Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00303 005480 15385745 na godz. na dobę w sumie
Prawo finansów publicznych. Kompendium akademickie - ebook/pdf
Prawo finansów publicznych. Kompendium akademickie - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 205
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5277-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> prawo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik zawiera nowatorskie pod względem formy i treści ujęcie złożonej tematyki szeroko rozumianych finansów publicznych. To jedyna publikacja na rynku wydawniczym, w której problematyka dotycząca polskich i europejskich finansów prezentowana jest w układzie alfabetycznym.

Hasłowe przedstawienie materii znacznie ułatwia poszukiwanie konkretnych informacji. Struktura pracy nawiązuje do sekwencji omawiania poszczególnych kwestii w toku wykładu akademickiego oraz formułowanych następnie w testach egzaminacyjnych pytań, na podstawie których weryfikowana jest wiedza studentów. Prosty język i podręcznikowa formuła opracowania sprawiają, że może ono stanowić istotna pomoc dydaktyczna zarówno dla osób rozpoczynających edukacje w sferze finansów publicznych, jak i praktyków, których działalność wymaga podstawowej znajomości zagadnień z tego zakresu.

Sumaryczne ukazanie problemów umożliwia wyjaśnienie podstawowych terminów używanych nie tylko w języku prawniczym, lecz także w języku debaty publicznej - w książce uwzględniono i zestawiono pojęcia często błędnie używane w tej debacie (np. deficyt budżetu państwa i deficyt sektora finansów publicznych). Aktualność zaprezentowanych w kompendium akademickim zagadnień pozwala na uporządkowanie wiedzy o nowych instytucjach finansów publicznych, takich jak: Wieloletni Plan Finansowy Państwa, budżet środków europejskich, audyt wewnętrzny, kontrola zarządcza.

Adresaci:
Publikacja przeznaczona jest dla studentów oraz absolwentów prawa, administracji, europeistyki i kierunków ekonomicznych. Może być także przydatna w trakcie studiów podyplomowych, kursów dla doradców finansowych i aplikacji prawniczych. Z książki mogą korzystać również pracownicy sektora finansów publicznych oraz osoby pełniące różnego rodzaju funkcje w organizacjach pozarządowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PRAWO FINANSÓW PUBLICZNYCH KOMPENDIUM AKADEMICKIE redakcja naukowa Paweł Smoleń Marcin Burzec, Michalina Duda Beata Kucia-Guściora, Monika Münnich Piotr Pomorski, Paweł Smoleń Warszawa 2012 Stan prawny na 1 września 2012 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Karina Parśniak Łamanie Kamila Tomecka © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 ISBN: 978-83-264-3973-5 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl SpiS treści Wykaz skrótów ..............................................................................................................................7 Słowo wstępne.............................................................................................................................11 Część I Konstytucyjne i teoretyczne podstawy finansów................................................................13 Część II Ustawa o finansach publicznych.............................................................................................19 Dział.1. Zasady.ogólne.finansów.publicznych.............................................................................19 Dział.2. Państwowy.dług.publiczny...............................................................................................61 Dział.3. Wieloletni.Plan.Finansowy.Państwa.i.ustawa.budżetowa...........................................72 Dział.4. Środki.europejskie.i.inne.środki.pochodzące.ze.źródeł.zagranicznych,. niepodlegające.zwrotowi.................................................................................................100 Dział.5. Budżet,.wieloletnia.prognoza.finansowa.i.uchwała.budżetowa.j.s.t.......................102 Dział.6. Audyt.wewnętrzny.oraz.koordynacja.audytu.wewnętrznego.w.j.s.f.p..................118 Część III Dochody jednostek samorządu terytorialnego..................................................................123 Część IV Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych .........................145 Część V Finanse Unii Europejskiej ......................................................................................................155 Bibliografia.................................................................................................................................199 5 Wykaz skrótóW akty prawne k.c. – ustawa.z.dnia.23.kwietnia.1964.r..–.Kodeks.cywilny.(Dz..U..Nr.16,. Konstytucja.RP – Konstytucja.Rzeczypospolitej.Polskiej.z.dnia.2.kwietnia.1997.r..(Dz..U.. poz..93.z.późn..zm.) Nr.78,.poz..483.z.późn..zm.) rozporządzenie. w.sprawie.. klasyfikacji.. dochodów TFUE.. u.d.j.s.. u.f.p.. u.f.p..z.2005.r.. u.n.d.f.p.. u.w.u.f.p.. – rozporządzenie.Ministra.Finansów.z.dnia.2.marca.2010.r..w.spra- wie.szczegółowej.klasyfikacji.dochodów,.wydatków,.przychodów. i.rozchodów.oraz.środków.pochodzących.ze.źródeł.zagranicznych. (Dz..U..Nr.38,.poz..207.z.późn..zm.) –..Traktat.o.funkcjonowaniu.Unii.Europejskiej.z.dnia.25.marca.1957.r.. (Dz..Urz..UE.C.83.z.30.03.2010,.s..47,.wersja.skonsolidowana) –. ustawa.z.dnia.13.listopada.2003.r..o.dochodach.jednostek.samorządu. terytorialnego.(tekst.jedn.:.Dz..U..z.2010.r..Nr.80,.poz..526.z.późn..zm.) – ustawa.z.dnia.27.sierpnia.2009.r..o.finansach.publicznych.(Dz..U.. – ustawa.z.dnia.30.czerwca.2005.r..o.finansach.publicznych.(Dz..U.. Nr.157,.poz..1240.z.późn..zm.) Nr.249,.poz..2104.z.późn..zm.) – ustawa.z.dnia.17.grudnia.2004.r..o.odpowiedzialności.za.naruszenie. dyscypliny.finansów.publicznych.(Dz..U..z.2005.r..Nr.14,.poz..114. z.późn..zm.) – ustawa.z.dnia.27.sierpnia.2009.r..–.Przepisy.wprowadzające.ustawę. o.finansach.publicznych.(Dz..U..Nr.157,.poz..1241.z.późn..zm.) Inne BGK. BIP. DNB EBA. EBC. EBI. – Bank.Gospodarstwa.Krajowego – Biuletyn.Informacji.Publicznej – Dochód.Narodowy.Brutto –. Europejski.Urząd.Nadzoru.Bankowego –. Europejski.Bank.Centralny –. Europejski.Bank.Inwestycyjny 7 Wykaz skrótów EBOiR. EFR. EFRG EFRR EFRROW. EFS EIOPA. EMS. ESA ESBC ESMA ESNF ESRB FK FS GSP j.s.f.p.. j.s.t.. KBiFP. KFP. KRUS. KWRiST. MF. MFW NBP NIK. OECD. OLAF. OTK-A OwSS. PFRON. PiP PKB. PND Prz..Sejm.. PUG RIO RM RPEiS. Sam..Teryt.. SP Sprawozdanie. Rady.Ministrów 8 –. Europejski.Bank.Odbudowy.i.Rozwoju –. Europejski.Fundusz.Rybacki –. Europejski.Fundusz.Rolniczy.Gwarancji –. Europejski.Fundusz.Rozwoju.Regionalnego –. Europejski.Fundusz.Rolniczy.Rozwoju.Obszarów.Wiejskich –. Europejski.Fundusz.Społeczny –. Europejski.Urząd.Nadzoru.Ubezpieczeń.i.Pracowniczych.Progra- mów.Emerytalnych –. Europejski.Mechanizm.Stabilności –. Europejskie.Urzędy.Nadzoru –. Europejski.System.Banków.Centralnych –. Europejski.Urząd.Nadzoru.Giełd.i.Papierów.Wartościowych –. Europejski.System.Nadzoru.Finansowego –. Europejska.Rada.do.spraw.Ryzyka.Systemowego –. Finanse.Komunalne –. Fundusz.Spójności –. Gdańskie.Studia.Prawnicze –. jednostki.sektora.finansów.publicznych –. jednostki.samorządu.terytorialnego –. Komisja.Budżetu.i.Finansów.Publicznych –. Komisja.Finansów.Publicznych – Kasa.Rolniczego.Ubezpieczenia.Społecznego –. Komisja.Wspólna.Rządu.i.Samorządu.Terytorialnego –. Minister.Finansów –. Międzynarodowy.Fundusz.Walutowy –. Narodowy.Bank.Polski –. Najwyższa.Izba.Kontroli –. Organizacja.Współpracy.Gospodarczej.i.Rozwoju –. Europejski.Urząd.ds..Zwalczania.Nadużyć.Finansowych –. Orzecznictwo.Trybunału.Konstytucyjnego;.zbiór.urzędowy,.Seria.A –. Orzecznictwo.w.Sprawach.Samorządowych –. Państwowy.Fundusz.Rehabilitacji.Osób.Niepełnosprawnych – Państwo.i.Prawo – produkt.krajowy.brutto –. Procedura.nadmiernego.deficytu –. Przegląd.Sejmowy –. Przegląd.Ustawodawstwa.Gospodarczego – regionalna.izba.obrachunkowa – Rada.Ministrów –. Ruch.Prawniczy,.Ekonomiczny.i.Socjologiczny –. Samorząd.Terytorialny –. Skarb.Państwa – Sprawozdanie. Rady. Ministrów. z. wykonania. budżetu. państwa. za.okres.od.1.stycznia.2011.r..do.31.grudnia.2011.r.,.Warszawa.2012 Wykaz skrótów TK TO UGiW. WPF. WPFP. WPI. WRF. ZUS – Trybunał.Konstytucyjny – Trybunał.Obrachunkowy –. Unia.Gospodarcza.i.Walutowa –. Wieloletnia.Prognoza.Finansowa –. Wieloletni.Plan.Finansowy.Państwa –. Wieloletni.Plan.Inwestycyjny –. Wieloletnie.Ramy.Finansowe –. Zakład.Ubezpieczeń.Społecznych 9 słoWo Wstępne Problematyka.finansów.publicznych.odznacza.się.wyjątkowo.szerokim.zakresem.me- rytorycznym..Bez.wątpienia.wyróżnia.się.również.istotnym.znaczeniem.praktycznym.. Obejmuje.przecież.fundamentalne.założenia.prawidłowego.funkcjonowania.państwa.i.jed- nostek.samorządu.terytorialnego..Niejako.z.natury.rzeczy.sfera.ta.budzi.zainteresowanie. nie.tylko.prawników,.ale.także.ekonomistów,.praktyków.życia.gospodarczego.i.oczywiście. polityków..Skomplikowany.charakter.tej.materii.prawnej.sprawia,.że.znajomość.kształ- tujących.ją.rozwiązań.przybiera.niekiedy.postać.wiedzy.przeznaczonej.jedynie.dla.osób. „wybranych”.–.czy.wręcz.„wtajemniczonych”..Swoistym.odzwierciedleniem.tego.stanu. rzeczy.stają.się.często.trudności.w.trakcie.sesji.egzaminacyjnej.studentów.tych.kierunków,. które.w.swej.ofercie.programowej.zawierają.wykłady,.konwersatoria.i.zajęcia.ćwiczeniowe. z.zakresu.prawa.finansów.publicznych. Przygotowana.publikacja.skierowana.jest.przede.wszystkim.do.uczestników.wykładów. kursowych,.wykładów.specjalizacyjnych.(konwersatoriów,.fakultetów),.seminariów.ma- gisterskich.i.doktorskich,.prowadzonych.dla.studentów.oraz.absolwentów.prawa,.admi- nistracji,.europeistyki.i.kierunków.ekonomicznych..Może.być.także.pomocna.w.trakcie. różnorodnych.studiów.podyplomowych,.kursów.dla.doradców.finansowych.czy.aplikacji. prawniczych..W.swym.zasadniczym.założeniu.obejmuje.ona.podstawowe.zagadnienia.me- rytoryczne.prawa.finansów.publicznych..W.zamyśle.autorów.kompendium.ma.zawierać. wybrane,.najważniejsze.kwestie.z.tego.zakresu,.niezbędne.dla.realizacji.przede.wszystkim. głównego.nurtu.wykładu.akademickiego..Opracowanie.nie.aspiruje.do.określenia.pełnej. formuły.merytorycznej.finansów.publicznych,.które.to.pojęcie.stosunkowo.różnorodnie. jest.definiowane.w.literaturze.przedmiotu..Ponadto.takie.szerokie.ujęcie.wykraczałoby. poza.przyjęte.ramy.i.charakter.publikacji. Struktura.opracowania.nawiązuje.do.tradycyjnej.sekwencji.prezentacji.i.omawiania.po- szczególnych.zagadnień.w.toku.wykładu.akademickiego.oraz.formułowanych.następnie. w.testach.egzaminacyjnych.(dość.powszechnie.obecnie.stosowanych).grup.tematycznych,. na.podstawie.których.weryfikowana.jest.wiedza.studentów..Obok.zatem.zagadnień. teoretycznych.kompendium.obejmuje.przede.wszystkim.regulacje:.Konstytucji.Rzeczy- pospolitej.Polskiej.z.dnia.2.kwietnia.1997.r..(Dz..U..Nr.78,.poz..483.z.późn..zm.),.ustawy. z.dnia.27.sierpnia.2009.r..o.finansach.publicznych.(Dz..U..Nr.157,.poz..1240.z.późn..zm.),. ustawy.z.dnia.13.listopada.2003.r..o.dochodach.jednostek.samorządu.terytorialnego.(Dz..U.. Nr.203,.poz..1966.z.późn..zm.),.ustawy.z.dnia.17.grudnia.2004.r..o.odpowiedzialności.za. naruszenie.dyscypliny.finansów.publicznych.(Dz..U..z.2005.r..Nr.14,.poz..114.z.późn..zm.).. Ponadto.z.uwagi.na.członkostwo.Polski.w.Unii.Europejskiej.konieczne.jawi.się.uwzględ- 11 Słowo wstępne nienie.również.tego.obszaru.finansów.publicznych..Przyjęcie.takiego.kryterium.pozwoliło. wyróżnić.pięć.części.kompendium: I...Konstytucyjne.i.teoretyczne.podstawy.finansów II..Ustawa.o.finansach.publicznych III..Dochody.jednostek.samorządu.terytorialnego IV..Odpowiedzialność.za.naruszenie.dyscypliny.finansów.publicznych V..Finanse.Unii.Europejskiej W.każdej.z.części.zostały.pogrupowane.wybrane.zagadnienia.merytoryczne..Punktem. wyjścia.w.ich.prezentacji.i.omawianiu.były.wskazane.powyżej.regulacje..Oczywiście. w.wielu.przypadkach.sięgano.również.do.innych.unormowań.oraz.do.literatury.przed- miotu..Hasłowe.(alfabetyczne).i.sumaryczne.ujęcie.materii.powinno.pozytywnie.wpływać. na.komfort.korzystania.z.przygotowanego.opracowania. W imieniu autorów Paweł Smoleń Lublin, wrzesień 2012 12 Część I KonStytucyjne i teoretyczne podStawy finanSów Budżet państwa i ustawa budżetowa w przepisach konstytucji rp Zgodnie.z.Konstytucją.Rzeczypospolitej.Polskiej.z.dnia.2.kwietnia.1997.r..(Dz..U..Nr.78,. poz..483.z.późn..zm.).budżet.państwa.uchwalany.jest.przez.Sejm..Budżet,.jako.podsta- wowy.plan.finansowy.państwa,.uchwalany.jest.w.formie.ustawy.o.szczególnych.cechach,. tj..w.formie.ustawy budżetowej1,.która.uchwalana.jest.na.okres.roczny.i.która.stanowi. podstawę.gospodarki.finansowej.państwa..Podkreślić.należy,.że.coroczne.istnienie.budże- tu.uchwalonego.w.formie.ustawy.budżetowej.jest.wartością.konstytucyjnie.chronioną2.. Jedynie.w.wyjątkowych.przypadkach.dochody.i.wydatki.państwa.w.okresie.krótszym.niż. rok.może.określać.ustawa o prowizorium budżetowym,.natomiast.w.sytuacji,.w.której. ustawa.budżetowa.albo.ustawa.o.prowizorium.budżetowym.nie.weszły.w.życie.w.dniu. rozpoczęcia.roku.budżetowego,.Rada.Ministrów.prowadzi.gospodarkę.finansową.na. podstawie.przedłożonego.projektu ustawy budżetowej.lub.projektu ustawy o prowi- zorium budżetowym. Konstytucja.RP.przewiduje,.że.zasady.i.tryb.opracowania.projektu.budżetu.państwa,.sto- pień.jego.szczegółowości.oraz.wymagania,.którym.powinien.odpowiadać.projekt.ustawy. budżetowej,.a.także.zasady.i.tryb.wykonywania.tej.ustawy.określa.ustawa..W.obecnym. stanie.prawnym.jest.to.ustawa.z.dnia.27.sierpnia.2009.r..o.finansach.publicznych.(Dz..U.. Nr.157,.poz..1240.z.późn..zm.)..Ponadto.w.ustawie.zasadniczej.zawarte.są.przepisy.normujące. procedurę.uchwalania.i.kontroli.wykonania.ustawy.budżetowej..W.myśl.tych.regulacji.ini- cjatywa.ustawodawcza.w.zakresie.ustawy.budżetowej,.ustawy.o.prowizorium.budżetowym. oraz.zmiany.ustawy.budżetowej.przysługuje.wyłącznie.RM..Rada.Ministrów.zobowiązana. jest.przedłożyć.Sejmowi.projekt.ustawy.budżetowej.najpóźniej.3.miesiące.przed.rozpo- częciem.roku.budżetowego,.jedynie.w.wyjątkowych.przypadkach.możliwe.jest.późniejsze. 1. Szerzej.zob..T..Dębowska-Romanowska,.Cechy ustawy budżetowej i budżetu w świetle art. 219 Konstytucji RP,.PiP. 2000,.z..5,.s..21.i.n.;.E..Chojna-Duch,.Charakter prawny ustawy budżetowej (uwagi na tle wniosku Prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego),.PiP.1995,.z..7,.s..43–48. 2. Zob..T..Dębowska-Romanowska,.Prawo finansowe. Część konstytucyjna wraz z częścią ogólną,.Warszawa.2010,.s..186;. J..Skórzewska,.Budżet, finanse publiczne jako wartość konstytucyjna.(w:).Prawo i Godność. Księga pamiątkowa w 70. rocznicę urodzin Profesora Wojciecha Łączkowskiego,.red..S..Fundowicz,.F..Rymarz,.A..Gomułowicz,.Lublin.2003,.s..229–240;.W..Łącz- kowski,.Czy budżet państwa jest wartością konstytucyjną podlegającą ochronie Trybunału Konstytucyjnego.(w:).Konstytucja, ustrój, system finansowy państwa. Księga pamiątkowa ku czci prof. Natalii Gajl,.red..T..Dębowska-Romanowska,.A..Jankiewicz,. Warszawa.1999,.s..283–291. 13 Finanse samorządu terytorialnego w przepisach Konstytucji RP przedłożenie.projektu..Przyspieszeniu.prac.nad.ustawą.budżetową.służą.przepisy,.zgodnie. z.którymi.Senat.może.uchwalić.poprawki.do.ustawy.budżetowej.w.ciągu.20.dni.od.dnia. jej.przekazania,.zaś.Prezydent.RP.podpisuje.ustawę.budżetową.w.ciągu.7.dni.od.dnia.jej. przedstawienia.przez.marszałka.Sejmu..Prezydent.RP.nie.może.zawetować.ustawy.budże- towej,.może.natomiast.przed.jej.podpisaniem.zwrócić.się.do.Trybunału.Konstytucyjnego. o.zbadanie.zgodności.tej.ustawy.z.Konstytucją.RP..Trybunał.jest.wówczas.zobowiązany.do. rozpatrzenia.wniosku.w.ciągu.2.miesięcy.od.dnia.jego.złożenia..Jeżeli.w.ciągu.4.miesięcy.od. dnia.przedłożenia.Sejmowi.projektu.ustawy.budżetowej.nie.zostanie.ona.przedstawiona. Prezydentowi.RP.do.podpisu,.może.on.w.ciągu.14.dni.zarządzić.skrócenie.kadencji.Sejmu. W.myśl.przepisów.Konstytucji.RP.wykonanie.ustawy.budżetowej.podlega.kontroli.Sejmu.. W.związku.z.powyższym.RM.zobowiązana.jest.do.złożenia.Sejmowi,.w.ciągu.5.miesięcy. od.zakończenia.roku.budżetowego,.sprawozdania.z.wykonania.ustawy.budżetowej.wraz. z.informacją.o.stanie.zadłużenia.państwa..Sejm.rozpatruje.przedłożone.sprawozdanie.i.po. zapoznaniu.się.z.opinią.NIK.podejmuje,.w.ciągu.90.dni.od.dnia.przedłożenia.Sejmowi. sprawozdania,.uchwałę.o.udzieleniu.lub.o.odmowie.udzielenia.RM.absolutorium..Udzie- lenie.absolutorium.oznacza.uznanie.przez.Sejm.prawidłowości.działalności.finansowej. RM.w.okresie.roku.budżetowego3..[dr.Michalina.Duda] finanse samorządu terytorialnego w przepisach Konstytucji rp Zgodnie.z.Konstytucją.RP.ustrój.terytorialny.RP.zapewnia.decentralizację.władzy.publicznej,. a.samorząd.terytorialny.uczestniczy.w.sprawowaniu.tej.władzy,.wykonując.we.własnym. imieniu.i.na.własną.odpowiedzialność.istotną.część.zadań.publicznych..Samodzielność. jednostek.samorządu.terytorialnego.podlega.ochronie.sądowej..Samorząd.terytorialny,.jako. wspólnota.polityczno-terytorialna,.współuczestniczy.również.w.sprawowaniu.władztwa finansowego4..Oznacza.to,.że.jednostkom.samorządu.terytorialnego.zapewnia.się.udział w dochodach publicznych..Zakres.udziału.jednostek.samorządu.terytorialnego.w.tych. dochodach.musi.odpowiadać.zakresowi.ich.zadań,.a.wszelkie.zmiany.zadań.i.kompetencji. samorządu.powinny.następować.wraz.z.odpowiednimi.zmianami.w.podziale.dochodów. publicznych.(zasada adekwatności)..Zmiany.w.podziale.dochodów.publicznych.mogą.przy. tym.przybierać.różne.formy.–.od.stworzenia.przez.ustawodawcę.możliwości.zwiększenia.do- chodów.własnych.tych.jednostek.po.zapewnienie.środków.z.odpowiedniej.dotacji.celowej5. Konstytucja.RP.statuuje.zasadę.ustawowego.przekazywania.źródeł.dochodów.na.rzecz. samorządu..Stanowi.również,.że.dochodami.jednostek.samorządu.terytorialnego.są.ich. dochody własne.oraz.subwencje ogólne.i.dotacje celowe.z.budżetu.państwa,.przy. czym.podstawowe.znaczenie.w.zakresie.finansowania.zadań.własnych.samorządu.mają. tzw..dochody.własne6. Elementem.składowym.władztwa.finansowego.jednostek.samorządu.terytorialnego.jest. tzw..władztwo daniowe,.tj..prawo.tych.jednostek.do.ustalania.wysokości.podatków. i.opłat.lokalnych.w.zakresie.określonym.w.ustawie..W.świetle.Konstytucji.RP.podatki. mogą.być.nakładane.wyłącznie.w.formie.ustawy,.co.oznacza,.że.władztwo.podatkowe. 3. Szerzej.zob..B..Banaszak,.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz,.Warszawa.2009. 4. Szerzej.zob..W..Miemiec,.Finanse samorządu terytorialnego w nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,.FK.1997,. 5. Zob..B..Banaszak,.Konstytucja...,.s..758. 6. Szerzej.zob..T..Dębowska-Romanowska,.Prawo finansowe...,.s..242–246. nr.5,.s..7–14. 14 Funkcje finansów publicznych jednostek.samorządu.terytorialnego.reglamentowane.jest.przez.ustawodawcę.wskazują- cego.rodzaje.podatków.i.opłat.lokalnych,.co.do.których.dopuszczalne.jest.określanie.ich. wysokości.przez.jednostki.samorządu.terytorialnego7..W.ujęciu.konstytucyjnym.podat- kami i opłatami lokalnymi.będą.zatem.te.świadczenia,.które.spełniają.dwa.kryteria..Po. pierwsze.stanowią.dochód.budżetu.samorządowego,.po.drugie.jednostka.samorządowa. może.ustalać.ich.wysokość8. Wyrazem.samodzielności.finansowej.jednostek.samorządu.terytorialnego.jest.również. ustanowienie.odrębnego.nadzoru.finansowego.nad.tymi.jednostkami..W.myśl.przepisów. Konstytucji.RP.w.sprawach.finansowych.organami.nadzoru.nad.działalnością.jednostek. samorządu.terytorialnego.są.regionalne izby obrachunkowe,.czyli.organy.niezależne.od. administracji.rządowej..[dr.Michalina.Duda] funkcje finansów publicznych Inaczej:.cele,.zadania,.jakie.stawiane.są.przed.systemem.finansowym.danego.państwa..Cele. te.szeroko.zakreślone.są.w.doktrynie.finansów.publicznych,.tak.prawniczej,.jak.i.ekonomicz- nej.–.stąd.też.nie.poddają.się.jednolitym.klasyfikacjom9..Najważniejszą.z.nich.jest.funkcja fiskalna,.która.determinuje.istnienie.wszystkich.pozostałych..Stanowi.on.wyraz.działalno- ści.każdego.państwa,.a.polega.na.gromadzeniu.(alimentacji).odpowiedniej.ilości.środków. pieniężnych.za.pomocą.aparatu.skarbowego.(np..urzędy.skarbowe),.tak.aby.państwo.lub. samorząd.–.którym.te.środki.są.dostarczane.–.mogły.sprawnie.zaspokajać.potrzeby.publicz- ne..Wynaturzeniem.funkcji.fiskalnej.jest.zjawisko.fiskalizmu,.utożsamiane.z.nadmiernym. poziomem.obciążenia.podatkowego.nakładanego.na.społeczeństwo.i.przedsiębiorców,. co.wymusza.potrzebę.rozsądnego.czerpania.dochodów.publicznych.bez.uszczerbku.dla. ich.źródła.albo.konkretnego.dawcy..Z.funkcją.fiskalną.łączy.się.funkcja redystrybucyjna (alokacyjna)..Celem.finansów.publicznych.nie.jest.bowiem.samo.zgromadzenie.dochodów. budżetowych,.lecz.przede.wszystkim.ich.redystrybucja..Jest.ona.realizowana.przez.transfer. środków.publicznych,.zgromadzonych.w.budżecie.państwa.zarówno.dla.podmiotów.na- leżących.do.sektora.finansów.publicznych,.jak.i.innych.podmiotów.(np..osób.fizycznych).. Głównym.kryterium.redystrybucji.jest.przeznaczanie.środków.na.rzecz.takich.podmiotów,. które.w.ogóle.nie.uzyskują.dochodów.publicznych.albo.osiągają.je.w.stopniu.niegwa- rantującym.samodzielności.finansowej..Redystrybucja.środków.publicznych.może.mieć. zróżnicowany.charakter,.np..pod.kątem.terytorialnym,.podmiotowym,.przedmiotowym. i.czasowym10..Z.kolei.funkcja ewidencyjno-kontrolna (analityczna) polega.na.badaniu. stanu.gospodarki.państwa.poprzez.analizę.procesu.gromadzenia.i.alokacji.środków.publicz- nych..Pozwala.to.m.in..sformułować.standardy.prawidłowego.funkcjonowania.finansów. publicznych.(np..określenie.modelowych.zasad.gromadzenia.dochodów.czy.modelowych. zasad.dotowania.instytucji.prywatnych).oraz.zapobiegać.nadużyciom.i.nieprawidłowościom. gospodarczym.(np..zaległości.podatkowe,.szara.strefa)..Ostatnią.z.głównych.funkcji.finansów. publicznych.jest.funkcja stymulacyjna.(interwencyjna),.zakładająca.możliwość.aktywnego. 7. Zob..wyrok.TK.z.dnia.9.kwietnia.2002.r.,.K.21/01,.OTK-A.2002,.nr.2,.poz..17. 8. Zob..L..Etel,.Miejscowe prawo podatkowe w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.(w:).Ius et Lex. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Kabata,.red..S..Pikulski.[i.in.],.Olsztyn.2004,.s..148. 9. Szerzej.na.temat.klasyfikacji.i.znaczenia.funkcji.finansów.publicznych.zob..m.in..S..Owsiak,.Finanse Publiczne – teoria i praktyka,.Warszawa.2006,.s..66–78;.A..Wernik,.Finanse publiczne,.Warszawa.2011,.s..129–139;.E..Chojna-Duch,. Podstawy finansów publicznych i prawa finansowego,.Warszawa.2010,.s..37–43. 10. E..Chojna-Duch,.Podstawy finansów publicznych...,.s..39. 15 Polityka finansowa oddziaływania.na.procesy.finansowe.za.pomocą.różnych.bodźców.–.instrumentów.praw- nych,.które.za.pośrednictwem.obietnicy.korzyści.(lub.przez.zagrożenie.dolegliwością).mają. wywołać.pożądane.w.gospodarce.zjawiska.(albo.odwrotnie:.zahamować.rozwój.procesów. niekorzystnych),.np..stabilizacja.cen,.stały.poziom.dochodów.budżetowych,.niska.inflacja,. niskie.bezrobocie,.łagodzenie.wahań.cyklów.koniunkturalnych..Bodźce.te.–.będące.jawnym. zaprzeczeniem.zasady.neutralności.finansów.publicznych.–.mają.po.prostu.zachęcać.lub. zniechęcać.adresatów.do.określonego.działania.w.kierunku.pożądanym.przez.władze.. „Nadawcą”.bodźca.jest.państwo.(ustawodawca),.adresatem.–.osoby.fizyczne.lub.prawne.. Przykładem.bodźców.mogą.być:.stopy.kredytowe,.stawki.podatkowe,.ulgi.i.zwolnienia. podatkowe,.specjalne.strefy.ekonomiczne..[dr.Piotr.Pomorski] polityka finansowa Inaczej.zwana.polityką.ekonomiczną..Jest.to.kompleksowa.i.ujęta.w.ramy.organizacyjne. działalność.osób.oraz.instytucji.rządowych.polegająca.na.ustalaniu.i.realizacji.celów.go- spodarczych.za.pomocą.instrumentów.planowania.i.prawodawstwa.finansowego11..Jej. główne.założenia.zwykle.ujmowane.są.w.przyjmowanych.na.przyszłe.okresy.rządowych. programach.ekonomicznych12,.np..Biała Księga Podatków.(dokument.opublikowany.przez. Ministerstwo.Finansów.w.1998.r.),.Raport – Racjonalizacja Wydatków Społecznych. Zielona Księga (raport.opublikowany.przez.Ministerstwo.Gospodarki,.Pracy.i.Polityki.Społecznej. w.2003.r.),.Strategia Rozwoju Kraju 2007-2015, przyjętą 29.11.2006 r..Polityka.finansowa. zakłada.koordynowanie.gospodarki,.co.wyrasta.z.przeświadczenia,.że.za.pomocą.okre- ślonych.bodźców.prawnych.i.ekonomicznych.uda.się.ją.modelować.w.pożądanych.przez. władze.kierunkach..Płaszczyzną.polityki.ekonomicznej.jest.aktualny.system.prawny,. gospodarczy.i.społeczny,.w.którym.reguły.i.realia.ekonomiczno-gospodarcze.splatają. się.z.aktywną.działalnością.prawotwórczą.parlamentu.oraz.społecznymi.oczekiwaniami. względem.systemu.finansowego.(zwłaszcza.podatkowego)..W.aspekcie.ekonomicznym. działania.polityczne.są.obliczone.na.osiągnięcie.trwałego.wzrostu.gospodarczego.i.ha- mowanie.inflacji13..Na.niwie.prawnej.powinny.one.kreować.uwarunkowania.legislacyjne. zapewniające.optymalną.realizację.funkcji.finansów.publicznych.i.modelowego.systemu. podatkowego14..Wyróżnia.się.dwie.główne.odmiany.polityki.finansowej: 1). politykę.pieniężną,.opartą.na.kontroli.podaży.pieniądza.i.stóp.procentowych, 2). politykę.fiskalną,.polegającą.na.kontrolowaniu.dochodów.i.wydatków.publicznych. Polityka.pieniężna.jest.domeną.niezależnego.od.organów.władzy.wykonawczej.i.usta- wodawczej.Narodowego.Banku.Polskiego..Politykę.fiskalną.ustala.i.realizuje.rząd..Jej. podstawowe.funkcje.są.tożsame.z.funkcjami.finansów.publicznych15,.a.podstawowe. cele.to:.sprawność.w.realizacji.funkcji.fiskalnej,.stabilizacja.ekonomiczna.i.wzrost.go- spodarczy,.sprawiedliwe.rozłożenie.ciężarów.podatkowych,.niskie.koszty.realizacji.po- datków..O.skuteczności.polityki.finansowej.decyduje.szereg.czynników.(dotyczących. w.równym.stopniu.trafnie.wybranych.celów.jak.i.stworzenia.odpowiednich.metod.jej. 11. C..Kosikowski,.E..Ruśkowski.(red.),.Finanse publiczne i prawo finansowe,.Warszawa.2000,.s..27–28. 12. E..Chojna-Duch,.Podstawy finansów publicznych...,.s..44–45. 13. Tamże,.s..45. 14. H..Wnorowski,.Polityka fiskalna jako instrument poprawy efektywności gospodarczej w krajach OECD,.Białystok. 15. B..Kolanowska-Kowalska,.Polityka fiskalna.(w:).B..Pietrzak,.Z..Polański,.B..Woźniak,.System finansowy w Polsce,. 2008,.s..11. Warszawa.2008,.s..290. 16 Publiczna działalność finansowa realizacji16),.wśród.których.wymienia.się:.stan.legislacji.finansowej.de lege lata,.odwagę. polityczną.i.umiejętność.myślenia.w.kategoriach.wykraczających.poza.okres.kadencji,. co.warunkuje.przeprowadzanie.niezbędnych.reform.(nawet.kosztem.utraty.mandatów. parlamentarnych),.tendencje.stabilności.lub.zmienności.mechanizmów.rynkowych,.nie. dających.się.w.prosty.sposób.podporządkować.zabiegom.politycznym,.specyficzne.dla. danego.kraju.trudności.gospodarcze,.społeczne,.demograficzne,.a.także.jakość.pracy. organów.administracji.publicznej.(w.tym.organów.podatkowych).odpowiedzialnych.za. efektywne.stosowanie.przepisów.prawa.finansowego..[dr.Piotr.Pomorski] publiczna działalność finansowa Publiczna.działalność.finansowa.definiowana.jest.jako.realizowany.przez.podmioty.prawa. publicznego.proces.polegający.z.jednej.strony.na.gromadzeniu.środków.pieniężnych,.z.drugiej. na.ich.wydatkowaniu17..Zgodnie.z.treścią.art..216.ust..1.Konstytucji.RP.środki.finansowe.na. cele.publiczne.są.gromadzone.i.wydatkowane.w.sposób.określony.w.ustawie,.co.oznacza,.że. każdy.akt.gromadzenia.i.wydatkowania.tych.środków.musi.mieć.podstawę.ustawową.(zasada ustawowej regulacji publicznej działalności finansowej)..W.doktrynie.zwraca.się.uwagę. na.to,.że.wskazana.regulacja.stanowi.wyraz.zjawiska.normatywizacji.procesów.zarządzania. finansowego.państwem,.rozumianego.jako.zastrzeżenie.wyłącznej.roli.państwa.w.kreowaniu. mechanizmu.gromadzenia.i.podziału.dochodu.narodowego18..W.konsekwencji.w.drodze. ustawowej.powinny.być.regulowane.kwestie.dotyczące:.podstaw.prawnych.i.procedur.groma- dzenia.dochodów.pieniężnych.podmiotów.publicznych,.określania.celów.publicznych,.a.także. określenia.struktur.organizacyjno-prawnych,.za.pomocą.których.mienie.finansowe.państwa. jest.zarządzane.i.wydatkowane19..Zastrzeżenie.formy.ustawowej.dla.regulacji.publicznej. działalności.finansowej.oznacza.również,.że.co.do.zasady.działalność.ta.powinna.być.jawna. Regulując.zasady.publicznej.gospodarki.finansowej,.Konstytucja.RP.stanowi,.że.zaciąganie. pożyczek.oraz.udzielanie.gwarancji.i.poręczeń.finansowych.przez.państwo.następuje.na. zasadach.i.w.trybie.określonych.w.ustawie..Wskazane.czynności.w.sposób.bezpośredni. wpływają.bowiem.na.poziom.zadłużenia.państwa,.a.w.konsekwencji.również.na.sytuację. obywateli20..Ponadto.w.ustawie.zasadniczej.zawarto.przepis,.w.myśl.którego.nie.wolno. zaciągać.pożyczek.lub.udzielać.gwarancji.i.poręczeń.finansowych,.w.następstwie.których. państwowy.dług.publiczny.przekroczy.3/5.wartości.rocznego.produktu.krajowego.brut- to..Powołana.regulacja.stanowi.konstytucyjną restrykcję finansową,.czyli.wyraz.woli. ograniczania.się.zarówno.ze.strony.władz.publicznych,.jak.i.samego.społeczeństwa.jako. zbiorowości21..Skutkiem.owego.ograniczenia.swobody.politycznej.jest.uznanie.przekro- czenia.granic.państwowego.długu.publicznego.za.delikt.konstytucyjny22..Jednocześnie. w.piśmiennictwie.wskazuje.się,.że.w.sytuacjach.nadzwyczajnych.zagrożeń,.takich.jak. 16. R..Mastalski.(w:).R..Mastalski,.E..Fojcik-Mastalska,.Prawo finansowe,.Warszawa.2011,.s..32. 17. Zob..W..Wójtowicz,.Pojęcie finansów publicznych i prawa finansowego.(w:).Zarys finansów publicznych i prawa finan- sowego,.red..W..Wójtowicz,.Kraków.2005,.s..15–16. 18. Zob..T..Dębowska-Romanowska,.Prawo finansowe...,.s..16.i.107. 19. Tamże,.s..117. 20. Szerzej.zob..C..Kosikowski,.Deficyt budżetowy i dług publiczny z punktu widzenia uprawnień i obowiązków prawno- finansowych obywatela,.Prz..Sejm..2003,.nr.3,.s..27–37. 21. Zob..T..Dębowska-Romanowska,.Pojęcie i znaczenie konstytucjonalizacji ustroju i systemu finansowego państwa.(w:). Konstytucyjne uwarunkowania tworzenia i stosowania prawa finansowego i podatkowego,.red..P.J..Lewkowicz,.J..Stankiewicz,. Białystok.2010,.s..19. 22. Zob..B..Banaszak,.Konstytucja... 17 Publiczna działalność finansowa poważny.kryzys.gospodarczy.o.zasięgu.globalnym.czy.konieczność.obrony.RP,.prze- kroczenie.limitu.zadłużenia.może.okazać.się.konieczne23..Warto.także.zwrócić.uwagę. na.to,.że.powołany.przepis.koresponduje.z.rozwiązaniami.przyjętymi.na.gruncie.prawa. wspólnotowego,.w.myśl.których.państwa.członkowskie.UE.zobowiązane.są.do.unikania. nadmiernego.deficytu. W.myśl.art..216.ust..2.i.3.Konstytucji.RP.do.materii.ustawowej.należą.również:.sposób. obliczania.wartości.rocznego.produktu.krajowego.brutto.oraz.państwowego.długu.pu- blicznego,.a.także.kwestie.dotyczące.gospodarowania.mieniem.państwa,.tj..nabywanie,. zbywanie.i.obciążanie.nieruchomości,.udziałów.lub.akcji.oraz.emisja.papierów.wartościo- wych.przez.Skarb.Państwa,.NBP.lub.inne.państwowe.osoby.prawne.oraz.ustanowienie. monopolu..W.doktrynie.podkreśla.się,.że.terminy.nabywanie,.zbywanie.i.emisja.papierów. wartościowych.powinny.być.tu.rozumiane.szeroko,.w.szczególności.zbywanie.obejmuje. wszelkie.formy.zbycia24..Z.kolei.monopol oznacza.taką.sytuację,.w.której.na.rynku.wy- stępuje.tylko.jeden.producent.dóbr.lub.usług.określonego.rodzaju,.mający.decydujący. wpływ.na.ustalanie.cen.swoich.produktów.lub.usług..Ze.względu.na.to,.że.monopol. stanowi.odstępstwo.od.konstytucyjnych.zasad.gospodarki.rynkowej,.wolności.działal- ności.gospodarczej.i.wolnej.konkurencji,.może.on.być.wprowadzony.jedynie.w.trybie. ustawowym,.w.przypadkach.uzasadnionych.innymi.wartościami.konstytucyjnymi25. W.sferze.regulacji.dotyczących.publicznej.działalności.finansowej.szczególne.znaczenie. mają.przepisy.odnoszące.się.do.władztwa.podatkowego.państwa..I.tak,.konstytucyjną. podstawę.do.nakładania.obowiązku.podatkowego.stanowi.art..84.Konstytucji.RP,.w.myśl. którego.każdy.jest.obowiązany.do.ponoszenia.ciężarów.i.świadczeń.publicznych,.w.tym. podatków,.określonych.w.ustawie..Z.punktu.widzenia.formalnoprawnego.przepis.ten. gwarantuje.ustawową.formę.regulacji.podatkowej..W.aspekcie.materialnoprawnym.wy- raża.natomiast.zasadę.powszechności.opodatkowania,.nakładając.obowiązek.utrzyma- nia.państwa,.a.także.społeczeństwa.jako.zbiorowości,.na.wszystkie.podmioty.określone. w.hipotezie.normy.prawnopodatkowej..Ponadto.zgodnie.z.treścią.art..217.Konstytucji.RP. nakładanie.podatków,.innych.danin.publicznych,.określanie.podmiotów,.przedmiotów. opodatkowania.i.stawek.podatkowych,.a.także.zasad.przyznawania.ulg.i.umorzeń.oraz. kategorii.podmiotów.zwolnionych.od.podatków.następuje.w.drodze.ustawy..Powoła- ny.przepis.wprowadza.zatem.bardziej.rygorystyczny,.jeżeli.chodzi.o.wymagania.rangi. ustawowej,.system.źródeł.prawa,.statuując.zasadę.dostatecznej.określoności.na.poziomie. ustawowym.poszczególnych.elementów.konstrukcji.podatku26..[dr.Michalina.Duda] 23. Tamże. 24. Szerzej.zob..W..Sokolewicz,.komentarz.do.art..216.(w:).Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz,.t..5,. red..L..Garlicki,.Warszawa.2007. 25. Zob..B..Banaszak,.Konstytucja... 26. Szerzej.zob..T..Dębowska-Romanowska,.Dylematy interpretacyjne artykułu 217 Konstytucji.(w:).Ex iniuria non oritur ius. Księga ku czci Profesora Wojciecha Łączkowskiego,.red..A..Gomułowicz,.R..Małecki,.Poznań.2003,.s..220.i.n..oraz. tejże,.Pojęcie podatków i innych danin publicznych w świetle konstytucji.(w:).Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego. Księ- ga Jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego,.red..W..Miemiec,.Wrocław.2009,.s..110–123;.H..Dzwonkowski,.Elementy konstrukcyjne podatku w świetle art. 217 Konstytucji,.Glosa.1998,.nr.6,.s..1–5. 18 Część II uStawa o finanSach publicznych Dział 1 zaSady ogólne finanSów publicznych agencje wykonawcze Agencje.wykonawcze.są.nowymi.jednostkami.sektora.finansów.publicznych,.po.raz. pierwszy.znalazły.się.bowiem.w.przepisach.art..19–22.ustawy.o.finansach.publicznych. w.2009.r.,.przy.czym.w.odniesieniu.do.tych.form.organizacyjno-prawnych.ustawodawca. ustanowił.dwuletni.okres.przejściowy..Agencje.wykonawcze.formalnie.działalność.roz- poczęły.w.styczniu.2011.r..Status.prawny.i.zadania.polskich.agencji.wykonawczych.są. wzorowane.na.rozwiązaniach.zawartych.w.rozporządzeniu.Rady.(WE).nr.58/2003.z.dnia. 19.grudnia.2002.r..ustanawiającym.statut.agencji.wykonawczych,.którym.zostaną.powie- rzone.niektóre.zadania.w.zakresie.zarządzania.programami.wspólnotowymi.(Dz..Urz.. UE.L.11.z.16.01.2003,.s..1). Zgodnie.z.przepisami.art..18.ustawy.o.finansach.publicznych.agencja.wykonawcza.jest. państwową.osobą.prawną.utworzoną.na.podstawie.odrębnej.ustawy.i.powołaną.w.celu. realizacji.zadań.państwa..Zgodnie.z.obowiązującymi.postanowieniami.obecnie.status. agencji.wykonawczych.posiadają.następujące.instytucje:.Agencja Mienia Wojskowego; Wojskowa Agencja Mieszkaniowa; Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; Agencja Rynku Rolnego; Agencja Nieruchomości Rolnych, Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; Narodowe Centrum Nauki; Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; Centralny Ośrodek Badań Odmian Roślin Uprawnych; Agencja Rezerw Materiałowych oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości..Analiza.zadań.wykonywanych.przez. ww..podmioty.wskazuje.na.to,.że.agencje.realizują.przede.wszystkim.zadania.państwowe. związane.po.pierwsze.z.modernizacją.i.rozwojem.rolnictwa.oraz.przedsiębiorczości,.po. drugie.z.zarządzaniem.różnego.typu.mieniem.Skarbu.Państwa,.po.trzecie.z.reformowaniem. i.unowocześnianiem.bardzo.ważnego.dla.państwa.obszaru.nauki,.a.także.nowych.techno- logii.badawczych.dotyczących.bezpieczeństwa.i.obronności.państwa..Podkreślić.należy,.że. w.sektorze.finansów.publicznych.funkcjonuje.szereg.innych.agencji.mających.także.status. osoby.prawnej,.ale.niebędących.agencjami.wykonawczymi,.np..Polska.Agencja.Żeglugi. 19 Debudżetyzacja Powietrznej27..Agencja.wykonawcza,.zgodnie.z.przepisami.art..19.§.1.ustawy.o.finansach. publicznych,.swoje.zadania.wykonuje.na.podstawie.ustawy.ją.powołującej.oraz.statutu.. Natomiast.gospodarkę.finansową.prowadzi.na.zasadach.określonych.w.tej.ustawie.oraz. w.przepisach.ustawy.o.finansach.publicznych.zgodnie.z.rocznym.planem.finansowym.. Przepisy.postanowień.zawartych.w.art..21.ustawy.o.finansach.publicznych.szczegółowo. regulują.procedurę.przygotowywania.planu.finansowego.agencji.wykonawczej..Plan.ten. obejmuje.m.in..przychody.agencji,.dotacje.z.budżetu.oraz.zestawienie.kosztów,.środki. na.pokrycie.wydatków.majątkowych.oraz.wynik.finansowy..Projekt.planu.finansowego. sporządza.jej.właściwy.organ.w.porozumieniu.z.ministrem.sprawującym.nad.nią.nadzór.. Przygotowany.projekt.zatwierdza.następnie.MF..Plany.finansowe.wszystkich.agencji.wy- konawczych.stanowią.odrębny.załącznik.do.ustawy.budżetowej..Agencja.wykonawcza. stanowi.zatem.formę.organizacyjno-prawną.sektora.finansów.publicznych,.która.wyod- rębniona.jest.zarówno.pod.względem.organizacyjnym,.jak.i.finansowym..Posiada.nie.tylko. przychody.własne.pozyskiwane.z.prowadzenia.działalności,.ale.także.może.otrzymywać. dotacje.z.budżetu.państwa..Rodzaj.i.wysokość.dotacji.określa.ustawa,.która.tworzy.daną. agencję..Najczęściej.są.to.dotacje.celowe.lub.podmiotowe..Na.mocy.postanowień.art..22. agencje.wykonawcze.zobowiązane.są.do.tego,.aby.co.roku.wpłacać.do.budżetu.państwa,. na.rachunek.bieżących.dochodów.państwowej.jednostki.budżetowej.obsługującej.ministra. sprawującego.nad.nią.nadzór,.nadwyżkę.środków.finansowych.ustaloną.po.uregulowaniu. zobowiązań.podatkowych..Co.do.zasady.termin.uiszczenia.zaliczki.jest.równoznacz- ny.z.końcem.roku.budżetowego,.jednakże.ustawa.o.finansach.publicznych.dopuszcza. możliwość,.aby.nadwyżka.mogła.być.przekazana.do.końca.czerwca.roku.następnego.. Z.obowiązku.uiszczania.zaliczki,.w.szczególnie.uzasadnionych.przypadkach.wynikających. z.konieczności.zapewnienia.sprawnego.i.pełnego.wykonywania.zadań,.agencja.może. być.zwolniona..Zgodę.w.tej.sprawie.w.formie.uchwały.wydaje.RM.na.wniosek.ministra. sprawującego.nadzór.nad.agencją.wykonawczą..Zgoda.dotyczy.konkretnego.roku.obra- chunkowego,.nie.może.mieć.charakteru.generalnego28..[dr.Monika.Münnich] debudżetyzacja Zjawisko.prawnofinansowe.polegające.na.przenoszeniu.finansowania.zadań.publicznych. z.budżetu.państwa.na.inne.fundusze.publiczne,.jak.np..budżety.jednostek.samorządu. terytorialnego.czy.fundusze.celowe..W.szerszym.ujęciu.debudżetyzacja.może.zakładać. całkowitą.lub.częściową.rezygnację.z.wykorzystania.publicznych.źródeł.finansowania. potrzeb.publicznych.na.rzecz.środków.dostarczonych.przez.sektor.prywatno-gospodarczy. (kredyty.bankowe,.wkład.przedsiębiorców.wniesiony.w.ramach.partnerstwa.publiczno- -prywatnego)..Można.również.pojmować.debudżetyzację.jako.proces.wyłączenia.stoso- wania.zasad.i.procedur.prawnych.w.odniesieniu.do.tych.wydatków.publicznych,.które. finansowane.będą.z.innych,.pozabudżetowych.źródeł29..Debudżetyzacja,.jako.wyjątek.od. zasady.powszechności.budżetowej,.dotyczyć.może.tylko.wybranych.zadań.publicznych,. tak.ze.względu.na.dominujący.dla.finansowania.zadań.publicznych.model.budżetowy,.jak. i.z.racji.powstania.nowych.zobowiązań.wobec.innych.podmiotów.niż.jednostki.sektora. 27. Szerzej.zob..C..Kosikowski,.Nowa ustawa o finansach publicznych. Komentarz,.Warszawa.2010,.s..120–122. 28. Szerzej.na.temat.agencji.wykonawczej.zob..A..Mierzwa,.komentarz.do.art..18–22.(w:).Ustawa o finansach pu- blicznych. Komentarz,.red..P..Smoleń,.Warszawa.2012,.s..232–260. 29. J..Stankiewicz,.Debudżetyzacja finansów państwa,.Białystok.2007,.s..19.i.n. 20 Deficyt i nadwyżka finansów.publicznych,.co.przyczynić.się.może.do.wzrostu.zadłużenia.publicznego..Powo- dem.debudżetyzacji.są.najczęściej.niewystarczające.zasoby.finansowe.budżetu.państwa. albo.nieefektywne.metody.zarządzania.środkami.publicznymi..[dr.Piotr.Pomorski] deficyt i nadwyżka W.art..7.u.f.p..wskazano.pojęcie.deficytu.i.nadwyżki.sektora.finansów.publicznych,.czyli. bilans.sektora.finansów.publicznych,.a.także.zakreślono.metodę.ustalenia.tych.wielkości.. Nadwyżką sektora.jest.dodatnia.różnica.między.dochodami.publicznymi.a.wydatkami. publicznymi..Natomiast.deficytem.jest.ujemna.różnica.między.powyższymi.wielkościami. Deficyt.sektora.finansów.publicznych.jest.kategorią.podstawową.umożliwiającą.ocenę. gospodarki.budżetowej.i.jej.porównywalność.w.poszczególnych.państwach.członkowskich. UE.oraz.w.poszczególnych.latach30..Deficyt.sektora.jest.zsumowaniem.sald.deficytów. budżetu.państwa.jednostek.samorządu.terytorialnego.i.innych.jednostek.zaliczonych. do.tego.sektora..Opracowanie.salda.sektora.finansów.publicznych.jest.działaniem.anali- tycznym,.przydatnym,.a.wręcz.niezbędnym.do.prowadzenia.prac.planistycznych,.podsu- mowujących.czy.przygotowywania.dokumentów.strategicznych.obejmujących.kierunki. polityki.finansowej.państwa31..Ustawa.o.finansach.publicznych.nie.tylko.więc.definiuje. pojęcia.nadwyżki.i.deficytu.sektora,.ale.także.nawiązuje.do.nich.na.poszczególnych.eta- pach.procedury.budżetowej..Zgodnie.z.art..182.ust..3.u.f.p..dane.dotyczące.deficytu.lub. nadwyżki.stanowią.element.sprawozdania.z.wykonania.ustawy.budżetowej..Ponadto,. realizując.zasadę.jawności.gospodarowania.środkami.publicznymi,.MF.na.podstawie. art..34.ust..1.pkt.3.lit..c.u.f.p..podaje.do.wiadomości.publicznej.zbiorcze.dane.dotyczące. finansów.publicznych..Również.w.Wieloletnim.Planie.Finansowym.Państwa.mowa.jest. o.skonsolidowanym.bilansie.sektora.finansów.publicznych.–.art..104.ust..1.pkt.7.u.f.p. W ustawie o finansach publicznych przyjęto metodę ustalania dochodów i wydatków publicznych oraz nadwyżki lub deficytu. Wielkości.te.ustala.się.po.wyeliminowaniu.prze- pływów.finansowych.między.podmiotami.tego.sektora..Operacja.ta.nazywana.jest.kon- solidacją.danych..Polega.ona.na.uprzednim.wykluczeniu.z.dochodów.każdego.podmiotu. sektora.finansów.publicznych.dochodów.pochodzących.od.innych.jednostek.sektora,.zaś. z.wydatków.–.wykluczeniu.wydatków.dokonywanych.na.rzecz.innych.jednostek.sektora. finansów.publicznych..Zsumowane.i.tak.zmodyfikowane.dane.pozwalają.na.otrzymanie. rezultatu.w.postaci.kwoty.dochodów.i.wydatków.sektora. Można.zatem.stwierdzić,.że.za.dochody.sektora.uważa.się.tylko.te.wpływy,.które.pocho- dzą.spoza.sektora,.a.za.wydatki.–.środki.przekazane.poza.sektor.finansów.publicznych32.. Dochody.i.wydatki.sektora.jako.całości.są.więc.mniejsze.niż.suma.dochodów.i.wydatków. ujętych.w.sprawozdaniach.poszczególnych.jednostek.zaliczanych.do.sektora.finansów. publicznych. Należy.zaznaczyć,.że.nie.można.utożsamiać.deficytu.i.nadwyżki.sektora.finansów.publicz- nych.z.deficytem budżetowym i nadwyżką budżetową..Zarówno.deficyt,.jak.i.nadwyżka. budżetowe.mają.węższy.zakres.niż.deficyt.i.nadwyżka.sektora.finansów.publicznych..Wynika. to.z.faktu,.że.nie.wszystkie.wydatki.i.dochody.publiczne.stanowią.jednocześnie.wydatki. 30. M..Bitner,.E..Chojna-Duch,.Dług publiczny i deficyt sektora finansów publicznych.(w:).E..Chojna-Duch,.H..Litwiń- czuk,.Prawo finansowe,.Warszawa.2010,.s..132. 31. Zob..szerzej.B..Kucia-Guściora.(w:).Ustawa o finansach publicznych...,.s..130.i.n..oraz.literatura.tam.powołana. 32. E..Malinowska-Misiąg,.W..Misiąg,.Finanse publiczne w Polsce,.Warszawa.2007,.s..41. 21
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo finansów publicznych. Kompendium akademickie
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: