Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00624 011540 20228961 na godz. na dobę w sumie
Prawo do emerytury. Komentarz do ustaw z orzecznictwem - ebook/pdf
Prawo do emerytury. Komentarz do ustaw z orzecznictwem - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 667
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7620-889-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> komentarze prawnicze
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Prawo do emerytury. Komentarz do ustaw z orzecznictwem omawia wszystkie rodzaje emerytury nabywanej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, a także ustawy – Karta Nauczyciela. Są to:
● emerytura powszechna dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. (tj. emerytura na zasadach obowiązujących przed reformą z 1998 r.),
● emerytura powszechna dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. (tzw. I filar),
● okresowa i dożywotnia emerytura kapitałowa (tzw. II filar), 
● emerytura w niższym wieku emerytalnym,
● emerytura wcześniejsza,
● emerytura górnicza,
● emerytura kolejowa,
● emerytura nauczycielska.

W komentarzu uwzględniono również emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników, a także emerytury przyznawane żołnierzom zawodowym, funkcjonariuszom Policji i pozostałych służb mundurowych. 
Poza emeryturami przysługującymi z systemu ubezpieczenia społecznego i z systemu zaopatrzenia społecznego zostały omówione emerytury pomostowe i nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, które w okresie przejściowym zastąpiły dotychczasową emeryturę w niższym wieku emerytalnym.
Publikacja uwzględnia stan prawny na 1 czerwca 2011 r., tj. po ostatnich zmianach dotyczących otwartych funduszy emerytalnych i zasad nabywania prawa do emerytur kapitałowych (tzw. II filar).
Stan prawny na 1 czerwca 2011 roku.
W Publikacji omówiono:
Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych
Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych
Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Informacje o autorkach:
Prof. dr hab. Inetta Jędrasik-Jankowska – profesor zwyczajny, kierownik Katedry Prawa Ubezpieczeń na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz kierownik Podyplomowego Studium Prawa Ubezpieczeniowego na tym Wydziale. Od wielu lat zajmuje się problematyką prawa ubezpieczenia społecznego, jest jednym z najlepszych specjalistów w tej dziedzinie. Autorka między innymi podręcznika akademickiego Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego oraz wielu monografii i komentarzy, a także ekspertyz prawnych dla Sejmu, Senatu i Prezydenta RP z tego zakresu prawa.
Karina Jankowska – radca prawny specjalizujący się w sprawach z zakresu prawa pracy, prawa ubezpieczenia społecznego, a także prawa administracyjnego – w szczególności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Studiowała na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Wydziale Prawa, Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Orleanie (Francja). Przez kilka lat pracowała w Wojewódzkim i Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako asystent sędziego i referendarz sądowy. Aplikację radcowską ukończyła w 2005 r. w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Obecnie jest wspólnikiem Kancelarii Radców Prawnych Jankowska Jordan Sp.p.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Redaktor prowadzący: Grażyna Polkowska-Nowak Opracowanie redakcyjne: Agnieszka Zagozda Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorek i wydawcy. ISBN 978-83-7620-889-3 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e-mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Wstęp do I wydania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 25 Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 1. [Zakres regulacji]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Art. 2. [Krąg podmiotów uprawnionych] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Art. 3. [Rodzaje świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 32 Art. 4. [Definicje] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 5. [Zasady ustalania stażu ubezpieczeniowego]. . . . . . . . . . . . 39 Art. 6. [Okresy składkowe] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 Art. 7. [Okresy nieskładkowe] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Art. 8. [Okresy zagraniczne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Art. 9. [Zaliczanie okresów zatrudnienia w dawnych granicach RP] . . 65 Art. 10. [Inne okresy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Art. 10a. [Wliczanie okresów pobierania renty]. . . . . . . . . . . . . . . . 69 Art. 11. [Zbieg okresów] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Art. 15. [Sposób ustalania podstawy wymiaru] . . . . . . . . . . . . . . . 72 Art. 16. [Sposób ustalania 10-letniego okresu] . . . . . . . . . . . . . . . 78 Art. 18. [Podstawa przy okresach zagranicznych] . . . . . . . . . . . . . . 79 Art. 19. [Kwota bazowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Art. 19a. [Okres obowiązywania kwoty bazowej] . . . . . . . . . . . . . . . 81 Art. 21. [Podstawa przy zamianie renty na emeryturę] . . . . . . . . . . . 81 Art. 22. [Delegacja ustawowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 86 Art. 23 [Emerytura w najniższej wysokości] . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 24. [Emerytura z tzw. I filaru]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 5 Spis treści Art. 24a. [Emerytura „z urzędu”] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Art. 25. [Waloryzacja składek] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Art. 25a. [Ostatnia waloryzacja składek]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Art. 26. [Formuła wymiaru emerytury w systemie zdefiniowanej składki] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Art. 26a. [Wzrost emerytury z tytułu ubezpieczenia rolniczego] . . . . . . 100 Art. 27. [Warunki nabycia prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 104 Art. 27a. [Emerytura „z urzędu”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Art. 28. [Emerytura przy niepełnym stażu]. . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 29. [Emerytura wcześniejsza]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Art. 30. [Wcześniejsze emerytury na podstawie odrębnych przepisów] . 112 Art. 31. [Wcześniejsza emerytura w razie wypadku przy pracy]. . . . . . . . 115 Art. 32. [Emerytura w niższym wieku] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 121 Art. 33. [Twórcy i artyści] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 39. [Obniżenie wieku dla górników] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Art. 40. [Prawo do emerytury kolejowej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 Art. 41. [Staż pracy na kolei] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Art. 42. [Pojęcie pracownika kolejowego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Art. 43. [Okresy zatrudnienia na kolei] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Art. 44. [Okresy równorzędne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 127 Art. 45. [Okresy zaliczalne]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 46. [Zachowanie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Art. 47. [Odesłanie do Karty Nauczyciela] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Art. 50 [Emerytura kolejowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Art. 50a. [Emerytura górnicza ze względu na wiek] . . . . . . . . . . . . . 133 Art. 50b. [Uwzględniane okresy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Art. 50c. [Katalog prac górniczych i prac równorzędnych] . . . . . . . . . 135 Art. 50d. [Przeliczniki stażu do prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Art. 50e. [Emerytura górnicza bez względu na wiek] . . . . . . . . . . . . 139 Art. 50f. [Sposób rozliczania] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Art. 51. [Przeliczniki stażu do wymiaru emerytury górniczej] . . . . . . . . 141 Art. 52. [Przeliczniki pracy górniczej do wymiaru innych emerytur] . . . 143 Art. 53. [Formuła wymiaru emerytury]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Art. 54. [Brak gwarancji wysokości emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . 151 Art. 54a. [Zachowanie wyższej kwoty świadczenia przy zamianie renty 151 Art. 55. [Możliwość zamiany formuły] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 Art. 56. [Wymiar przy uwzględnianiu okresów rolniczych] . . . . . . . . 152 Art. 75. [Dodatek pielęgnacyjny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Art. 77. [Przesłanki przyznania zasiłku pogrzebowego] . . . . . . . . . . 161 Art. 78. [Podmioty uprawnione do zasiłku pogrzebowego] . . . . . . . . 163 164 Art. 79. [Ograniczenie kwoty zasiłku pogrzebowego]. . . . . . . . . . . . Art. 80. [Wysokość zasiłku]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 na emeryturę]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Spis treści Art. 81 [Wygaśnięcie prawa do zasiłku pogrzebowego] . . . . . . . . . 165 Art. 82. [Emerytura w szczególnym trybie] . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 Art. 83. [Świadczenie w drodze wyjątku] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Art. 84. [Finansowanie z budżetu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Art. 85. [Najniższa emerytura i renta] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Art. 86. [Ograniczenie wysokości świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . 182 Art. 87. [Minimalna kwota emerytury z I i II filaru] . . . . . . . . . . . . 183 Art. 88. [Zasady rewaloryzacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 Art. 89. [Wskaźniki] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Art. 93. [Automatyczna waloryzacja] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Art. 94. [Obowiązek publikacji wskaźników] . . . . . . . . . . . . . . . . 192 194 Art. 95. [Zbieg prawa do emerytury]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Art. 96. [Zbieg ze świadczeniami z odrębnych ustaw] . . . . . . . . . . . Art. 97. [Gwarancja wysokości]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 Art. 98. [Zasady wypłaty świadczeń w zbiegu] . . . . . . . . . . . . . . . 200 Art. 100. [Powstanie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 Art. 101. [Ustanie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 Art. 103. [Zawieszenie prawa do świadczeń]. . . . . . . . . . . . . . . . . 207 Art. 103a. [Konieczność rozwiązania stosunku pracy] . . . . . . . . . . . . 210 Art. 104. [Osiąganie przychodu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 Art. 106. [Delegacja do wydawania rozporządzeń] . . . . . . . . . . . . . 220 Art. 108. [Ponowne ustalenie wysokości emerytury] . . . . . . . . . . . . 221 Art. 109. [Możliwość przeliczania emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . 223 224 Art. 110. [Warunki ustalenia nowej podstawy]. . . . . . . . . . . . . . . . Art. 111. [Ustalenie nowego wskaźnika (Wwpw)]. . . . . . . . . . . . . . 228 229 Art. 112. [Doliczanie nowych okresów] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Art. 113. [Terminy składania wniosków o doliczenie] . . . . . . . . . . . . . Art. 114. [Ponowne ustalenie prawa do świadczeń]. . . . . . . . . . . . . 232 Art. 115. [Organy właściwe do wydania decyzji] . . . . . . . . . . . . . . 238 Art. 116. [Wszczęcie postępowania]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Art. 116a. [Powiązanie wniosków] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 Art. 117. [Dowody] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 Art. 118. [Termin wydania decyzji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 Art. 120. [Świadczenia zaliczkowe] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 Art. 121. [Zwolnienie od opłat] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Art. 122. [Obowiązek udzielania pomocy organom rentowym] . . . . . . 259 Art. 124. [Stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego] . . . . 260 Art. 127. [Obowiązek powiadomienia o osiąganiu przychodu] . . . . . . 261 Art. 128. [Poświadczenie życia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 265 Art. 128a. [Delegacja ustawowa do wydania rozporządzeń]. . . . . . . . . Art. 129. [Data ustalenia prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 Art. 130. [Zasady wypłacania świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 Art. 132. [Miejsce wypłaty] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 7 Spis treści Art. 133. [Data realizacji ponownie ustalonego prawa . . . . . . . . . . . 271 Art. 134. [Wstrzymanie wypłaty] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 Art. 135. [Wznowienie wypłat] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 Art. 136. [Uprawnienia członków rodziny w razie śmierci ubezpieczonego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 Art. 136a. [Świadczenie za niepełny miesiąc] . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 Art. 136b. [Wypłata świadczeń opiekunowi faktycznemu] . . . . . . . . . 285 Art. 138. [Obowiązek zwrotu świadczenia]. . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 Art. 138a. [Odpowiedzialność banków] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 Art. 139. [Katalog możliwych potrąceń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 Art. 140. [Granice potrąceń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 Art. 141. [Kwoty wolne od egzekucji i potrąceń] . . . . . . . . . . . . . . . 303 Art. 142. [Odesłanie do procedur dotyczących egzekucji] . . . . . . . . . 305 Art. 143. [Możliwość potrącenia wyrównawczego] . . . . . . . . . . . . . 305 Art. 143a. [Zwrot opłat w razie śmierci ubezpieczonego] . . . . . . . . . . 306 Art. 144. [Egzekucja przeciwko osobom trzecim] . . . . . . . . . . . . . . 306 308 Art. 173. [Kapitał początkowy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 174. [Ustalanie kapitału początkowego]. . . . . . . . . . . . . . . . . 312 Art. 175. [Konieczność przekazania dokumentacji] . . . . . . . . . . . . . 317 Art. 176. [Podstawa wymiaru w 1999 r.] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 Art. 177. [Kwota bazowa do wyliczenia kapitału początkowego] . . . . . 319 Art. 178. [Odliczanie składki od przychodu] . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 Art. 179. [Dodatkowa waloryzacja] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 Art. 180. [Zachowanie prawa do dotychczasowych świadczeń] . . . . . . 319 Art. 182. [Składanie wniosków bezpośrednio w organie rentowym] . . . 322 Art. 183. [Emerytura „mieszana”] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322 Art. 183a. [Wyłączenie emerytury „mieszanej”] . . . . . . . . . . . . . . . 326 Art. 184. [Prawo do emerytury w niższym wieku]. . . . . . . . . . . . . . 326 Art. 185. [Przeliczanie kapitału początkowego] . . . . . . . . . . . . . . . 328 Art. 186. [Przepisy intertemporalne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329 Art. 190. [Wskazanie osób uprawnionych do odbioru świadczenia] . . . 331 332 Art. 191. [Przepisy dostosowawcze] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 192. [Zachowanie ciągłości ustaw] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332 Art. 194. [Czasowe zachowanie przepisów wykonawczych] . . . . . . . . 332 Art. 194a. [Przeliczanie kwoty bazowej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 Art. 194b. [Dopłata do najniższych emerytur i rent] . . . . . . . . . . . . . 334 Art. 196. [Wejście w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335 Ustawa z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. Nr 228, poz. 1507 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 Art. 1. [Zakres przedmiotowy ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 Art. 2. [Zasada równości] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338 8 Spis treści Art. 3. [Słownik pojęć]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339 Art. 4. [Zakres podmiotowy ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342 Art. 5. [Związek z emeryturą powszechną] . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 Art. 6. [Odesłanie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 Art. 7. [Rodzaje emerytur kapitałowych] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 Art. 8. [Prawo do okresowej emerytury kapitałowej] . . . . . . . . . . . 346 Art. 9. [Wygaśnięcie prawa]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 348 Art. 10. [Prawo do dożywotniej emerytury kapitałowej] . . . . . . . . . . 350 Art. 11. [Przekazanie środków do Funduszu Emerytalnego]. . . . . . . . 351 Art. 12. [Ustalanie prawa na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 Art. 13. [Ustalanie prawa z urzędu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 Art. 14. [Tryb ustalania prawa do emerytury okresowej]. . . . . . . . . . 353 Art. 15. [Nieustalenie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 Art. 16. [Upoważnienie do wydania rozporządzeń] . . . . . . . . . . . . . 356 Art. 17. [Ustalenie prawa do emerytury dożywotniej] . . . . . . . . . . . 358 Art. 18. [Nieustalenie prawa do emerytury dożywotniej] . . . . . . . . . 361 Art. 19. [Upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych] . . . . . 362 Art. 20. [Wskazanie osoby uposażonej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363 Art. 21. [Obowiązki zakładów emerytalnych wobec ZUS] . . . . . . . . . 365 Art. 22. [Rola odrębnego rachunku bankowego ZUS]. . . . . . . . . . . . 366 Art. 23. [Bank upoważniony do obsługi rachunków] . . . . . . . . . . . . 367 Art. 24. [Sposób ustalania wysokości okresowej emerytury kapitałowej] 367 Art. 25. [Ponowne ustalenie kwoty okresowej emerytury kapitałowej]. . 369 Art. 26. [Waloryzacja okresowej emerytury kapitałowej] . . . . . . . . . 371 Art. 27. [Sposób ustalania wysokości dożywotniej emerytury Art. 28. [Ponowne ustalenie wysokości dożywotniej emerytury 372 Art. 29. [Ustalanie kwoty wypłaty gwarantowanej] . . . . . . . . . . . . . 373 Art. 30. [Wypłata emerytur kapitałowych przez ZUS] . . . . . . . . . . . 373 375 Art. 30a. [Wyczerpanie środków na rachunku w OFE] . . . . . . . . . . . . Art. 44. [Obowiązek OFE przekazywania pełnomocnictw ZUS] . . . . . . 375 Art. 46. [Data wejścia ustawy w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 kapitałowej]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kapitałowej]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 Art. 1. [Zakres przedmiotowy ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 Art. 2. [Słownik pojęć]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380 Art. 3. [Kryteria pracy w szczególnych warunkach i szczególnym 382 Art. 4. [Warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej] . . . . . . . 388 charakterze]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Spis treści Art. 5. [Praca na statkach powietrznych] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 Art. 6. [Praca w portach morskich]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392 393 Art. 7. [Praca w hutnictwie]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 8. [Praca na morzu i przy azbeście] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394 Art. 9. [Maszyniści pojazdów trakcyjnych] . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 Art. 10. [Ekipy ratownictwa górskiego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 Art. 11. [Prace górnicze] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 Art. 12. [Wyłączenie okresów niezdolności do pracy z powodu choroby lub macierzyństwa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 Art. 13. [Prawo do emerytury pomostowej dla służb mundurowych]. . . 397 Art. 14. [Formuła wymiaru i przeliczania emerytury pomostowej] . . . . 398 Art. 15. [Data nabycia prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401 Art. 16. [Ustanie prawa do emerytury pomostowej] . . . . . . . . . . . . 402 Art. 17. [Zawieszenie prawa do emerytury pomostowej]. . . . . . . . . . 403 Art. 18. [Renta rodzinna] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 Art. 19. [Dodatek pielęgnacyjny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 Art. 20. [Zasiłek pogrzebowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 408 Art. 21. [Prawo do rekompensaty]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 22. [Formuła wyliczania rekompensaty]. . . . . . . . . . . . . . . . . 409 Art. 23. [Wypłata rekompensaty] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 Art. 24. [Wniosek jako podstawa wszczęcia postępowania] . . . . . . . . 412 Art. 25. [Organ rentowy właściwy do wydania decyzji]. . . . . . . . . . . 413 Art. 26. [Wypłacanie emerytury pomostowej] . . . . . . . . . . . . . . . . 414 Art. 27. [Zbieg prawa do emerytury pomostowej z innym świadczeniem] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 Art. 28. [Stosowanie przepisów innych ustaw]. . . . . . . . . . . . . . . . 416 Art. 29. [Fundusz Emerytur Pomostowych] . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 Art. 30. [Przychody Funduszu]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 Art. 31. [Gwarancja budżetu państwa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 Art. 32. [Wypłaty z Funduszu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 Art. 33. [Rola Zarządu ZUS] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418 418 Art. 34. [Możliwość lokowania środków Funduszu]. . . . . . . . . . . . . Art. 35. [Krąg pracowników objętych składką]. . . . . . . . . . . . . . . . 419 Art. 36. [Składka na emerytury pomostowe]. . . . . . . . . . . . . . . . . 422 Art. 37. [Obowiązki płatnika] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 Art. 38. [Obowiązek informowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych]. 423 Art. 39. [Zgłoszenie korygujące] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425 Art. 40. [Sankcje za nieterminowe opłacanie składek] . . . . . . . . . . . 427 Art. 49. [Prawo do emerytury pomostowej mimo niespełnienia warunków] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 428 Art. 57. [Wejście w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 10 Spis treści Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . 431 Art. 1. [Zakres podmiotowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 Art. 86. [Prawo nauczyciela do emerytury na zasadach ogólnych] . . . . 435 Art. 87. [Prawo do odprawy emerytalnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438 Art. 88. [Przesłanki nabycia prawa do emerytury nauczycielskiej] . . . . 440 448 Art. 90. [Dodatek za tajne nauczanie]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. Nr 97, poz. 800 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . 451 451 Art. 1. [Zakres podmiotowy ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452 Art. 2. [Słownik pojęć stosowanych przez ustawę]. . . . . . . . . . . . . Art. 3. [Krąg osób uprawnionych do świadczenia] . . . . . . . . . . . . . 454 Art. 4. [Warunki nabycia prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 458 Art. 5. [Formuła wymiaru świadczenia]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 6. [Źródło finansowania]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 Art. 7. [Nabycie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 Art. 8. [Ustanie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 461 Art. 9. [Zawieszenie prawa]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462 Art. 10. [Śmierć nauczyciela przed ustaleniem prawa do świadczenia] . 464 Art. 11. [Dodatek pielęgnacyjny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 Art. 12. [Zasiłek pogrzebowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 466 Art. 13. [Finansowanie z budżetu państwa] . . . . . . . . . . . . . . . . . 466 Art. 14. [Konieczność złożenia wniosku] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 Art. 15. [Wydawanie decyzji]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 Art. 16. [Okresy i terminy dokonywania wypłat] . . . . . . . . . . . . . . 468 Art. 17. [Zbieg świadczeń z różnych tytułów] . . . . . . . . . . . . . . . . 469 Art. 18. [Przepisy uzupełniające stosowanie ustawy] . . . . . . . . . . . . 470 Art. 30. [Wejście w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . 473 Art. 1. [Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy] . . . . . . . . . . . 473 Art. 2. [Podmioty realizujące ubezpieczenie rolników] . . . . . . . . . . 475 Art. 3. [Ubezpieczenie z ustawy i na wniosek] . . . . . . . . . . . . . . . 475 Art. 5. [Małżonek rolnika]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 Art. 5a. [Prowadzenie przez rolnika pozarolniczej działalności] . . . . . 478 Art. 6. [Słownik] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 Art. 16. [Ubezpieczenie obowiązkowe lub na wniosek]. . . . . . . . . . . 487 Art. 18. [Zakres świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489 11 Spis treści Art. 19. [Warunki nabycia prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . 490 Art. 20. [Staż ubezpieczeniowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492 Art. 21a. [Zasady liczenia stażu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495 Art. 22. [Zamiana renty na emeryturę] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495 Art. 24. [Dwuczęściowa struktura emerytury rolniczej] . . . . . . . . . . 497 Art. 25. [Formuła ustalania części składkowej] . . . . . . . . . . . . . . . 497 Art. 26. [Część uzupełniająca emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 Art. 27. [Dodatki do emerytury rolniczej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 Art. 28. [Zawieszenie prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . 506 Art. 33. [Zbieg prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511 Art. 34. [Zawieszenie prawa do emerytury rolniczej] . . . . . . . . . . . . 516 Art. 44. [Ustalanie prawa do świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 520 Art. 48. [Waloryzacja świadczeń rolniczych]. . . . . . . . . . . . . . . . . 520 Art. 49. [Doręczanie świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 50. [Potrącenia z emerytury rolniczej]. . . . . . . . . . . . . . . . . . 521 Art. 51. [Tryb egzekucji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 Art. 52. [Odesłanie do ustaw systemu powszechnego] . . . . . . . . . . . 523 Ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin ((tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 525 Art. 1. [Zakres przedmiotowy ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 525 Art. 2. [Katalog świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526 Art. 3. [Słownik ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528 Art. 4. [Okresy służby jako okresy składkowe] . . . . . . . . . . . . . . . 531 Art. 5. [Uposażenie jako podstawa wymiaru]. . . . . . . . . . . . . . . . 532 Art. 6. [Waloryzacja świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537 Art. 6a. [Tryb przekazywania składek na ubezpieczenie społeczne] . . . 538 542 Art. 7. [Zbieg emerytury wojskowej z prawem do innej emerytury]. . . 543 Art. 8. [Świadczenia w drodze wyjątku]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 9. [Zbieg ze świadczeniem zagranicznym]. . . . . . . . . . . . . . . 544 Art. 10. [Pozbawienie prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . 544 Art. 11. [Odesłanie do innych przepisów] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545 Art. 12. [Nabycie prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 Art. 12a. [Okres urlopu wychowawczego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547 Art. 13. [Okresy równorzędne]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547 Art. 14. [Okresy doliczane do wysługi] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 Art. 15. [Wymiar emerytury w razie pozostawania w służbie Art. 15a. [Formuła wymiaru dla żołnierzy, którzy wstąpili do służby przed 2 stycznia 1999 r.] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553 po 1 stycznia 1999 r.] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556 12 Spis treści Art. 15b. [Obniżenie emerytury członkom WRON] . . . . . . . . . . . . . . 558 Art. 15c. [Służba w Narodowych Siłach Rezerwowych] . . . . . . . . . . . 558 Art. 16. [Doliczanie niektórych okresów pozbawienia wolności] . . . . . 559 Art. 17. [Zbieg tytułów do zwiększenia emerytury] . . . . . . . . . . . . . 560 Art. 18. [Minimalne i maksymalne wysokości emerytury] . . . . . . . . . 561 Art. 25. [Dodatki do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 Art. 26. [Zasiłek pogrzebowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564 565 Art. 31. [Tryb ustalania nabycia prawa]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 31a. [Doręczanie decyzji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567 Art. 32. [Ponowne ustalenie prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . 568 Art. 32a. [Ponowne powołanie do służby] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570 Art. 32b. [Ustalanie nowej podstawy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570 Art. 32c. [Doliczanie okresów ponownej służby] . . . . . . . . . . . . . . . 570 Art. 33. [Uprawnienia organu emerytalnego] . . . . . . . . . . . . . . . . 571 Art. 34. [Możliwość dochodzenia odszkodowania] . . . . . . . . . . . . . 572 Art. 35. [Obowiązki innych podmiotów] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573 Art. 36. [Zwolnienie od opłat] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574 Art. 37. [Delegacja ustawowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574 Art. 38. [Ustanie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575 Art. 39a. [Zbieg emerytury z uposażeniem] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576 Art. 39b. [Zawieszenie emerytury na wniosek emeryta] . . . . . . . . . . . 576 Art. 40. [Zbieg emerytury z zarobkiem] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 577 Art. 40a. [Obowiązek powiadomienia o osiąganiu przychodów] . . . . . . 579 Art. 40b. [Roczne rozliczenie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 580 Art. 41. [Wniosek o wypłatę emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 582 Art. 42. [Zbieg świadczeń z ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 584 Art. 43. [Sposób wypłaty świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 584 Art. 44. [Wstrzymanie wypłaty] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 585 Art. 45. [Wznowienie wypłaty] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587 Art. 46. [Śmierć osoby uprawnionej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 588 Art. 48. [Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia] . . . . 590 Art. 48a. [Obowiązek naliczania odsetek] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593 Art. 49. [Odesłanie do ustawy emerytalnej w kwestii potrąceń]. . . . . . 594 Art. 50. [Odesłanie do ustawy emerytalnej w kwestii egzekucji 594 Art. 54. [Gwarancja najniższej emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 595 Art. 57. [Przekazywanie świadczeń za granicę] . . . . . . . . . . . . . . . 595 Art. 58. [Przejściowe zachowanie przepisów wykonawczych] . . . . . . . 596 Art. 59. [Uchylenie poprzedniej ustawy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 596 Art. 60. [Wejście w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 596 ze świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Spis treści Ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) (wyciąg) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597 Art. 1. [Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy] . . . . . . . . . . . 597 Art. 2. [Katalog świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 598 Art. 3. [Słownik pojęć]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 598 Art. 4. [Okresy służby jako okresy składkowe] . . . . . . . . . . . . . . . 601 Art. 5. [Podstawa wymiaru emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 602 Art. 6. [Waloryzacja świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 604 605 Art. 7. [Zbieg ze świadczeniami z innych ustaw] . . . . . . . . . . . . . . Art. 8. [Świadczenia w drodze wyjątku]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 605 Art. 9. [Zbieg ze świadczeniami zagranicznymi] . . . . . . . . . . . . . . 606 Art. 10. [Pozbawienie prawa do emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . 606 608 Art. 10a. [Przekazywanie składki do ZUS] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 11. [Generalne odesłanie do innych ustaw] . . . . . . . . . . . . . . . 609 610 Art. 12. [Prawo do emerytury policyjnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 13. [Okresy równorzędne ze służbą] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 612 Art. 13a. [Informacje o przebiegu służby] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 614 Art. 14. [Okresy doliczane do wysługi „do wymiaru”] . . . . . . . . . . . 615 Art. 15. [Formuła wymiaru emerytury dla funkcjonariuszy Art. 15a. [Wymiar emerytury dla funkcjonariuszy, którzy wstąpili Art. 15b. [Wymiar emerytury dla funkcjonariuszy pełniących służbę w latach 1944–1990] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 622 Art. 16. [Uwzględnienie okresów sprzed służby] . . . . . . . . . . . . . . 629 Art. 17. [Zbieg tytułów do zwiększenia emerytury] . . . . . . . . . . . . . 629 Art. 18. [Minimalna i maksymalna kwota emerytury] . . . . . . . . . . . 629 Art. 25. [Dodatek pielęgnacyjny dla sierot zupełnych] . . . . . . . . . . . 630 Art. 26. [Zasiłek pogrzebowy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 631 632 Art. 32. [Tryb wydawania decyzji]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 633 Art. 32a. [Doręczanie decyzji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 33. [Ujawnienie nowych dowodów i okoliczności] . . . . . . . . . . . 633 Art. 33a. [Ponowne ustalenie wysokości emerytury] . . . . . . . . . . . . . 634 Art. 33b. [Ustalenie nowej podstawy wymiaru emerytury] . . . . . . . . . 635 Art. 33c. [Doliczanie nowych okresów służby] . . . . . . . . . . . . . . . . 635 Art. 34. [Uprawnienia organu emerytalnego] . . . . . . . . . . . . . . . . 635 do służby po 1 stycznia 1999 r.] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 621 pozostających w służbie przed 2 stycznia 1999 r.] . . . . . . . . . 617 14 Spis treści emerytalny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 35. [Sankcja za nienależyte wykonanie obowiązków przez organ 637 Art. 36. [Obowiązek informowania]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 637 Art. 37. [Zwolnienie z opłat] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 637 Art. 38. [Delegacja ustawowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 637 Art. 39. [Ustanie prawa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 639 Art. 40a. [Zbieg emerytury z uposażeniem] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 640 640 Art. 40b. [Zawieszenie prawa na wniosek]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 41. [Łączenie emerytury z zarobkiem]. . . . . . . . . . . . . . . . . . 640 Art. 41a. [Obowiązek powiadomienia o osiąganiu przychodu] . . . . . . . 641 Art. 41b. [Roczne rozliczenie przychodów] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 641 Art. 42. [Wypłata emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 643 Art. 43. [Zbieg świadczeń z ustawy]. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 644 Art. 44. [Sposób przekazywania świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . 644 Art. 45. [Wstrzymanie wypłaty emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . 644 Art. 46. [Wznowienie wypłaty emerytury] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 645 Art. 47. [Śmierć osoby uprawnionej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 646 Art. 49. [Obowiązek zwrotu nienależnie pobranej emerytury] . . . . . . . 647 Art. 49a. [Obowiązek naliczenia odsetek] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 648 Art. 50. [Potrącenia ze świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 648 Art. 51. [Egzekucja ze świadczeń] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 649 Art. 63. [Przekazywanie emerytury za granicę] . . . . . . . . . . . . . . . 650 Art. 65. [Utrata mocy przez poprzednią ustawę] . . . . . . . . . . . . . . 650 Art. 66. [Wejście ustawy w życie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 651 Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 653 Skorowidz przedmiotowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 671 Wykaz skrótów Biul. SAKa – Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach i sądów Biul. SN IPiSS KN k.p.c. Lex LexPolonica M.P. o.f.f.e. ONSAiWSA OSA OSAB OSAiSN OSNAPiUS OSNC OSNCP OSNP OTK-A PiZS p.p.s.a. POSAG pr.bank. Pr.Pracy okręgowych – Biuletyn Sądu Najwyższego – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych – ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Serwis Prawniczy LexisNexis – Monitor Polski – ustawa z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 34, poz. 189 ze zm.) – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i woje- wódzkich sądów administracyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy; seria A – „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” – ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – „Przegląd Orzecznictwa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku” – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.) – „Prawo Pracy” 17 Wykaz skrótów PUSiG rozporządzenie 883/04 u.e.k. u.e.p. u.e.r. u.n.ś.k. u.s.r. u.s.r.i. ustawa wypadkowa u.s.u.s. u.ś.p. u.z.e.f. u.z.e.ż.z. – „Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych” – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (tekst mający zna- czenie dla EOG i dla Szwajcarii), (Dz.Urz. UE 2004 L 166/1 ze zm.) – ustawa z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. Nr 228, poz. 1507 ze zm.) – ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656) – ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun- duszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) – ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. Nr 97, poz. 800) – ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) – ustawa z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin (tekst. jedn. Dz.U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) – uchylona – ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecz- nym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) – ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemery- talnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.) – ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrz- nego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowe- go, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura An- tykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) – ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) 18 Wstęp do I wydania Komentarz zawiera wyjaśnienia do wszystkich ustaw regulują- cych prawo do emerytury nabywane w systemie powszechnego ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia społecznego rolników oraz w systemie zaopatrzenia społecznego służb mundurowych. Pominięte zostały natomiast przepisy komentowanych ustaw, które nie dotyczą tego świadczenia, chyba że mają ogólne zastoso wanie, jak np. przepisy dotyczące zasiłku pogrzebowego, dodatków do świadczeń lub postępo- wania w sprawie przyznania świadczeń. Autorki przyjęły metodę bezpośredniego ustosunkowania się do prze- pisów – bez powtarzania ich treści, co wymaga od Czytelnika czytania komentarza łącznie z treścią danego przepisu. W Komentarzu omówiono przepisy regulujące prawo do emerytu ry powszechnej zawarte w ustawie o emeryturach i rentach z  Fundu- szu Ubezpieczeń Społecznych (emerytura w podstawowym wieku emerytalnym, emerytura w niższym wieku emerytalnym, emerytura wcześniejsza, emerytura kolejowa i emerytura górnicza) oraz w ustawie o emeryturach kapitałowych, które są drugą częścią emerytury zwanej bazową, przysługującej z systemu ubezpieczenia społecznego, składają- cej się z emerytury powszechnej i kapitałowej. Komentarz uwzględnia również emerytury nauczycielskie przysłu- gujące na podstawie ustawy Karta Nauczyciela, należące do systemu ubezpieczenia społecznego, a także emerytury pomostowe i świadcze- nia kompensacyjne dla nauczycieli zastępujące wygaszane emerytury w niższym wieku emerytalnym i emerytury nauczycielskie, jakkolwiek są to świadczenia o odrębnym charakterze niż emerytura. 19 Wstęp do I wydania Oprócz emerytur z systemu powszechnego w Komentarzu zostały omó- wione emerytury przysługujące na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także emerytury przysługujące z systemu zaopatrzenia społecznego, tj. emerytury dla żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Policji i pozostałych służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zasady nabycia prawa do wszystkich wymienionych rodzajów emerytu- ry są powiązane z zasadami nabycia prawa do emerytury powszechnej przez wzajemne uwzględnianie okresów ubezpieczenia i wysługi albo poprzez dopuszczenie możliwości łączenia prawa do emerytury z po- szczególnych systemów. Autorki dokonały też wyboru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, sądów apelacyjnych oraz Naczelnego Sądu Admi- nistracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, których tezy i zawarte w nich interpretacje uzupełniają wyjaśnienia przedstawione w Komentarzu. Komentarz przeznaczony jest dla szerokiego kręgu odbiorców – od osób zainteresowanych własną sytuacją prawną po osoby, które zawodowo zajmują się tą tematyką. W intencji Autorek Komentarz ma ułatwić Czy- telnikowi zapoznanie się z całością problematyki prawa do emerytury zawartej w różnych ustawach. Komentarz uwzględnia ostatnie zmiany przepisów dotyczących prawa do emerytury dokonane ustawą z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecz- nych (Dz.U. Nr 75, poz. 398), które weszły w życie z dniem 1  maja 2011 r. Wprowadzenie Przeprowadzona 12 lat temu reforma systemu emerytalnego dokonała podziału ubezpieczonych na dwie grupy nabywające prawo do emery- tury na różnych zasadach, zwanych umownie prawem do emerytury na dotychczasowych zasadach i prawem do emerytury z filarów I i II. Na dotychczasowych zasadach prawo do emerytury nabywają osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. Do roku 2018 będą one nabywały prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, a do roku 2014 mogą nabywać prawo do emerytury w niższym wieku emerytal- nym i do wcześ niejszej emerytury oraz do emerytury kolejowej. Prawo do emerytury na dotychczasowych zasadach mogły też nabywać osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. Prawo to było jednak dla nich ograniczone koniecznością spełnienia warunków nabycia prawa do 31 grudnia 2008 r. Jedyny wyjątek ustawodawca zrobił dla nauczycieli, którzy do tej daty musieli spełnić warunek stażu, a warunek rozwiąza- nia stosunku pracy może zostać spełniony także po tej dacie (ale przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego). Nauczyciele mający spełniony warunek stażu mogą zatem nadal przechodzić na emeryturę nauczycielską (bez względu na wiek). Nabycie prawa do emerytury na dotychczasowych zasadach oznacza wyliczenie emerytury według formuły uwzględniającej tzw. kwotę indywidualną (zależną od posiadanych okresów składkowych i nieskład- kowych oraz indywidualnych zarobków ubezpieczonego), a także tzw. kwotę stałą powiększającą kwotę indywidualną w tym większym stop- niu, im jest ona niższa (z tego względu zwaną kwotą socjalną). 21 Wprowadzenie Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które nie spełniły warunków na- bycia prawa do emerytury w dotychczasowym systemie przed 1 stycznia 2009 r., nabywają od 1 stycznia 2009 r. prawo do emerytury określanej jako emerytura z filarów I i II. Emerytura w nowym systemie jest zależna bezpośrednio od przekaza- nych do systemu składek. W odniesieniu do ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. składka emerytalna (19,52 podstawy) jest kierowana do trzech funduszy, tj. na konto indywidualne w FUS (12,22 podstawy), na sub- konto konta indywidualnego w FUS (obecnie 5 podstawy) i na konto w otwartym funduszu emerytalnym (obecnie 2,3 podstawy). Emerytura z I filaru pochodzi ze składki kierowanej na konto indywi- dualne w FUS i jest wyliczana przez podzielenie sumy zgromadzonych na koncie składek przez liczbę określającą przeciętną długość życia dla osoby w wieku przejścia na emeryturę. Formuła ta wskazuje, że im póź- niej nastąpi przejście na emeryturę, tym będzie ona wyższa. Emerytura kapitałowa (II filar) wyliczana jest z części składki, która jest kierowana na subkonto, i z części składki kierowanej do otwartego fun- duszu emerytalnego. Emerytura kapitałowa występuje w postaci okresowej emerytury ka- pitałowej (przysługującej tylko do osiągnięcia 65 lat) i dożywotniej emerytury kapitałowej. Kwota okresowej emerytury kapitałowej z części składki kierowanej na subkonto zostanie wyliczona analogicznie jak kwota emerytury z  I  filaru. Inaczej w odniesieniu do części składki emerytalnej kiero- wanej do otwartego funduszu emerytalnego. Jest ona zamieniana na tzw. jednostki rozrachunkowe, których suma (po zgłoszeniu wniosku o emeryturę) zostanie skapitalizowana i będzie stanowić podstawę do wyliczenia drugiej części okresowej emerytury kapitałowej. Dożywot- nie emerytury kapitałowe zaczną być wyliczane od 2014 r. Reforma nie pozostała bez wpływu na prawo do emerytury w systemie ubezpieczenia rolników, a także w systemie zaopatrzenia społecznego służb mundurowych. 22 Wprowadzenie Prawo do emerytury rolniczej jest różnicowane w zależności od daty urodzenia rolnika, co przekłada się na różnice w liczeniu stażu ubez- pieczeniowego oraz inne zasady zbiegu prawa do emerytury rolniczej z  prawem do emerytury nabytym na podstawie ustawy emerytalnej. Szczególne trudności interpretacyjne mogą sprawiać przepisy obu ustaw regulujących prawo do emerytury z systemu zaopatrzenia spo- łecznego służb mundurowych. Ustawodawca różnicuje bowiem zasady uwzględniania w wysłudze okresów składkowych i nieskładkowych od daty wstąpienia do służby (przed lub po 1 stycznia 1999 r.), a nie od daty urodzenia, którym to kryterium posługuje się ustawa emerytalna. Przedstawiona w Komentarzu interpretacja przepisów została doko- nana z uwzględnieniem teoretycznych założeń i konstrukcji prawnych ubezpieczenia społecznego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego i nie zawsze jest zgodna ze stosowaną praktyką, także tą na korzyść ubez- pieczonych. Krytykując dotychczasową praktykę, Autorki wskazują na przyczynę tego stanu rzeczy, do których należy zaliczyć przede wszyst- kim wady legislacji, takie jak: sprzeczność wewnętrzna przepisów, niejasność sformułowań, luki prawne, niezgodność z ogólnymi zasada- mi ubezpieczeń społecznych. Autorki wyrażają nadzieję, że Komentarz ułatwi zrozumienie w gruncie rzeczy dość skomplikowanych przepisów emerytalnych działających jeszcze przez pewien czas dwutorowo oraz że wskazana interpretacja będzie pomocna w stosowaniu tych przepisów nowego systemu emery- talnego, co do których nie ma jeszcze ukształtowanego orzecznictwa. USTAWA z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; zm.: Dz.U. z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578, Nr 257, poz. 1726; z 2011 r. Nr 75, poz. 398) (wyciąg) DZIAŁ I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy Art. 1. ZAKRES REGULACJI Art. 1. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpie- czeń emerytalnego i rentowych; 2) zasady ustalania wysokości świadczeń; 3) zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty świadczeń. 2 (uchylony). 3 (uchylony). 4. Warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych przysługu- jących z ubezpieczenia z tytułu wypadku przy pracy lub choroby 25 Art. 2 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawodowej oraz wysokość tych świadczeń określają odrębne prze- pisy. Do ust. 1. Przepis ustala zakres przedmiotowy działania ustawy, ogra- niczając go do warunków nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z  tytułu zajścia ryzyka niezdolności do pracy (dawniej inwalidztwo) oraz ryzyka emerytalnego (kojarzonego z osiągnięciem wieku). Do- tyczy zatem osób objętych obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i rentowymi (zob. wyjaśnienia do art. 4). Nie dotyczy natomiast osób, które renty i emerytury otrzymują z tytułu podlegania systemowi zaopa- trzenia społecznego, tj. żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Policji oraz innych służb, sędziów i prokuratorów. Ustawa reguluje prawo do emerytury i rent z tytułu niezdolności do pracy z tzw. ogólnego stanu zdrowia i z wypadków w drodze do pracy lub z pracy oraz do będących ich następstwem (w razie śmierci żywiciela) rent rodzinnych. Do ust. 4. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie czasowej niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia albo z wypad- ku w drodze do pracy lub z pracy reguluje ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie cho- roby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.) – jakkolwiek przepis do niej nie odsyła. Natomiast prawo do wszystkich świadczeń w razie niezdolności do pracy lub utraty żywiciela będących skutkiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej reguluje ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wy- padków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.). Art. 2. KRĄG PODMIOTÓW UPRAWNIONYCH Art. 2. 1. Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują: 1) ubezpieczonym – w przypadku spełnienia warunków do nabycia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; 2) członkom rodziny pozostałym po ubezpieczonym albo po osobie uprawnionej do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytal- nego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 26 Dział I. Przepisy ogólne Art. 2 2. Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują również żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrz- nego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojsko wego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty korupcyjnego, Stra- ży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, jeżeli nie spełniają oni warunków do nabycia prawa lub utracili prawo do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób, oraz członkom rodzin pozo- stałym po tych osobach. Do ust. 1. Przepis zakreśla krąg podmiotów uprawnionych do świad- czeń. Są to osoby ubezpieczone oraz członkowie ich rodzin. Pojęcie osoby ubezpieczonej ustawa precyzuje w art. 4 pkt 13 u.e.r. (zob. wy- jaśnienia do tego przepisu). Krąg członków rodziny „pozostałych po ubezpieczonym albo osobie uprawnionej do świadczeń” zakreślają art. 67–71 u.e.r. Zgodnie z tymi przepisami krąg członków rodziny obejmuje: 1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione; 2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnolet- ności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach ro- dziny zastępczej; 3) małżonka (wdowę i wdowca); 4) rodziców. Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się także ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Wymienieni członkowie rodziny będą uprawnieni do renty rodzinnej, jeżeli utracą żywiciela. Utrata żywiciela oznacza utratę osoby, na której utrzymaniu dany członek rodziny miał prawo pozostawać. Nie zawsze zatem śmierć rodzica lub małżonka oznacza utratę żywiciela. Po śmierci żywiciela obowiązek dostarczania środków utrzymania członkom ro- dziny przejmuje ZUS. Warunki pozostawania wymienionych w art. 67 u.e.r. osób na utrzy- maniu ubezpieczonego albo uprawnionego do świadczeń wskazują 27 Art. 2 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art.  68–71 u.e.r. Przepisy te określają, kiedy zachodzi sytuacja utraty żywiciela. Potocznie nazywane są warunkami nabycia prawa do renty rodzinnej, co jest o tyle słuszne, że tylko osoba mająca określone cechy (np. wiek) może pozostawać na utrzymaniu ubezpieczonego, czyli spełnia warunki nabycia prawa do renty rodzinnej. W sensie prawnym warunki to jednak okoliczności utrudniające dostęp do danego świad- czenia osobom, które znalazły się w sytuacji chronionej (np. stały się niezdolne do pracy albo utraciły żywiciela). Inaczej mówiąc, warunki powodują, że nie każdy, kto znajdzie się w chronionej sytuacji (jest np. niezdolny do pracy), nabędzie prawo do świadczenia. W tym sensie warunkiem nabycia prawa do renty rodzinnej dla małżonka mającego prawo do pozostawania na utrzymaniu ubezpieczonego mógłby być np. czas pozostawania w związku małżeńskim. Nasze prawo nie stawia jed- nak członkom rodziny, którzy utracili wierzyciela, żadnych warunków (przeszkód) do nabycia prawa do renty rodzinnej. Przepis odnosi się do członków rodziny pozostałych po ubezpieczonym albo po osobie uprawnionej do renty lub emerytury. Osobą uprawnioną jest osoba, która ma już ustalone prawo do danego świadczenia. Do ust. 2. Obok podmiotów wymienionych w ust. 1 grupą uprawnio- nych do świadczeń określonych w ustawie są żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze Policji i pozostałych wymienionych służb, którzy nie spełnili warunków nabycia prawa do emerytury mundurowej albo je utracili. W odniesieniu do sytuacji nienabycia prawa przepis ten wydaje się jednak zbędny, ponieważ okres służby jest wymieniony w katalogu okresów składkowych, a więc żołnierz lub funkcjonariusz może nabyć prawo do emerytury powszechnej (jako ubezpieczony), jeśli będzie miał staż ubezpieczeniowy składający się z okresów składkowych (tj. okresów ubezpieczenia i okresów służby) i  okresów nieskładkowych w łącznym wymiarze 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Można więc przypuszczać, że przepis ten znalazł się w ustawie „na wszelki wypadek” albo „na wzór i podobieństwo” analogicznego prze- pisu, jakim był art. 3 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Jednakże w ustawie z 14 grudnia 1982 r. odrębny przepis przyznający 28 Dział I. Przepisy ogólne Art. 2 prawo do emerytury powszechnej żołnierzowi, który nie nabył prawa do emerytury mundurowej, miał sens, ponieważ w katalogu okresów zaliczanych do stażu ubezpieczeniowego nie były wymienione okresy służby. Analogiczny do art. 2 ust. 2 u.e.r. przepis w ustawie z 1982 r. był więc przepisem, który okres służby wprowadzał do katalogu okresów uwzględnianych w stażu ubezpieczeniowym, co umożliwiało żołnierzo- wi i funkcjonariuszowi spełnienie warunku stażu emerytalnego. Obecnie przepis taki nie jest potrzebny. Inaczej mówiąc, gdyby nie było ust. 2, żoł- nierz, który nie nabył prawa do emerytury mundurowej, mógłby nabyć prawo do emerytury powszechnej, gdyby wykazał 20/25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (złożonych m.in. z okresów służby). W sytuacji zatem, gdy art. 6 u.e.r. zawiera w katalogu okresów skład- kowych okres służby, przepis art. 2 ust. 2 u.e.r. przyznający prawo do emerytury żołnierzowi, który nie nabył prawa do emerytury munduro- wej, jest zbędny. Żołnierz lub funkcjonariusz, który nie nabył prawa do emerytury mundurowej (nie miał 15-letniego okresu służby), nie spełnia też warunków nabycia prawa do emerytury powszechnej, jeśli nie bę- dzie miał stażu mundurowego uzupełnionego okresem ubezpieczenia. Przepis art. 2 ust. 2 u.e.r. nie tworzy więc osobnej grupy uprawnio- nych do świadczeń (żołnierze i funkcjonariusze). Ma jednak znaczenie w  częś ci odnoszącej się do żołnierza (funkcjonariusza), który utracił prawo do emerytury mundurowej. Przepis ten usuwa wszelkie wątpli- wości co do tego, że okres służby, który był uwzględniony przy nabyciu prawa do emerytury mundurowej, może być uwzględniony nie tylko w stażu do prawa, ale i w stażu do wymiaru emerytury powszechnej. Inaczej mówiąc, art. 2 ust. 2 u.e.r. pozwala na nabycie prawa i wylicze- nie emerytury powszechnej od początku, tj. z uwzględnieniem raz już skonsumowanego okresu służby. A zatem żołnierz (funkcjonariusz), który nie nabył prawa do emerytury mundurowej, może jako ubezpie- czony doliczyć do stażu ubezpieczeniowego okres służby (art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 u.e.r.). Jeśli prawo było nabyte i utracone, omawiany przepis pozwala okres służby ponownie skonsumować. Ewentualnie trzecią grupę uprawnionych (poza ubezpieczonymi i człon- kami rodziny) mogliby więc tworzyć żołnierze i funkcjonariusze, którzy 29 Art. 2 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stracili prawo do emerytury mundurowej, ale nie byli nigdy w ubezpie- czeniu. Nie wynika to jednak wyraźnie z przepisów, a taki właśnie przepis byłby potrzebny. Problem traci jednak na znaczeniu, gdy uwzględnić, że w sytuacji utraty prawa do emerytury mundurowej należy przekazać do FUS składkę od uposażenia żołnierza (funkcjonariusza) wypłaconego po 31 grudnia 1998 r. (zob. art. 6a u.z.e.ż. i art. 10a u.z.e.f.), jakkolwiek przepisy wymienionych ustaw i ustawy emerytalnej nie są do końca syn- chronizowane. Wybrane orzecznictwo Uchwała składu 7 sędziów SN z 17 lutego 2010 r., II UZP 10/09 (Biul. SN 2010, nr 2, poz. 21) Przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o sy
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo do emerytury. Komentarz do ustaw z orzecznictwem
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: