Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00219 004645 14988889 na godz. na dobę w sumie
Prawo konkurencji - ebook/pdf
Prawo konkurencji - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 520
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-271-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Niniejsza książka ukazuje się jako kolejna publikacja w serii „Prawo w praktyce”
Podstawowym walorem książek tej serii jest pokazanie praktycznego stosowania prawa z punktu widzenia prawnika. Syntetyczne objaśnienia mają uzasadniać podjęcie konkretnych decyzji i prowadzić do konkluzji: „w takiej sytuacji można zrobić…”
W celu ułatwienia korzystania z książki wprowadzono dodatkowe pogrubienia podkreślające ważne informacje oraz piktogramy ułatwiające odnalezienie istotnych fragmentów.
Prawo konkurencji to kolejna książka z nowej serii publikacji zajmujących się praktycznymi aspektami stosowania prawa. Została przygotowana specjalnie przez praktyków – radców prawnych i adwokatów z kancelarii Wardyński i Wspólnicy zajmujących się świadczeniem pomocy prawnej – dla praktyków: radców prawnych i adwokatów, a także dla aplikantów radcowskich i adwokackich.
Autorzy tej publikacji zaprezentowali praktyczne doświadczenie zdobyte przy świadczeniu pomocy prawnej na rzecz przedsiębiorców oraz posłużyli się obrazowymi kazusami w celu zilustrowania głównych zagadnień prawa konkurencji, istotnych z punktu widzenia wykonywania zawodu adwokata i radcy prawnego.
W książce przedstawiono przesłanki stosowania przepisów o ochronie konkurencji oraz rodzaje porozumień zakazanych i dozwolonych. Omówiono też naruszenia prawa konkurencji wynikające z praktyki jednostronnej, czyli nadużywania pozycji dominującej, a także metody postępowania w przypadku stwierdzenia praktyki mogącej ograniczać konkurencję. W publikacji zaprezentowano również przesłanki skorzystania przez przedsiębiorcę z programu łagodzenia kar (leniency) oraz specyfikę prowadzonej przez Prezesa UOKiK kontroli koncentracji.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo w praktyce Prawo w praktyce wydanie 1 Prawo konkurencji Antoni Bolecki, Stanisław Drozd, Sabina Famirska, Małgorzata Kozak, Marcin Kulesza, Andrzej Madała, Tomasz Wardyński P r a w o k o n k u r e n c j i Prawo w praktyce Prawo konkurencji Antoni Bolecki, Stanisław Drozd, Sabina Famirska, Małgorzata Kozak, Marcin Kulesza, Andrzej Madała, Tomasz Wardyński wydanie 1 Małgorzata Kozak, Marcin Kulesza, Tomasz Wardyński Koordynacja: Poszczególne części książki opracowali: Antoni Bolecki: rozdz. 1 pkt 1; rozdz. 2; rozdz. 3; rozdz. 4 pkt 4 i 5 Stanisław Drozd: rozdz. 1 pkt 4 i 5 Sabina Famirska: rozdz. 6 Małgorzata Kozak: rozdz. 1 pkt 2 i 3; rozdz. 4 pkt 1–3 i 6–8 Marcin Kulesza: rozdz. 1 pkt 6; rozdz. 5 Andrzej Madała: rozdz. 7 Karolina Sereja: pomoc przy przygotowaniu rozdz. 1 pkt 1 i rozdz. 3 Opracowanie redakcyjne: Joanna Pastuszka, Joanna Tchorek Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. and Wardyński Partners 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-7806-271-4 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02–222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Rozdział 1. Przesłanki stosowania przepisów o ochronie konkurencji – wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Interes publiczny (Antoni Bolecki) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . Działania wymierzone w „szerszą grupę odbiorców” . . . . . . . . . . . 1 .2 . Działania wymierzone choćby w jednego przedsiębiorcę . . . . . . . . 25 26 28 29 32 2 . Przedsiębiorca (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Ustawowa i unijna definicja pojęcia „przedsiębiorca” . . . . . . . . . . . 33 2 .2 . Kategorie przedsiębiorców w  ustawie o  ochronie konkurencji i konsumentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .1 . Przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 . Podmioty niewykonujące działalności gospodarczej w  rozu- mieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . . . . . . . 2 .3 . Koncepcja jednego organizmu gospodarczego (single economic unit) . 2 .4 . Relacje w ramach grupy kapitałowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Stosunek przepisów krajowych i unijnych (Małgorzata Kozak) . . . . . . . 4 . Skutek na terytorium RP i wpływ na handel między państwami człon- kowskimi (Stanisław Drozd) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Skutek na terytorium RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Wpływ na handel między państwami członkowskimi . . . . . . . . . . . 4 .3 . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . Pojęcie rynku właściwego i jego funkcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Rynek produktowy (asortymentowy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .3 . Rynek geograficzny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Pojęcie rynku właściwego (Stanisław Drozd) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 46 49 56 57 57 60 66 36 36 40 42 43 45 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 5 2012-03-05 13:44:53 6 Spistreści 5 .4 . Metody badawcze wykorzystywane przy wyznaczaniu granic ryn- ku właściwego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .5 . Siła rynkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .6 . Uwagi podsumowujące problematykę rynku właściwego i  udzia- łów w rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 75 78 6 . Cywilnoprawne skutki praktyk ograniczających konkurencję (Marcin Kulesza) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Rozdział 2. Co to jest porozumienie? (Antoni Bolecki) . . . . . . . . . . . . . 85 85 1 . Porozumienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 2 . Umowy i uzgodnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców . . . . . . . . . . . . . . . . 97 97 3 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 3 .2 . Organizacja działalności stowarzyszeń branżowych . . . . . . . . . . . . 3 .3 . Działalność marketingowa stowarzyszeń branżowych . . . . . . . . . . 101 3 .4 . Targi branżowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 3 .5 . Standaryzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 104 3 .6 . Rekomendacje cenowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Rodzaje konkurencji, na którą może oddziaływać porozumienie . . . . . 105 5 . Konkurencja faktyczna czy hipotetyczna? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 6 . Kiedy porozumienie jest antykonkurencyjne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 6 .1 . Wyeliminowanie konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 6 .2 . Ograniczenie konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 6 .3 . Naruszenie w inny sposób konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 110 7 . Kiedy porozumienie jest prokonkurencyjne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Dlaczego antykonkurencyjne porozumienia są zakazane? . . . . . . . . . . 111 9 . Cel porozumienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 10 . Skutek porozumienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Rozdział 3. Rodzaje zakazanych porozumień (Antoni Bolecki) . . . . . . . 121 1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 2 . Porozumienia cenowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 2 .1 . Horyzontalne ustalanie cen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 2 .2 . Ceny zakupu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 2 .3 . Ceny sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 125 2 .4 . Wertykalne ustalanie cen odsprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .4 .1 . Dozwolone rekomendacje cenowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 2 .4 .2 . Zachowania utożsamiane z rekomendacjami cenowymi, a mo- 3 . Porozumienia kontyngentowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . gące zostać potraktowane jako ustalanie cen odsprzedaży . . . . 128 130 3 .1 . Ograniczanie produkcji lub zbytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 3 .2 . Ograniczanie postępu technicznego lub inwestycji . . . . . . . . . . . . . 136 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 6 2012-03-05 13:44:53 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Spistreści 7 4 . Porozumienia podziałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 140 5 . Porozumienia dyskryminacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Porozumienia wiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 6 .1 . Rzeczowy związek między zawarciem umowy a  świadczeniem 6 .2 . Zwyczajowy związek z przedmiotem umowy głównej . . . . . . . . . . dodatkowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 146 7 . Porozumienia ograniczające dostęp do rynku podmiotom trzecim . . . . 148 7 .1 . Zbiorowy bojkot podmiotów trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 7 .2 . Wyłączność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 7 .3 . Prawo pierwszeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 154 158 9 .1 . Porozumienia informacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 8 . Porozumienia dotyczące przetargów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . Porozumienia nienazwane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 .1 .1 . Wymiana informacji uśrednionych (statystycznych) – uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 9 .1 .2 . Wymiana informacji o  uśrednionych transakcyjnych cenach sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 9 .1 .3 . Wymiana informacji o  wielkości produkcji i  wykorzystaniu mocy produkcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 9 .1 .4 . Wymiana informacji o ponoszonych kosztach . . . . . . . . . . . . . . 166 9 .1 .5 . Wymiana informacji o dłużnikach mających przeterminowane należności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 167 9 .2 . Klauzula angielska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 9 .1 .6 . Wymiana informacji indywidualnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 4. Porozumienia dozwolone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 1 . Uwagi wstępne (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 2 . Dopuszczalne wyjątki od zakazu zawierania porozumień ograniczają- cych konkurencję (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 2 .1 . Wyłączenia de minimis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 3 . Wyłączenia grupowe (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 178 3 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . Wyłączenia grupowe – rozporządzenia wyłączeniowe . . . . . . . . . . 179 3 .3 . Mechanizm wyłączeń grupowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 3 .4 . Wyłączenia wertykalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 3 .4 .1 . Zakres zastosowania wyłączenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 185 3 .4 .2 . Jak przeprowadzić analizę porozumienia? . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 .2 .1 . Strony porozumienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 3 .4 .2 .2 . Warunek udziału w rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 3 .4 .2 .3 . Sposoby obliczania udziału w rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 3 .4 .2 .4 . Ograniczenia powodujące wycofanie przywileju wyłącze- nia grupowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 3 .5 . Wyłączenia w sektorze motoryzacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 7 2012-03-05 13:44:53 8 Spistreści 3 .5 .6 . Zakazane klauzule . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 3 .5 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 .2 . Warunki zastosowania wyłączenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 3 .5 .3 . Dystrybucja nowych pojazdów samochodowych . . . . . . . . . . . . 209 3 .5 .4 . Dystrybucja części zamiennych oraz świadczenie usług serwi- sowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 .5 . Porozumienia zakazane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 210 3 .5 .5 .1 . Sprzedaż nowych samochodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 3 .5 .5 .2 . Usługi naprawcze i części zamienne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 213 3 .5 .6 .1 . Zakaz konkurowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 3 .5 .6 .2 . Pozostałe wspólne ograniczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 4 . Wyłączenia indywidualne (Antoni Bolecki) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 4 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 4 .2 . Przyrost efektywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 4 .2 .1 . Korzyści finansowe (redukcja kosztów) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 4 .2 .2 . Poprawa jakości towarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 4 .2 .3 . Poprawa produkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 4 .2 .4 . Poprawa dystrybucji towarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 4 .2 .5 . Polepszenie rozwoju technicznego (wprowadzenie nowych produktów) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 4 .2 .6 . Polepszenie rozwoju gospodarczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 4 .3 . Zapewnienie nabywcy lub użytkownikowi odpowiedniej części korzyści wynikających z porozumienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 4 .4 . Zasada niezbędności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227 4 .5 . Brak ryzyka wyeliminowania konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 4 .6 . Ciężar dowodu spełnienia przesłanek indywidualnego zwolnienia 230 5 . Niezbędne ograniczenia konkurencji (ancillary restraints) w  porozu- mieniach horyzontalnych i wertykalnych (Antonii Bolecki) . . . . . . . . . . 231 6 . Przykłady dozwolonych porozumień wertykalnych – umowy dystrybu- cyjne (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 6 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 6 .2 . Dystrybucja wyłączna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 6 .2 .1 . Wyłączność po stronie dostawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 6 .2 .2 . Wyłączność po stronie odsprzedawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 6 .3 . Dystrybucja selektywna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 6 .4 . Franchising . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 7 . Umowy agencyjne (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 7 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 7 .2 . Analiza umów agencyjnych – Polska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 7 .3 . Analiza umów agencyjnych – UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 7 .3 .1 . Wytyczne Komisji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 7 .3 .2 . Praktyka Trybunału – przykłady z orzecznictwa . . . . . . . . . . . . 253 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 8 2012-03-05 13:44:53 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Spistreści 9 8 . Porozumienia zawierane w ramach grupy kapitałowej (Małgorzata Kozak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 Rozdział 5. Praktyka jednostronna – nadużywanie pozycji dominują- cej (Marcin Kulesza) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 2 . Wyznaczenie rynku właściwego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 3 . Pozycja dominująca i jej nadużycie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 4 . Praktyka nazwana lub nienazwana . Rodzaje praktyk nazwanych . . . . . 275 5 . Narzucanie nieuczciwych cen i innych warunków umów . . . . . . . . . . . 277 6 . Ograniczanie produkcji, zbytu lub postępu technicznego . . . . . . . . . . . 280 7 . Dyskryminacja kontrahentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 8 . Transakcje wiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 9 . Przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do  po- wstania bądź rozwoju konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 10 . Narzucanie przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów . . . . . 293 11 . Podział rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 12 . Praktyki nienazwane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 13 . Obiektywne uzasadnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 Rozdział 6. Sposoby postępowania w przypadku stwierdzenia prak- tyki antymonopolowej (Sabina Famirska) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 1 . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 2 . Przedawnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 2 .1 . Przedawnienie ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 2 .2 . Przedawnienie antymonopolowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310 2 .3 . Data wszczęcia postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .4 . Skutek upływu terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 314 3 . Program łagodzenia kar (leniency) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 3 .1 . Charakterystyka i założenia programu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 3 .2 . Rodzaje wniosków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 3 .3 . Złożenie wniosku i procedura po złożeniu wniosku . . . . . . . . . . . . 328 3 .4 . Przesłanki zastosowania programu łagodzenia kar . . . . . . . . . . . . . 333 3 .5 . Ochrona oświadczeń złożonych przez wnioskodawców leniency . . 339 3 .6 . Wpływ wniosku leniency na dochodzenie roszczeń za naruszenie prawa konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 3 .7 . Pozostałe zagadnienia proceduralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 3 .8 . Odmowa zastosowania programu łagodzenia kar . . . . . . . . . . . . . . 352 3 .9 . Kary nakładane na wnioskodawców leniency . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 9 2012-03-05 13:44:54 10 Spistreści 4 . Zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 4 .1 . Charakterystyka i przedmiot instytucji zobowiązań . . . . . . . . . . . . 357 4 .2 . Zagadnienia proceduralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 365 5 . Oszacowanie wysokości kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk ogranicza- jących konkurencję . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 Rozdział 7. Kontrola koncentracji (Andrzej Madała) . . . . . . . . . . . . . . . 385 1 . Kryteria obowiązku zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia transakcji (koncentracji) Prezesowi UOKiK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 1 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 1 .2 . Pojęcie przedsiębiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 1 .3 . Pojęcie koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 1 .4 . Zamiar dokonania koncentracji i moment zgłoszenia . . . . . . . . . . . 392 1 .5 . Progi zgłoszeniowe . Obliczanie obrotów na potrzeby badania zdol- ności zgłoszeniowej . Pojęcie grupy kapitałowej . . . . . . . . . . . . . . . 395 1 .6 . Reguła skutku i koncentracje zagraniczne (eksterytorialne) . . . . . . 401 1 .7 . Koncentracje o  wymiarze unijnym a  kontrola koncentracji przez Prezesa UOKiK – uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 2 . Rodzaje koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 2 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 405 2 .2 . Połączenie samodzielnych przedsiębiorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Przejęcie bezpośredniej lub pośredniej kontroli . . . . . . . . . . . . . . . 408 2 .3 .1 . Pojęcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 2 .3 .2 . Rodzaje kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 2 .3 .3 . Szczególne przypadki przejęcia kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412 2 .3 .4 . Poszczególne formy przejęcia kontroli wskazane w  ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .4 . Utworzenie wspólnego przedsiębiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .5 . Nabycie składników majątkowych (części mienia innego przedsię- biorcy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .6 . Koncentracje będące połączeniem podstawowych form koncentra- 414 425 429 cji i koncentracje wieloetapowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 3 . Wyłączenia obowiązku dokonania zgłoszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 3 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 3 .2 . Koncentracje o znaczeniu bagatelnym (wyłączenie de minimis) . . . 436 3 .3 . Czasowe nabycie akcji lub udziałów przez instytucje finansowe . . . 439 3 .4 . Nabycie akcji lub udziałów w celu zabezpieczenia wierzytelności . 443 3 .5 . Koncentracje w toku postępowania upadłościowego . . . . . . . . . . . 444 3 .6 . Koncentracje w ramach jednej grupy kapitałowej . . . . . . . . . . . . . . 447 4 . Postępowanie w sprawach z zakresu kontroli koncentracji . . . . . . . . . . 449 4 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449 449 4 .1 .1 . Systematyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 10 2012-03-05 13:44:54 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Spistreści 11 4 .1 .2 . Postępowanie antymonopolowe w sprawach kontroli koncen- 4 .2 . Procedura zgłaszania zamiaru koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . tracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 451 4 .2 .1 . Strony postępowania (podmioty zobowiązane do  dokonania zgłoszenia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 451 4 .2 .2 . Złożenie wniosku i opłata zgłoszeniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 4 .2 .3 . Wniosek zgłoszeniowy – zakres informacji i określenie rynków 456 właściwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464 4 .2 .4 . Dokumenty dołączane do wniosku zgłoszeniowego . . . . . . . . . 467 4 .2 .5 . Tajemnica przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469 4 .2 .6 . Terminy na dokonanie zgłoszenia i wszczęcie postępowania . . 470 4 .2 .7 . Zwrot wniosku zgłoszeniowego przez Prezesa UOKiK . . . . . . . 4 .2 .8 . Publikacja informacji na temat zgłoszenia przez UOKiK . . . . . . 472 4 .2 .9 . Kontakty z UOKiK przed postępowaniem i w trakcie postępo- wania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 4 .2 .10 . Udział osób trzecich w postępowaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 476 4 .2 .11 . Czas trwania postępowania i liczenie terminów . . . . . . . . . . . . 477 4 .2 .12 . Obowiązek powstrzymania się z  dokonaniem koncentracji do momentu wydania decyzji przez Prezesa UOKiK . . . . . . . . . 481 4 .3 . Ocena koncentracji . Rodzaje decyzji kończących postępowa- nie antymonopolowe w  sprawach koncentracji i  kryterium ich wydawania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482 4 .3 .1 . Decyzja zezwalająca na dokonanie koncentracji . . . . . . . . . . . . 486 4 .3 .2 . Decyzja zezwalająca na dokonanie koncentracji pod pewnymi warunkami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .3 . Decyzja zezwalająca na dokonanie koncentracji pomimo istot- 486 nego ograniczenia konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489 4 .3 .4 . Decyzja zakazująca dokonania koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . 490 4 .3 .5 . Inne sposoby zakończenia postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490 4 .3 .6 . Pozostałe rozstrzygnięcia w sprawach kontroli koncentracji . . . 492 4 .3 .7 . Sankcje za niewykonanie obowiązków wynikających z przepi- sów dotyczących kontroli koncentracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 493 4 .4 . Sądowa kontrola postępowań w sprawach koncentracji . . . . . . . . . 498 Wykaz przykładów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 Wykaz tekstów źródłowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507 Wykaz literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 519 Skorowidz przedmiotowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 11 2012-03-05 13:44:54 Wykaz skrótów CMLR Dz .Urz . UOKiK – Common Market Law Review – Dziennik Urzędowy Urzędu Ochrony Konkurencji ECLR EPS k .c . k .k . i Konsumentów – European Competition Law Review – „Europejski Przegląd Sądowy” – ustawa z 23 kwietnia 1964 r . – Kodeks cywilny (Dz .U . Nr 16, poz . 93 ze zm .) – ustawa z 6 czerwca 1997 r . – Kodeks karny (Dz .U . Nr 88, poz . 553 ze zm .) Komisja Konstytucja RP – Komisja Europejska – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwiet- k .p .a . k .p .c . k .s .h . Legalis Lex nia 1997 r . (Dz .U . Nr 78, poz . 483 ze zm .) – ustawa z 14 czerwca 1960 r . – Kodeks postępowa- nia administracyjnego (tekst jedn . Dz .U . z 2000 r . Nr 98, poz . 1071 ze zm .) – ustawa z 17 listopada 1964 r . – Kodeks postępo- wania cywilnego (Dz .U . Nr 43, poz . 296 ze zm .) – ustawa z  15  września 2000  r . – Kodeks spółek handlowych (Dz .U . Nr 94, poz . 1037 ze zm .) – system informacji prawnej C .H . Beck – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer LexPolonica – serwis prawniczy LexisNexis CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 13 2012-03-05 13:44:54 14 Wykaz skrótów obwieszczenie de minimis obwieszczenie w sprawie współpracy organów ochrony konkurencji obwieszczenie w sprawie zwalniania z grzywien ord .pod . ONSA OSNC OSNCP OSNP – obwieszczenie Komisji w  sprawie porozumień o  mniejszym znaczeniu, które nie ograniczają odczuwalnie konkurencji na mocy art . 81 ust . 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz .Urz . WE 2001 C 368/13) – obwieszczenie Komisji w sprawie współpracy w  ramach sieci organów ochrony konkurencji (Dz .Urz . UE 2004 C 101/43) – obwieszczenie Komisji w sprawie zwalniania z grzywien i zmniejszania grzywien w sprawach kartelowych (Dz .Urz UE 2006 L 298/17) – ustawa z 29 sierpnia 1997 r . – Ordynacja podat- kowa (tekst jedn . Dz .U . z  2005  r . Nr  8, poz .  60 ze zm .) – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjne- go – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, Administracyjna, Pracy i  Ubezpieczeń Społecz- nych (do 1994 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych OSNPG – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Wydawnic- OSP OTK rozporządzenie 1400/2002 two Prokuratury Generalnej – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – rozporządzenie Rady (WE) nr  1400/2002 z 31 lipca 2002 r . w sprawie stosowania art . 81 ust .  3 Traktatu do  kategorii porozumień wer- tykalnych i  praktyk uzgodnionych w  sektorze motoryzacyjnym (Dz .Urz . WE 2002 L 203/30 ze zm .) – nieobowiązujące CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 14 2012-03-05 13:44:54 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Wykaz skrótów rozporządzenie 1/2003 rozporządzenie 139/2004 rozporządzenie 330/2010 rozporządzenie 461/2010 rozporządzenie w sprawie leniency rozporządzenie w sprawie wyłączeń motoryzacyjnych rozporządzenie w sprawie wyłączeń wertykalnych 15 – rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z 16 grud- nia 2002  r . w  sprawie wprowadzenia w  życie reguł konkurencji ustanowionych w art . 81 i 82 Traktatu (Dz .Urz . WE 2003 L 1/1) – rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r . w sprawie kontroli koncen- tracji przedsiębiorstw (DZ .Urz . UE 2004 L 24/1) – rozporządzenie Komisji (UE) nr  330/2010 z  20  kwietnia 2010  r . w  sprawie stosowania art .  101 ust .  3 Traktatu o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej do  kategorii porozumień wertykal- nych i  praktyk uzgodnionych (Dz .Urz . UE 2010 L 102/1) – rozporządzenie Komisji (UE) nr  461/2010 z 27 maja 2010 r . w sprawie stosowania art . 101 ust .  3 Traktatu o  funkcjonowaniu Unii Euro- pejskiej do  kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych w sektorze pojazdów sil- nikowych (Dz .Urz . UE 2010 L 129/52) – rozporządzenie Rady Ministrów z  26  stycznia 2009  r . w  sprawie trybu postępowania w  przy- padku wystąpienia przedsiębiorców do  Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i  Konsumentów o  odstąpienie od  wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie (Dz .U . Nr 20, poz . 109) – rozporządzenie Rady Ministrów z 8 października 2010 r . w sprawie wyłączenia określonych poro- zumień wertykalnych w  sektorze pojazdów sa- mochodowych spod zakazu porozumień ograni- czających konkurencję (Dz .U . Nr 198, poz . 1315) – rozporządzenie Rady Ministrów z  z  30  marca 2011 r . w sprawie wyłączenia niektórych rodza- jów porozumień wertykalnych spod zakazu po- rozumień ograniczających konkurencję (Dz .U . Nr 81, poz . 441) SAM Sąd SN – Sąd Antymonopolowy – Sąd (dawniej: Sąd Pierwszej Instancji) – Sąd Najwyższy CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 15 2012-03-05 13:44:54 16 Wykaz skrótów SOKiK Traktat (lub) TFUE Trybunał (lub) TS TSUE TWE UOKiK u .o .k .k . u .p .e .a . u .p .u .n . u .s .d .g . u .z .n .k . Wyjaśnienia Prezesa UOKiK Wyjaśnienia w sprawie kar wyłączenie specjalizacyjne – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wer- sja skonsolidowana Dz .Urz . UE 2010 C 83/47) – Trybunał Sprawiedliwości – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – ustawa z 16 lutego 2007 r . o ochronie konkuren- cji i konsumentów (Dz .U . Nr 50, poz . 331 ze zm .) – ustawa z 17 czerwca 1966 r . o postępowaniu eg- zekucyjnym w  administracji (tekst jedn . Dz .U . z 2005 r . Nr 229, poz . 1954 ze zm .) – ustawa z 28 lutego 2003 r . – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn . Dz .U . z 2009 r . Nr 175, poz . 1361 ze zm .) – ustawa z 2 lipca 2004 r .o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn . Dz .U . z 2010 r . Nr 220, poz . 1447 ze zm .) – ustawa z 16 kwietnia 1993 r . o zwalczaniu nie- uczciwej konkurencji (tekst jedn . Dz .U . z 2003 r . Nr 153, poz . 1503 ze zm .) – Wyjaśnienia w  sprawie kryteriów i  procedu- ry zgłaszania zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK opublikowane na stronach internetowych UOKiK w październiku 2010 r . – Wyjaśnienia w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych w przypadku zastosowania praktyk ograniczających konkurencję – rozporządzenie Rady Ministrów z  13  grudnia 2011 r . w sprawie wyłączenia określonych poro- zumień specjalizacyjnych i  badawczo-rozwojo- wych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz .U . Nr 288, poz . 1691) CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 16 2012-03-05 13:44:54 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Wykaz skrótów Wytyczne Komisji w sprawie ograniczeń wertykalnych Wytyczne horyzontalne Wytyczne Komisji w sprawie stosowania art . 82 TWE Wytyczne Komisji dotyczące stosowania art . 81 ust . 3 (obecnie art . 101 ust . 3 TFUE) Wytyczne leniency Zb .Orz . – komunikat Komisji – Wytyczne w sprawie ogra- niczeń wertykalnych (Dz .Urz . UE 2010 C 130/1) 17 – komunikat Komisji – Wytyczne w sprawie stoso- wania art .  101 Traktatu o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej do  horyzontalnych porozumień ko- operacyjnych (Dz .Urz . UE 2011 C 11/1) – komunikat Komisji z 24 lutego 2009 r . – Wytycz- ne w  sprawie priorytetów, którymi Komisja bę- dzie się kierować przy stosowaniu art .  82 Trak- tatu WE w  odniesieniu do  szkodliwych działań o charakterze praktyki wyłączającej, podejmowa- nych przez przedsiębiorstwa dominujące (Dz .Urz . UE 2009 C 45/7) – Guidelines on the application of Article 81(3) of the Treaty (Dz .Urz . UE 2004 C 101/8) (dokument niedostępny w języku polskim) – Wytyczne Prezesa UOKiK w sprawie programu łagodzenia kar – Zbiór Orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 17 2012-03-05 13:44:54 Przedmowa Prawo konkurencji, które od ponad 20 lat funkcjonuje w systemie prawa polskiego, stanowi jedną z najistotniejszych dziedzin prawa z punktu widzenia gospodarki . Ustawa antymonopolowa z 1990 r . była jednym z najważniejszych aktów prawnych, jakie uchwalono w celu dokonania transformacji ustrojowej . Chociaż od jej uchwalenia minęły już ponad dwie dekady, to ze względu na 45-letnie funkcjonowanie gospodarki centralnie zarządzanej działania godzące w konkurencję – mimo inten- sywnych działań organu antymonopolowego – nadal nie są przez ogół społeczeństwa oceniane negatywnie z moralnego punktu widzenia . Obecnie w dziedzinie prawa konkurencji specjalizuje się jedynie nie- wielka część środowiska prawniczego . Oczywiście w dużych firmach adwokackich i  radcowskich funkcjonują zespoły wyspecjalizowane w  prawie konkurencji, służące pomocą prawną dużym przedsiębior- stwom przemysłowym i handlowym . Istnieje też kilka firm niszowych, zajmujących się wyłącznie prawem konkurencji . Zdarza się jednak, że adwokaci lub radcowie prawni, którzy nie specjalizują się wyłącz- nie w tej dziedzinie, muszą chronić prawa swoich klientów ze względu na istniejące i powtarzające się naruszenia prawa konkurencji . To właś- nie do nich adresowana jest ta książka . Niniejsza publikacja zawiera opisy orzeczeń, kazusów (fikcyjnych lub opartych na rzeczywistych przypadkach1) oraz wybranych, podstawo- wych problemów praktycznych, z jakimi w swojej działalności zawodo- 1 Jeżeli inaczej nie zaznaczono, przykłady podane w niniejszej książce mają charakter fikcyjny . CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 19 2012-03-05 13:44:54 20 Przedmowa wej mieli do czynienia prawnicy zespołu prawa konkurencji kancelarii adwokatów i radców prawnych Wardyński i Wspólnicy . Jej lektura ma umożliwić efektywne i kompetentne budowanie argumentacji w dzie- dzinie trudnej i wkraczającej głęboko w obszar zjawisk ekonomicznych . Trzeba pamiętać, że  prawo konkurencji dotyczy nie tylko nadużyć i  związanych z  nimi postępowań wszczynanych przez organ anty- monopolowy . Ma ono zastosowanie do  każdego większego przedsię- wzięcia gospodarczego, poczynając od transakcji fuzji i przejęć, przez organizację sieci dystrybucji, aż po udział w tzw . stowarzyszeniu bran- żowym . Prawo to  odgrywa istotną rolę nie tylko w  kontaktach z  or- ganem antymonopolowym (UOKiK), ale także w  relacjach między podmiotami prywatnymi . W sporach cywilnych i gospodarczych jego przepisy mogą być samoistną podstawą roszczeń odszkodowawczych lub źródłem argumentacji co do treści i ważności spornych praw i obo- wiązków . Znajomość podstawowych celów prawa konkurencji jest więc niezbędna każdemu adwokatowi i radcy prawnemu, a nie tylko specja- liście zajmującemu się wyłącznie tą dziedziną . Właściwe wykonywanie obowiązków zawodowych, a  więc skutecz- na ochrona praw klienta, wymaga właściwego określenia, czym jest przedmiot ochrony tej dziedziny prawa, na tle której powstał problem . Umiejętność właściwego rozpoznania przedmiotu ochrony danej dzie- dziny prawa jest prawnikowi tak samo niezbędna jak zrozumienie pod- stawowych zasad konstytucyjnych w  porządku państwa, na  którego terenie praktykuje . Bez właściwego zrozumienia, czym jest przedmiot ochrony prawa konkurencji, nie będziemy w stanie budować strategii swoich działań ani konstruować skutecznej argumentacji trafiającej nie tylko do umysłów, ale też do serc sędziów i urzędników . Zdefiniowanie pojęcia konkurencji nie jest proste, ponieważ ani w  doktrynie, ani w  orzecznictwie nie została wypracowana spójna i powszechnie akceptowana definicja konkurencji jako dobra prawnie chronionego . Prawo antymonopolowe na całym świecie przechodziło istotną ewolucję od korzeni ordoliberalnych do regulacji obowiązują- cych obecnie, sprzyjających efektywności gospodarczej i chroniących przede wszystkim interesy konsumentów (społeczeństwa) . Podporządkowanie systemu gospodarczego mechanizmom wolnej kon- kurencji jest wyrazem teorii, zgodnie z którą wolni i świadomi swoich praw obywatele są  w  stanie samodzielnie ułożyć wzajemne stosunki w sposób lepszy i sprawiedliwszy, niżby się to odbyło w wyniku przy- CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 20 2012-03-05 13:44:54 24Część pierwsza. Kazusynr 2, poz. 25; z 10 lipca 1980 r., II UZP 10/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 5; a także L. Pawlak, Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu ad­ministracyjnego oddalającego skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, „Administracja” 2009, nr 4, s. 253). A contra­rio sąd cywilny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniające-go, umarzającego postępowanie z powodu okoliczności wyłączających dopuszczalność postępowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), warunkowo umarzającego postępowanie, a także wyrokiem nakazo-wym (wyrok taki stanowi jedynie dowód z dokumentu – por. wyrok SN z 15 października 1997 r., III CKN 238/97, niepubl.; zob. C.P. Kłak, Wyrok nakazowy a postępowanie cywilne, Pal. 2004, nr 11–12, s. 41 i n.). Jest natomiast związany wyrokiem skazującym, w którym sąd odstąpił od wymierzenia kary i w którym nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, oraz takim, po którego wydaniu ogłoszono amnestię [por. orzeczenia SN: z 13 stycznia 1958 r., 3 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 10, poz. 265; z 18 marca 1961 r., 1 CR 244/60, OSN 1962, nr 4, poz. 135, z aprobującą glosą B. Dobrzańskiego, OSPiKA 1962, nr 7–8, poz. 196, i krytyczną glosą T. Rowińskiego, PiP 1963, nr 8–9, s. 428; por. K. Piasecki (red.), w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 1–50514, t. 1, Warszawa 2006, s. 127. Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26 lutego 1965 r., III PO 31/64, OSNCP 1966, nr 2, poz. 13, został wyrażony pogląd, iż sąd cywilny wiąże taki prawomocny skazujący wyrok, w którym orzeczono warunkowe zawieszenie wykonania kary i gdy z powodu niezarządzenia wykona-nia tej kary w stosownym czasie skazanie zostało uznane za niebyłe]. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych skazujących wiążą sąd nie tylko w procesie, ale także w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Związanie takie rozciąga się również na następców praw-nych skazanego po jego śmierci (por. orzeczenie SN z 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, z aprobującą glosą K. Lipińskiego, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 35; zob. K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, War-szawa 1970, s. 163).Jak trafnie podnosi się w doktrynie, art. 11 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone. Przedmowa 21 musu państwowego . Z tego względu ochrona konkurencji jako mecha- nizmu rządzącego funkcjonowaniem gospodarki w społeczeństwie słu- ży takim podstawowym wartościom konstytucyjnym, jak wolność oby- wateli od nieuzasadnionego przymusu państwowego i urzeczywistnia- jące się przez tę wolność społeczeństwo obywatelskie zorganizowane w demokratyczne państwo prawa . Historia uczy, że nieprzypadkowo następstwem ograniczeń wolności gospodarczej są  ograniczenia in- nych swobód obywatelskich . Takie rozumienie konkurencji jako dobra prawnie chronionego pozwa- la właściwie określić istotę zadań stojących przed profesjonalnymi peł- nomocnikami oraz organami administracyjnymi i sądowymi zajmują- cymi się jej ochroną . Ich rolą będzie strzeżenie wolności osób w sferze gospodarki zarówno przed działaniami podmiotów prywatnych, które nadużywają przysługujących im praw, jak i przed nieuzasadnioną, nie- proporcjonalną ingerencją ze strony władzy państwowej . Reasumując, należy stwierdzić, że podstawowym przedmiotem ochro- ny prawa konkurencji jest wolność gospodarcza . Jej ochrona polega na  eliminacji nieuzasadnionych lub nieproporcjonalnych ograniczeń wynikających z działalności państwa (competition advocacy), ograni- czeń wynikających z  przeszkód naturalnych (działania sił przyrody oraz fizycznych, technicznych lub społecznych uwarunkowań, w  ja- kich odbywa się gra rynkowa), a  także ograniczeń wynikających z  nadużyć wolności gospodarczej, a  więc praktyk ograniczających konkurencję . Celem prawa konkurencji jest eliminacja ograniczeń wolności po- dejmowania i  prowadzenia działalności gospodarczej po  to, aby nie została ograniczona również presja, jaką wywierają na  siebie rze- czywiści i  potencjalni konkurenci . Presja ta, zgodnie z  założeniami systemu, motywuje bowiem przedsiębiorców do stałego doskonalenia produktów i usług oraz obniżania cen w dobrze pojętym społecznym interesie . Aby zrozumieć, jak funkcjonuje system ochrony konkurencji, warto przyjrzeć się metodzie stosowanej przez organy ochrony konkurencji egzekwujące przepisy prawa antymonopolowego . Organy te  działają w sytuacji rzeczywistego lub potencjalnego ograniczenia konkurencji . Ustalając, czy dana praktyka ma charakter antykonkurencyjny, muszą więc porównywać jej rzeczywiste lub potencjalne skutki z sytuacją, jaka miałaby miejsce, gdyby ograniczenie konkurencji nie występowało . CB_Bolecki_prawo_konk_kor2.indd 21 2012-03-05 13:44:55 22 Przedmowa Otwarty charakter katalogów praktyk ograniczających konkurencję nie pozwala na  ścisłe określenie znamion i  wyróżnienie abstrakcyj- nej kategorii zakazanych działań . Ten brak precyzji wynika z  faktu, że praktyki ograniczające konkurencję są w istocie nadużyciami wol- ności gospodarczej . Każde działanie będące nadużyciem prawa pod- miotowego lub wolności z  samej swojej natury wymyka się ścisłym definicjom . Z formalnego punktu widzenia mieści się bowiem w grani- cach prawa . Dopiero uwzględnienie okoliczności towarzyszących temu działaniu oraz celu, w jakim działanie to jest podejmowane, i skutków, do których może prowadzić, oraz skonfrontowanie ich z celem i funk- cją danego uprawnienia lub wolności, pozwala stwierdzić, że stanowi ono nadużycie . W podobny sposób praktyki ograniczające konkuren- cję z formalnego punktu widzenia mieszczą się w granicach wolności gospodarczej . Analiza konkretnego kontekstu ekonomicznego, a także celu i potencjalnych skutków tych praktyk pozwala jednak stwierdzić, że  przedsiębiorcy, którzy się ich dopuszczają, korzystają z  wolności gospodarczej w  sposób sprzeczny z  jej celem i  społecznym przezna- czeniem: wykorzystu
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: