naruszeń dobrego imienia osób prawnych .................... I. Bezpośrednia forma naruszenia prawa do dobrego imienia osoby prawnej.............................................................. II. Pośrednie formy naruszenia prawa do dobrego imienia osoby prawnej.............................................................. Rozdział V. Przesłanki wyłaczające bezprawność naruszenia prawa do dobrego imienia w działalności prasowej.............. § 1. Działanie w ramach porządku prawnego...................................... § 2. Obrona uzasadnionego interesu....................................................... § 3. Zgoda uprawnionego............................................................................ Rozdział VI. Odpowiedzialność z tytułu ingerencji w prawo do dobrego imienia w ramach działalności prasowej........... § 1. Odpowiedzialność niemajątkowa z tytułu ingerencji w prawo do dobrego imienia w ramach działalności prasowej.................................................................................................... I. Roszczenie o zaniechanie ........................................................ II. Roszczenie o usunięcie skutków naruszenia.................... III. Roszczenie o ustalenie .............................................................. IV. Roszczenie o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi.................................................................................... V. Kara ograniczenia lub pozbawienia wolności ................. § 2. Odpowiedzialność majątkowa z tytułu ingerencji w prawo do dobrego imienia w ramach działalności prasowej ............. I. Roszczenie o zadośćuczynienie ............................................. II. Roszczenie o odszkodowanie ................................................. III. Kara grzywny................................................................................ IV. Nawiązka ........................................................................................ V. Przepadek materiału prasowego oraz zawieszenie 117 161 162 168 187 188 189 203 209 211 211 215 219 221 221 223 223 232 234 235 dziennika lub czasopisma ........................................................ 236 Rozdział VII. Ocena systemu ochrony prawa do dobrego imienia w ramach działalności prasowej w Polsce ................. § 1. Ocena systemu ochrony prawa do dobrego imienia 239 w działalności prasowej w perspektywie regulacji prawnej... 239 § 2. Ocena systemu ochrony prawa do dobrego imienia w działalności prasowej w perspektywie orzecznictwa......... 244 § 3. Ocena systemu ochrony prawa do dobrego imienia w działalności prasowej w perspektywie aksjologicznej ....... Podsumowanie .................................................................................................... Indeks rzeczowy ................................................................................................. 251 261 265 VI „Kto w mówieniu miarę przebiera, odrazę budzić będzie, a ten co na wszystko sobie pozwala, popadnie w nienawiść. Lepiej się potknąć na gruncie pod nogami, niż o wybryk języka”. Mdr. Syr. 20.8; 20.18. Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Jedną z cech współczesnych społeczeństw demokratycznych jest wypra- cowanie powszechnie uznawanych standardów życia społecznego, a ich za- chowywanie – faktycznym probierzem istnienia, bądź nieistnienia demokra- cji. W ustawach zasadniczych państw mieniących się demokratycznymi nie- kwestionowaną pozycję zajmuje wolność prasy. Fakt, że nie jest to jedyna, a jedna z kilku wartości stanowiących fundament demokratycznego państwa prawa, powoduje, że w praktyce możliwe są jej konflikty z wartościami pozo- stałymi. Wśród wartości, które najczęściej stają w relacji konfliktu w stosun- ku do wolności prasy należy wymienić dobra osobiste, w szczególności do- bre imię. W związku z tym podjęty temat – „Prawo do dobrego imienia a wolność prasy” – zasługuje na opracowanie zarówno ze względu teoretycznego, jak i praktycznego. W pierwszym przypadku należy stwierdzić, że temat jest nie- zmiennie, od wielu lat, interesujący poznawczo. Żyjemy w XXI w., w świecie, w którym nieustannie rośnie znaczenie i wartość informacji. Informacja stała się towarem równie cennym, a często znacznie cenniejszym niż towary tradycyjnie kwalifikowane do kategorii bogactw. Kraje wysoko rozwinięte za przyczyną multimediów i procesu globalizacji również w zakresie informa- cji, stały się „globalną wioską”, a ich społeczność zmieniła się tak bardzo, że określenie „społeczeństwo przemysłowe” zastąpiono określeniem „społecze- ństwo informacyjne”1. Autor tego terminu Kenitchi Koyama użył go po raz pierwszy w 1969 r.2 Jednym z kanałów przekazywania informacji są media. 1 Por. W. Kilian, Schutz der Persönlichkeit in der Informationsgesellschaft, AUWr 1997, Nr 36, s. 13. 2 T. Goban-Klas, Uniwersytet a mass-media, FA 1997, Nr 2, s. 22. Owo „jokoka kayami” (społeczeństwo informacyjne) według K. Koyama charakteryzuje co naj- mniej sześć zasadniczych cech: „utowarowienie” informacji, rozpowszechnienie tech- nik informacyjnych, bogactwo informacji i kanałów jej przesyłania, łączenie się różnych mediów i technik informacyjnych, zdominowanie gospodarki przez sektor informacyjny oraz specjalny status nauki oraz wiedzy teoretycznej zajmującej się in- formacją. VII Wprowadzenie Mimo upływającego czasu i procesu okrzepnięcia demokracji w państwach cywilizowanych, ciągle trwa dyskusja nad treścią i granicami wolności prasy i nic nie wskazuje na bliskie jej rozwiązanie, ponieważ życie dostarcza no- wych sytuacji, w obliczu których jesteśmy zmuszani do ponownego namysłu nad treścią tej zasady i jej granicami1. Właśnie dlatego przybliżanie tematyki wolności prasy i jej ewentualnych ograniczeń może ułatwić poznanie – a przez to zrozumienie – problemów ważnych, aktualnych i dotyczących każdego uczestnika życia społecznego. W tym sensie można mówić także o praktycznym walorze tego opracowania. Przedstawienie zagadnienia relacji prawa do dobrego imienia oraz wol- ności prasy wymaga zdefiniowania i doprecyzowania podstawowych pojęć zawartych w temacie, a więc pojęć: „wolność prasy” oraz „dobre imię”. Kate- goria „wolność prasy” zbudowana jest z dwóch terminów: wolność i prasa. Zdefiniowanie pojęcia prasa nie stwarza większych trudności, ponieważ dys- ponujemy jego definicją normatywną. Artykuł 7 ust. 2 ustawy z 26.1.1984 r. – Prawo prasowe2 stanowi, że „prasa oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicz- nego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i ra- diowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską”. Zgodnie z pkt 2 i 3 art. 7 PrPras dziennikiem jest ogólnoinfor- macyjny druk periodyczny lub przekaz za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu, ukazujący się częściej niż raz w tygodniu, a czasopismem jest druk periodyczny lub przekaz za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu uka- zujący się nie częściej niż raz w tygodniu, a nie rzadziej niż raz w roku. Jak wi- dać różnica między dziennikami a czasopismami sprowadza się do częstotli- wości ich ukazywania się na rynku. Interwał przyjęty dla ich odróżniania ma charakter umowny i jest różnie regulowany w różnych systemach praw- nych3. Analizując treść definicji normatywnej prasy należy podkreślić, że ustawodawca proponuje bardzo szerokie jej rozumienie. Z jednej strony są to 1 Dyskusja jest obecna także w państwach, które z problemem zetknęły się nieco wcześniej; por. B. Rüthers, Medienfreiheit und Persönlichkeitsschutz im Konflikt. Er- fahrungen und Grundsätze in Praxis und Lehre der Bundesrepublik Deutschland, [w:] Kultura i prawo. Wolność mediów, J. Krukowski, O. Theisen (red.), Lublin 2002, s. 80–113. 2 Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm. 3 Por. J. Sobczak, Ustawa prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 1999, s. 113. VIII Wprowadzenie wszelkiego rodzaju publikacje (nie tylko drukowane), które charakteryzują się periodycznością oraz nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości. Z dru- giej strony są nią w rozumieniu ustawodawcy zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Można więc mówić o dwóch aspektach prasy: przedmiotowym i podmiotowym. Większe trudności stwarza skonstruowanie definicji wolności, a sama wolność jest przedmiotem badań nie tylko prawników, ale także filozofów, teologów, psychologów i socjologów. Analizując różne definicje wolności można przyjąć, że treść każdej z nich jest uwarunkowana przyjętą orientacją metodologiczną, opcją światopoglądową, a nade wszystko przyjętą koncep- cją człowieka1. Potocznie przez wolność rozumie się niezależność jakiegoś podmiotu od jakiegokolwiek uwarunkowania. W ujęciu filozofii personali- stycznej i katolickiej nauki społecznej wolność jest cechą konstytutywną istoty ludzkiej. Wolność to atrybut człowieka polegający na tym, że może on samookreślać się: działać lub nie działać oraz działać tak lub inaczej, czyli de- cydować i wybierać, a także opierać się presji zewnętrznej2. Bezpośrednim źródłem tej wartości jest wrodzona godność osoby ludzkiej, gdyż człowiek rodzi się jako istota rozumna, wolna i obdarzona sumieniem. Przymiotów tych wyzbyć się nie może. Nikt też nie jest zdolny jej ich pozbawić. Dlatego godność człowieka jest niezbywalna i trwała. W nauce społecznej Kościoła godność osoby ludzkiej jest wartością powszechną i absolutną, gdyż jej osta- teczną podstawą jest imago Dei, i w związku z tym ujmowana jest w podwój- nej dymensji: naturalnej i nadprzyrodzonej3. Człowiek jest wolny, ponieważ posiada zdolność opowiedzenia się po stronie prawdy i dobra. Jest wolny, ponieważ ma zdolność wyboru, będąc „od wewnątrz poruszony i naprowa- dzony”4. Innymi słowy być wolnym to móc i chcieć wybierać oraz żyć zgod- nie z właściwie ukształtowanym sumieniem. W związku z powyższym wol- ność jest naturalną, przyrodzoną i niezbywalną wartością człowieka. Prawo- dawca poprzez akty prawne nie tworzy jej, a jedynie ją potwierdza. Wolność można ujmować w dwóch aspektach: negatywnym i pozytywnym. W aspek- cie negatywnym jest „wolnością od” i jest wolnością od ingerencji z zewnątrz. W aspekcie pozytywnym jest „wolnością do” i oznacza wymóg 1 Szerzej L. Jaskuła, Zasada wolności prasy w prawie polskim, PAK 2002, Nr 4, s. 50. 2 T. Żeleźnik, Wolność, [w:] Słownik katolickiej nauki społecznej, W. Piwowarski (red.), Warszawa 1993, s. 192. 3 Por. F. J. Mazurek, Społeczno-prawne konsekwencje zasady godności osoby ludz- kiej, Chrześcijanin w świecie 1989, Nr 189, s. 3; Cz. Strzeszewski, Katolicka nauka społeczna, Lublin 1994, s. 149. 4 Por. Jan Paweł II, Chcesz służyć sprawie pokoju – szanuj wolność (1.1.1981 r.), Nr 5, [w:] Paweł VI, Jan Paweł II. Orędzia na światowy dzień pokoju, K. Cywińska (red.), Rzym–Lublin 1987, s. 127. IX Wprowadzenie otwarcia się i aktywności wobec innych podmiotów. Trzeba także pamiętać, że wolność nie jest wartością absolutną. Nie jest swobodą czynienia wszyst- kiego i w ściśle określonych warunkach może być skutecznie ograniczana przez państwo1. Wydaje się, że na podstawie poczynionych uwag o wolności człowieka można przyjąć, że z jednej strony jest to pewien stan idealny do którego dążymy, z drugiej jest to określony stan faktyczny, którego zakres i stopień realizacji są gwarantowane przez ustanawiane prawo. Wykorzy- stując powyższe definicje prasy i wolności autorka definiuje wolność prasy jako zagwarantowaną prawnie możliwość wydawania wszelkiego rodzaju publikacji, które charakteryzują się periodycznością oraz nie tworzą zam- kniętej, jednorodnej całości, oraz zagwarantowaną prawnie możliwość działalności dziennikarskiej. Z przyjętej definicji wynika, że wolność prasy można ujmować w dwóch aspektach: jako wolność prasowej działalności wy- dawniczej oraz jako wolność działalności dziennikarskiej. Treść wolności prasy w każdym z wymienionych aspektów jest wyznaczona z jednej strony przez wskazanie pozytywnie określonego obszaru tej wolności oraz przez wskazanie jej ograniczeń. Kolejnym, ważnym z punktu widzenia tematu publikacji pojęciem, które wymaga zdefiniowania jest dobre imię. Kategoria ta nie została wymieniona wprost wśród przykładów dóbr osobistych podawanych przez ustawodawcę w art. 23 KC, ale bez wątpienia jest jednym z nich, o czym świadczy bogate orzecznictwo sądów zarówno krajowych, jak i międzynarodowych oraz sta- nowisko doktryny. Biorąc pod uwagę otwarty katalog dóbr osobistych za- warty w art. 23 KC należy podkreślić, że dobrem, które najbardziej korespon- duje z kategorią dobrego imienia jest cześć. Niektóre publikacje używają za- miennie tych kategorii. Słownik języka polskiego podaje, że dobre imię to sława, rozgłos, reputacja, opinia, honor2 i jako przykład takiego użycia intere- sującej nas kategorii podaje zdania: „Rzucić cień na czyjeś dobre imię” lub „Szargać dobre imię rodziny, instytucji”. Słownik katolickiej nauki społecznej utożsamia dobre imię z pojęciem honoru i ten ostatni definiuje jako rodzaj godności zasadzający się na osobistej wartości jednostki lub grupy i na sza- cunku jaki z tego tytułu odbiera od innych3. Również S. Grzybowski twier- dzi, że używając kategorii cześć, godność, honor czy dobre imię mamy na my- śli tylko jedno dobro osobiste, choć określenia te nie są jednak w całej pełni synonimami4. W cywilistyce przyjmuje się dość powszechnie, że dobre imię 1 Por. Sobór Watykański II, konst. duszp. Gaudium et spes, 1965, Nr 17; J. S. Mill, O wolności, Warszawa 1959, s. 172; J. Tischner, Nieszczęsny dar wolności, Kraków 1993, s. 213; J. H. Hallowell, Moralne podstawy demokracji, Warszawa 1993, s. 107. 2 Uniwersalny słownik języka polskiego, S. Dubisz (red.), t. I, Warszawa 2006, s. 1195. 3 Por. A. Tarczyński, Honor, [w:] Słownik katolickiej..., s. 63. 4 Por. S. Grzybowski, Ochrona dóbr osobistych według przepisów ogólnych pra- wa cywilnego, Warszawa 1957, s. 86. X Wprowadzenie jest jednym z aspektów czci człowieka traktowanej jako pojęcie nadrzędne i jawiące się w dwóch aspektach – jako cześć „zewnętrzna” w postaci właśnie dobrego imienia i jako cześć „wewnętrzna” w postaci godności osobistej. Nie wchodząc w spory dotyczące zasadności przytoczonego podziału podkreślić należy, że oba aspekty są ściśle ze sobą związane. Biorąc pod uwagę powyż- sze rozważania przyjmuje się, że dobre imię jest chronionym prawem do- brem osobistym, a więc wartością związaną z wewnętrzną sferą życia ludz- kiego, której treścią jest pozytywna ocena podmiotu przez opinię publiczną. Przyjmuje się, że dobre imię w aspekcie normatywnym wiąże się z przy- sługującym każdemu domniemaniem, że zasługuje on na szacunek ze strony społeczeństwa z racji bycia człowiekiem. W przypadku osoby prawnej dobre imię oznacza chronione prawem dobro osobiste rozumiane jako dobre mniemanie innych osób o danym podmiocie prawa1. Zarówno dobra osobiste, jak i wolność prasy były w ostatnich latach sto- sunkowo często przedmiotem badań naukowych. Zagadnienia te przedsta- wiano z punktu widzenia nie tylko prawa, ale także innych nauk, w tym psy- chologii, politologii czy socjologii. Z prawniczymi opracowaniami do- tyczącymi zagadnienia dóbr osobistych związane są takie znakomite nazwiska jak S. Grzybowski, A. Szpunar, A. Kopff, J. Serda, M. Safjan, J. Piątkowski czy B. Kordasiewicz. Kwestiami dotyczącymi mediów w tym wolności wypowiedzi i wolności prasy zajmuje się J. Sobczak, I. Kamiński, T. Goban-Klass, A. Młynarska-Sobaczewska. Niewiele jednak publikacji do- tyczy ograniczeń zasady wolności prasy ze względu na dobre imię. Celem niniejszego opracowania jest ukazanie relacji między prawem do dobrego imienia a wolnością prasy. Biorąc pod uwagę temat niniejszej publi- kacji główny jej problem można ująć w pytaniu: „Czy prawo do dobrego imie- nia jest elementem ograniczającym wolność prasy i czy jego ochrona jest wy- starczająco zagwarantowana przez obowiązujący system prawa?”. W związku z tak postawionym problemem teza publikacji sformułowana została w spo- sób następujący: Prawo do dobrego imienia jest elementem ograniczającym wolność prasy, ale system obowiązującego prawa nie gwarantuje przedmio- towemu prawu wystarczającej ochrony. Aby rozstrzygnąć postawiony problem i zweryfikować przyjętą tezę, pro- blematyka publikacji została zawarta w szeregu pytań szczegółowych: co jest genezą prawa do dobrego imienia i wolności prasy?, jak prawo obowiązujące w RP reguluje kwestię wolności prasy?, w jaki sposób prawo obowiązujące w RP chroni dobre imię?, w jaki sposób prasa może naruszać dobre imię?, ja- kie są przesłanki wyłączenia bezprawności naruszenia dobrego imienia w działalności prasowej?, jak przedstawia się kwestia odpowiedzialności z tytułu ingerencji w prawo do dobrego imienia w ramach działalności pra- 1 Por. A. Kubiak-Cyrul, Dobra osobiste osób prawnych, Kraków 2005, s. 167. XI Wprowadzenie sowej?, jak należy ocenić system ochrony prawa do dobrego imienia w ra- mach działalności prasowej w Polsce? W bezpośrednim związku z tak zakre- śloną problematyką pozostaje struktura publikacji, na którą składa siedem rozdziałów. W publikacji korzystano z kilku metod naukowych. Podstawowe znacze- nie miały: metoda egzegetyczna (analiza treści przepisów) i dogmatyczna (odwołanie się do wypracowanych pojęć) oraz metoda prawnoporównaw- cza. Natomiast konstrukcja publikacji zbudowana została w oparciu o meto- dę historyczno-krytyczną, zaczerpniętą z metodologii nauk społecznych (wskazującą na genezę, wykład i ocenę omawianego problemu). Podstawowymi źródłami były: Konstytucja RP z 2.4.1997 r.1, ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny2, ustawa z 26.1.1984 r. – Prawo prasowe3, ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny4, Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4.11.1950 r.5, Międzynarodowy Pakt Praw Oby- watelskich i Politycznych z 19.12.1966 r.6, a także inne akty prawne, których regulacje odnosiły się do kwestii związanych z tematem publikacji oraz orzecznictwo sądów polskich oraz ETPC. W publikacji korzystano także z do- kumentów nauczania społecznego Kościoła, które również należy zaliczyć do źródeł. Oprócz wymienionych źródeł w przygotowaniu publikacji niezwykle po- mocne były opracowania dotyczące zagadnień związanych z wolnością prasy oraz ochroną dóbr osobistych w aspekcie prawnym, socjologicznym, psy- chologicznym i filozoficznym, ze szczególnym uwzględnieniem filozofii społecznej. Książka ta stanowi opracowanie rozprawy doktorskiej napisanej pod kie- runkiem prof. dr. hab. Wojciecha Łączkowskiego, któremu pragnę gorąco podziękować za wieloletnią opiekę naukową. Serdeczne podziękowania kie- ruję także do recenzentów rozprawy prof. dr. hab. Mirosława Granata oraz ks. dr. hab. Sławomira Fundowicza, których cenne i życzliwe uwagi przyczy- niły sie do jej poprawienia i uzupełnienia. Książkę dedykuję Rodzinie i Przyjaciołom. Lublin, październik 2007 r. Lidia K. Jaskuła 1 Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. 2 Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm. 3 Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm. 4 Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm. 5 Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm. 6 Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 ze zm. XII Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów 1. Źródła prawa EKPC ...................................... Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podsta- wowych Wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) KC ........................................... KK ........................................... Konstytucja RP ................... Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. KPC......................................... (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) MPPGSiK .............................. Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 19.12.1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) POPC...................................... PrPras..................................... PrAut ...................................... MPPOiP ................................. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Po- litycznych z 19.12.1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) ustawa z 18.7.1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 311 ze zm.) ustawa z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i pra- wach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) ustawa z 26.1.1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) ustawa z 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.) RTVU ..................................... 2. Organy orzekające ETPC....................................... Europejski Trybunał Praw Człowieka w Stras- burgu NSA ......................................... Naczelny Sąd Administracyjny SA ............................................ SN............................................ Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy XIII Wykaz skrótów SO............................................ TK ........................................... Trybunał Konstytucyjny Sąd Okręgowy Forum Akademickie 3. Czasopisma An. UMCS.............................. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska AT ............................................ Aktualności Telewizyjne AUWr...................................... Acta Universitatis Wratislaviensis CPE ......................................... Czasopismo Prawno-Ekonomiczne FA ............................................ GRUR ..................................... Gewerblicher Rechtschutz und Urheberrecht GSP ......................................... Gdańskie Studia Prawnicze KP............................................ Kontrola Państwowa KPP ......................................... Kwartalnik Prawa Prywatnego KPPubl .................................. Kwartalnik Prawa Publicznego MoP ........................................ Monitor Prawniczy NP ........................................... Nowe Prawo OSA......................................... Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSNC ..................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna OSNCP................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSP ......................................... Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA.................................. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitra- żowych Prawo–Administracja–Kościół Przegląd Prawniczy Przegląd Prawa Gospodarczego Przegląd Prawa Handlowego Przegląd Sądowy Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego OTK ........................................ Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego PAK ......................................... Pal. .......................................... Palestra PP ............................................ PPG ......................................... PPH......................................... PS............................................. PUG ........................................ Rej. RNS ......................................... Roczniki Nauk Społecznych RPEiS...................................... Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny RzPat ...................................... Rzecznik Patentowy Studia Filozoficzne SF............................................. Sprawy Międzynarodowe SM............................................ SP............................................. Studia Prawnicze ......................................... Rejent XIV Wykaz skrótów SC ............................................ ZP ............................................ ZNUJ ...................................... Studia Cywilistyczne Zeszyty Prasoznawcze Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 4. Inne skróty artykuł art. .......................................... dekr. ....................................... dekret Dz.U. ...................................... Dziennik Ustaw enc. ........................................ instr. duszp. ......................... instr. past. ............................. KBWE..................................... Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy encyklika Instrukcja duszpasterska Instrukcja pastoralna w Europie ........................................... na temat numer konst. duszp. ....................... Konstytucja duszpasterska KRRiT .................................... Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji m.in. ....................................... między innymi mps ......................................... maszynopis n. ............................................. następny (-a, -e) np. .......................................... na przykład Nr ............................................ nt. ONZ........................................ Organizacja Narodów Zjednoczonych op. cit. .................................... opus citatum orz. ......................................... orzeczenie p.n.e. ...................................... przed naszą erą pkt........................................... punkt por. ......................................... porównaj przem. ................................... przemówienie pt. r. .............................................. s. .............................................. t. .............................................. t.j. ............................................ tj. ............................................. tzw. ......................................... ust. .......................................... ustęp w. ............................................ wiek w zw. ...................................... w związku rok strona tom tekst jednolity to jest tak zwany (-a, -e) ........................................... pod tytułem XV Wykaz skrótów wyr. ........................................ wyrok z. .............................................. zeszyt zdanie zd. ........................................... zob. ........................................ zobacz § ............................................... paragraf XVI Wykaz literatury Antonowicz L., Ochrona godności człowieka w prawie międzynarodowym, Wykaz literatury Wykaz literatury An. UMCS, Sectio G, 1990, Nr 1. Bafia J., Prawo o wolności słowa, Warszawa 1988. Bagińska E., Roszczenia jednostki w razie naruszenia jej konstytucjonalnych praw i wolności w systemie federalnym USA, KPPubl 2002, Nr 3. Barciak J., Wolność słowa w Polsce, AUWr 1997, Nr 37. Barta J., Markiewicz R., Wokół prawa do wizerunku, ZNUJ 2002, Nr 80. Bartoszcze R., Gwarancje wolności wypowiedzi w Europie Zachodniej, Kraków 1995. Białecki P., Zasada jednolitej ochrony praw osobistych twórcy na tle komer- cjalizacji prawa autorskiego, ZNUJ 2003, Nr 83. Bidziński Z., Serda J., Cywilnoprawna ochrona dóbr osobistych w praktyce sądowej, [w:] Dobra osobiste i ich ochrona w polskim prawie cywilnym, J. S. Piątowski (red.), Wrocław 1986. Bieniek G., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. I, Warszawa 1996. Bocheński J. M., Sto zabobonów. Krótki filozoficzny słownik zabobonów, Kraków 1994. Braun J., Ochrona i promocja produkcji krajowej. KRRiT jako instytucja bro- niąca interesu publicznego w radiofonii i telewizji, [w:] Medialne roz- droże (miejsce i rola radiofonii i telewizji w Polsce), L. Dyczewski (red.), Lublin 1998. Bryc W., Naruszenie dóbr osobistych w reklamie, Pal. 2001, Nr 5–6. Buchała K., Zoll A., Polskie prawo karne, Warszawa 1997. Buchała K., Zoll A., Kodeks karny. Część ogólna, Komentarz, t. I, Kraków 1998. Bucińska J., Godność człowieka jako podstawowa wartość porządku praw- nego, PAK 2001, Nr 2–3. Cieśliński M., Kondak I., Postanowienia zabezpieczające a wolność prasy, PS 2000, Nr 3. Chaciński J., Pojęcie prawa podmiotowego. Przegląd wybranych definicji prawa podmiotowego, PAK 2001, Nr 2–3. XVII Wykaz literatury Chudy W., Prawda człowieka i prawda o człowieku, [w:] Człowiek–War- tość–Sens. Studia z psychologii egzystencji, K. Popielski (red.), Lublin 1996. Curyło Cz., Potencjał dobra i zła, Aktualności telewizyjne 1997, Nr 11. Czajkowska-Dąbrowska M., Glosa do wyroku SA w Warszawie z 13.1.1999 r., I ACa 1089/98, OSP 2002, z. 9. Czarny-Drożdżejko E., Dziennikarskie dochodzenie prawdy a przestępstwo zniesławienia w środkach masowego komunikowania, Kraków 2005. Czuba K., O odpowiedzialności dziennikarza, [w:] Kultura i prawo. Wolność mediów, J. Krukowski, O. Theisen (red.), Lublin 2002. Dmowski S., Rudnicki S., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierw- sza. Część ogólna, Warszawa 2001. Dobosz I., Działanie w imieniu uzasadnionego interesu jako okoliczność wyłączająca bezprawność naruszenia dóbr osobistych, [w:] Dobra osobi- ste i ich ochrona w polskim prawie cywilnym. Zagadnienia wybrane, J. S. Piątowski (red.), Wrocław 1986. Dobra osobiste i ich ochrona w polskim prawie cywilnym. Zagadnienia wy- brane, J. S. Piątowski (red.), Wrocław 1986. Dobra osobiste. Zbiór orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie, B. Gawlik (red.), Kraków 1999. Dudek D., Konstytucyjna wolność człowieka a tymczasowe aresztowanie, Lublin 1999. Dyka I., Zasady przyznawania i ustalania wysokości zadośćuczynienia pienię- żnego w razie naruszenia dobra osobistego, KPP 2001, z. 3. Filipiak T., Polityczna i społeczna doktryna faszyzmu, Warszawa 1985. Frankiewicz A., Regulacja wolności wypowiedzi w polskim porządku praw- nym, [w:] Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, B. Banaszak, A. Preisner (red.), Warszawa 2002. Fundowicz S., Człowiek i administracja publiczna, [w:] Prawość i godność. Księga pamiątkowa w 70. rocznicę urodzin Profesora Wojciecha Łączkowskiego, S. Fundowicz, F. Rymarz, A. Gomułowicz (red.), Lublin 2003. Fundowicz S., Osoby prawne prawa publicznego w prawie niemieckim, Lu- blin 1998 (mps). Fundowicz S., Pojęcie osoby prawnej prawa publicznego, PS 1999, Nr 2. Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2000. Garlicki L., Przesłanki ograniczania konstytucyjnych praw i wolności (na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego), PiP 2001, z. 10. Goban-Klas T., Powstanie i rozwój mediów. Od malowideł naskalnych do multimediów, Kraków 2001. XVIII Wykaz literatury Goban-Klas T., Prekursorzy liberalnej koncepcji prasy, ZP 1990, Nr 1. Goban-Klas T., Uniwersytet a mass-media, FA 1997, Nr 2. Golka B., Etyka dziennikarska – utopia czy ratunek?, ZP 1995, Nr 1–2. Górski A., Wniosek o udzielenie zabezpieczenia w świetle nowelizacji KPC, MoP 2006, Nr 1. Grabowski M., Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jako instytucja nadzorcza, opiniotwórcza i programująca, [w:] Medialne rozdroże (miejsce i rola ra- diofonii i telewizji w Polsce), L. Dyczewski (red.), Lublin 1998. Granat M., Pojęcie „zasad naczelnych”, [w:] Polskie prawo konstytucyjne, W. Skrzydło (red.), Lublin 2002. Granat M., Uwagi o tworzeniu sądownictwa konstytucyjnego w państwach Europy Środkowej i Wschodniej, [w:] Prawość i godność. Księga pamiątkowa w 70. rocznicę urodzin Profesora Wojciecha Łączkowskiego, S. Fundowicz, F. Rymarz, A. Gomułowicz (red.), Lublin 2003. Granecki P., Odpowiedzialność sprawcy szkody niemajątkowej na podstawie art. 448 KC, SP 2002, Nr 2. Grzeszak T., Gwiazda na okładce, PPG 2005, Nr 1. Grzeszak T., Obowiązek dziennikarskiego autosprostowania, PPH 2004, Nr 3. Grzeszak T., Reklama a ochrona dóbr osobistych, PPH 2000, Nr 2. Grzybowski S., Ochrona dóbr osobistych według przepisów ogólnych prawa cywilnego, Warszawa 1957. Grzybowski S., System prawa cywilnego. Część ogólna, Wrocław 1974. Hallowell J. H., Moralne podstawy demokracji, Warszawa 1993. Il Dritto di Autore, Milano 1981. Jakimowicz W., O publicznych prawach podmiotowych, PiP 1999, z. 1. Jakimowicz W., Z historii prawa podmiotowego, KPP 2000, z. 2. Jaskuła L., Ograniczenia reklamy telewizyjnej w prawie polskim. Wybrane zagadnienia teoretyczne, RzPat 2002, Nr 4. Jaskuła L., Zasada wolności prasy w prawie polskim, PAK 2002, Nr 4. Jędrzejewska A., Znaczenie art. 448 KC w systemie ochrony dóbr osobistych, ich ochrona w polskim prawie cywilnym, [w:] Dobra osobiste i J. S. Piątowski (red.), Wrocław 1986. Karpowicz A., Poradnik prawny dla ludzi twórczych, Warszawa 1995. Karpowicz A., Wolność słowa a odpowiedzialność, Pal. 1993, Nr 12. Kamieniecki J., Odpowiedzialność prasy za naruszenie dóbr osobistych, PiP 1984, z. 11. Kamiński I., Sądowy zakaz publikacji w świetle konstytucji Stanów Zjedno- czonych oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, PiP 2003, z. 2. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo do dobrego imienia a wolność prasy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: