Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00184 005521 15386668 na godz. na dobę w sumie
Prawo handlowe. Kazusy - ebook/pdf
Prawo handlowe. Kazusy - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 192
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1448-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> prawo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Kazusy: - są pomocą naukową, przygotowującą do egzaminów na aplikacje prawnicze oraz do kolokwiów i egzaminów na aplikacjach prawniczych, - pozwalają utrwalać materiał zdobywany w toku aplikacji prawniczych - stanowią przegląd najważniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego w stosunku do określonych instytucji prawa handlowego - wskazują rozwiązania prawne niezbędne do prawidłowego stosowania w praktyce.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Publikacja „Prawo handlowe” jest wyjątkową pozycją na rynku publikacji prawniczych, zawierającą 40 hipotetycznych stanów faktycz- nych tzw. kazusów z prawa handlowego wraz z ich rozwiązaniami. W opracowaniu wykorzystano – w możliwie najszerszym zakresie – orzecznictwo Sądu Najwyższego i innych sądów wyższych instan- cji oraz literaturę prawniczą, dotyczącą rozważanych zagadnień oraz przedstawiono kwestie sporne w doktrynie i orzecznictwie. Trudna materia przedstawiona została w sposób jasny i komunika- tywny, uwzględniając przy tym aktualny stan prawny oraz najnowsze orzecznictwo. Niniejsza publikacja adresowana jest do aplikantów i kandydatów na aplikacje prawnicze, adeptów oraz studentów prawa. KAZUSY: – są pomocą naukową, przygotowującą do egzaminów na aplikacje praw nicze oraz do kolokwiów i egzaminów na aplikacjach prawni- czych, – pozwalają utrwalać materiał zdobywany w toku aplikacji prawniczych, – stanowią przegląd najważniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w stosunku do określonych instytucji prawa handlowego, – wskazują rozwiązania prawne niezbędne do prawidłowego stosowa- nia w praktyce. Ilona Sądel-Bendkowska – absolwentka Wydziału Prawa i Administracji z wyróżnieniem magna cum laude oraz Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Po- litycznych UW. W 2005 roku uzyskała dyplom Centrum Prawa Amerykańskie- go na University of Florida, Frederic G. Levin College of Law. Obecnie pracuje jako aplikantka notarialna, specjalizuje się w prawie cywilnym, prawie obrotu nieruchomościami, handlowym oraz rodzinnym. Doktorantka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk w katedrze prawa cywilnego. Joanna Zyzik – absolwentka Wydziału Prawa i Administracji UW oraz Aka- demii Sztuk Pięknych w Łodzi, aplikantka radcowska. Uzyskała dyplom Szko- ły Prawa Brytyjskiego na Cambridge University oraz dyplom Centrum Prawa Amerykańskiego na University of Florida, Frederic G. Levin College of Law. Specjalizuje się w prawie handlowym, energetycznym, medycznym (również health care compliance) oraz farmaceutycznym. Obecnie dyrektor departa- mentu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego. ISBN 978-83-255-1448-8 www.sklep.beck.pl e-mail: dz.handlowy@beck.pl tel.: 22 31 12 222, fax: 22 33 77 601 Cena 59,00 zł a k s w o k d n e B - l e d ą S k i z y Z e w o l d n a h o w a r P k c e B . H C . APLIKACJE PRAWNICZE KAZUSY Ilona Sądel-Bendkowska Joanna Zyzik Prawo handlowe Wydawnictwo C.H. Beck KAZUSY PRAWO HANDLOWE Niniejszą publikację dedykuję z serdecznymi podziękowaniami – mojemu Mężowi, mojej Mamie oraz mojej siostrze Ani i szwagrowi Łukaszowi. Ilona Sądel-Bendkowska Niniejszą publikację dedykuję mojemu Tacie Przemysławowi. Joanna Zyzik Ilona Sądel-Bendkowska Joanna Zyzik Prawo handlowe Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010 Redakcja: Joanna Ablewicz Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H. Beck 2010 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print Druk i oprawa: Cyfrowe Centrum Druku, Bydgoszcz ISBN 978-83-255-1448-8 Spis treści Przedmowa ....................................................................................................... VII Wykaz najważniejszych skr(cid:243)t(cid:243)w ............................................................... IX Kazus 1. Prokura ....................................................................................... Kazus 2. Wypowiedzenie udziału w sp(cid:243)łce cywilnej oraz rozwiązanie sp(cid:243)łki przez sąd ......................................... Kazus 3. Sp(cid:243)łka komandytowa (cid:150) przeniesienie praw i obowiązk(cid:243)w wsp(cid:243)lnika ................................................................................... Kazus 4. Odpowiedzialność za zobowiązania sp(cid:243)łki kapitałowej w organizacji .............................................................................. Kazus 5. Wady przedmiotu wkładu do sp(cid:243)łki kapitałowej oraz uprawnienia sp(cid:243)łki względem wsp(cid:243)lnika, kt(cid:243)ry wni(cid:243)sł taki wkład ...................................................................... Kazus 6. Przekształcenie sp(cid:243)łki cywilnej w sp(cid:243)łkę jawną .................. Kazus 7. Subsydiarna odpowiedzialność wsp(cid:243)lnika .......................... Kazus 8. Wyłączenie wsp(cid:243)lnika od prowadzenia spraw sp(cid:243)łki w sp(cid:243)łce jawnej ......................................................................... Kazus 9. Sp(cid:243)łka partnerska (cid:150) zasady odpowiedzialności partner(cid:243)w Kazus 10. Reprezentacja sp(cid:243)łki partnerskiej przez zarząd ................... Kazus 11. Suma komandytowa ................................................................. Kazus 12. Sp(cid:243)łka z o.o. w organizacji, zgłoszenie do rejestru sp(cid:243)łki z o.o. w organizacji ....................................................... Kazus 13. Firma sp(cid:243)łki komandytowo-akcyjnej .................................... Kazus 14. Zasady podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie sp(cid:243)łki komandytowo-akcyjnej ................................................ Kazus 15. Zbycie udziału w sp(cid:243)łce z o.o. ................................................ Kazus 16. Kadencja, mandat w sp(cid:243)łce z o.o. ........................................... Kazus 17. Powołanie członka zarządu w sp(cid:243)łce z o.o. na czas nieokreślony .............................................................................. 1 4 12 17 20 25 29 33 37 41 44 48 54 59 64 68 72 V Spis treœci Kazus 18. Reprezentacja sp(cid:243)łki z o.o. ...................................................... Kazus 19. Kompetencje rady nadzorczej i komisji rewizyjnej w sp(cid:243)łce z o.o. ............................................................................ Kazus 20. Termin zwołania zwyczajnego zgromadzenia wsp(cid:243)lnik(cid:243)w Kazus 21. Miejsce odbycia zgromadzenia wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z o.o. .. Kazus 22. Prawo żądania zwołania zgromadzenia wsp(cid:243)lnik(cid:243)w (prawa mniejszości) .................................................................. Kazus 23. Prawo żądania zwołania zgromadzenia przez wsp(cid:243)lnik(cid:243)w w sp(cid:243)łce o.o. ............................................................................... Kazus 24. Tryb zwołania zgromadzenia wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z o.o. .... Kazus 25. Porządek obrad w sp(cid:243)łce z o.o. .............................................. Kazus 26. Nieformalne zgromadzenie wsp(cid:243)lnik(cid:243)w w sp(cid:243)łce z o.o. ... Kazus 27. Kworum na zgromadzeniu wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z o.o. ........ Kazus 28. Wyłączenie wsp(cid:243)lnika od głosowania w sp(cid:243)łce z o.o. ........ Kazus 29. Prawo kontroli wsp(cid:243)lnika, prawa przyznane osobiście, prawa udziałowe a prawa przyznane osobiście w sp(cid:243)łce z o.o. ............................................................................ Kazus 30. Legitymacja procesowa odwołanego członka organu sp(cid:243)łki do zaskarżenia uchwał wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z o.o. .... Kazus 31. Pow(cid:243)dztwo o stwierdzenie nieważności uchwały w sp(cid:243)łce z o.o. ............................................................................ Kazus 32. Podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy sp(cid:243)łki z o.o. ................................................................................ Kazus 33. Wypłata dywidendy w sp(cid:243)łce akcyjnej ................................. Kazus 34. Osobiste uprawnienia akcjonariusza ..................................... Kazus 35. Wygaśnięcie mandatu członka zarządu w sp(cid:243)łce akcyjnej Kazus 36. Uchwały zarządu w sp(cid:243)łce akcyjnej ...................................... Kazus 37. Spos(cid:243)b reprezentacji sp(cid:243)łki w kontaktach z członkiem zarządu ....................................................................................... Kazus 38. Zmiana statutu .......................................................................... Kazus 39. Tekst jednolity umowy lub statutu ........................................ Kazus 40. Oczywiste błędy lub niezgodności z treścią postanowienia sądu ............................................................................................. 75 80 85 89 93 96 99 104 108 111 114 118 124 129 134 141 146 150 154 158 168 171 173 Indeks rzeczowy ............................................................................................. 175 VI Przedmowa (cid:132)Nie zgadzam się z Twoimi poglądami, ale po kres moich dni będę bronił Twego prawa do ich głoszenia. Je ne suis pas d(cid:146)accord avec ce que vous dites, mais je me battrai jusqu(cid:146)au bout pour que vous puissiez le dire(cid:148). Voltaire Niniejsze opracowanie stanowi pr(cid:243)bę przedstawienia zastosowania prze- pis(cid:243)w prawa handlowego na przykładzie hipotetycznych sytuacji faktycznych tzw. kazus(cid:243)w. Układ całości odpowiada systematyce kodeksowej, a przedsta- wione kazusy dotyczą wszystkich części kodeksu sp(cid:243)łek handlowych, z za- strzeżeniem, że nie jest to ujęcie wyczerpujące. Stany faktyczne zostały skon- struowane w taki spos(cid:243)b, aby przedstawiać najważniejsze zagadnienia i pytania dotyczące danej instytucji prawa. Pomysł przygotowania niniejszej publikacji powstał na gruncie zainteresowań zawodowych autorek oraz z potrzeby stworzenia praktycznej pomocy naukowej dla młodych prawnik(cid:243)w i adept(cid:243)w prawa, kt(cid:243)rzy pragną rozwijać swoje umie- jętności praktyczne w zakresie stosowania prawa. Autorki, w trakcie swojej pracy zawodowej, a także w trakcie przygotowywania się do egzamin(cid:243)w, dostrzegły na rynku publikacji prawniczych brak opracowań, kt(cid:243)re służyłyby temu celowi. Jak wskazują metodycy nauczania prawa, analiza i rozwiązywanie kazus(cid:243)w prawni- czych jest najlepszym sposobem ugruntowywania i poszerzania wiedzy prawni- czej, dlatego w opracowaniu wykorzystano przede wszystkim (cid:150) w możliwie naj- szerszym zakresie (cid:150) dotychczasowe osiągnięcia nauki jak i w miarę możliwości orzecznictwo Sądu Najwyższego i innych sąd(cid:243)w wyższych instancji. Autorki przy tworzeniu niniejszych kazus(cid:243)w korzystały z osiągnięć nie- mieckiej szkoły prawa. Co do zasady przedstawione zostało jedno rozwiąza- nie kazusu, ale rozważane były (cid:150) gdzie zasadne (cid:150) możliwe rozwiązania warian- towe. Jednakże ze względu na rozpiętość wypowiedzi doktryny, w niekt(cid:243)rych przypadkach, autorki skoncentrowały się na najbardziej prawdopodobnym i możliwym do obrony w ich ocenie stanowisku. Dlatego podkreślić należy, że w niekt(cid:243)rych stanach faktycznych prezentowane rozwiązanie nie jest, jak wska- zuje praktyka, jedynym dopuszczalnym. Oddawana w Państwa ręce publikacja ma pom(cid:243)c w rozwijaniu umiejętno- ści stosowania prawa w praktyce. Rozwiązania kazus(cid:243)w odwołują się do wy- VII Przedmowa branych orzeczeń sąd(cid:243)w, wskazanych pod rozwiązaniem kazusu. Jak zostało wskazane powyżej, dla autorek ważne było zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie, kt(cid:243)re oczywiście może stanowić przyczynek do dalszych, pogłębio- nych rozważań. Przedmiotowe opracowanie jest doskonałym narzędziem, umożliwiają- cym rozwijanie praktycznej wiedzy prawniczej. Autorki miały na celu stworze- nie praktycznej pomocy naukowej, umożliwiającej przygotowanie się do egza- min(cid:243)w na aplikacje prawnicze, jak i usystematyzowanie wiedzy zdobywanej w trakcie szkoleń w ramach aplikacji prawniczych. W niniejszym wydaniu uwzględniono stan prawny na 1 kwietnia 2010 r. Warszawa, kwiecień 2010 r. Ilona Sądel-Bendkowska Joanna Zyzik VIII Wykaz najważniejszych skr(cid:243)t(cid:243)w 1. Akty prawa krajowego KC ........................ ustawa z 23.4.1964 r. (cid:150) Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) KH ....................... rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. KPC ..................... ustawa z 17.11.1964 r. (cid:150) Kodeks postępowania cywilnego (cid:150) Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) KRSU ................... ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) KSH ..................... ustawa z 15.9.2000 r. (cid:150) Kodeks sp(cid:243)łek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) RegSądR .............. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23.2.2007 r. (cid:150) Re- gulamin urzędowania sąd(cid:243)w powszechnych (Dz.U. Nr 38, poz. 249 ze zm.) 2. Czasopisma Biul. SN ............... Biuletyn Sądu Najwyższego Dz.U. ................... Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej GP ........................ Gazeta Prawna MoP ..................... Monitor Prawniczy NP ........................ Nowe Prawo OSA ..................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Apelacyjnych OSAB ................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Apelacyjnych Białystok OSG ..................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w w sprawach Gospodarczych OSNAPiUS ......... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pra- cy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC .................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNCK ............... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Karna OSNCP ................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Pracy OSNP ................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy OSNPG ................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wydawnictwo Prokuratu- OSP ...................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Polskich OSPiKA ................ Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Polskich i Komisji Arbitrażowych w okre - ry Generalnej sie 1957(cid:150)1989 IX Wykaz najwa¿niejszych skrótów Pal. ....................... Palestra PiM ...................... Prawo i Medycyna PiP ........................ Państwo i Prawo PPH ..................... Przegląd Prawa Handlowego Prok. i Pr. ............ Prokuratura i Prawo Pr. Sp. .................. Prawo Sp(cid:243)łek PS ......................... Przegląd Sądowy Rej. ....................... Rejent wkł. ...................... wkładka Wok. .................... Wokanda 3. Inne skr(cid:243)ty art. ........................ artykuł aut. ....................... autora ds. ........................ do spraw lit. ......................... litera m.in. ..................... między innymi m.st. ..................... miasto stołeczne n. .......................... następny/a/e niepubl. ............... niepublikowany/a/e np. ........................ na przykład Nr ......................... numer NSA (7) ................ Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędzi(cid:243)w r. ........................... rok orz. ....................... orzeczenie ost. ....................... ostatni/a/e pkt ........................ punkt post. ..................... postanowienie poz. ...................... pozycja s. ........................... strona SN ........................ Sąd Najwyższy SA ......................... Sąd Apelacyjny uchw. SN (7) ....... uchwała składu siedmiu sędzi(cid:243)w Sądu Najwyższego t. ........................... tom tj. .......................... to jest t.j. ......................... tekst jednolity tzw. ...................... tak zwany uchw. ................... uchwała ust. ....................... ustęp uzas. .................... uzasadnienie w. .......................... wiek/u wyd. ..................... wydanie wyr. ...................... wyrok X Wykaz najwa¿niejszych skrótów w zw. ................... w związku z. ........................... zeszyt zd. ........................ zdanie ze zm. .................. ze zmianami zob. ...................... zobacz zł .......................... złoty XI Kazus 1. Prokura Stan faktyczny Uchwałą zarządu sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:132)Deborah(cid:148) S.A. ustanowiono pro- kurę łączną dla Zofii D. Sp(cid:243)łka złożyła wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd rejestrowy odm(cid:243)wił wpisu i w uzasadnieniu wskazał, że udzielenie prokury łącznej zakłada ustanowienie co najmniej 2 proku- rent(cid:243)w i prokurent nie może swego prawa do dokonywania czynności w imieniu mocodawcy realizować samodzielnie, lecz zobowiązany jest do wsp(cid:243)łdziałania z innym prokurentem (prokurentami), a nie z człon- kami zarządu, jak zostało dookreślone w wyżej wymienionej uchwale zarządu. Problem Czy stanowisko sądu rejestrowego jest zasadne? OdpowiedŸ Artykuł 1094 § 1 KC stanowi, że prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie. Przepis ten przewiduje 2 możliwości: albo udzielenie prokury oddzielnie każdemu z prokuren- t(cid:243)w, albo też udzielenie prokury kilku prokurentom łącznie. Artykuł 373 § 1 KSH stanowi, że jeżeli zarząd jest wieloosobowy, spos(cid:243)b reprezentowania sp(cid:243)łki określa jej statut. Jeżeli statut nie za- wiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświad- czeń w imieniu sp(cid:243)łki wymagane jest wsp(cid:243)łdziałanie 2 członk(cid:243)w zarzą- du albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Przytoczony przepis zakłada tzw. reprezentację mieszaną. Artykuł 373 § 3 KSH nie 1 Kazus Kazus Kazus 1 Prokura wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ograni- cza praw prokurent(cid:243)w wynikających z przepis(cid:243)w o prokurze. Zgodnie z uchwałą SN (7) z 27.4.2001 r. (III CZP 6/01, OSNC 2001, Nr 10, poz. 148) (cid:132)posiadanie przez sp(cid:243)łkę kapitałową wieloosobowego zarządu, kt(cid:243)rego członkowie mają ją reprezentować łącznie, nie ogra- nicza jej możliwości do ustanowienia prokury łącznej. Sp(cid:243)łka kapitało- wa o wspomnianym sposobie jej reprezentacji przez zarząd może zatem udzielić tak prokury łącznej, jak i prokury oddzielnej, w szczeg(cid:243)lności władna jest powołać tylko jednego prokurenta. Po drugie, przepisy ustawy lub postanowienia umowy (statutu) prze- widujące możliwość reprezentowania sp(cid:243)łki kapitałowej przez członka zarządu łącznie z prokurentem nie ograniczają kompetencji prokuren- t(cid:243)w wynikającej z przepis(cid:243)w o prokurze. Zatem to, że członek zarządu może działać skutecznie w imieniu sp(cid:243)łki kapitałowej tylko łącznie z in- nym członkiem zarządu lub prokurentem, nie pozbawia osoby, kt(cid:243)rej udzielono prokury oddzielnej, możliwości skutecznego samodzielnego działania w imieniu sp(cid:243)łki kapitałowej w charakterze prokurenta. Po- dobnie osoby, kt(cid:243)rym udzielono prokury łącznej, mogą jako prokurenci działać wsp(cid:243)lnie w imieniu sp(cid:243)łki kapitałowej, bez konieczności wsp(cid:243)ł- działania z nimi członka zarządu. Wreszcie po trzecie, z art. 199 § 3 i art. 370 § 3 KH (obecnie art. 205 KSH i art. 373 KSH (cid:150) przyp. aut.) wynika, że wsp(cid:243)łdziałać z członkiem zarządu sp(cid:243)łki kapitałowej w ramach reprezentacji mieszanej może nie tylko prokurent samodzielny, ale także każdy z prokurent(cid:243)w, kt(cid:243)rym udzielono prokury łącznej. Wyraźne bowiem oddzielenie w tych prze- pisach działalności prokurenta w ramach mieszanej reprezentacji sp(cid:243)łki od samodzielnej jego działalności w imieniu sp(cid:243)łki lub działalności we- sp(cid:243)ł z innymi prokurentami przemawia za tym, aby wymagania łączne- go działania prokurent(cid:243)w nie odnosić do reprezentacji mieszanej. Tutaj miarodajna powinna być jedynie regulacja dotycząca tej reprezentacji. Jeżeli zatem regulacja ta stawia og(cid:243)lny wym(cid:243)g, aby członek zarządu działał łącznie z prokurentem, to należy przyjąć, że wystarcza wsp(cid:243)ł- działanie z każdym jednym prokurentem, bez względu na rodzaj udzie- lonej mu prokury. [(cid:133)] jeden z prokurent(cid:243)w, kt(cid:243)rym udzielono prokury łącznej, może skutecznie wsp(cid:243)łdziałać z członkiem zarządu nawet wte- dy, gdy umocowanie pozostałych wsp(cid:243)łprokurent(cid:243)w już wygasło, np. wskutek ich śmierci lub odwołania prokury(cid:148). Podsumowując, w orzecznictwie uznano za dopuszczalne udziele- nie prokury jednej osobie z zastrzeżeniem obowiązku łącznego działa- nia z członkiem zarządu lub wsp(cid:243)lnikiem. Prokurę tą definiuje się jako 2 Prokura Kazus 1 (cid:132)prokurę łączną nieprawidłową(cid:148) albo (cid:132)niewłaściwą(cid:148) (zob. A. Buchen- feld, Prokura(cid:133), s. 31(cid:150)38). Co do zasady instytucja ta nie jest ani proku- rą oddzielną, ani prokurą łączną w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Jest to prokura udzielona jednej osobie (cid:150) indywidualnie, jednakże nie może ona być wykonywana jednoosobowo, tylko łącznie z członkiem organu czy przedstawicielem ustawowym przedsiębiorcy (zob. A. Kidyba (red.), Komentarz(cid:133), Lex 2009). W związku z powyższym, w omawianym stanie faktycznym stano- wisko sądu rejestrowego nie jest zasadne. Prokura została udzielona prawidłowo. Literatura: A. Buchenfeld, (cid:132)Prokura łączna nieprawidłowa(cid:148). Wybrane zagadnienia, Pal. 2003, Nr 5/6, s. 31(cid:150)38. A. Kidyba (red.), Komentarz do art. 1094 kodeksu cywilnego, Lex 2009. Orzecznictwo: [Prokura jednoosobowa] Dopuszczalne jest udzielenie prokury jednej osobie z zastrzeżeniem, że mo- że ona działać tylko łącznie z członkiem zarządu sp(cid:243)łki lub wsp(cid:243)lnikiem. Uchwała SN (7) z 27.4.2001 r., III CZP 6/01, OSNC 2001, Nr 10, poz. 148. 3 Kazus 2. Wypowiedzenie udzia³u w spó³ce cywilnej oraz rozwi¹zanie spó³ki przez s¹d Stan faktyczny Michała P. oraz Tomasza K. łączy umowa sp(cid:243)łki cywilnej Przedsiębior- stwo Handlowo-Usługowe (cid:132)Kowalik(cid:148) w Krakowie. W dniu 7.1.2009 r. Michał P. wystąpił do sądu z pow(cid:243)dztwem o rozwiązanie sp(cid:243)łki twier- dząc, że na skutek nieporozumień między nim a wsp(cid:243)lnikiem oraz utra- ty wzajemnego zaufania, wystąpiły trudności w działalności sp(cid:243)łki i nie ma możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w tej formie. Sąd nie wdając się w ocenę twierdzeń powoda oddalił je, pre- zentując jednocześnie stanowisko, że Michał P. m(cid:243)gł wystąpić ze sp(cid:243)łki, wypowiadając sw(cid:243)j udział i tym samym spowodować jej rozwiązanie. Problem Czy stanowisko sądu jest zasadne? OdpowiedŸ Kodeks cywilny odr(cid:243)żnia rozwiązanie sp(cid:243)łki (art. 873 i n. KC), co oznacza utratę bytu sp(cid:243)łki, od wystąpienia wsp(cid:243)lnika ze sp(cid:243)łki, kt(cid:243)re takiego skutku w zasadzie nie powoduje. Jak zgodnie wskazuje dok- tryna oraz orzecznictwo, tylko w przypadku sp(cid:243)łki dwuosobowej, wy- stąpienie jednego ze wsp(cid:243)lnik(cid:243)w jest r(cid:243)wnoznaczne z rozwiązaniem sp(cid:243)łki. Jest to konsekwencją faktu, że w prawie nie występuje jedno- osobowa sp(cid:243)łka cywilna, a zatem jeden wsp(cid:243)lnik oznacza brak sp(cid:243)łki 4 4 Wypowiedzenie udzia³u w spó³ce cywilnej oraz rozwi¹zanie spó³ki przez s¹d Kazus 2 (inaczej przy sp(cid:243)łkach kapitałowych (cid:150) zob. art. 151 KSH)1. Byt praw- ny sp(cid:243)łki nie zostaje przerwany, z wyjątkiem przypadku, gdy na skutek wystąpienia wsp(cid:243)lnika pozostaje tylko jeden wsp(cid:243)lnik (zob. wyr. NSA z 11.10.1994 r., II SA 826/93, OSP 1996, Nr 6, poz. 105, zgodnie z kt(cid:243)- rym (cid:132)ustanie sp(cid:243)łki cywilnej (cid:150) na skutek upływu okresu, na jaki zosta- ła zawarta, rozwiązania sp(cid:243)łki lub (cid:150) w przypadku sp(cid:243)łki dwuosobowej (cid:150) wystąpienia z niej wsp(cid:243)lnika powoduje, że ten podmiot gospodarczy przestaje istnieć(cid:148). Zgodnie z § 1 art. 869 KC: (cid:132)Jeżeli sp(cid:243)łka została zawarta na czas nie- oznaczony, każdy wsp(cid:243)lnik może z niej wystąpić wypowiadając sw(cid:243)j udział na 3 miesiące naprz(cid:243)d na koniec roku obrachunkowego(cid:148). W ta- kim wypadku wsp(cid:243)lnik występujący ze sp(cid:243)łki nie tylko nie musi uza- sadniać swej woli wypowiedzenia, ale w og(cid:243)le nie muszą zachodzić ja- kiekolwiek racjonalne powody takiej decyzji. Termin wypowiedzenia może być w umowie sp(cid:243)łki (cid:150) lub w osobnej uchwale (cid:150) przedłużony albo skr(cid:243)cony, jak też odniesiony do innego niż rok obrachunkowy miernika czasu. Zatem przyjmuje się, że wypowiedzenie udziału z zachowaniem ter- minu wypowiedzenia jest możliwe jedynie w przypadku, gdy sp(cid:243)łka została zawarta na czas nieoznaczony (wyjątek art. 870 KC). Niedopusz- czalne byłoby takie wypowiedzenie w odniesieniu do sp(cid:243)łki, kt(cid:243)ra zo- stała zawarta na czas oznaczony. Nie jest natomiast dopuszczalne wy- łączenie możliwości wystąpienia wsp(cid:243)lnika, jak też sam wsp(cid:243)lnik nie może skutecznie zrzec się tego uprawnienia. Paragraf 2 art. 869 KC wskazuje, że z ważnych powod(cid:243)w wsp(cid:243)lnik może wypowiedzieć sw(cid:243)j udział bez zachowania termin(cid:243)w wypowie- dzenia, chociażby sp(cid:243)łka była zawarta na czas oznaczony. Przeciwne zastrzeżenie jest nieważne, toteż wypowiedzenie udziału bez zachowa- nia terminu wypowiedzenia jest możliwe bez względu na to, czy umo- wa sp(cid:243)łki została zawarta na czas nieoznaczony, czy na czas oznaczony. Zapis (cid:132)zastrzeżenie przeciwne jest nieważne(cid:148) wskazuje, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wypowiedzenie udziału bez zachowania terminu wypowiedzenia jest dopuszczalne z ważnych powod(cid:243)w. Niestety ważne powody ani 1 Podobnie w wyr. SN z 4.2.2000 r., II CKN 735/98, niepubl. (cid:150) ustąpienie ze sp(cid:243)łki cywilnej przez jednego z dw(cid:243)ch jej wsp(cid:243)lnik(cid:243)w jest r(cid:243)wnoznaczne z roz- wiązaniem sp(cid:243)łki; w wyr. NSA z 28.11.1996 r., SA/Rz 1017/95, Glosa 1999, Nr 7, poz. 32 (cid:150) wystąpienie jednego ze wsp(cid:243)lnik(cid:243)w ze sp(cid:243)łki cywilnej nie powodu- je rozwiązania i wykreślenia z rejestru; sp(cid:243)łka nie staje się też przez to nowym podmiotem wymagającym zgłoszenia rejestracyjnego. 5 Kazus 2 Wypowiedzenie udzia³u w spó³ce cywilnej oraz rozwi¹zanie spó³ki przez s¹d w tym przepisie, ani w innych przepisach Kodeksu cywilnego posłu- gujących się tym sformułowaniem (w tym w art. 874 KC dotyczącym rozwiązania sp(cid:243)łki przez sąd), nie zostały zdefiniowane. Jak wskazuje K. Pietrzykowski (Kodeks cywilny..., Legalis 2009) (cid:150) jest to klauzula gene- ralna, kt(cid:243)ra powinna być rozumiana, tłumaczona i stosowana według wskazań wynikających z najbardziej og(cid:243)lnej w polskim prawie klauzuli zasad wsp(cid:243)łżycia społecznego, zawartej w art. 5 KC. W praktyce oraz piśmiennictwie prawniczym natomiast wskazuje się na następujące sytuacje uzasadniające wypowiedzenie udziału w sp(cid:243)łce z ważnych powod(cid:243)w (cid:150) dalsze pozostawanie wsp(cid:243)lnika w sp(cid:243)łce kolido- wałoby z jego obowiązkami publicznymi (cid:150) pozostali wsp(cid:243)lnicy narusza- liby umowę na szkodę wsp(cid:243)lnika wypowiadającego udział (cid:150) z innych powod(cid:243)w wsp(cid:243)lnikowi wypowiadającemu udział groziłaby szkoda, kt(cid:243)- rej poniesienie byłoby sprzeczne z zasadami wsp(cid:243)łżycia społecznego. Jak wskazuje J. Gudowski (Komentarz(cid:133), s. 742): (cid:132)Interpretacja po- jęcia «ważne powody» zależy od okoliczności konkretnego przypad- ku. W każdym razie mogą to być zar(cid:243)wno powody subiektywne, jak i czysto przedmiotowe; mogą bezpośrednio dotyczyć zar(cid:243)wno wsp(cid:243)l- nika ustępującego ze sp(cid:243)łki, jak i pozostałych wsp(cid:243)lnik(cid:243)w (np. dłuższa choroba, utrata zdolności działania w zakresie istotnym dla interes(cid:243)w sp(cid:243)łki, zmiana miejsca zamieszkania, niemożność pogodzenia uczestni- ctwa w sp(cid:243)łce z obowiązkami państwowymi, brak wzajemnego zaufa- nia między wsp(cid:243)lnikami, sprzeniewierzenie się przez wsp(cid:243)lnik(cid:243)w za- sadom uczciwości(cid:148). W tym miejscu należy wskazać wyrok Sądu Apelacyjnego w Ka- towicach z 23.2.1994 r. (I ACr 847/93, OSAiSN 1994, Nr 11(cid:150)12, poz. 65, s. 50), zgodnie z kt(cid:243)rym dążenie do osiągnięcia celu gospodarczego przez działanie w oznaczony spos(cid:243)b jest istotnym elementem sp(cid:243)łki za- strzeżonym ustawowo w art. 860 § 1 KC i sprzeniewierzenie się temu celowi przez wsp(cid:243)lnika stanowi ważny pow(cid:243)d uprawniający do wypo- wiedzenia swojego udziału przez pozostałych, bez zachowania terminu wypowiedzenia. Oświadczenie woli zawierające wypowiedzenie udziału w sp(cid:243)łce po- winno być dokonane w formie pisemnej (art. 860 § 2 KC w zw. z art. 74 i 77 KC) i złożone wszystkim pozostałym wsp(cid:243)lnikom ze skutkami wy- nikającymi z art. 61 KC. Natomiast zgodnie z art. 874 § 1 KC, z ważnych powod(cid:243)w każdy wsp(cid:243)lnik może żądać rozwiązania sp(cid:243)łki przez sąd. Jak się powszechnie przyjmuje w doktrynie, (cid:132)ważne powody(cid:148) w uję- ciu art. 874 § 1 KC nie są identyczne z taką samą przesłanką wypowie- 6 Wypowiedzenie udzia³u w spó³ce cywilnej oraz rozwi¹zanie spó³ki przez s¹d Kazus 2 dzenia umowy sp(cid:243)łki bez zachowania termin(cid:243)w wypowiedzenia, prze- widzianą przez art. 869 § 2 KC. W szczeg(cid:243)lności dotyczy to ostrzej ujętych, w stosunku do art. 869 § 2 KC, kryteri(cid:243)w rozwiązania sp(cid:243)ł- ki przez sąd. Przyczyny te, w przypadkach uregulowanych w art. 874 KC, powinny dotyczyć interes(cid:243)w wszystkich wsp(cid:243)lnik(cid:243)w, a nie jedynie tego, kt(cid:243)ry występuje z pozwem. W tym ostatnim przypadku ochrona interes(cid:243)w wsp(cid:243)lnika, w świetle przyjętych przez ustawodawcę rozwią- zań, realizowana jest zasadniczo poprzez wypowiedzenie jego udziału (tak S. Grzybowski, System(cid:133), s. 837). Według J. Gudowskiego (Komentarz(cid:133), Lex Polonica 2009): (cid:132)Jako «ważne powody» w rozumieniu art. 874 KC wymienia się np. zabloko- wanie możliwości podejmowania uchwał w ważnych sprawach sp(cid:243)ł- ki, niedające się usunąć konflikty między wsp(cid:243)lnikami, utrata dobrego imienia sp(cid:243)łki lub poszczeg(cid:243)lnych wsp(cid:243)lnik(cid:243)w, niegospodarność, wy- stąpienie niepokonywalnych trudności w działalności sp(cid:243)łki, odejście ze sp(cid:243)łki os(cid:243)b, na kt(cid:243)rych wiedzy (umiejętnościach, autorytecie) opierała się działalność sp(cid:243)łki. Ważne powody muszą powstać w czasie trwania sp(cid:243)łki i występować do chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 KPC). Ustąpienie tych powod(cid:243)w w czasie trwania procesu spowoduje oddale- nie pow(cid:243)dztwa, podobnie jak utrata przez powoda statusu wsp(cid:243)lnika (np. na skutek wypowiedzenia)(cid:148). Zatem powody rozwiązania sp(cid:243)łki na podstawie art. 874 KC muszą być bardziej generalne i dotyczyć bytu sp(cid:243)łki jako całości, a nie tylko jednego wsp(cid:243)lnika lub grupy wsp(cid:243)lnik(cid:243)w. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że podstawowe znaczenie odgrywa interpretacja pojęcia (cid:132)ważne powody(cid:148), kt(cid:243)ra uzależniona jest każdorazowo od okoliczności konkretnego stanu faktycznego. Zatem, aby przedmiotowe pow(cid:243)dztwo zasługiwało na uwzględnienie sądu, pow(cid:243)d musi wykazać, że istnieje ważny pow(cid:243)d do rozwiązania sp(cid:243)łki przez sąd. Wobec tego powstaje pytanie: czy powody wskazane przez Michała P. (to jest: nieporozumienia między wsp(cid:243)lnikami, utrata wza- jemnego zaufania, trudności w działalności sp(cid:243)łki, co powoduje nie- możność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej) uzasadniają rozwiązanie sp(cid:243)łki? W udzieleniu odpowiedzi pomocny będzie wyrok Sądu Apela- cyjnego w Białymstoku z 22.7.1999 r. (I ACa 197/99, OSA 2000, Nr 1, poz. 2, s. 31), w kt(cid:243)rym sąd stanął na stanowisku, że: (cid:132)Stosownie do tre- ści art. 874 KC rozwiązanie sp(cid:243)łki w drodze orzeczenia sądowego może nastąpić w razie zaistnienia ważnych powod(cid:243)w. Powody te mogą być r(cid:243)żnorodne ((cid:133)) na przykład wystąpienie nieprzewidzianych utrudnień 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo handlowe. Kazusy
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: