Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00043 008679 14651456 na godz. na dobę w sumie
Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz - ebook/pdf
Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 817
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0100-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Komentarz – napisany przez teoretyków i praktyków: tych orzekających za stołem sędziowskim, i tych, którzy stosują prawo w związku z przetwarzaniem danych geodezyjnych i kartograficznych – łączy aspekty prawne i techniczne stosowania przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Analizowane są w nim takie zagadnienia, jak:

 

 

Niezaprzeczalną wartością publikacji dla czytelników jest dołączenie do komentarza treści rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w wersji ujednoliconej, uwzględniającej zmiany z 2013 r. – w osobnym tomie w formie aneksu.


Stan prawny na 15 czerwca 2013 roku.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo geodezyjne i kartograficzne Komentarz Grażyna Szpor • Magdalena Durzyńska Agnieszka Gryszczyńska • Irena Kamińska Krzysztof Mączewski • Witold Radzio Wydanie 1 Stan prawny na 15 czerwca 2013 roku Warszawa 2013 Komentarze napisali: Magdalena Durzyńska – art. 29–39 Agnieszka Gryszczyńska – art. 20 nb 1–4, 6, 7–10; art. 21 nb 1, 2, 3, 5–9; art. 23; art. 24; art. 25 nb 1, 2, 4; art. 40a; art. 48 Irena Kamińska – art. 1; art. 2 nb 1–4, 6–15; art. 3–5; art. 10 Krzysztof Mączewski – art. 6 nb 5, 6; art. 6a–6c; art. 7–9a; art. 11 nb 1, 2, 4–6, 8, 9; art. 12 nb 1–5; art. 13 nb 1–3; art. 14–17; art. 18 nb 3–5, 7–9; art. 19 nb 2–18; art. 53; art. 53b Witold Radzio – art. 2 nb 5; art. 11 nb 3, 7; art. 12 nb 6–11; art. 13 nb 4–6; art. 20 nb 5, 7; art. 21 nb 1, 4; art. 22; art. 24a; art. 24b; art. 25 nb 3; art. 26; art. 27 nb 2, 6; art. 40; art. 41; art. 41b; art. 42 nb 6, 7, 9–11; art. 43 nb 4–10; art. 47a nb 4, 9 Grażyna Szpor – art. 6 nb 1–4; art. 18 nb 1, 2, 6, 8; art. 19 nb 1; art. 27 nb 1, 3–5, 7–9; art. 28; art. 42 nb 1–5, 8, 12–15; art. 43 nb 1–3; art. 44–47; art. 47a nb 1–3, 5–8, 10–18; art. 47b Redaktor prowadzący: Grażyna Polkowska-Nowak Redakcja techniczna: Agnieszka Dymkowska Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-278-0100-5 Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Spis treści Spis treści Prawo geodezyjne i kartografi czne. Komentarz Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) . . . ROZDZIAŁ 1. Przepisy ogólne (art. 1–5) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ 2. Służba Geodezyjna i Kartografi czna (art. 6–10) . . . . . ROZDZIAŁ 3. Prace geodezyjne i kartografi czne (art. 11–19) . . . . . . 7 11 13 13 53 98 ROZDZIAŁ 4. Ewidencja gruntów i budynków (art. 20–26) . . . . . . . . 169 ROZDZIAŁ 5. Inwentaryzacja i ewidencja sieci uzbrojenia terenu (art. 27–28) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 ROZDZIAŁ 6. Rozgraniczanie nieruchomości (art. 29–39) . . . . . . . . 291 ROZDZIAŁ 7. Państwowy zasób geodezyjny i kartografi czny (art. 40–41b) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 ROZDZIAŁ 8. Uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografi i (art. 42–47) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 447 ROZDZIAŁ 8a. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów (art. 47a–47b) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 485 ROZDZIAŁ 9. Przepisy karne (art. 48) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 ROZDZIAŁ 10. Przepisy przejściowe i końcowe (art. 49–60) . . . . . . . 527 5 Spis treści Powołane akty prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533 Bibliografi a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543 O Autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 Skorowidz przedmiotowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 Aneks do komentarza do ustawy – Prawo geodezyjne i kartografi czne Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) (wersja ujednolicona) . . . . . . . . . . . . . . Projekt rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia … 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 7 6 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne k.c. k.k. – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. k.p.a. k.p.c. k.w. pr.bud. pr.wod. p.u.s.p. rozporządzenie e.g.b. TFUE u.d.i.p. u.g.n. u.i.i.p. u.k.w.h. u.o.d.o. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania admi- nistracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy- wilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 482) – ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – ustawa z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) – ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 427) – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budow- nictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wesja skonso- lidowana Dz.Urz. UE 2012 C 326/47) – ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji pu- blicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo- ściami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ustawa z 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji prze- strzennej (Dz.U. Nr 76, poz. 489 ze zm.) – ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) 7 Wykaz skrótów u.o.i.n. u.p.g.g. u.p.g.k. u.p.u.s.p. u.s.d.g. ustawa migracyjna – ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejaw- nych (Dz.U. Nr 182, poz. 1228) – ustawa z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 163, poz. 981 ze zm.) – ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartogra- fi czne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) – ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 427) – ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospo- darczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672) – ustawa z 14 lutego 2003 r. o przenoszeniu treści księgi wie- czystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w sys- temie informatycznym (Dz.U. Nr 42, poz. 363) ustawa o informatyzacji – ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 235) u.s.w.g. – ustawa z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) Tytuły czasopism Gd.St.Praw. GP KPP MoP ONSA PS PUG SPE ST ZNSA Inne Baza Orzeczeń SA EGiB EMUiA Lex Lexis Nexis MAiC NSA PRNG PZGiK SA SIT SKO 8 – „Gdańskie Studia Prawnicze” – „Gazeta Prawna” – „Kwartalnik Prawa Publicznego” – „Monitor Prawniczy” – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Studia Prawno-Ekonomiczne” – „Samorząd Terytorialny” – „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – ewidencja gruntów i budynków – ewidencja miejscowości, ulic i adresów – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Lexis.pl – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska – Minister Administracji i Cyfryzacji – Naczelny Sąd Administracyjny – państwowy rejestr nazw geografi cznych – państwowy zasób geodezyjny i kartografi czny – Sąd Apelacyjny – system informacji o terenie (ang. LIS – Land Information System) – samorządowe kolegium odwoławcze Wykaz skrótów SN WSA ZSIN – Sąd Najwyższy – Wojewódzki Sąd Administracyjny – zintegrowany system informacji o nieruchomościach Uwaga: artykuły powołane w komentarzu bez bliższego oznaczenia są artykułami ustawy – Prawo geodezyjne i kartografi czne. Samo okreś lenie „ustawa” odnosi się do komentowanej ustawy. 9 Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Geodezja i kartografi a odgrywa bardzo ważną rolę we współczesnym świecie. Wszelkie ludzkie działania dotyczące inwestycji, kształtowania śro- dowiska, gospodarowania czy obrotu nieruchomościami wymagają opracowań geodezyjnych i kartografi cznych. Ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne ma w związku z tym ogromne znaczenie dla kształtowania wielu dziedzin życia społecznego. Od czasu jej uchwalenia wiele się jednak zmieniło. Dotyczy to zarówno przyrządów pomiarowych używanych przez geodetów, jak i systemów zarządzania gromadzonymi danymi oraz sposobów gromadzenia tych danych. Ustawa była wielokrotnie nowelizowana, a potrzeba zmian wynikała nie tylko z konieczności dostosowania przepisów do prawa Unii Euro- pejskiej, lecz także wykorzystania osiągnięć techniki i informatyki dla stworzenia i uporządkowania zharmonizowanych baz danych geode- zyjnych i kartografi cznych. Podjęliśmy zatem próbę opracowania tego prawa przy uwzględnieniu jego obecnego kształtu. Przedstawiony komentarz został napisany przez teoretyków i prak- tyków – tych orzekających za stołem sędziowskim na podstawie ustawy – Prawo geodezyjne i kartografi czne, jak i tych, którzy stosują je w celu tworzenia, opracowywania i gromadzenia danych geodezyj- nych i kartografi cznych. 11 Wprowadzenie Mamy nadzieję, że opracowanie to będzie przydatne jednym i drugim, a wszystkim czytelnikom przybliży trudną, ale bardzo ważną proble- matykę regulowaną przepisami komentowanej ustawy. Stan prawny publikacji – 15 czerwca 2013 r. 12 USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartografi czne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) Rozdział 1. Przepisy ogólne 1Irena Kamińska Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. PRZEDMIOTOWY ZAKRES STOSOWANIA USTAWY Art. 1. Ustawa reguluje sprawy dotyczące: 1) geodezji i kartografi i; 2) krajowego systemu informacji o terenie; 3) ewidencji gruntów i budynków; 4) inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu; 5) rozgraniczania nieruchomości; 6) państwowego zasobu geodezyjnego i kartografi cznego; 7) uprawnień do wykonywania prac geodezyjnych i kartogra- fi cznych; 8) numeracji porządkowej nieruchomości w miejscowościach. 1. Artykuł 1 ustawy okreś la regulowany przez nią zakres przedmiotowy i w sposób ogólny wskazuje, jakiego rodzaju sprawy objęte są jej prze- pisami. Punkt 1 stanowi, że są to sprawy z zakresu geodezji i karto- grafi i, wobec czego przybliżyć trzeba obydwa te pojęcia – ponieważ w ustawie zdefi niowano wiele terminów szczegółowych, ale nie na tym etapie ogólności. Irena Kamińska 13 Art. 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne 2. Geodezja to nauka o pomiarach Ziemi, zajmująca się wyznacza- niem kształtu i rozmiarów globu ziemskiego lub jego części, okreś- laniem położenia punktów na jej powierzchni, pomiarami gruntów i obiektów dla celów gospodarczych technicznych, wojskowych itp. Określenie „geodezja” pochodzi od Arystotelesa i jest połączeniem dwóch greckich słów geo – Ziemia i daiso – będę dzielił. Pierwszym znanym dokumentem prac pomiarowych jest tzw. papirus Achmesa. Pochodzi on z ok. XX w. p.n.e. i został sporządzony w celu odtworzenia granic działek położonych w dolinie Nilu. Granice te ulegały rozmyciu wskutek corocznych wylewów tej rzeki. W starożytnym Rzymie prace geodezyjne przy budowie dróg i akweduktów wykonywali agrimeno- sori, których można uznać za prekursorów współczesnych geodetów. W XIX i XX w. nastąpił gwałtowny rozwój geodezji w związku z roz- wojem nauki i techniki. Powstały też nowe jej dziedziny, takie jak: fo- togrametria, teledetekcja, geodezja satelitarna (zob. W. Kosiński, Geo- dezja, Warszawa 2011, s. 4–5). W większości krajów Europy termin „geodezja” jest zarezerwowany dla nauki zajmującej się pomiarami dużych obszarów i całej Ziemi. W Polsce utrwalił się podział współ- czesnej geodezji na: 1) geodezję niższą – czyli naukę o pomiarach wykonywanych na po- wierzchniach małych, obejmujących do 750 km kw., bez uwzględ- nienia kulistości Ziemi; zadania wykonywane w ramach geodezji niższej okreś lane są mianem miernictwa; 2) geodezję wyższą – czyli naukę o pomiarach wykonywanych na wielkich obszarach, o powierzchni ponad 750 km kw., uwzględ- niających kulistość Ziemi. 3. Kartografi a z kolei to nauka o metodach sporządzania map i sposo- bach ich wykorzystywania. To również dziedzina działalności organi- zacyjnej i usługowej związanej z opracowywaniem, reprodukcją i roz- powszechnianiem map oraz przekazywaniem informacji odnoszących się do przestrzeni, a zakodowanych w formie grafi cznej lub cyfrowej. 4. Do zakresu przedmiotowego objętego uregulowaniami zawartymi w ustawie wchodzą, jak wynika z art. 1 pkt 2, sprawy dotyczące kra- jowego systemu informacji o terenie. System ten został zdefi niowany w art. 2 pkt 15 jako baza danych przestrzennych dotyczących okreś- 14 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 lonego obszaru oraz procedury i techniki służące systematycznemu zbieraniu, aktualizowaniu i udostępnianiu danych. Szczegółowe za- sady i tryby założenia oraz prowadzenia krajowego systemu informacji o terenie okreś la rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Bu- downictwa z 12 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 866), wydane na pod- stawie art. 40 ust. 5 pkt 3. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia system zakładają i prowadzą Główny Geodeta Kraju – dla obszaru całego kraju, marszałek województwa – w województwie, natomiast starosta lub prezydent miasta – w powiecie lub odpowiednio w mieście na pra- wach powiatu. System zawiera dane obligatoryjne wymienione w § 1 ust. 1 rozporządzenia i zgodnie z ust. 2 może być uzupełniany o dane fakultatywne pozwalające użytkownikom na defi niowanie własnych baz danych, innych niż wymienione w ust. 1. 5. Tematyczny zakres regulacji ustawowej okreś lony w art. 1 pkt 3–8 zo- stał wskazany w rozdziałach 4–8a ustawy. 6. Sprawom dotyczącym ewidencji gruntów i budynków poświęcono roz- dział 4, a zawarty tam art. 20 okreś la, jakie informacje ewidencja taka obejmuje. W przypadku gruntów dotyczą one ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznaw- czych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja budynków obejmuje ich położenie, przeznaczenie, funkcje użytkowe i ogólne dane techniczne. W przypadku lokali do ewidencji wpisuje się informacje dotyczące położenia lokalu, jego funkcji użyt- kowych i powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właś ciciela, a w odniesieniu do gruntów pań- stwowych i samorządowych – inne osoby fi zyczne lub prawne, w któ- rych władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, miejsce zamieszkania lub siedzibę tych osób, informacje o wpisaniu do reje- stru zabytków oraz wartość nieruchomości (art. 20 ust. 1 i 2 ustawy). Ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach (art. 20 ust. 3a). Trzeba tu w pierwszej kolejności przywołać ustawę z 28 września 1991 r. o la- sach (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.). Od katastru nieruchomości, o którym mowa w rozdziale 4 komentowanej ustawy, Irena Kamińska 15 Art. 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne należy odróżnić kataster wodny uregulowany w rozdziale 6 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), którego defi nicję zawiera art. 153 ust. 1 tej ustawy. 7. Artykuł 1 pkt 4 do spraw uregulowanych w komentowanej ustawie zalicza sprawy dotyczące inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu. Do sieci uzbrojenia terenu ustawodawca zaliczył wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne (z wyłączeniem urządzeń melioracji szcze- gółowych), a także podziemne budowle, takie jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki (art. 2 pkt 11). 8. Urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, które zgodnie z art. 2 pkt 11 nie należą do sieci uzbrojenia terenu, zostały wymienione w art. 73 ust. 1 pr.wod. i należą do nich: 1) rowy wraz budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie; 2) drenowania; 3) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m; 4) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych; 5) ziemne stawy rybne; 6) groble na obszarach nawadnianych; 7) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych – jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 pr.wod. 9. Inwentaryzacji i ewidencji tak rozumianej sieci uzbrojenia terenu poświęcone są przepisy rozdziału 5 komentowanej ustawy (art. 27 i 28). 10. Rozgraniczeniu nieruchomości poświęcone są przepisy rozdziału 6, a pierwszy z nich – art. 29 ust. 1 – stanowi, że rozgraniczenie nieru- chomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez okreś lenie położenia punktów i linii granicznych na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Trzeba przy tym wspomnieć, że prze- pisy te nie dotyczą rozgraniczania obszarów pokrytych wodami czy też ustalania linii brzegowej bądź też rozgraniczania gruntów pokry- tych wodami przed wykonaniem urządzeń wodnych od pozostałych gruntów. Kwestiami tymi zajmuje się ustawa – Prawo wodne. 16 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 11. Państwowym zasobem geodezyjnym i kartografi cznym jest (PZGiK) według defi nicji ustawowej zbiór map oraz materiałów fotograme- trycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań po- wstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartografi cznych (art. 2 pkt 10). Prace geodezyjne i kartografi czne zostały z kolei zdefi - niowane w art. 2 pkt 1 i 2. Zgodnie z art. 40a przepisy ustawy dotyczące państwowego zasobu geodezyjnego i kartografi cznego nie naruszają przepisów ustawy – Prawo wodne. 12. Problematyka dotycząca uprawnień zawodowych do wykonywania sa- modzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografi i została uregulo- wana w rozdziale 8, obejmującym art. 42–47. Przepisy te okreś lają, co uważa się za wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografi i, ustala, że do ich wykonywania niezbędne jest posiadanie uprawnień zawodowych oraz okreś la tryb ich nadawania i utraty. 13. Przepisy rozdziału 8a ustalają zasady prowadzenia numeracji porząd- kowej nieruchomości w miejscowościach, okreś lają organy właś ciwe do ustalania numerów porządkowych, nakładają także okreś lone obo- wiązki na właś cicieli nieruchomości. 2Irena Kamińska Art. 2. DEFINICJE POJĘĆ USTAWOWYCH Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) pracach geodezyjnych – rozumie się przez to projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, wykonywanie zdjęć lotniczych, dokonywanie obliczeń, sporządzanie i przetwa- rzanie dokumentacji geodezyjnej, a także zakładanie i aktuali- zację baz danych, pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografi i oraz kra- jowego systemu informacji o terenie; 2) pracach kartografi cznych – rozumie się przez to opracowy- wanie, merytoryczne i techniczne redagowanie map i opra- cowań pochodnych oraz ich reprodukowanie; Irena Kamińska 17 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne 3) (uchylony); 4) osnowach geodezyjnych – rozumie się przez to usystematy- zowany zbiór punktów geodezyjnych, dla których okreś lono matematycznie ich wzajemne położenie i dokładność usytu- owania; 5) znakach geodezyjnych – rozumie się przez to znaki z trwa- łego materiału, okreś lające położenie punktów osnowy geo- dezyjnej; 6) mapie topografi cznej – rozumie się przez to opracowanie kartografi czne o treści przedstawiającej elementy środo- wiska geografi cznego powierzchni Ziemi i ich przestrzenne związki; 7) mapie zasadniczej – rozumie się przez to wielkoskalowe opra- cowanie kartografi czne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeografi cz- nych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziem- nych; 8) ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktu- alizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właś cicielach oraz o innych osobach fi zycznych lub praw- nych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami; 9) terenach zamkniętych – rozumie się przez to tereny o charak- terze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeń- stwo państwa, okreś lone przez właś ciwych ministrów i kie- rowników urzędów centralnych; 10) państwowym zasobie geodezyjnym i kartografi cznym – ro- zumie się przez to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycz- nych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opra- cowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartografi cznych; 11) sieci uzbrojenia terenu – rozumie się przez to wszelkiego ro- dzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urzą- dzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, tele- 18 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 komunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne bu- dowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp.; 12) gleboznawczej klasyfi kacji gruntów – rozumie się przez to po- dział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość pro- dukcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb; 13) powszechnej taksacji nieruchomości – rozumie się przez to wycenę nieruchomości, realizowaną według odrębnych prze- pisów; 14) geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu – rozumie się przez to uporządkowany zbiór danych przestrzennych i opi- sowych sieci uzbrojenia terenu, a także informacje o podmio- tach władających siecią; 14a) krajowej bazie danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu – rozumie się przez to bazę danych o szczegółowości właś ciwej dla bazy danych obiektów topografi cznych; 14b) powiatowej bazie danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbro- jenia terenu – rozumie się przez to bazę danych o szczegóło- wości mapy zasadniczej w skalach od 1:500 do 1:5000; 15) systemie informacji o terenie – rozumie się przez to bazę da- nych przestrzennych dotyczących okreś lonego obszaru oraz procedury i techniki służące systematycznemu zbieraniu, ak- tualizowaniu i udostępnianiu danych; 16) harmonizacji zbiorów danych – rozumie się przez to działania o charakterze prawnym, technicznym i organizacyjnym, ma- jące na celu doprowadzenie do wzajemnej spójności tych zbiorów oraz ich przystosowanie do wspólnego i łącznego wykorzystywania. 1. W art. 2 komentowanej ustawy zostały zamieszczone ustawowe defi - nicje używanych w niej pojęć, wobec czego przy odczytywaniu treści danej normy prawnej należy w pierwszej kolejności nadawać danemu pojęciu znaczenie przypisane mu przez ustawodawcę w tzw. słow- niczku zawartym w tym przepisie. Do prac geodezyjnych wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy nie za- liczono prac o charakterze geodezyjno-prawnym związanych z po- Irena Kamińska 19 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne działem, rozgraniczeniem i regulowaniem stanów prawnych nieru- chomości. Problematyce tej poświęcone są przepisy znajdujące się w dalszej części ustawy. Prac geodezyjnych i kartografi cznych dotyczą przepisy rozdziału 3 ustawy oraz przepisy aktów wykonawczych wy- danych na podstawie jej art. 17 i 19. 2. Osnową geodezyjną jest usystematyzowany zbiór punktów geodezyj- nych, dla których okreś lono matematycznie ich wzajemne położenie i dokładność usytuowania. Punktem geodezyjnym z kolei jest punkt wchodzący w skład osnowy geodezyjnej, którego położenie na Ziemi zostało okreś lone współrzędnymi geodezyjnymi względem przyjętego układu odniesienia. Każdy punkt geodezyjny ma numer i nazwę usta- loną od nazwy miejscowości, na której obszarze jest położony. Ustawa, defi niując pojęcie osnowy geodezyjnej, okreś la ją jako zbiór punktów geodezyjnych. Wydaje się jednak, że trafniejsze byłoby traktowanie osnowy geodezyjnej jako zbioru punktów osnowy. Według § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 14 lutego 2012 r. w sprawie osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 352) przez „punkt osnowy” rozumie się punkt, który ma położenie wyznaczone w państwowym systemie odniesień przestrzennych, na którym wyznaczono wielkość fi zyczną charaktery- styczną dla okreś lonego rodzaju osnowy, oraz błąd jej wyznaczenia, ma niepowtarzalny numer, został oznaczony w terenie znakiem geo- dezyjnym, ma sporządzony opis topografi czny, a także którego dane są umieszczone w PZGiK prowadzonym przez uprawniony do tego organ. Aby umożliwić wykonywanie pomiarów geodezyjnych, konieczne jest wyznaczenie na powierzchni Ziemi punktów o znanych współrzęd- nych, czyli punktów o okreś lonym położeniu w stosunku do bieguna, równika, południka przyjętego za zerowy oraz wysokości nad poziom przyjęty za zerowy. Dla okreś lenia współrzędnych geodezyjnych (szerokość, długość i wy- sokość geodezyjna), w odróżnieniu od współrzędnych geografi cznych, powierzchnią odniesienia nie jest kula, lecz elipsoida obrotowa. Wy- sokością geodezyjną jest np. odległość danego punktu od powierzchni elipsoidy odniesienia mierzona wzdłuż normalnej do elipsoidy (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 14 lutego 20 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 2012 r. w sprawie osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magne- tycznych). Na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ust. 1 pkt 6 Minister Admi- nistracji i Cyfryzacji powołanym wyżej rozporządzeniem z 14 lutego 2012 r. uregulował: 1) organizację, tryb i standardy techniczne zakładania i utrzymy- wania podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz szczegółowych osnów geodezyjnych; 2) szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazie danych państwowego rejestru podstawowych osnów geodezyjnych, gra- wimetrycznych i magnetycznych oraz w bazie danych szczegóło- wych osnów geodezyjnych; 3) standardy techniczne dotyczące tworzenia, aktualizacji i udostęp- niania wymienionych wyżej baz. W załączniku nr 1 do rozporządzenia wśród osnów geodezyjnych wy- mienia się: podstawową poziomą osnowę geodezyjną, podstawową wysokościową osnowę geodezyjną, szczegółową poziomą osnowę geo- dezyjną, szczegółową wysokościową osnowę geodezyjną oraz osnowę wielofunkcyjną. 3. Punkty osnowy geodezyjnej są okreś lone i wskazane przez umiesz- czenie w nich znaków geodezyjnych. Znaki te wykonane są z trwałego materiału i podlegają, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, ochronie. Znaki geodezyjne okreś lają położenie punktów poziomej i wysokościowej osnowy geodezyjnej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z 15 kwietnia 1999 r. w sprawie ochrony znaków geodezyjnych, gra- wimetrycznych i magnetycznych (Dz.U. Nr 45 poz. 454 ze zm.) okre- ś lił sposób i tryb ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz rodzaje znaków niepodlegających ochronie. 4. Mapa topografi czna jest wykonana na podstawie bezpośrednich po- miarów topografi cznych w terenie lub za pomocą metod fotograme- trycznych (pomiarów na zdjęciach lotniczych). Przedstawia szcze- gółowy obraz terenu (rzeźbę, hydrografi ę, zabudowę) za pomocą Irena Kamińska 21 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne ujednoliconych standardowych oznaczeń. Przedstawia elementy geo- grafi czne powierzchni Ziemi i ich związki przestrzenne. Mapy topo- grafi czne mogą być mapami: wielko-, średnio- lub małoskalowymi. Mapa zasadnicza jest opracowaniem wielkoskalowym i zawiera in- formacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeogra- fi cznych. Obiektem ogólnogeografi cznym jest wyodrębniony element związany z powierzchnią Ziemi mogący mieć charakter naturalny (las, rzeka) lub antropogeniczny (utworzony przez człowieka). Mapa zasadnicza jest podstawową mapą naszego kraju i jest głównym elementem PZGiK. Jest wykorzystywana w gospodarce narodowej – przede wszystkim do zagospodarowania przestrzennego, katastru nie- ruchomości i powszechnej taksacji. Jest też źródłowym opracowaniem kartografi cznym do sporządzania map pochodnych i innych wielko- skalowych map tematycznych oraz aktualizacji mapy topografi cznej w skali 1:10 000 (1:5000). Treść mapy zasadniczej składa się z części obligatoryjnej i fakultatywnej. Treść obligatoryjną stanowią: punkty poziomej i wysokościowej osnowy geodezyjnej, elementy ewidencji gruntów i budynków, elementy sieci uzbrojenia terenu. Treścią fakul- tatywną jest otwarty zbiór zależny od potrzeb urzędów, instytucji oraz podmiotów gospodarczych i ich zamierzeń inwestycyjnych. Mapa za- sadnicza prowadzona jest przez powiatowe ośrodki dokumentacji geo- dezyjnej i kartografi cznej PODGK (zob. W. Kosiński, Geodezja, s. 391). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z 17 lis topada 2011 r. w sprawie bazy danych obiektów topografi cznych oraz bazy danych obiektów ogólnogeografi cznych, a także standardo- wych opracowań kartografi cznych (Dz.U. Nr 279, poz. 1642) okreś- lił m.in. zakres informacji gromadzonych w bazie danych obiektów ogólno geografi cznych, organizację, tryb i standardy techniczne two- rzenia, aktualizacji i udostępniania takiej bazy. Irena Kamińska; Witold Radzio 5. W art. 2 pkt 8 ustawodawca utożsamił pojęcie „ewidencja gruntów i budynków” z pojęciem „kataster nieruchomości”, defi niując ten re- jestr publiczny jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właś cicielach oraz o innych osobach fi zycznych lub prawnych władających tymi 22 Irena Kamińska; Witold Radzio Witold Radzio Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 gruntami, budynkami i lokalami. Jednocześnie w art. 53a jest mowa o przyszłym przekształceniu ewidencji gruntów i budynków w kata- ster nieruchomości. Ustawodawca nie okreś la jednak trybu tego prze- kształcenia oraz nie precyzuje, na czym ma ono polegać. Również z art. 224 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) wynika, że usta- wodawca oparł regulacje prawne zawarte w tej ustawie na założeniu, że ewidencja gruntów i budynków będzie przekształcana w kataster nieruchomości, ale jednocześnie w tej ustawie nie został okreś lony tryb i sposób przekształcenia. Odnosząc się do przedstawionej niespójności przepisów prawa, należy podkreślić, że nie istnieje powszechnie obowiązująca dyrektywa ani norma defi niująca pojęcie „kataster” czy też „kataster nieruchomości”. Niejednoznaczność tego pojęcia podkreślają autorzy Wytycznych Ko- misji Gospodarczej ONZ dla Europy dotyczących jednostek i identy- fi katorów nieruchomości (z 2004 r.), którymi są eksperci z: Albanii, Armenii, Austrii, Finlandii, Grecji, Litwy, Holandii, Norwegii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, działający pod przewodnictwem prof. Petera Dale’a. Stwierdzają oni: „nie ma dwóch krajów, których systemy katastralne byłyby identyczne, ponieważ kataster jest częścią infrastruktury spo- łecznej danego kraju. Podobnie jak narody każdy system ewoluował i posiada własną charakterystykę”. Wskazują również, że systemy ka- tastralne można opisać jako: 1) prawne – koncentrujące się na własności; 2) fi skalne – koncentrujące się na wartości nieruchomości dla celów podatkowych; 3) użytkowania gruntów – rejestrujące różne sposoby użytkowania gruntów; 4) wielofunkcyjne – służące wielu celom. W ocenie autorów tego dokumentu bardzo zróżnicowany jest zakres informacji gromadzonych w poszczególnych krajowych systemach ka- tastralnych. Niektóre z nich (np. kataster austriacki) zawierają stosun- kowo niewiele informacji, inne zaś (np. kataster litewski) mają bardzo złożony zbiór danych. Witold Radzio 23 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne W świetle Wytycznych ONZ ważną cechą każdego katastru jest to, że obejmuje on cały kraj. Z tego względu w ocenie jego autorów wiele sys- temów ksiąg wieczystych obejmujących tylko działki, które były przed- miotem transakcji, nie może być uznanych za systemy katastralne. Zasada pełnego pokrycia terenu jest również jednym z podstawowych założeń Katastru 2014 według koncepcji Międzynarodowej Federacji Geodetów (FIG). Należy jednak zwrócić uwagę, że z punktu widzenia autorów tego opracowania podstawową warstwę informacyjną kata- stru nieruchomości stanowią dane dotyczące praw do nieruchomości. Kataster 2014 ma być rejestrem publicznym ukazującym pełną sytu- ację prawną gruntów; każde prawo przyznane prawnemu obiektowi w terenie powinno być ofi cjalnie zarejestrowane w katastrze. Różnorodność europejskich systemów katastralnych znalazła swoje odbicie również w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Artykuł 345 TFUE (dawny art. 295 TWE) stanowi: „Traktaty nie przesądzają w niczym zasad prawa własności w Państwach Człon- kowskich”. Analizując pojęcie „ewidencja gruntów i budynków”, należy odróżnić ewidencję, która była zakładana i prowadzona na podstawie przepisów dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32 ze zm.) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospo- darki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98), wydanego na podstawie upoważnienia zawar- tego w tym dekrecie, od ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartogra- fi czne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budow- nictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Zasadnicza różnica, w sensie formalnym, między tymi ewidencjami wynika przede wszystkim z przyjęcia różnych defi nicji działki ewiden- cyjnej. W zarządzeniu Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lu- tego 1969 r. działkę ewidencyjną zdefi niowano jako „obszar gruntu 24 Witold Radzio Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania”, przy czym przez władanie rozumiano zarówno własność, jak i po- siadanie samoistne. Na skutek przyjęcia takiej defi nicji w granicach znacznej części działek ewidencyjnych znalazły się grunty o niejed- norodnym stanie prawnym. Szczególnym przykładem takich działek były grunty zajmowane w sposób nieformalny na cele publiczne oraz grunty, które były przedmiotem umów kupna-sprzedaży zawieranych bez zachowania formy aktu notarialnego. Na obszarach wiejskich negatywne skutki przyjętego rozwiązania prawnego zostały w dużym stopniu wyeliminowane ustawą z 26 paź- dziernika 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250). W wyniku wykonania przepisów tej ustawy stan posiadania, wykazywany w ewidencji gruntów i budynków, został w znacznej mierze przekształcony w stan własności. Granice działek ewidencyjnych, okreś lające w dniu 4 listopada 1971 r. zasięg posia- dania poszczególnych podmiotów, w wyniku wydania na podstawie tej ustawy aktów własności ziemi, stały się granicami okreś lającymi zasięg prawa własności ustanowionego tymi aktami. W § 9 ust. 1 rozporządzenia e.g.b. ustalono, że „działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za po- mocą linii granicznych”. Przyjmując taką defi nicję działki ewiden- cyjnej oraz ustalając w § 13 ust. 1 rozporządzenia, że działki położone w granicach jednego obrębu, wchodzące w skład jednej nierucho- mości, tworzą jednostkę rejestrową gruntów, stworzono mechanizmy prawne do integracji ewidencji gruntów i budynków z systemem ksiąg wieczystych. Witold Radzio; Irena Kamińska 6. Historia regulacji prawnych dotyczących zasad okreś lania i rejestro- wania stanu posiadania gruntów, wytyczania ich granic i handlu ziemią sięga kilku wieków przed naszą erą. Regulacje takie istniały już w starożytnym Egipcie, później w państwie rzymskim. Pierwowzorem dzisiejszych rejestrów nieruchomości jest wprowadzony przez cesarza Oktawiana Augusta spis ziemi i ludności Capitum registrum, w śred- niowieczu przemianowany na Catastrum. Witold Radzio; Irena Kamińska 25 Irena Kamińska Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne W Polsce międzywojennej kataster jako spis gruntów i budynków zo- stał wprowadzony dekretem Prezydenta RP z 14 stycznia 1936 r. o po- datku od nieruchomości (Dz.U. Nr 3, poz. 14 ze zm.) wykorzystywany był do obliczania podatku od nieruchomości. Kataster to wielozadaniowy rejestr nieruchomości zawierający dane o powierzchni działek, domów i mieszkań oraz ich właś cicielach i pod- miotach władających nieruchomością. Powinien zawierać dane po- zwalające na identyfi kację nieruchomości i ich geometryczne opisanie. Geometryczny kształt działek gruntowych jest nanoszony na mapy ka- tastralne, które są grafi cznym obrazem relacji przestrzennych między działkami i budynkami. Kataster powinien być podstawą do zakła- dania ksiąg wieczystych – powinien wobec tego zawierać informacje prawdziwe i aktualne. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta (art. 22 ust. 1). Przedmiotem katastru są dane o gruntach i budynkach, podmiotem – właś ciciele nieruchomości oraz osoby władające nieruchomościami. Ewidencja gruntów i budynków jest konieczna i przydatna nie tylko przy obliczaniu podatków od nieruchomości. Rejestr jest wykorzy- stywany także m.in. w planowaniu przestrzennym (plany zagospo- darowania przestrzennego), w ochronie środowiska (wyznaczanie obszarów chronionych), polityce kredytowej, systemie ubezpieczeń. Kataster powinien być przede wszystkim wiarygodnym narzędziem obrotu nieruchomościami, przez co zwiększa bezpieczeństwo obrotu, a tym samym atrakcyjność inwestowania. 7. Terenem zamkniętym jest teren o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa. Granice terenu okreś lają właś ciwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych. Prace geodezyjne na takich terenach mogą być wykonywane, zgodnie z art. 13 ust. 3, tylko przez wykonawców działających na zlecenie or- ganów, które wydały decyzje o zamknięciu terenu lub za ich zgodą. Artykuł 3 pkt 15 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w dawniej obowiązu- jącym brzmieniu zawierał szerszą i bardziej dla potrzeb praktyki przy- datną defi nicję pojęcia „teren zamknięty”. Stanowił, że jest to teren, 26 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 a w szczególnych wypadkach obiekt budowlany lub jego część, do- stępny wyłącznie dla osób uprawnionych oraz wyznaczony w sposób okreś lony w przepisach Prawa geodezyjnego i kartografi cznego, nie- zbędny na cele: 1) obronności i bezpieczeństwa państwa, będący w dyspozycji jedno- stek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrowi Spraw Zagranicznych; 2) bezpośredniego wydobywania kopaliny ze złoża, będący w dyspo- zycji zakładu górniczego. Artykuł 3 pkt 15 pr.bud. w obecnie obowiązującym brzmieniu odsyła do art. 2 pkt 9 Prawa geodezyjnego i kartografi cznego. Sposobowi ustalania terenu zamkniętego, sporządzaniu map obejmują- cych taki teren, ochronie informacji niejawnych dotyczących położonych tam obiektów, a wreszcie przekazaniu dokumentacji po utracie przez dany teren charakteru terenu zamkniętego poświęcone są ustępy 2–2c art. 4 ustawy. Terenów zamkniętych dotyczą również: rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 18 lipca 2003 r. w sprawie terenów zamkniętych niezbędnych dla obronności państwa (Dz.U. Nr 141, poz. 1368), roz- porządzenie Ministra Obrony Narodowej z 22 maja 2003 r. w sprawie nadzoru nad pracami geodezyjnymi i kartografi cznymi na terenach zamkniętych (Dz.U. Nr 101, poz. 939) oraz rozporządzenie Rady Mini- strów z 17 lipca 2001 r. w sprawie wykazywania w ewidencji gruntów i budynków danych odnoszących się do gruntów, budynków i lokali, znajdujących się na terenach zamkniętych (Dz.U. Nr 84, poz. 911). 8. Ustawa przez państwowy zasób geodezyjny i kartografi czny rozumie zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartografi cznych. Z brzmienia przepisu wynika, że podany w nim katalog nie jest katalogiem zamkniętym – świadczy o tym zwrot „i innych opracowań”. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy państwowy zasób geodezyjny i kartografi czny służy gospodarce naro- Irena Kamińska 27 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne dowej, obronności państwa, nauce, kulturze, ochronie przyrody i po- trzebom obywateli. Zasób dzieli się na: 1) zasób centralny, gromadzony w Centralnym Ośrodku Dokumen- tacji Geodezyjnej i Kartografi cznej i prowadzony przez Głównego Geodetę Kraju; 2) zasoby wojewódzkie, gromadzone w Wojewódzkich Ośrodkach Dokumentacji Geodezyjnej i Kartografi cznej i prowadzone przez marszałków województw; 3) zasoby powiatowe, gromadzone w Powiatowych Ośrodkach Doku- mentacji Geodezyjnej i Kartografi cznej i prowadzone przez staro- stów powiatów. Państwowemu zasobowi geodezyjnemu i kartografi cznemu jest poświęcony rozdział 7, tj. art. 40–41b ustawy, oraz przepisy wy- konawcze: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Admi- nistracji z 9 lis topada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościo- wych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartografi cznego (Dz.U. Nr 263, poz. 1572), rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 2 lipca 2001 r. w sprawie klasyfi kowania i porząd- kowania materiałów wyłączanych z państwowego zasobu geode- zyjnego i kartografi cznego (Dz.U. Nr 74, poz. 796), rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 15 maja 2001 r. w sprawie okreś lenia rodzajów map, materiałów fotogrametrycz- nych i teledetekcyjnych, stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartografi czny, których rozpowszechnianie, rozprowadzanie oraz reprodukowanie w celu rozpowszechniania i rozprowadzania wy- maga zezwolenia, oraz trybu udzielania tych zezwoleń (Dz.U. Nr 56, poz. 588). 9. Do sieci uzbrojenia terenu ustawa zalicza wszelkiego rodzaju prze- wody i urządzenia nadziemne, naziemne i podziemne, z wyłącze- niem urządzeń melioracji szczegółowej, a także podziemne budowle. Wśród przewodów i urządzeń wymienione zostały wodociągowe, 28 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne i elektroener- getyczne. Jako podziemne budowle wskazano tunele, przejścia, parkingi i zbiorniki. W obydwu przypadkach redakcja przepisów świadczy o tym, że nie jest to katalog zamknięty („i inne”, „itp.”). Z sieci uzbrojenia terenu wyłączone zostały urządzenia melioracji szczegółowych, o których mowa w art. 73 pr.wod. Melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdol- ności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów (art. 70 pr.wod.). Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych ustawodawca zali- czył: 1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie; 2) drenowania; 3) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m; 4) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych; 5) ziemne stawy rybne; 6) groble na obszarach nawadnianych; 7) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych – jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1 pr.wod. Inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu poświęcone są prze- pisy rozdziału 5 komentowanej ustawy (art. 27 i 28). 10. Gleba jest naturalnym tworem wierzchniej warstwy skorupy ziem- skiej, powstałym ze zwietrzeliny skalnej w wyniku oddziaływania na nią organizmów żywych, czynników klimatycznych i działalności ludzkiej w okreś lonych warunkach rzeźby terenu. Gleba ma zdolność produkcji biomasy, zachodzą w niej ciągłe procesy rozkładu i syntezy związków mineralnych i organicznych oraz ich przemieszczanie i ku- mulacja. W procesie rozwoju gleby następuje jej zróżnicowanie na okreś lone poziomy genetyczne. Rodzaj, układ i właś ciwości poziomów genetycznych są wynikiem minionych i współczesnych procesów gle- botwórczych przebiegających w okreś lonych warunkach środowiska geografi cznego. Zespół poziomów genetycznych tworzy daną glebę. Irena Kamińska 29 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne Morfologia i właś ciwości poziomów genetycznych stanowią jedno z podstawowych kryteriów podziału gleb (zob. Gleboznawstwo, red. S. Zawadzki, Warszawa 2006, s. 300–309). Z dniem 29 listopada 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Mi- nistrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfi kacji gruntów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1246), które w załączniku wprowadza urzędową tabelę klas gruntów oraz klasy bonitacyjne gleb, a ponadto okreś la sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfi kacji gruntów. Gleboznawczą klasyfi kację gruntów, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy, prowadzą starostowie. 11. Ustawa przy powszechnej taksacji nieruchomości odsyła do odrębnych przepisów dotyczących wyceny nieruchomości. Należy uznać, że prze- pisy takie zawiera ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nierucho- mościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), która w art. 4 pkt 7 stwierdza, że ilekroć w ustawie jest mowa o powszechnej taksacji nieruchomości – należy przez to rozumieć wycenę nierucho- mości, w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej nie- ruchomości. Powszechna taksacja nieruchomości odbywa się na podstawie prze- pisów działu IV rozdziału 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 160–173), ma na celu ustalanie wartości katastralnej nieru- chomości i jest przeprowadzana przez organy prowadzące kataster nieruchomości. Wartość katastralną nieruchomości ustala się na podstawie oszacowania nieruchomości reprezentatywnych dla po- szczególnych rodzajów nieruchomości na obszarze danej gminy. Wartość nieruchomości reprezentatywnych okreś la się z wykorzysta- niem cen transakcyjnych nieruchomości na obszarze gminy, a w przy- padku braku dostatecznej liczby transakcji – na obszarze gmin są- siadujących (art. 161 ust. 2 u.g.n.). Zgodnie z art. 163 ust. 1 u.g.n. powszechną taksację nieruchomości przeprowadza się okresowo. Termin rozpoczęcia oraz zakończenia powszechnej taksacji nieru- chomości oraz źródła jej fi nansowania ma okreś lić odrębna ustawa. Rada Ministrów – na mocy delegacji zawartej w art. 173 u.g.n. – roz- porządzeniem z 29 czerwca 2005 r. w sprawie powszechnej taksacji 30 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 nieruchomości (Dz.U. Nr 131, poz. 1092) uregulowała szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomości i jej kontroli oraz rodzaje i wzory dokumentów stosowanych przy przeprowadzaniu taksacji. 12. Ustawowa defi nicja geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, za- warta w art. 2 pkt 14 ustawy, została rozwinięta w § 2 pkt 2 rozporzą- dzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz.U. Nr 38, poz. 455). Przywołany przepis stanowi, że geodezyjną ewidencją sieci uzbrojenia terenu jest uporządkowany zbiór informacji o prze- strzennym położeniu i podstawowych danych technicznych sieci uzbrojenia terenu, a także o właś cicielach oraz jednostkach organiza- cyjnych zarządzających tymi sieciami. Geodezyjna ewidencja opisuje istniejącą sieć uzbrojenia terenu, o której mowa w art. 2 pkt 11 ustawy. Przedmiotem ewidencji są zatem wszelkiego rodzaju przewody i urzą- dzenia oraz podziemne budowle wskazane w tym przepisie, natomiast podmiotami ich właś ciciele i administratorzy. Zasady i tryb zakła- dania Geodezyjnej Ewidencji Sieci Uzbrojenia Terenu (GESUT) re- guluje wskazane wyżej rozporządzenie z 2 kwietnia 2001 r. Z dniem 8 czerwca 2012 r. na podstawie art. 35 ustawy z 4 marca 2010 r. o in- frastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. Nr 76, poz. 489 ze zm.) utraciła jednak moc, obowiązująca do tej daty, instrukcja techniczna „G-7 Geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu” wydana w 1998 r. przez Głównego Geodetę Kraju. 4 kwietnia 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Admini- stracji i Cyfryzacji z 12 lutego 2013 r. w sprawie bazy danych geode- zyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, bazy danych obiektów topo- grafi cznych oraz mapy zasadniczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 383), które okreś la m.in. zakres informacji gromadzonych w bazie danych geo- dezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, zakres informacji groma- dzonych w bazie danych obiektów topografi cznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartografi cznych w skalach 1:500–1:5000, a także organizację, tryb i standardy tech- niczne tworzenia, aktualizacji i udostępniania tych baz. Irena Kamińska 31 Art. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne 13. Bazy danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu są ba- zami tematycznymi gromadzącymi dane dotyczące geodezyjnej sieci uzbrojenia terenu. Baza krajowa i bazy powiatowe różnią się stopniem szczegółowości. Krajowa baza danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu to baza danych o szczegółowości właś ciwej dla bazy danych obiektów topografi cznych, przy których poziom informacyjny odpowiada poziomowi informacyjnemu map topografi cznych w skali 1:10 000. Powiatowa baza danych geodezyjnej sieci uzbrojenia terenu to baza danych o szczegółowości mapy zasadniczej w skalach od 1:500 do 1:5000. 14. System informacji o terenie (SIT, ang. LIS – Land Information System) wchodzi w skład kategorii systemów informacji przestrzennej. Jest zbiorem danych przestrzennych dotyczących okreś lonego obszaru. Przez system informacji o terenie rozumie się też procedury i tech- niki służące systematycznemu zbieraniu, aktualizowaniu i udostęp- nianiu danych. System służy do podejmowania decyzji o charakterze prawnym, gospodarczym, politycznym. Zawiera dane geoprzestrzenne, elementy prawne, aktualizowaną bazę danych, odpowiada mapom wie- loskalowym. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budow- nictwa z 12 lipca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu pro- wadzenia krajowego systemu informacji o terenie wskazuje m.in. dane obligatoryjne, które muszą znaleźć się w systemie, wskazuje organy zo- bowiązane do zakładania i prowadzenia systemu dla danego obszaru. 15. Punkt 16 art. 2 został dodany nowelizacją wprowadzoną przez ustawę z 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej. Ustawa ta dokonała transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2007/2/WE z 14 marca 2007 r. ustanawiającej infrastruk- turę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) (Dz.Urz. UE 2007 L 108/1). INSPIRE opiera się na infrastrukturach in- formacji przestrzennej ustanowionych i prowadzonych przez państwa członkowskie, przy czym cały system ma być interoperacyjny i ma za- pewniać harmonizację zbiorów i usług. Harmonizacja zbiorów danych powinna być dokonywana przez działania prawne, techniczne i orga- nizacyjne, których celem jest doprowadzenie do wzajemnej spójności zbiorów i ich przystosowanie do wspólnego i łącznego wykorzystania. 32 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 3 3Irena Kamińska Art. 3. OSNOWY JAKO PODSTAWA WYKONYWANIA PRAC GEODEZYJNYCH I KARTOGRAFICZNYCH Art. 3. 1. Podstawę do wykonywania prac geodezyjnych i karto- grafi cznych stanowią osnowy geodezyjne opracowane w pań- stwowym systemie odniesień przestrzennych. 2. Osnowy geodezyjne zakłada się i aktualizuje dla obszaru ca- łego kraju. 3. Projekty osnów geodezyjnych są zatwierdzane przez: 1) Głównego Geodetę Kraju w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej – w zakresie osnów podstawowych; 2) starostów – w zakresie osnów szczegółowych. 4. Przepisy ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 stosuje się odpowiednio do osnów grawimetrycznych i magnetycznych. 5. Rada Ministrów okreś li, w drodze rozporządzenia, państwowy system odniesień przestrzennych obowiązujący na terenie całego kraju, uwzględniając jego parametry techniczne oraz warunki stosowania. 1. Podstawą do wykonywania prac geodezyjnych i kartografi cznych są osnowy geodezyjne, grawimetryczne i magnetyczne opracowane w państwowym systemie odniesień przestrzennych. Ustawa nakłada obowiązek zakładania i aktualizacji takich osnów dla terenu całego kraju. Projekty osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magne- tycznych w zakresie osnów podstawowych są zatwierdzane przez Głównego Geodetę Kraju w porozumieniu z Ministrem Obrony Na- rodowej. Projekty osnów geodezyjnych szczegółowych zatwierdzają starostowie. 2. Na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 5 ustawy Rada Ministrów rozporządzeniem z 15 października 2012 r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1247) okreś- liła państwowy system odniesień przestrzennych obowiązujący na terenie całego kraju. Państwowy system odniesień przestrzennych, zgodnie z § 3 ust. 1, tworzą: Irena Kamińska 33 Art. 4 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne 1) geodezyjne układy odniesienia oznaczone symbolami PL-ETRF2000 i PL-ETRF89, będące matematyczną i fi zyczną realizacją europej- skiego ziemskiego systemu odniesienia ETRS89; 2) układy wysokościowe oznaczone symbolami PL-KRON86-NH i PL-EVRF2007-NH, będące matematyczną i fi zyczną realizacją europejskiego ziemskiego systemu wysokościowego; 3) układy współrzędnych: geocentrycznych kartezjańskich ozna- czone symbolem XYZ, geocentrycznych geodezyjnych oznaczone symbolem GRS80h oraz geodezyjnych oznaczone symbolem GRS80H; 4) układy współrzędnych płaskich prostokątnych oznaczone symbo- lami: PL-LAEA, PL-LCC, PL-UTM, PL-1992 i PL-2000. Państwowy system odniesień przestrzennych stosuje się w pracach geodezyjnych i kartografi cznych oraz przy tworzeniu zbiorów danych przestrzennych przez organy władzy publicznej. 4 Art. 4. OBOWIĄZEK ZAKŁADANIA I PROWADZENIA WSKAZANYCH BAZ DANYCH. USTALANIE TERENÓW ZAMKNIĘTYCH Art. 4. 1 (uchylony). 1a. Dla obszaru całego kraju zakłada się i prowadzi w systemie te- leinformatycznym bazy danych, obejmujące zbiory danych prze- strzennych infrastruktury informacji przestrzennej, dotyczące: 1) państwowego rejestru podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych; 2) ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości); 3) geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu; 4) państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek po- działów terytorialnych kraju; 5) państwowego rejestru nazw geografi cznych; 6) ewidencji miejscowości, ulic i adresów; 7) rejestru cen i wartości nieruchomości; 8) obiektów topografi cznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartografi cznych w ska- 34 Irena Kamińska Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 4 lach 1:10 000–1:100 000, w tym kartografi cznych opracowań numerycznego modelu rzeźby terenu; 9) obiektów ogólnogeografi cznych o szczegółowości zapewnia- jącej tworzenie standardowych opracowań kartografi cznych w skalach 1:250 000 i mniejszych, w tym kartografi cznych opracowań numerycznego modelu rzeźby terenu; 10) szczegółowych osnów geodezyjnych; 11) zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i nu- merycznego modelu terenu. 1b. Dla terenów miast oraz zwartych zabudowanych i przeznaczo- nych pod zabudowę obszarów wiejskich zakłada się i prowadzi w systemie teleinformatycznym bazy danych obiektów topogra- fi cznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardo- wych opracowań kartografi cznych w skalach 1:500–1:5000, zhar- monizowane z bazami danych, o których mowa w ust. 1a. 1c. Dla zbiorów danych objętych bazami danych, o których mowa w ust. 1a i 1b, oraz dla związanych z nimi usług tworzy się meta- dane opisujące te zbiory i usługi zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. Nr 76, poz. 489). 1d. Bazy danych, o których mowa w ust. 1a i 1b, aktualizuje się i prowadzi w sposób zapewniający interoperacyjność zawartych w nich zbiorów danych i związanych z nimi usług, w rozumieniu ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji prze- strzennej. 1e. Standardowymi opracowaniami kartografi cznymi, tworzo- nymi na podstawie odpowiednich zbiorów danych zawartych w bazach danych, o których mowa w ust. 1a i 1b, są: 1) mapy ewidencyjne w skalach: 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000; 2) mapy zasadnicze w skalach: 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000; 3) mapy topografi czne w skalach: 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000; 4) mapy ogólnogeografi czne w skalach: 1:250 000, 1:500 000, 1:1 000 000. Irena Kamińska 35 Art. 4 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartografi czne 2. Dla terenów zamkniętych, zamiast mapy zasadniczej, spo- rządza się odrębne mapy zawierające w swojej treści również sieć podziemnego uzbrojenia terenu. Sporządzanie i aktualizowanie tych map oraz ustalanie granic terenów zamkniętych należy do właś ciwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. 2a. Tereny zamknięte są ustalane przez właś ciwych ministrów i kierowników urzędów centralnych w drodze decyzji. W decyzji tej okreś lane są również granice terenu zamkniętego. Dokumen- tacja geodezyjna okreś lająca przebieg granic i powierzchnię te- renu zamkniętego przekazywana jest przez organy wydające decyzje o zamknięciu terenu właś ciwym terytorialnie starostom w trybie art. 22. 2b. Właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych zawiadamiają Głównego Geodetę Kraju o ustaleniu terenu za- mkniętego oraz podają klauzulę tajności informacji dotyczących obiektów znajdujących się na tym terenie. 2c. Jeżeli teren utracił charakter terenu zamkniętego, zarządza- jący nim obowiązany jest przekazać właś ciwemu staroście do- kumentację geodezyjną i kartografi czną oraz sporządzone mapy w celu włączenia ich do państwowego zasobu geodezyjnego i kar- tografi cznego. 2d. Nadzór nad pracami geodezyjnymi i kartografi cznymi na te- renach zamkniętych sprawuje właś ciwy minister lub kierownik urzędu centralnego. 3. Koszty zakładania osnów geodezyjnych, sporządzania m
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: