Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00104 005897 13638050 na godz. na dobę w sumie
Prawo finansów publicznych. Wydanie 3 - ebook/pdf
Prawo finansów publicznych. Wydanie 3 - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 275
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6390-5 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> finansowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

W skrypcie ,,Prawo finansów pyblicznych' omówione zostały m.in. zagadnienia ogólne finansów publicznych, pojęcie pieniądza oraz problematyka polityki pieniężnej, prawo podatkowe i zagadnienia rynku finansowego.
Opracowanie stanowi syntetyczne omówienie wielu autonomicznych zagadnień prawa finansowego. Trzecie wydanie uwzględnia liczne zmiany, jakie wprowadzono w odniesieniu do kluczowych regulacji będących podstawą rozwiązań stosowanych w prawie budżetowym, bankowym oraz podatkowym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Skrypty Becka Agnieszka Mikos-Sitek Piotr Zapadka Prawo finansów publicznych 3. wydanie SKRYPTY BECKA Prawo finansów publicznych W sprzedaży: A. Drwiłło, D. Maśniak LEKSYKON PRAWA FINANSOWEGO 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ Leksykony Prawnicze M. Stepaniuk PRAWO FINANSOWE - CZĘŚĆ I. TESTY, PYTANIA I ODPOWIEDZI. TOM 11, wyd. 2 Testy Aplikacyjne M. Stepaniuk PRAWO FINANSOWE - CZĘŚĆ II. TESTY, PYTANIA I ODPOWIEDZI. TOM 12, wyd. 2 Testy Aplikacyjne PODATKI 2014, wyd. 2 Podatkowe Teksty Ustaw Becka www.ksiegarnia.beck.pl Prawo finansów publicznych dr Agnieszka Mikos-Sitek prof. nadzw. dr hab. Piotr Zapadka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie 3. wydanie WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2014 Poszczególne rozdziały opracowali: Agnieszka Mikos-Sitek: I, III, IV Piotr Zapadka: II, V, VI Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: P.W.P. Interdruk, Warszawa ISBN 978-83-255-6389-9 ISBN e-book 978-83-255-6390-5 SPIS TREŚCI 3 3 Wykaz skrótów .............................................................................................................. IX Wykaz podstawowej literatury .................................................................................... XIII Przedmowa .................................................................................................................... XV Rozdział I. Zagadnienia ogólne finansów publicznych ............................................ 1 § 1. Pojęcie finansów publicznych ............................................................................ 2 § 2. Funkcje finansów publicznych ........................................................................... § 3. Podstawy prawne ................................................................................................ § 4. Jawność i przejrzystość finansów publicznych .................................................. 6 Rozdział II. Nauka o pieniądzu .................................................................................. § 5. Pojęcie pieniądza ................................................................................................ § 6. Pieniądz gotówkowy .......................................................................................... I. Jednostki pieniężne ........................................................................................ II. Znaki pieniężne .............................................................................................. III. Obrót wekslowy .............................................................................................. § 7. Pieniądz bezgotówkowy ..................................................................................... I. Pieniądz bankowy – zagadnienia wstępne .................................................... II. Rachunki bankowe ......................................................................................... III. Rozliczenia pieniężne ..................................................................................... IV. Kredyt ............................................................................................................. V. Pożyczka ......................................................................................................... VI. Akredytywa .................................................................................................... VII. Bankowość elektroniczna ............................................................................... § 8. Pieniądz elektroniczny ....................................................................................... I. Instrumenty płatnicze .................................................................................... II. Pieniądz elektroniczny ................................................................................... § 9. Prawo dewizowe ................................................................................................. I. Obrót dewizowy ............................................................................................ 1. Obrót dewizowy z zagranicą ..................................................................... 2. Obrót wartościami dewizowymi w kraju .................................................. II. Ograniczenia obrotu dewizowego .................................................................. 1. Ograniczenia wynikające z art. 9 PrDew .................................................. 2. Ograniczenia wynikające z art. 10 PrDew ................................................ 3. Zezwolenia dewizowe ................................................................................ 11 11 13 13 14 16 18 18 19 21 26 29 30 31 32 32 33 34 35 36 37 37 38 40 41 VI Spis treści 42 45 46 47 47 47 49 III. Działalność kantorowa ................................................................................... Rozdział III. Polityka pieniężna ................................................................................. § 10. Pojęcie inflacji .................................................................................................... § 11. Narodowy Bank Polski ....................................................................................... I. Funkcje banku centralnego ............................................................................ 1. Uwagi wprowadzające .............................................................................. 2. Forma instytucjonalna, cel podstawowy, zadania .................................... 3. Niezależność Narodowego Banku Polskiego, współdziałanie z organami państwa ...................................................................................................... II. Organizacja Narodowego Banku Polskiego ................................................... 1. Organy Narodowego Banku Polskiego ..................................................... 1.1. Prezes NBP ....................................................................................... 1.2. Rada Polityki Pieniężnej .................................................................. 1.3. Zarząd NBP ...................................................................................... 1.4. Struktura organizacyjna ................................................................... III. Podstawowe zadania Narodowego Banku Polskiego ..................................... 1. Działalność emisyjna ................................................................................ 2. Instrumenty polityki pieniężnej banku centralnego ................................. 3. Działalność dewizowa .............................................................................. 4. Prowadzenie rachunków bankowych ........................................................ IV. Gospodarka finansowa NBP ......................................................................... § 12. Europejski System Banków Centralnych ........................................................... I. Podstawowe cele i funkcje ESBC .................................................................. II. Struktura organizacyjna ................................................................................. III. Niezależność ................................................................................................... IV. Kształtowanie i realizacja polityki pieniężnej przez ESBC .......................... § 13. Kryteria konwergencji ........................................................................................ Rozdział IV. Prawo budżetowe ................................................................................... 85 86 § 14. Budżet państwa .................................................................................................. 86 I. Budżet państwa, ustawa budżetowa, Wieloletni Plan Finansowy Państwa .. 91 II. Dochody i wydatki budżetu .......................................................................... 96 III. Klasyfikacja budżetowa ................................................................................. IV. Dług publiczny, deficyt .................................................................................. 98 V. Procedura budżetowa ..................................................................................... 100 VI. Wykonywanie ustawy budżetowej ................................................................. 106 VII. Jednostki sektora finansów publicznych ........................................................ 120 § 15. Budżet jednostek samorządu terytorialnego ..................................................... 127 I. Budżet jednostek samorządu terytorialnego, uchwała budżetowa, wieloletnia 51 55 55 55 56 58 60 61 61 63 71 73 73 77 77 78 81 82 83 prognoza finansowa ....................................................................................... 127 II. Procedura budżetowa ..................................................................................... 133 III. Wykonywanie budżetu ................................................................................... 136 Rozdział V. Prawo podatkowe ..................................................................................... 141 § 16. Zagadnienia wstępne .......................................................................................... 141 § 17. Ordynacja podatkowa ......................................................................................... 147 Spis treści VII I. Obowiązek podatkowy ................................................................................... 147 II. Zobowiązanie podatkowe .............................................................................. 148 III. Powstanie zobowiązania podatkowego .......................................................... 154 IV. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ...................................................... 155 1. Zapłata ....................................................................................................... 156 2. Przejęcie własności w postępowaniu egzekucyjnym ................................ 158 3. Przeniesienie własności ............................................................................. 160 4. Pobranie podatku przez płatnika lub inkasenta ........................................ 161 5. Potrącenie ................................................................................................... 161 6. Zaliczenie nadpłaty .................................................................................... 162 7. Umorzenie zaległości ................................................................................. 162 8. Zaniechanie poboru ................................................................................... 163 9. Przedawnienie ............................................................................................ 163 V. Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego .............................. 164 1. Zabezpieczenie przedegzekucyjne ........................................................... 165 2. Zabezpieczenie dobrowolne ....................................................................... 166 3. Hipoteka przymusowa ............................................................................... 167 4. Zastaw skarbowy ....................................................................................... 169 VI. Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe ........................................... 170 1. Odpowiedzialność podatnika .................................................................... 170 2. Odpowiedzialność małżonka podatnika ................................................... 171 3. Odpowiedzialność płatnika/inkasenta ...................................................... 172 4. Odpowiedzialność następcy prawnego ..................................................... 172 5. Odpowiedzialność osoby trzeciej ............................................................. 173 § 18. Podatki dochodowe ............................................................................................ 175 I. Podatek dochodowy od osób fizycznych ....................................................... 176 II. Zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych .............................. 183 III. Podatek dochodowy od osób prawnych ......................................................... 188 § 19. Podatki obrotowe ................................................................................................ 191 I. Podatek od towarów i usług ........................................................................... 191 II. Podatek akcyzowy .......................................................................................... 194 III. Podatek od gier hazardowych ........................................................................ 195 IV. Podatek od czynności cywilnoprawnych ....................................................... 197 § 20. Podatki majątkowe ............................................................................................. 200 I. Podatek rolny .................................................................................................. 200 II. Podatek leśny .................................................................................................. 202 III. Podatek od nieruchomości ............................................................................. 203 IV. Podatek od spadków i darowizn ............................................................................... 206 § 21. Podatki i opłaty lokalne ...................................................................................... 210 Rozdział VI. Rynek finansowy .................................................................................... 215 § 22. Pojęcie rynku finansowego ................................................................................ 215 § 23. Podmioty rynku finansowego ............................................................................ 217 I. Banki .............................................................................................................. 218 II. Firmy inwestycyjne ........................................................................................ 227 III. Fundusze inwestycyjne .................................................................................. 235 IV. Fundusze emerytalne ..................................................................................... 241 VIII Spis treści V. Zakłady ubezpieczeń ...................................................................................... 244 § 24. Nadzór ostrożnościowy (KNF) .......................................................................... 245 § 25. Sieć bezpieczeństwa finansowego (Safety Net) .................................................. 248 Indeks rzeczowy ............................................................................................................ 253 WYKAZ SKRÓTÓW 1. Źródła prawa BFGU ............................. ustawa z 14.12.1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym FinPublU ....................... ustawa z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711 ze zm.) z 2013 r. poz. 885 ze zm.) FinPublU z 1998 r. ........ ustawa z 26.11.1998 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.) – akt nieobowiązujący FinPublU z 2005 r. ........ ustawa z 30.6.2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) – akt nieobowiązujący FundEmU ...................... ustawa z 28.8.1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy FundInwU ...................... ustawa z 27.5.2004 r. o funduszach inwestycyjnych (tekst jedn. emerytalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 989 ze zm.) GryHazU ....................... ustawa z 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, KC .................................. ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. Konstytucja RP ............. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, KPC ............................... ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst KRO ............................... ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 157) poz. 1540 ze zm.) poz. 121) poz. 483 ze sprost. i ze zm.) jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze sprost.) Dz.U. z 2013 r. poz. 908 ze zm.) jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 94) KSH ............................... ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. NBPU ............................ ustawa z 29.8.1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jedn. ObrIFinU ....................... ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst OfertaPublU ................... ustawa z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowa- dzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1382) PostEAdmU .................. ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admini- stracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) PrBank .......................... ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PrCzek ........................... ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe (Dz.U. Nr 37, poz. 283 PrDew ........................... ustawa z 27.7.2002 r. – Prawo dewizowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PRolU ............................ ustawa z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. PrSpółdz ......................... ustawa z 16.9.1982 r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. PrWeksl ......................... ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 z 2013 r. poz. 465) poz. 1376 ze zm.) ze zm.) poz. 826 ze zm.) poz. 1381 ze zm.) z 2013 r. poz. 1443) ze zm.) X Wykaz skrótów OpłLokU ....................... ustawa z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. OrdPU ........................... ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) z 2012 r. poz. 749 ze zm.) PCzynCywPrU ............. ustawa z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) PDOFizU ....................... ustawa z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) PDOPrU ........................ ustawa z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) PLasU ............................ ustawa z 30.10.2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz.U. PSpadDarU ................... ustawa z 28.7.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) RyczałtU ....................... ustawa z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) SamGminU ................... ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) z 2013 r. poz. 595 ze zm.) SamPowiatU ................. ustawa 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. SKOKU ......................... ustawa z 5.11.2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo- -kredytowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1450 ze zm.) TFUE ............................. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C TWE .............................. Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską – akt nie obowiązujący UsłPłU ........................... ustawa z 19.8.2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. Nr 199, Nr 326 z 26.10.2012 r., s. 47) VATU ............................ ustawa z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) poz. 1175 ze zm.) Wykaz skrótów XI 2. Organy orzekające SA .................................. Sąd Apelacyjny SN ................................. Sąd Najwyższy TK ................................. Trybunał Konstytucyjny 3. Czasopisma, publikatory BB ................................. Bezpieczny Bank BiK ................................ Bank i Kredyt BIP ................................. Biuletyn Informacji Publicznej Dz.U. ............................. Dziennik Ustaw Dz.Urz. NBP ................. Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego EP ................................... Edukacja Prawnicza Gl .................................... Glosa GP ................................. Gazeta Prawna MoRiF ........................... Monitor Rachunkowości i Finansów M.P. ................................ Monitor Polski OSA ............................... Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSNKW ......................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna i Wojskowa OSP ................................ Orzecznictwo Sądów Polskich OTK ............................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A ........................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego seria A PB .................................. Prawo Bankowe PiP ................................. Państwo i Prawo PP .................................. Przegląd Podatkowy PPH ............................... Przegląd Prawa Handlowego Prz. Sejm. ...................... Przegląd Sejmowy PUG ............................... Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego RPEiS ............................ Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. .......................... Rzeczpospolita 4. Inne skróty art. ................................. artykuł BFG ................................ Bankowy Fundusz Gwarancyjny BTE ............................... bankowy tytuł egzekucyjny EBC ............................... Europejski Bank Centralny EIP ................................ elektroniczne instrumenty płatnicze ESBC ............................. Europejski System Banków Centralnych FIO ................................ fundusz inwestycyjny otwarty FIZ ................................ fundusze inwestycyjne zamknięte IPE ................................. instytucja pieniądza elektronicznego j.s.t. ................................ jednostka samorządu terytorialnego KNF ............................... Komisja Nadzoru Finansowego KRS ............................... Krajowy Rejestr Sądowy MF .................................. Minister Finansów nast. ................................ następny (-a, -e) NBP ............................... Narodowy Bank Polski XII Wykaz skrótów OECD ............................ Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju RM ................................. Rada Ministrów rozp. ............................... rozporządzenie RPP ............................... Rada Polityki Pieniężnej tekst jedn. ...................... tekst jednolity TE .................................. towarzystwo emerytalne TFI ................................ towarzystwo funduszy inwestycyjnych uchw. ............................. uchwała UE ................................. Unia Europejska UKNF ........................... Urząd Komisji Nadzoru Finansowego WPFP ............................ Wieloletni Plan Finansowy Państwa wyr. ............................... wyrok z. .................................... zeszyt ze zm. ............................ ze zmianami ZBP ............................... Związek Banków Polskich ZUG ............................... Zakład Usług Gospodarczych WYKAZ PODSTAWOWEJ LITERATURY W. Baka, Bankowość centralna. Funkcje. Metody. Organizacja, Warszawa 2001; tenże, Bankowość europejska, Warszawa 2005; B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009; tenże, Prawo konstytucyjne, Warszawa 2012; A. Borodo, Polskie prawo finansowe. Zarys ogólny, Toruń 2010; tenże, Prawo budżetowe, Warszawa 2008; tenże, Samorząd terytorialny. System prawnofinansowy, Warszawa 2008; E. Chojna-Duch, Polskie prawo finansowe: finanse publiczne, Warszawa 2004; taż, Podstawy finansów publicznych i prawa finansowego, Warszawa 2010; H. Dzwonkowski (red.), Prawo podatkowe, Warszawa 2012; E. Fojcik-Mastalska (red.), Prawo bankowe. Komentarz, Warszawa 2002; P. M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne (przekł. W. Kisiel, red. nauk. przekł. E. Bo- gacka-Kisiel), Warszawa 2000; E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2013; A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2004; W. Góralczyk (red.), Prawo bankowe. Komentarz, Warszawa 1999; H. Gronkiewicz-Waltz, Bank centralny – od gospodarki planowej do rynkowej. Zagadnie- nia administracyjnoprawne, Warszawa 1992; taż, Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa, Warszawa 2011; M. Iwanicz-Drozdowska, W. L. Jaworski, Z. Zawadzka, Bankowość. Zagadnienia podsta- wowe, Warszawa 2008; C. Kosikowski, Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2003; tenże, Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2007; tenże, Nowa ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2010; tenże, Publiczne prawo bankowe, Warszawa 1999; C. Kosikowski, E. Ruśkowski (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2008; C. Kosikowski, J. M. Salachna (red.), Finanse samorządowe. 580 pytań i odpowiedzi . Wzo- ry uchwał, deklaracji, decyzji, umów, Warszawa 2012; L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2011; R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2011; A. Mikos, Ustrojowa pozycja banku centralnego w Polsce, Warszawa 2006; A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, Polskie prawo bankowe. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009; A. Nowak-Far (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2011; Z. Ofiarski, Prawo bankowe, Warszawa 2008; XIV Wykaz podstawowej literatury tenże, Prawo finansowe, Warszawa 2010; A. Partyka-Szewczyk, P. Zapadka, Zarys prawa podatkowego. Wybrane zagadnienia, War- szawa 2007; E. Ruśkowski, J. M. Salachna (red.), Nowa ustawa o finansach publicznych wraz z ustawą wprowadzającą. Komentarz praktyczny, Gdańsk 2010; P. Smoleń (red.), Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2012; B. Smykla, Prawo bankowe. Komentarz, Warszawa 2011; A. Szumański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 18, Prawo papierów wartościowych, Warszawa 2010; W. Wójtowicz (red.), Prawo podatkowe. Część ogólna i szczegółowa, Warszawa 2009; M. Zaleska (red.), Współczesna bankowość, t. I, Warszawa 2007; taż (red.), Bankowość, Warszawa 2013; F. Zoll (red.), Prawo bankowe. Komentarz, Kraków 2005. PRZEDMOWA Niniejsza publikacja przygotowana została przede wszystkim z myślą o studentach wy- działów prawa i administracji, a także innych osób zainteresowanych niezwykle skompli- kowaną materią jaką jest prawo finansów publicznych. Zagadnienia omawiane przez Autorów nabierają szczególnego znaczenia z uwagi na pro- blemy finansowe z jakimi borykają się współcześnie gospodarki państw tworzących system wolnorynkowy. Skrypt umożliwia bowiem łatwiejszą analizę aktualnych wydarzeń gospo- darczych, zważywszy na fakt, że stanowi on kompendium wiedzy na temat kluczowych dla sfery finansów publicznych mechanizmów opartych na określonych instytucjach prawnych. Przede wszystkim w opracowaniu przybliżone zostało samo pojęcie finansów publicz- nych, poprzez dokonanie systematyki tej dyscypliny prawa oraz zaprezentowanie kluczo- wych zasad determinujących proces prawotwórczy. Istotnym elementem publikacji jest także omówienie pojęcia pieniądza, jako przedmiotu transferu i rozporządzeń w sferze finansów publicznych, jak również przybliżenie istniejących mechanizmów prawnych pozwalających utrzymać jego adekwatną wartość, określanych mianem polityki pieniężnej. Fundamental- nym dla procesu zarządzania finansami publicznymi jest omówione w niniejszym skrypcie prawo budżetowe, regulujące zasady redystrybucji i przepływu środków pieniężnych, a także podstawowy rodzaj dochodów budżetów publicznych, jakim od zarania historii cywilizacji były i są podatki. Na zakończenie Autorzy niniejszej publikacji zaprezentowali podstawo- we podmioty tworzące rynek finansowy, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów zapewniających bezpieczeństwo jego funkcjonowania. Autorzy mają nadzieję, że przekrojowa projekcja wielu bardzo autonomicznych zagad- nień i obszarów prawa finansowego, zaproponowana w przejrzystej i syntetycznej formie, spotka się z życzliwym przyjęciem. Warszawa, kwiecień 2014 r. Autorzy ROZDZIAŁ I ZAGADNIENIA OGÓLNE FINANSÓW PUBLICZNYCH Literatura: B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009; tenże, Prawo konstytucyjne, Warszawa 2012; A. Borodo, Polskie prawo finansowe. Zarys ogólny, Toruń 2010; tenże, Prawo budżetowe, Warszawa 2008; tenże, Samorząd terytorialny. Sys- tem prawnofinansowy, Warszawa 2008; tenże, Słownik finansów samorządowych, Toruń 2007; tenże (red.) Zagadnienia prawne finansów i gospodarki samorządu terytorialnego, Toruń 2008; J. Charytoniuk, Nowa ustawa o finansach publicznych z komentarzem, Warszawa 2009; E. Choj- na-Duch, Polskie prawo finansowe: finanse publiczne, Warszawa 2004; T. Dębowska-Romanow- ska, Prawo finansowe. Część konstytucyjna wraz z częścią ogólną, Warszawa 2010; A. Drwiłło, D. Maśniak (red.), Leksykon prawa finansowego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009; P. M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne (przekł. W. Kisiel, red. nauk. przekł. E. Bogacka- -Kisiel), Warszawa 2000; J. Głuchowski, R. Huterski, B. Kołosowska, J. Patyk, J. Wiśniewski, Fi- nanse publiczne, Toruń 2005; E. Hellich, Nowa ustawa o finansach publicznych. Wprowadzenie do zmian obowiązujących od 1.1.2010 r., Warszawa 2010; K. Jóskowiak, Samorząd terytorial- ny w procesie integracji europejskiej. Polskie doświadczenia i wnioski na przyszłość, Katowice 2008; A. Korczyn, Leksykon rachunkowości ekonomiki i finansów, Skierniewice 1998; C. Kosi- kowski, Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2007; tenże, Finanse publiczne w świetle Kon- stytucji RP oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (na tle porównawczym), Warszawa 2004; tenże, Nowa ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2010; tenże (red.), System Prawa Finansowego, t. I, Teoria i nauka prawa finansowego, Warszawa 2010; C. Kosi- kowski, E. Ruśkowski (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2008; ciż (red.), Za- sady ustroju społecznego i gospodarczego w procesie stosowania Konstytucji, Warszawa 2005; Z. Ofiarski, Prawo finansowe, Warszawa 2010; L. Oręziak, Finanse Unii Europejskiej, Warsza- wa 2004; L. Patrzałek (red.), Wybrane problemy finansów samorządu terytorialnego, Poznań 2008; M. Podstawka (red.), Finanse. Instytucje, instrumenty, podmioty, rynki, regulacje, Warsza- wa 2010; K. Puchacz, Nowa ustawa o finansach publicznych. Szczegółowe omówienie nowych regulacji, Gdańsk 2009; J. Smullen, N. Hand, Słownik finansów i bankowości, Warszawa 2008 (tłum. J. Królak-Werwińska, T. Łamacz); W. Wójtowicz (red.), Prawo finansowe, Warszawa 2000; M. Zubik, Budżet państwa w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2001. www.testy-prawnicze.pl  2 Rozdział I. Zagadnienia ogólne finansów publicznych § 1. Pojęcie finansów publicznych Normatywną definicję pojęcia „finanse publiczne” zawiera ustawa z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 3 FinPublU, finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem, a w szcze- gólności: 1) gromadzenie dochodów i przychodów publicznych, 2) wydatkowanie środków publicznych, 3) finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa, 4) zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne, 5) zarządzanie środkami publicznymi, 6) zarządzanie długiem publicznym, 7) rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej. W literaturze przedmiotu pojawia się ono w różnym ujęciu – często w odniesie- niu do poszczególnych elementów składowych określenia. Przykładowo P. M. Gau- demet oraz J. Molinier definiują finanse publiczne, nazywając je gałęzią prawa pu- blicznego, której przedmiotem jest badanie norm odnoszących się do publicznych zasobów pieniężnych oraz operacji tymi zasobami [P. M. Gaudemet, J. Molinier, Fi- nanse publiczne (przekł. W. Kisiel, red. nauk. przekł. E. Bogacka-Kisiel), Warszawa 2000, s. 17]. T. Dębowska-Romanowska zwraca uwagę na ujmowanie współcześnie przed- miotowego pojęcia w trojakim znaczeniu, a mianowicie są one łącznie: 1) zespołem instytucji prawnych – systemem prawnym finansów publicznych, 2) samym mechanizmem gromadzenia i wydatkowania zasobów publicznych, czy- li mechanizmem zarządzania, 3) zasobem pieniężnym, który realnie istnieje i następnie jest dzielony (scentralizowa- ny publiczny zasób środków finansowych; zob. T. Dębowska-Romanowska, Prawo finansowe. Część konstytucyjna wraz z częścią ogólną, Warszawa 2010, s. 8). E. Ruśkowski z kolei zwraca uwagę na konieczność odniesienia się do obydwu członów analizowanego terminu. Definiuje finanse jako zjawiska związane z gro- madzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych, zwracając uwagę na złożoność problematyki finansów i kilka problemów nierozerwalnie z nimi związanych, jak: planowanie, ewidencja, sprawozdawczość i kontrola. Natomiast dopiero w sytuacji, kiedy wymienione operacje finansowe (gromadzenie dochodów i dokonywanie wy- datków) są realizowane przez podmioty publicznoprawne – możemy mówić o po- jęciu finansów publicznych (zob. E. Ruśkowski, [w:] C. Kosikowski, E. Ruśkowski (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2008, s. 21; zob. również C. Kosikowski, Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2007, s. 18–21). Podob- nie do ujęcia definicji finansów publicznych podchodzi D. Maśniak (zob. A. Drwił- ło, D. Maśniak (red.), Leksykon prawa finansowego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009, s. 128–132). www.testy-prawnicze.pl  § 3. Podstawy prawne 3 § 2. Funkcje finansów publicznych Funkcje finansów publicznych należy rozumieć jako zespół stawianych przed nimi zadań. Są one oczywiście realizowane i związane z osiąganiem określonych celów w związku z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Uznawaną najczęściej za podstawową funkcję finansów publicznych jest funk- cja fiskalna, która polega na dostarczaniu państwu i innym podmiotom publicz- nym dochodów przeznaczonych na realizację ich zadań. Opiera się więc na dążeniu do gromadzenia środków pieniężnych przez państwo w celu realizacji zadań jakie są mu przypisane. Funkcja redystrybucyjna (rozdzielcza) związana jest – z jednej strony – z gromadzeniem środków pieniężnych przez państwo i następnie ich rozdzielaniu określonym podmiotom. Jak się podkreśla znaczenie ma w tym przypadku inter- wencja państwa mająca ukierunkować zachowania podmiotu, na którym spoczywa ciężar publicznych świadczeń pieniężnych. Finansom publicznym przypisuje się również funkcję stymulacyjną – co ozna- cza oddziaływanie za pomocą określonych rozwiązań i ukierunkowania strumieni finansowych na zachowanie różnych podmiotów oraz funkcję ewidencyjno-kon- trolną (kontrolną, informacyjną), która polega na funkcjonowaniu w tym przy- padku takich rozwiązań i mechanizmów, które pozwalają w finansach publicznych na kontrolę przebiegu zjawisk gospodarczych i operacji finansowych (zob. m.in. C. Kosikowski, [w:] C. Kosikowski, E. Ruśkowski (red.), Finanse publiczne, Warsza- wa 2008, s. 25; D. Maśniak, [w:] A. Drwiłło, D. Maśniak (red.), Leksykon prawa fi- nansowego, s. 130–131). § 3. Podstawy prawne Regulacje prawne odnoszące się do finansów publicznych oraz do sektora finan- sów publicznych stanowią liczną grupę aktów prawnych o różnej randze prawnej. Konstytucja RP zawiera postanowienia, objęte głównie jej Rozdziałem X „Fi- nanse publiczne”, które mają charakter – w przedmiotowym zakresie – zasad pod- stawowych. Szczegółowa realizacja tych zasad następuje w wielu aktach prawnych rangi ustawowej, a w dalszej kolejności oczywiście w aktach wykonawczych, które do nich są wydawane. W pierwszej kolejności z przepisów Konstytucji RP wynika zasada, zgodnie z którą, w zasadniczych kwestiach odnoszących się do finansów publicznych wy- maga się regulacji rangi ustawy. Zgodnie bowiem z art. 216 Konstytucji RP, środ- ki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie. Nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości, udziałów lub akcji oraz emisja papierów wartościowych przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Pol- ski lub inne państwowe osoby prawne następuje na zasadach i w trybie określonych www.testy-prawnicze.pl 
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo finansów publicznych. Wydanie 3
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: