Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00063 006990 14280589 na godz. na dobę w sumie
Prawo handlowe. Wydanie 3 - ebook/pdf
Prawo handlowe. Wydanie 3 - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 411
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8128-811-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik 'Prawo handlowe' obejmuje regulacje prawa spółek, jak i te elementy prawa gospodarczego, które pozostają z nimi w ścisłym stosunku. W szczególności zaś obejmuje podstawowe regulacje prawa rynku kapitałowego powiązane normatywnie i konstrukcyjnie z prawem spółek handlowych, jak również podstawowe instrumenty finansowe obrotu gospodarczego - w szczególności obligacje, skarbowe papiery wartościowe i jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.

Zagadnienia przedstawione w podręczniku zainteresują z pewnością nie tylko studentów wydziałów prawa i ekonomii, ale również mogą okazać się użyteczne dla praktyków - uczestników obrotu gospodarczego, chcących usystematyzować swoją wiedzę lub znaleźć rozwiązanie konkretnych problemów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 1. Pojęcie prawa handlowego I. Cechy prawa handlowego Mówiąc najogólniej, prawo handlowe jest zespołem norm prawa prywat- nego, który dotyczy stosunków prawnych z udziałem przedsiębiorców. 1 1. Prawo handlowe to normy mieszczące się w prawie prywatnym, a nie publicznym Rozróżnienie  prawa  prywatnego  i  publicznego  opiera  się  na  wielu  kryte- riach (interes podlegający ochronie w świetle regulacji normatywnej – publicz- ny lub prywatny, strony stosunku prawnego – czy jest wśród nich organ pań- stwowy, wzajemna relacja podmiotów – metoda regulacji – równorzędność lub  przyporządkowanie itd.).  Prawo handlowe niewątpliwie mieści się w prawie prywatnym, w prze- ciwieństwie  chociażby  do  prawa  gospodarczego  publicznego,  które  jest  dys- cypliną prawa publicznego, wykorzystującą metodę administracyjnoprawną do  kształtowania przez państwo stosunków gospodarczych. 2. Prawo handlowe to zespół norm prawa prywatnego Prawo  handlowe  nie  jest  jednorodną  dyscypliną,  lecz  zespołem  różnych  norm, które odnoszą się do przedsiębiorców (uczestników obrotu gospodarcze- go). Nie można więc mówić o homogenicznym zestawie norm, lecz o komplek- sie różnorodnych norm, które łączy w zasadzie aspekt podmiotowy – związek  z działalnością przedsiębiorców. Do tego zespołu zalicza się zarówno przepisy  normujące organizację przedsiębiorców (spółki, prokurę, firmę), jak i dokony- wane przez nich czynności (czynności, umowy handlowe), a także, niekiedy,  zasady współistnienia na rynku (ochrona konkurencji).  2 Nb. 1–2 3 4 2 Niektóre  akty  prawne  (ustawy),  które  obejmują  materię  prawa  handlo- wego (prywatnego), zawierają też jednak normy dotyczące prawa publiczne- go (np. Prawo upadłościowe, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów).  3. Prawo handlowe dotyczy stosunków prawnych z udziałem przedsiębiorców Prawo  handlowe  dotyczy  tzw.  obrotu  prawnego  profesjonalnego,  a  więc  stosunków z udziałem podmiotów gospodarczych, w prawie prywatnym nazy- wanych przedsiębiorcami. Definicję przedsiębiorcy na potrzeby prawa cywilnego i handlowego wpro- wadza Kodeks cywilny, który stanowi, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 KC, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 431 KC).  Nie jest to jedyna definicja przedsiębiorcy w prawie polskim – inne niż KC  ustawy także wprowadzają takie definicje na własne potrzeby. Co do pojęcia  przedsiębiorcy – por. Rozdział II. II. Zakres prawa handlowego Normy prawa handlowego zawarte są w różnych aktach prawnych, które  niekiedy zawierają także – obok norm prawa prywatnego – normy prawa pu- blicznego. Podstawowe znaczenie w zakresie prawa handlowego mają następujące ak- ty prawne:   1)  Kodeks spółek handlowych;   2)  ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe1;   3)  ustawa z 15.5.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne2;   4)  ustawa z 16.2.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów3;   5)  ustawa z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji4;   6)  ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe5 i ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo  czekowe6; 1 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.; tytuł ustawy w brzmieniu ustalonym usta- wą z 15.5.2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 978 ze zm.). 2 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1508 ze zm. 3 Tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 798 ze zm. 4 Tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 419 ze zm. 5 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 160. 6 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 462. Nb. 3–4 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 2. Rys historyczny 3   8)  ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi1;   9)  ustawa z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania in- strumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spół- kach publicznych2; 10)  Kodeks cywilny w zakresie uregulowania niektórych typów umów hand- lowych  (agencja,  rachunek  bankowy,  leasing,  komis,  roboty  budowlane,  itd.); 11)  ustawa z 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów3; 12)  ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe4; 13)  ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym5; 14)  rozporządzenie Rady (WE) Nr 2157/2001 z 8.10.2001 r. w sprawie statutu  spółki europejskiej6; 15)  rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2137/85 z 25.7.1985 r. w sprawie europej- skiego ugrupowania interesów gospodarczych7; 16)  rozporządzenie Rady (WE) Nr 1435/2003 z 22.7.2003 r. w sprawie statutu  17)  ustawa z 4.3.2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych  spółdzielni europejskiej8; i spółce europejskiej9; 18)  ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe10. § 2. Rys historyczny I. Tradycja dwudziestolecia międzywojennego Obecne  polskie  prawo  handlowe  wywodzi  się  w  dużej  mierze  z  tradycji  5 dwudziestolecia międzywojennego.  W latach 1918–1939 stopniowo zastępowano ustawodawstwo pozostałe po  zaborach jednolitym prawem polskim, wprowadzanym w drodze rozporządzeń  Prezydenta Rzeczpospolitej lub ustaw. 1 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1768 ze zm. 2 Tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 512 ze zm. 3 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1278 ze zm. 4 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1876 ze zm. 5 Tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 986 ze zm. 6 Dz.Urz. WE L Nr 294, s.1. 7 Dz.Urz. WE L Nr 199, s. 1. 8 Dz.Urz. WE L Nr 207, s. 1. 9 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2142 ze zm. 10 Tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1792 ze zm. Nb. 5 4 W zakresie prawa handlowego uchwalono (wydano): 1)  rozporządzenie  Prezydenta  Rzeczpospolitej  z  14.11.1924  r.  o  Prawie  2)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 14.11.1924 r. o Prawie czeko- 3)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 22.3.1928 r. – Prawo o spół- wekslowem1;  wem2;  kach akcyjnych3;  4)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 27.10.1933 r. – Prawo o spół- kach z ograniczoną odpowiedzialnością4; 5)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo upadło- 6)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo o po- stępowaniu układowem6;  7)  rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks hand- ściowe5; lowy7; 8)  ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe8;  9)  ustawę z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe9. II. Kodeks handlowy. W kierunku nowej kodyfikacji 6 Przyjęty  w  1934  r.,  rozporządzeniem  Prezydenta  Rzeczpospolitej,  Ko- deks handlowy obejmował swoim zakresem regulacje: pojęcia kupca (przed- siębiorcy),  rejestru  handlowego,  firmy,  zbycia  przedsiębiorstwa,  rachunko- wości,  pełnomocników  handlowych  (prokurentów),  kupca  jednoosobowego,   osoby prawnej, a przede wszystkim: spółki jawnej, spółki komandytowej, spół- ki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej (Księga I KH). Ponadto,  uregulowane zostały w nim czynności handlowe w ogólności, prawo rzeczowe  oraz prawo zastawu, prawo zatrzymania i zobowiązania (Księga II). Kodeks  handlowy  obowiązywał  od  1934  r.  do  1964  r.,  kiedy  to  art.  VI  ustawy  –  Przepisy  wprowadzające  Kodeks  cywilny  –  formalnie  uchylił  Ko- deks handlowy, utrzymując jednak jednocześnie w mocy większość przepisów  1 Dz.U. Nr 100, poz. 926. 2 Dz.U. Nr 100, poz. 927. 3 Dz.U. Nr 39, poz. 383 ze zm. 4 Dz.U. Nr 83, poz. 602. 5 Tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm. 6 Dz.U. Nr 93, poz. 836 ze zm. 7 Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm. 8 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 160. 9 Tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. 462. Nb. 6 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 3. Kodeks spółek handlowych a Kodeks cywilny 5 dot.  spółek  jawnych,  z  ograniczoną  odpowiedzialnością  i  akcyjnych,  a  także  przepisy o firmie, prokurze i rejestrze handlowym. Prace nad nową kodyfikacją prawa handlowego rozpoczęły się w 1989 r.  W 1996 r. utworzono Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, która przygo- towała projekt nowego Kodeksu spółek handlowych. Ustawę – Kodeks spółek handlowych uchwalono 15.9.2000 r.1, a weszła ona w życie 1.1.2001 r. Ko- deks spółek handlowych uchylił przepisy KH dotyczące spółek, pozostawił zaś  przepisy o firmie i prokurze, które obowiązywały aż do wejścia w życie usta- wy z 14.2.2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych  ustaw2. § 3. Kodeks spółek handlowych a Kodeks cywilny I. Zasada jednolitości prawa cywilnego 7 Prawo handlowe stanowi wyspecjalizowany dział prawa cywilnego, mają- cy tę samą co prawo cywilne metodę regulacji, opartą na równorzędności pod- miotów. Kodeks  handlowy  realizował  zasadę  dualizmu  prawa  prywatnego.  Prawo  handlowe stanowiło wyodrębniony dział, „prawo kupców”, i stanowiło zespół  norm  dostosowanych  do  potrzeb  uczestników  obrotu  gospodarczego.  Zawie- rał on, na przykład, grupę przepisów dotyczących czynności handlowych, która  wprowadzała odstępstwa od generalnego uregulowania instytucji z zakresu pra- wa  zobowiązań  na  potrzeby  wyspecjalizowanego  obrotu  prawnego.  Ponadto,  art. 1 KH stanowił, że przepisy prawa cywilnego obowiązują jedynie „w bra- ku przepisów Kodeksu handlowego i ustaw szczególnych lub powszechnego  w  państwie  prawa  zwyczajowego”.  Uchylenie  w  1964  r.  KH  było  wyrazem  przyjęcia postulatu jedności prawa cywilnego.  Prawo handlowe nie ma wystarczającego zakresu regulacji dla samodziel- nego stosowania jego norm. Normy prawa handlowego mogą być stosowane jedynie w łączności z normami prawa cywilnego, np. części ogólnej, prawa  rzeczowego lub zobowiązań. Obowiązujący od 2001 r. Kodeks spółek hand- lowych realizuje zasadę jedności prawa cywilnego, określając przy tym za- sady  stosowania  norm  prawa  cywilnego  w  prawie  handlowym.  Przez  nakaz  uwzględniania  specyfiki  stosunku  spółki  prawnego  spółki  handlowej  (art.  2  1 Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm. 2 Dz.U. Nr 49, poz. 408. Nb. 7 8 9 6 zd. 2 KSH) realizuje się natomiast zasada ograniczonej autonomii prawa spó- łek handlowych. II. Zasady stosowania prawa cywilnego w prawie handlowym (prawie spółek handlowych) 1. Artykuł 2 KSH Zasady  stosowania  Kodeksu  cywilnego  do  spółek  handlowych  wyznacza  art. 2 KSH, który stanowi, że w sprawach określonych w art. 1 § 1 KSH (two- rzenie, organizacja, funkcjonowanie, rozwiązywanie, łączenie, podział i prze- kształcanie spółek handlowych), nieuregulowanych w ustawie, stosuje się prze- pisy Kodeksu cywilnego (wprost), a jeżeli wymaga tego właściwość (natura)  stosunku prawnego spółki handlowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się  odpowiednio. 2. Przesłanki stosowania Kodeksu cywilnego wprost Brak regulacji w Kodeksie spółek handlowych, uzasadniający stosowa- nie wprost Kodeksu cywilnego na podstawie art. 2 KSH, zachodzi, jeśli: 1)  nie istnieje w KSH tzw. regulacja negatywna; 2)  dane zagadnienie w ogóle nie jest uregulowane w KSH; 3)  brak  jest  podstaw  do  przyjęcia,  że  dane  zagadnienie  (wypełnienie  luki)  powinno  być  rozstrzygnięte  przy  wykorzystaniu  innych  przepisów  KSH  w drodze analogii1. Regulacja negatywna to stan, w którym należy przyjąć, że Kodeks spó- łek handlowych w obszarze swojej regulacji (art. 1 § 1) wyłącza dopuszczal- ność zastosowania Kodeksu cywilnego. Zachodzi on wówczas, gdy dana ma- teria jest uregulowana przez KSH wyczerpująco i wprost lub też, KSH przez sformułowania przepisu lub jego cel, wyklucza stosowanie przepisów KC (np. art. 21 § 6 KSH wyłącza stosowanie art. 58 KC, art. 252 KSH wyklucza  stosowanie art. 58 § 1 KC, zaś art. 249 KSH stosowanie art. 58 § 2 KC)2. Dane zagadnienie nie jest uregulowane w KSH, jeśli żaden z przepisów  KSH się od niego nie odnosi. Dotyczy to najczęściej sytuacji, w której dana in- stytucja jest uregulowana w innym akcie prawnym, autonomicznie, w sposób  kompleksowy, np. pełnomocnictwo (art. 98 i n. KC), zawieszenie biegu prze- dawnienia (art. 121–122 KC). 1 Zob. M. Pazdan, Kodeks spółek handlowych a kodeks cywilny, PiP 2001, z. 2, s. 33. 2 Por. także S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Ko- deks spółek handlowych, Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150,  Warszawa 2012, s. 44–48. Nb. 8–9 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 3. Kodeks spółek handlowych a Kodeks cywilny 7 Analogia w ramach KSH  wyklucza  sięgnięcie  do  Kodeksu  cywilnego,  gdy istnieją przepisy wewnątrzkodeksowe, które dają podstawę do wypełnienia  luki w regulacji. Analogia w prawie spółek handlowych kształtuje się inaczej  w przypadku spółek osobowych i kapitałowych. W przypadku spółek osobo- wych jej znaczenie jest niewielkie ze względu na system norm wyraźnie od- syłających  do  przepisów  o  innych  spółkach  osobowych,  zarówno  generalnie  jak i szczegółowo (np. do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio prze- pisy o spółce jawnej, do rozwiązania spółki partnerskiej i wystąpienia partne- ra – wybrane przepisy o spółce jawnej). W przypadku spółek kapitałowych analogia może być stosowana jedynie w ograniczonym zakresie, z uwzględnie- niem natury każdej ze spółek i faktu, że ich regulacja jest w zasadzie wyczer- pująca. Potrzeba stosowania analogii z przepisów o spółce akcyjnej występuje  w przypadku spółki z o.o., która jest spółką kapitałową mniej szczegółowo ure- gulowaną. Natomiast, analogia legis z reguły jest wyłączona z odwrotnym kie- runku, tj. stosowania przepisów o spółce z o.o. w sprawach nieuregulowanych  w spółce akcyjnej1. 3. Stosowanie Kodeksu cywilnego odpowiednio Jeżeli właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej tego wy- maga, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio (art. 2 zd. 2 KSH).  W  przypadku  luki  w  unormowaniu  Kodeksu  spółek  handlowych,  zasadą  jest stosowanie KC wprost, zaś stosowanie KC odpowiednio jest wyjątkiem. 10 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego oznacza trzy możliwe sposoby korzystania z przepisów Kodeksu cywilnego: 1)  niektóre przepisy Kodeksu cywilnego można stosować wprost (bez jakich- kolwiek modyfikacji); wiedniej modyfikacji; 2)  inne  wymagać  będą  stosowania  przepisów  KC  z  uwzględnieniem  odpo- 3)  niektóre przepisy nie mogą być stosowane w ogóle, a więc nastąpi rezygnacja  z ich stosowania, gdy wymaga tego odmienność stosunku spółki handlowej2. Odpowiednie, a nie wprost, stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego po- winno nastąpić, gdy wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej. 1 Por. A. Szumański, Zakres dopuszczalnej analogii przepisów Kodeksu spółek handlo- wych stosowanych do innego typu spółki handlowej, [w:] Studia z prawa prywatnego gospo- darczego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Ireneusza Weissa, Kraków 2003, s. 365–366. 2 S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spó- łek handlowych. Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, Warsza- wa 2012, s. 48 i cytowane tam piśmiennictwo. Nb. 10 8 Pojęcie właściwości (natury) stosunku prawnego oznacza zespół podsta- wowych cech stosunku prawnego, których brak w określonej relacji prawnej  doprowadziłby do zanegowania istoty tej więzi prawnej. Właściwość (natura)  stosunku prawnego spółki handlowej oznacza więc podstawowe, konstytutyw- ne cechy, którymi charakteryzuje się stosunek prawny spółki handlowej.  Można wyróżnić naturę stosunku spółki w znaczeniu szerszym i węższym. Natura stosunku prawnego spółki handlowej sensu largo oznacza kata- log cech, którymi charakteryzuje się każda spółka handlowa, bez względu na jej  szczegółową postać. Istotne składniki stosunku prawnego każdej spółki hand- lowej wyznacza art. 3 KSH1, stanowiący, że przez umowę spółki handlowej  wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego  celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa lub statut tak stanowi, przez  współdziałanie w inny określony sposób. Do konstytutywnych elementów sto- sunku spółki handlowej w szerszym znaczeniu należy więc: zobowiązanie stron  umowy – wspólników do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu (współdzia- łania) oraz zobowiązanie stron umowy – wspólników do wniesienia wkładów. Natura stosunku prawnego spółki handlowej w znaczeniu węższym oznacza zaś katalog podstawowych cech, którymi charakteryzują się poszcze- gólne typy spółek handlowych: jawna, komandytowa, partnerska, komandyto- wo-akcyjna, z o.o., akcyjna, europejska. Można ponadto wyróżnić naturę spółki  osobowej i spółki kapitałowej2. 11 Na przykład, do cech stosunku prawnego (natury) spółki akcyjnej zalicza się:  1)  zasada braku osobistej odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki, 2)  zasada realnego wniesienia kapitału zakładowego, 3)  zasada wyodrębnienia struktury organizacyjnej (organów) oraz podziału kompetencji po- między organy, 4)  zasada rządów większości, 5)  zasada równouprawnienia akcjonariuszy, 6)  zasada zbywalności akcji, 7)  zasada związania uprawnień akcjonariusza z akcją3. 1 Por. S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks  spółek handlowych. Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, War- szawa 2012, s. 49. 2 Por. A. Szumański, Zakres dopuszczalnej analogii przepisów Kodeksu spółek handlo- wych stosowanych do innego typu spółki handlowej, [w:] Studia z prawa prywatnego go- spodarczego. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Ireneusza Weissa, Kraków 2003, s. 365. 3 J. Okolski, J. Modrzejewski, Ł. Gasiński, Natura stosunku korporacyjnego spółki akcyj- nej, PPH 2000, Nr 8, s. 6. Nb. 11 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 4. Umowa spółki handlowej § 4. Umowa spółki handlowej 9 I. Znaczenie umowy spółki handlowej Umowa spółki handlowej ma dwojakie znaczenie: 1)  określa  prawa  i  obowiązki  stron  stosunku  prawnego  spółki  handlowej  –  wspólników  i  zasady  działania  powoływanej  jednostki  organizacyjnej  (umowa ustrojowa); 2)  stanowi podstawę do utworzenia struktury organizacyjnej – spółki handlo- wej, która tworzy odrębny od wspólników byt prawny i określa podstawo- we zasady funkcjonowania tej struktury (umowa założycielska). Pojęcie spółki handlowej oznacza więc: 1)  stosunek prawny; 2)  jednostkę organizacyjną, tzn. prywatnoprawną organizację wspólników. II. Cechy umowy spółki handlowej Analizując cechy umowy spółki handlowej, należy przyjąć, że jest to umowa: 1)  zobowiązująca  –  polega  bowiem  na  zobowiązaniu  się  do  współdziałania  i wniesienia wkładów, ewentualnie do podjęcia innych działań (dokonania  świadczeń); 2)  konsensualna – powstaje wskutek zgodnych oświadczeń woli wspólników  12 13 (akcjonariuszy); ków; 3)  odpłatna – zakłada przysporzenie (korzyść) na rzecz wszystkich wspólni- 4)  przysparzająca – zakłada powstanie (nabycie) po stronie wspólników (ale  także  spółki)  określonych  praw  podmiotowych  związanych  z  uczestnic- twem w spółce; 5)  kauzalna –   podstawą  do  dokonania  przysporzenia  jest  causa obligandi vel acquirendi; 6)  losowa – wyniki zawarcia umowy nie dają się z góry przewidzieć; 7)  założycielska (kreacyjna, organizacyjna, podmiototwórcza) – umo- wa tworzy strukturę organizacyjną (w przypadku spółek osobowych) oraz  podmiot prawa – spółkę w organizacji (w przypadku spółek kapitałowych),  a po wpisie do rejestru skutkuje powstaniem spółek handlowych w postaci  jednostek organizacyjnych mających zdolność prawną (w przypadku spółek  osobowych) lub osobowość prawną (w przypadku spółek kapitałowych). Nb. 12–13 14 10 III. Treść umowy spółki handlowej i zakres swobody jej kształtowania 1. Zakres obligatoryjnych postanowień umowy spółki handlowej Umowa spółki handlowej podlega kształtowaniu przez wspólników na eta- pie zakładania spółki oraz później, w trybie zmiany umowy (statutu) spółki.  W polskim prawie handlowym obowiązuje zasada numerus clausus umów spółek handlowych i typów spółek handlowych. Oznacza  to,  że  wspólnicy mogą zawrzeć umowę jednej ze wskazanych ustawą spółek handlo- wych, a nie mogą tworzyć samodzielnie typów spółek handlowych. Wspólnicy  zobowiązani  są  więc,  po pierwsze,  wybrać  typ  spółki  hand- lowej, której umowę chcą zawrzeć, a po drugie, ustalić treść umowy spółki  zgodnie  z  przepisami  prawa,  z  zachowaniem  granic  swobody  umów  (w  tym  wypadku  swobody  umowy  spółki  handlowej).  W  przypadku  przekroczenia  granic swobody umów, sąd rejestrowy, weryfikujący zgodność umowy spółki  z przepisami prawa, odmawia rejestracji spółki bądź wpisu zmiany umowy do  rejestru. Kodeks spółek handlowych wskazuje wyraźnie jakie elementy powinny się  znaleźć w umowie spółki handlowej: 1)  w przypadku każdej spółki handlowej, w umowie spółki należy zawrzeć  zobowiązanie do dążenia do osiągnięcia celu gospodarczego przez wniesie- nie wkładów, ewentualnie przez działanie w inny oznaczony sposób (art. 3  KSH); 2)  w  przypadku  poszczególnych typów spółek handlowych  umowy  spółek  powinny zawierać obligatoryjne postanowienia, explicite wskazane ustawą. Na przykład, w spółce jawnej obligatoryjnymi elementami umowy są: firma i siedzi- ba, określenie wkładów wnoszonych przez wspólników i ich wartość, przedmiot działalno- ści spółki; czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony (art. 25 KSH); zaś w spółce partnerskiej:  określenie  wolnego  zawodu  wykonywanego  przez  partnerów  w  ramach  spółki;  przedmiot  działalności, nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność  za zobowiązania spółki; imiona i nazwiska partnerów reprezentujących spółkę (jeśli są to tyl- ko niektórzy), firma i siedziba spółki, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony, określenie  wkładów wnoszonych przez partnerów i ich wartość (art. 91 KSH). 2. Swoboda umowy spółki handlowej 15 W  Kodeksie  spółek  handlowych  brak  jest  wyraźnej  normy,  która  odnosi  się do granic swobody umowy spółki handlowej. Kwestię tę należy potrakto- wać jako nieuregulowaną w KSH (wyjątek stanowią przepisy o spółce akcyj- nej – por. art. 304 § 3 i 4 KSH) i lukę w regulacji wypełnić przez odesłanie do  art. 3531 KC. Nb. 14–15 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego § 4. Umowa spółki handlowej 11 Wspólnicy  mogą  zatem  ustalić  treść  umowy  spółki  handlowej  według  własnego uznania, byle jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, właści- wości  (naturze)  stosunku  prawnego  oraz  zasadom  współżycia  społecznego  (art. 2 KSH w zw. z art. 3531 KC). Umowa spółki handlowej powinna pozo- stawać w zgodności z wymogami KSH odnośnie obligatoryjnej treści umowy  spółki (art. 3 KSH oraz przepisy KSH odnoszące się do poszczególnych spółek  handlowych) oraz może zawierać dodatkowe postanowienia, o ile nie pozostają  one w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz naturą (właściwo- ścią) spółki handlowej oraz danego typu spółki, który wspólnicy wybrali. W przypadku spółki akcyjnej, granice swobody kształtowania statutu spół- ki określa art. 304 KSH, który stanowi, że: 1)  statut powinien zawierać określone postanowienia (art. 304 § 1 i 2 KSH); 2)  statut  może  zawierać  postanowienia odmienne  niż  przewiduje  ustawa,  o ile ustawa na to zezwala (art. 304 § 3 KSH); 3)  statut może zawierać dodatkowe postanowienia, chyba że z ustawy wyni- ka, iż przewiduje ona wyczerpujące uregulowanie albo dodatkowe postano- wienie statutu jest sprzeczne z naturą spółki akcyjnej lub dobrymi obyczaja- mi (art. 304 § 4 KSH). 3. Umowa spółki handlowej a umowa spółki cywilnej Umowy  spółek  handlowych  należy  odróżnić  od  umowy  spółki  cywilnej,  16 Podstawowe różnice pomiędzy umową spółki cywilnej a umowami spółek  uregulowanej w art. 860 i n. KC.  handlowych obrazuje poniższa tabela: Tabela Nr 1. Podstawowe cechy spółki cywilnej i spółki handlowej Lp. Spółka cywilna Spółka handlowa 1 1. 2. 3. 2 3 Jest umową wspólników; nie skutkuje  powstaniem jednostki organizacyjnej  Stanowi umowę wspólników o charak- terze  założycielsko-organizacyjnym,  prowadzi do powstania jednostki orga- nizacyjnej Przedsiębiorcami są wspólnicy; spółka  nie ma zdolności prawnej Przedsiębiorcą  jest  spółka,  która  ma  zdolność prawną Wspólnicy  zobowiązują  się  dążyć  do  osiągnięcia celu gospodarczego Wspólnicy  zobowiązują  się  dążyć  do  osiągnięcia  wspólnego  celu  (nie  musi  mieć charakteru gospodarczego) Nb. 16 12 1 4. 5. 6. 2 3 Nie podlega wpisowi do rejestru, lecz  wspólnicy podlegają wpisowi do ewi- dencji działalności gospodarczej (wpis  jest deklaratoryjny) Wymagana jest forma pisemna jedynie  ad probationem Podlega wpisowi do rejestru przedsię- biorców Krajowego Rejestru Sądowe- go, a wpis ma charakter konstytutywny Wymagana forma pisemna ad solemni- tatem  lub  dalej  idąca  (forma  aktu  no- tarialnego), ewentualnie forma elektro- niczna Zobowiązanie  do  wniesienia  wkładu  nie jest obligatoryjne Zobowiązanie  do  wniesienia  wkładu  przez wspólnika jest obligatoryjne Opracowała: Katarzyna Bilewska Nb. 16 Rozdział I. Źródła, zakres i systematyka prawa handlowego
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo handlowe. Wydanie 3
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: