Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00083 006119 13848775 na godz. na dobę w sumie
Prawo karne w pigułce - ebook/pdf
Prawo karne w pigułce - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-349-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W opracowaniu uwzględniono następujące zagadnienia:

Prawa karnego:

Prawa wykroczeń:

Prawa karnego skarbowego:


Prawo w pigułce:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Część I. Uwagi ogólne Rozdział 1. Słowniczek pojęć POJĘCIE CZYN ZABRONIONY SPOŁECZNA SZKODLIWOŚĆ CZYNU PRZESTĘPSTWA PODOBNE KORZYŚĆ MAJĄTKOWA LUB OSOBISTA MIENIE ZNACZNEJ WARTOŚCI MIENIE WIELKIEJ WARTOŚCI SZKODA SZKODA W WIELKICH ROZMIARACH RZECZ RUCHOMA LUB PRZEDMIOT ZNACZENIE Zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę: • rodzaj i charakter naruszonego dobra, • rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, • sposób i okoliczności popełnienia czynu, • wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, • postać zamiaru, • motywację sprawcy, • rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Przestępstwa należące do tego samego rodzaju. Za prze- stępstwa podobne uważa się przestępstwa z zastosowa- niem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogoś innego. Mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu zabro- nionego przekracza 200 000 zł. Mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu zabro- nionego przekracza 1 000 000 zł. Przepisy o „mieniu znacznej wartości” stosuje się do okre- ślenia „znaczna szkoda” oraz „wartość lub łączna wartość jest znaczna”. Przepisy o „mieniu znacznej wartości” stosuje się odpo- wiednio do określenia „szkoda w wielkich rozmiarach”. Rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest także polski albo obcy pieniądz lub inny środek płatniczy, środek pienięż- ny zapisany na rachunku oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierający obo- wiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zys kach albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce. 4 Część I. Uwagi ogólne POJĘCIE MŁODOCIANY OSOBA NAJBLIŻSZA GROŹBA BEZPRAWNA FUNKCJONARIUSZ PUBLICZNY ZNACZENIE Sprawca, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w I instancji 24 lat. Małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozosta- jąca we wspólnym pożyciu. Zarówno groźba, o której mowa w art. 190 KK, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego oso- by najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowa- nia postępowania karanego, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem. Funkcjonariuszem publicznym jest: • Prezydent RP, • poseł, senator, radny, • poseł do Parlamentu Europejskiego, • sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądo- wy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekają- ca w organach dyscyplinarnych działających na podsta- wie ustawy, • osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, in- nego organu państwowego lub samorządu terytorialne- go, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wy- dawania decyzji administracyjnych, • osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwo- wej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, • osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytu- cji państwowej, • funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bez- pieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej, • osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, • pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chy- ba że pełni wyłącznie czynności usługowe. DOKUMENT Każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informa- cji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód pra- wa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znacze- nie prawne. POJĘCIE FAKTURA STAN NIETRZEŹWOŚCI ŻOŁNIERZ ROZKAZ OSOBA PEŁNIĄ- CA FUNKCJĘ PUBLICZNĄ PRZESTĘPSTWO O CHARAKTERZE TERRORYSTYCZNYM Rozdział 1. Słowniczek pojęć 5 ZNACZENIE Fakturą jest dokument, o którym mowa w art. 2 pkt 31 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.) W rozumieniu KK zachodzi, gdy: • zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub • zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekra- czającego tę wartość. Osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem te- rytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. Polecenie określonego działania lub zaniechania wydane służbowo żołnierzowi przez przełożonego lub uprawnio- nego żołnierza starszego stopniem. Funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponu- jącej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnie- nia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są okre- ślone lub uznane przez ustawę, lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową. Czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełnio- ny w celu: • poważnego zastraszenia wielu osób, • zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczpospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji mię- dzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności, • wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodar- ce Rzeczpospolitej Polskiej, innego państwa lub orga- nizacji międzynarodowej – a także groźba popełnienia takiego czynu. WYSTĘPEK O CHARAKTERZE CHULIGAŃSKIM Występek polegający na umyślnym zamachu na zdrowie, wolność, cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeń- stwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego po- wodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego. 6 POJĘCIE HANDEL LUDŹMI Część I. Uwagi ogólne ZNACZENIE Werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, prze- chowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem: • przemocy lub groźby bezprawnej, • uprowadzenia, • podstępu, • wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub nie- zdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, • nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytyczne- go położenia lub stanu bezradności, • udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobi- stej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nad- zór nad inną osobą – w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczegól- ności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksu- alnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania, poniżających godność człowie- ka albo w celu pozyskania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisom ustawy. Jeżeli zachowanie sprawcy do- tyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte metody lub środki wymienione powyżej. Stan zależności, w którym człowiek jest traktowany jak przedmiot własności. Przy ocenie rozmiaru działalności przedsiębiorstwa sąd bie- rze pod uwagę wartość przedsiębiorstwa. NIEWOLNICTWO OCENA ROZMIARU DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA Rozdział 2. Zasady odpowiedzialności karnej 1. Zasada nullum crimen sine lege. Oznacza, że nie ma przestęp- stwa bez ustawy. Zasada ta chroni jednostkę przed arbitralnym posługi- waniem się represją karną przez organy państwowe (L. Gardocki, Prawo karne, Warszawa 2011, s. 13). 2. Zasada lex retro non agit. Zgodnie z art. 1 § 1 KK odpowiedzialno- ści karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Oznacza ona dosłownie – prawo nie działa wstecz. Zasada ta stanowi o nieretro- aktywności prawa. Rozdział 2. Zasady odpowiedzialności karnej 7 Oprócz art. 1 § 1 KK zasada ta wyrażona została w art. 42 Konstytu- cji RP, który stanowi, że odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. 3. Warunek odpowiedzialności – szkodliwość społeczna. Aby sprawca poniósł odpowiedzialność na podstawie KK za czyn musi on być czynem zabronionym, którego społeczna szkodliwość jest wyższa niż znikoma. Czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma nie sta- nowi przestępstwa. 4. Warunek odpowiedzialności – wina w czasie czynu. Nie po- pełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu. 5. Zasada humanitaryzmu. Kary oraz inne środki przewidziane w KK stosuje się z  uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w  szczególności z poszanowaniem godności człowieka (art. 3 KK). 6. Zmiana ustawy. Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednak należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względ- niejsza dla sprawcy (art. 4 § 1 KK). Jeżeli według nowej ustawy za czyn objęty wyrokiem nie można orzec kary w wysokości kary orzeczonej, wymierzoną karę obniża się do wy- sokości najsurowszej kary możliwej do orzeczenia na podstawie nowej ustawy (art. 4 § 2 KK). Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zagro- żony karą pozbawienia wolności, wymierzoną karę pozbawienia wolno- ści podlegającą wykonaniu zamienia się na grzywnę albo karę ograni- czenia wolności, przyjmując, że miesiąc pozbawienia wolności równa się 60 stawkom dziennym grzywny albo 2 miesiącom ograniczenia wolności (art. 4 § 3 KK). Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabronio- ny pod groźbą kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa (art. 4 § 4 KK). 8 Część I. Uwagi ogólne 7. Zasada terytorialna. Polską ustawę karną stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony: • na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, • na polskim statku wodnym, • na polskim statku powietrznym, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej. 8. Czas popełnienia przestępstwa. Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał dzia- łania, do którego był obowiązany (art. 6 § 1 KK). 9. Miejsce popełnienia przestępstwa. Zgodnie z art. 6 § 2 KK czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu: • w  którym sprawca działał lub zaniechał działania, do  którego był obowiązany albo • gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić. 10. Zbieg przepisów. Ten sam czyn może stanowić tylko jedno prze- stępstwo (art. 11 § 1 KK). Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w  dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na pod- stawie wszystkich zbiegających się przepisów. W takim wypadku sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurow- szą, co  nie stoi na  przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewi- dzianych w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów (art. 11 § 2–3 KK). 11. Czyn ciągły. Dwa lub więcej zachowań, podjętych w  krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony. Jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobi- ste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego (art. 12 KK). Rozdział 3. Klasyfikacja przestępstw w Kodeksie karnym Przestępstwa są klasyfikowane według różnych kryteriów. Rozdział 3. Klasyfikacja przestępstw w Kodeksie karnym 9 PRZESTĘPSTWA kryterium wagi przestępstwa (art. 7 KK) ZBRODNIE Zbrodniami są czyny zabronione zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od 3 lat albo karą surowszą (art. 7 § 2 KK). WYSTĘPKI Występkami są czyny zabronione zagrożone karą grzywny powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5000 zł, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc. kryterium formy winy PRZESTĘPSTWA UMYŚLNE Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie. Bez znaczenia jest przy tym zamiar popełnienia przestępstwa – może on być zarówno bezpośredni, jak i ewentualny. PRZESTĘPSTWA NIEUMYŚLNE Występek może być popełniony również nieumyślnie. Milczenie ustawy oznacza, że występki są umyślne (np. występek uszkodzenia cudzej rzeczy – art. 288 KK). Nieumyślność występku musi być wyraźnie ustanowiona w ustawie przez użycie słowa „nieumyślnie” (np. art. 155, 177 KK) lub innego zwrotu określającego winę nieumyślną. kryterium formy czynu PRZESTĘPSTWA Z DZIAŁANIA PRZESTĘPSTWA Z ZANIECHANIA kryterium znamienia skutku PRZESTĘPSTWA FORMALNE (BEZSKUTKOWE) Przestępstwo jest formalne, jeżeli polega na zachowaniu opisanym w dyspozycji przepisu prawa karnego, a z dyspozycji tej wynika, że do jego popełnienia nie jest niezbędne wystąpienie żadnego skutku na określonym zachowa niu się. kryterium typu przestępstwa PRZESTĘPSTWA MATERIALNE (SKUTKOWE) Z przestępstwem materialnym mamy do czynienia, jeżeli określony skutek należy do znamion danego typu przestępstwa. PRZESTĘPSTWA W TYPIE PODSTAWOWYM Są to typy przestępstw, które stanowią punkt wyjścia dla ewentualnego dodania do nich pewnych znamion dodatkowych. PRZESTĘPSTWA W TYPIE UPRZYWILEJOWANYM Są to typy przestępstw utworzone od typu podstawowego, uzupełnione o pewne dodatkowe znamiona i zagrożone karą łagodniejszą, z uwagi na cechę wpływającą na zmniejszenie bezprawia. PRZESTĘPSTWA W TYPIE KWALIFIKOWANYM Są to typy przestępstw utworzone od typu podstawowego, uzupełnione o pewne dodatkowe znamiona i zagrożone karą surowszą, z uwagi na cechę wpływającą na wzrost bezprawia. kryterium trybu ścigania PRZESTĘPSTWA PUBLICZNOSKARGOWE Są to przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego. Rozróżniamy przestępstwa ścigane na wniosek i z urzędu. PRZESTĘPSTWA PRYWATNOSKARGOWE Są to przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego. 10 Część I. Uwagi ogólne Rozdział 4. Struktura przestępstwa 1. Pojęcie i elementy przestępstwa. Przestępstwo to pojęcie ogól- ne, które należy rozpatrywać z perspektywy jego struktury. Wyróżnia się cztery podstawowe elementy przestępstwa. ELEMENTY PRZESTĘPSTWA PODMIOT PRZESTĘPSTWA Podmiotem przestępstwa może być tylko osoba fizyczna, która ukończyła w chwili popełnienia czynu 17 lat (art. 10 § 1 KK). Wyjątkowo odpowiedzialności karnej mogą podlegać nieletni. STRONA PODMIOTOWA Strona podmiotowa przestępstwa obejmuje zjawiska psychiczne, które muszą towarzyszyć stronie przedmiotowej, czyli zewnętrznemu zachowaniu się sprawcy i które wyrażają stosunek psychiczny sprawcy do czynu. PRZEDMIOT PRZESTĘPSTWA Przedmiotem przestępstwa są dobra prawne, w które godzi przestępstwo, jako czyn społecznie szkodliwy. Są to takie dobra, jak: życie, własność, bezpieczeństwo, wolność itd. STRONA PRZEDMIOTOWA Do strony przedmiotowej przestępstwa zalicza się: • czyn (zachowanie się podmiotu), • czas i miejsce czynu, • sytuację, w jakiej czyn popełniono, • sposób popełnienia i przedmiot wykonawczy czynu. 2. Wiek sprawcy. Ogólną zasadą jest, że  odpowiedzialności karnej podlega ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Czyny popełniane przez osoby nieletnie, czyli osoby poniżej lat 17, co do zasa- dy nie są przestępstwami. Nieletni nie podlegają odpowiedzialności karnej, lecz stosuje się wo- bec nich środki przewidziane w ustawie z 26.10.1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 969). Od  zasady, że  granicą wieku odpowiedzialności karnej jest 17  lat, przewidziano w KK dwa wyjątki. Rozdział 4. Struktura przestępstwa 11 W pewnych wypadkach odpowiedzialność karną może ponieść nie- letni, który ukończył 15 lat. Do przestępstw, których popełnienie uza- sadnia skorzystanie z tej możliwości, zalicza się: • zamach na życie Prezydenta RP (art. 134 KK), • zabójstwo umyślne (art. 148 § 1, 2 lub 3 KK), • umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu typu pod- stawowego i kwalifikowanego (art. 156 § 1 lub 3 KK), • umyślne spowodowanie niebezpieczeństwa powszechnego (art.  163 § 1 lub 3 KK), wanego (art. 166 KK), • porwanie samolotu lub statku typu podstawowego i typu kwalifiko- • umyślne spowodowanie katastrofy w komunikacji typu podstawowe- go i kwalifikowanego (art. 173 § 1 lub 3 KK), • zgwałcenie zbiorowe (art. 197 § 3 lub 4 KK), • czynną napaść (art. 223 § 2 KK), • wzięcie zakładników typu podstawowego i kwalifikowanego (art. 252 § 1 lub 2 KK), • rozbój (art. 280 KK). Nieletni, który po ukończeniu 15 lat popełnił jedno z wymienionych przestępstw, odpowiadać może według przepisów KK, jeżeli przema- wiają za tym okoliczności sprawy, stopień rozwoju sprawcy oraz wła- ściwości i  warunki osobiste sprawcy, a  zwłaszcza, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne (art. 10 § 2 KK). Kara wymierzona nieletniemu nie może przekroczyć 2/3 ustawowego górnego zagrożenia za dane przestępstwo (art. 10 § 3 KK). Sąd może też zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Drugi wyjątek polega na potraktowaniu dorosłego sprawcy w wieku od 17 do 18 lat jak nieletniego. Odnosi się to tylko do sprawcy występ- ku, wobec którego można zastosować zamiast kary środki poprawcze lub wychowawcze, jeżeli przemawiają za tym: • okoliczności sprawy, • stopień rozwoju oraz • właściwości i warunki osobiste sprawcy. 12 Część I. Uwagi ogólne Inne wyjątki od zasady, że nieletni nie podlegają odpowiedzialności karnej, przewiduje ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. W  sytuacji gdy wobec nieletniego orzeczono umieszczenie w  za- kładzie poprawczym, ale ukończył on 18 lat przed przystąpieniem do wykonania orzeczenia, sąd rodzinny może zdecydować, czy wykonać orzeczony środek, czy od jego wykonania odstąpić i  wymierzyć karę. Wymierzając karę sąd stosuje nadzwyczajne jej złagodzenie, a w szcze- gólnie uzasadnionych wypadkach sąd może odstąpić od wymierzenia kary, zwłaszcza gdy w zachowaniu sprawcy nastąpiła istotna poprawa. W  razie wymierzenia kary pozbawienia wolności lub kary ograniczenia wolności, czas jej trwania nie może przekroczyć okresu, jaki pozostaje do ukończenia przez sprawcę 21 lat (art. 94 NielU). Szczególną kategorią sprawcy dorosłego jest sprawca młodociany, tj. taki, który nie ukończył 21 lat w chwili czynu ani 24 lat w chwili orze- kania w I instancji. Sprawca taki, w związku ze swoim wiekiem trakto- wany jest przez KK w wielu sytuacjach odmiennie niż inni sprawcy. Ko- deks karny odmiennie określa zasady wymierzenia kary młodocianemu, kładąc nacisk przede wszystkim na jej cele wychowawcze.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo karne w pigułce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: