Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00196 009353 7440724 na godz. na dobę w sumie
Prawo konstytucyjne w pigułce. Wydanie 2 - ebook/pdf
Prawo konstytucyjne w pigułce. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 248
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8040-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Stan prawny: styczeń 2016 r.

Najnowszy stan prawny! Uwzględnia wszystkie zmiany ustawy o Trybunale Konstytucyjnym

W opracowaniu uwzględniono następujące zagadnienia:

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Na egzamin! Zbliża się trudny egzamin, a Ty nie masz już czasu na wertowanie grubych podręczników? A może musisz szybko powtórzyć materiał przed egzaminem wstępnym na aplikację? Jeżeli na jedno z tych pytań odpowiedziałeś TAK, ta publikacja jest właśnie dla Ciebie! To wyciąg, opracowanie wszystkich najważniejszych zagadnień z zakresu prawa konstytucyjnego, których znajomość pomoże Ci w zdaniu egzaminu. Masz ochotę na więcej? Korzystaj z materiałów online. . d y w . 2 e c ł u g i p w E N J Y C U T Y T S N O K Prawo konstytucyjne w pigułce to: • zwięzłe ujęcie tematu, • tabele, wykresy i wyróżnienia, • istotne stwierdzenia, bez zbędnych opisów, dzięki którym szybko przyswoisz i powtórzysz wiedzę. O W A R P www.ksiegarnia.beck.pl e-mail: dz.handlowy@beck.pl tel.: 22 31 12 222, fax: 22 33 77 601 ISBN 978-83-255-8039-1 Cena 24,90 zł K C E B H C . . Na egzamin! PRAWO KONSTYTUCYJNE w pigułce Zawiera pytania, które padły na egzaminie! 2. wydanie szybko zwięźle i na temat Wydawnictwo C.H.Beck PRAWO KONSTYTUCYJNE w pigułce Inne w tej serii: Prawo rzymskie w pigułce Prawo handlowe w pigułce Prawo fi nansowe w pigułce Prawo gospodarcze publiczne w pigułce Prawo rodzinne i nieletnich w pigułce Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych w pigułce Prawo cywilne w pigułce Postępowanie cywilne w pigułce Prawo karne w pigułce Postępowanie karne w pigułce Prawo i postępowanie administracyjne w pigułce Logika w pigułce Historia ustroju i prawa Polski w pigułce Powszechna historia państwa i prawa w pigułce Prawo Unii Europejskiej w pigułce Podstawy prawa i wiedzy o społeczeństwie w pigułce Polecamy inne nasze publikacje: B. Banaszak PRAWO KONSTYTUCYJNE, wyd. 7 Studia Prawnicze P. Sarnecki (red.) PRAWO KONSTYTUCYJNE RP, wyd. 9 Podręczniki Prawnicze www.ksiegarnia.beck.pl PRAWO KONSTYTUCYJNE w pigułce 2. wydanie WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2016 Stan prawny: styczeń 2016 r. Darmowe aktualizacje dostępne na www.testy-prawnicze.pl! Redaktor prowadzący: Aneta Gacka-Asiewicz © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: IDENTIA Druk i oprawa: Orthdruk, Białystok ISBN 978-83-255-8039-1 ISBN e-book 978-83-255-8040-7 Spis treści Wstęp ............................................................................................................................................. VII Wykaz skrótów ......................................................................................................................... IX DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO KONSTYTUCYJNE .............................................................. Część I. Rzeczpospolita ......................................................................................................... Rozdział 1. Pojęcie prawa konstytucyjnego ............................................................ Rozdział 2. Zasady oraz podstawowe pojęcia ........................................................ Część II. Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela ............................ Rozdział 1. Zasady ogólne ............................................................................................. Rozdział 2. Wolności i prawa osobiste ....................................................................... Rozdział 3. Ekstradycja i Europejski Nakaz Aresztowania .................................. Rozdział 4. Ekstradycja w Konstytucji RP .................................................................. Rozdział 5. Wolności i prawa polityczne ................................................................... Rozdział 6. Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne ................... Rozdział 7. Środki ochrony wolności i praw ............................................................ Rozdział 8. Obowiązki obywateli ................................................................................. Część III. Źródła prawa .......................................................................................................... Rozdział 1. Zagadnienia ogólne .................................................................................. Rozdział 2. Konstytucja RP ............................................................................................. Rozdział 3. Ustawy ............................................................................................................ Rozdział 4. Ratyfikowane umowy międzynarodowe ........................................... Rozdział 5. Rozporządzenia z mocą ustawy ............................................................ Rozdział 6. Rozporządzenia ........................................................................................... Rozdział 7. Akty prawa miejscowego ........................................................................ Rozdział 8. Akty prawa wewnętrznego ..................................................................... Część IV. Władza ustawodawcza ...................................................................................... Rozdział 1. Uwagi ogólne ............................................................................................... Rozdział 2. Sejm ................................................................................................................. Rozdział 3. Senat ............................................................................................................... Rozdział 4. Zgromadzenie Narodowe ....................................................................... Rozdział 5. Posłowie i senatorowie ............................................................................. Rozdział 6. Procedura ustawodawcza ....................................................................... 1 3 3 3 12 12 13 18 21 23 25 28 29 30 30 37 38 38 41 41 42 42 44 44 47 55 60 61 67 VI Rozdział 7. Postępowanie z pilnymi projektami ustaw i tryb zmiany Konstytucji ..................................................................................................................... Rozdział 8. Referendum .................................................................................................. Część V. Władza wykonawcza ............................................................................................ Rozdział 1. Prezydent RP ................................................................................................ Rozdział 2. Rada Ministrów ........................................................................................... Część VI. Samorząd terytorialny ...................................................................................... Rozdział 1. Zadania i struktura ..................................................................................... Rozdział 2. Dochody jednostek ................................................................................... Rozdział 3. Referendum, nadzór i prawo zrzeszania się ...................................... 70 71 73 73 81 92 92 94 95 Część VII. Władza sądownicza ........................................................................................... 96 96 Rozdział 1. Zasady wymiaru sprawiedliwości ......................................................... Rozdział 2. Organy wymiaru sprawiedliwości ........................................................ 98 Rozdział 3. Sąd Najwyższy ............................................................................................. 100 Rozdział 4. Naczelny Sąd Administracyjny i wojewódzkie sądy administracyjne ........................................................................................................... 113 Rozdział 5. Krajowa Rada Sądownictwa ................................................................... 116 Rozdział 6. Trybunał Konstytucyjny ........................................................................... 122 Rozdział 7. Trybunał Stanu ............................................................................................ 138 Część VIII. Organy kontroli państwowej ....................................................................... 145 Rozdział 1. Najwyższa Izba Kontroli ........................................................................... 145 Rozdział 2. Rzecznik Praw Obywatelskich ................................................................ 157 Rozdział 3. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ...................................................... 160 Część IX. Finanse publiczne ................................................................................................ 164 Rozdział 1. Podstawowe pojęcia ................................................................................. 164 Rozdział 2. Wieloletni Plan Finansowy Państwa i ustawa budżetowa ........... 175 Rozdział 3. Tryb opracowywania i uchwalania budżetu państwa ................... 182 Rozdział 4. Wykonywanie ustawy budżetowej ...................................................... 185 Rozdział 5. Wykonywanie budżetu środków europejskich ............................... 189 Rozdział 6. Zakres budżetu jednostki samorządu terytorialnego ................... 190 Rozdział 7. Narodowy Bank Polski .............................................................................. 194 Rozdział 8. Rada Polityki Pieniężnej ........................................................................... 201 Część X. Stany nadzwyczajne ............................................................................................ 204 Rozdział 1. Zagadnienia ogólne .................................................................................. 204 Rozdział 2. Poszczególne stany nadzwyczajne ...................................................... 205 Rozdział 3. Ograniczenia w trakcie stanu nadzwyczajnego .............................. 206 DZIAŁ DRUGI. PYTANIA KONTROLNE ............................................................................ 207 Spis treści Wstęp Zapewne czujesz presję przed zbliżającym się egzaminem i zastanawiasz się jak przebrnąć przez setki stron tekstu tak, aby wiadomości zostały w Twojej głowie. Konieczne są notatki, zakreślacze itp., których zadaniem jest pomóc Ci w uporządkowaniu wiedzy. Co jednak jeśli czasu jest coraz mniej, a po przeczytaniu tych setek stron nie starczyło go już na notatki i rysowanie tabel? Rozwiązanie stanowi właśnie ta publikacja. To kompak- towe opracowanie wszystkich najważniejszych zagadnień, których znajo- mość pomoże w  zdaniu egzaminu. Przedstawiamy Ci idealne narzędzie zarówno do nauki, jak i  do powtórki przed egzaminem. Dzięki zwięzłe- mu ujęciu tematu, tabelom, wykresom i wyróżnieniom szybko przyswoisz i powtórzysz wiedzę, a podejście do egzaminu stanie się mniej stresującym przeżyciem. Korzystaj także z testów, do których odeśle Cię QR Code z okładki. Wydanie drugie zostało wzbogacone o pytania kontrolne, które pozwolą sprawdzić stopień przygotowania do egzaminu. Powodzenia! Redakcja Wykaz skrótów 1. Akty prawa AktNormU .............. ustawa z  20.7.2000 r. o  ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1484) FinPublU ................. ustawa z  27.8.2009 r. o  finansach publicznych (t.j. Dz.U. Konstytucja RP ....... Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z  2.4.1997 r. (Dz.U. KrRadSU .................. ustawa z  12.5.2011 r. o  Krajowej Radzie Sądownictwa z 2013 r. poz. 885 ze zm.) Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) (Dz.U. Nr 126, poz. 714 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 908 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1096) NBPU ....................... ustawa z  29.8.1997 r. o  Narodowym Banku Polskim NIKU ....................... ustawa z  23.12.1994 r. o  Najwyższej Izbie Kontroli PrUSA ...................... ustawa z 25.7.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administra- cyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) RegSejm ................... Regulamin Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z  30.7.1992 r. RMU ........................ ustawa z 8.8.1996 r. o Radzie Ministrów (t.j. Dz.U. z 2012 r. (t.j. M.P. z 2012 r. poz. 32 ze zm.) SamGminU ............. ustawa z  8.3.1990 r. o  samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. SamPowU ................ ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. SNU ......................... ustawa z  23.11.2002 r. o  Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. TKU ......................... ustawa z 25.6.2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. poz. 392 ze zm.) z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) z 2015 r. poz. 1445) z 2013 r. poz. 499) z 2015 r. poz. 1064 ze zm.) 2. Inne skróty EFTA ........................ Europejskie Porozumienie o Wolnym Handlu ENA ......................... Europejski Nakaz Aresztowania KRRiT ...................... Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji KRUS ....................... Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego n. ............................... następny (-e, -a) X Wykaz skrótów NIK .......................... Najwyższa Izba Kontroli Nr ............................. numer poz. ........................... pozycja RM ........................... Rada Ministrów RPP .......................... Rada Polityki Pieniężnej SN ............................. Sąd Najwyższy t.j. .............................. tekst jednolity TK ............................ Trybunał Konstytucyjny TS ............................. Trybunał Stanu UE ............................ Unia Europejska ze zm. ....................... ze zmianami DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO KONSTYTUCYJNE Część I. Rzeczpospolita Rozdział 1. Pojęcie prawa konstytucyjnego Prawo konstytucyjne to  całokształt norm prawnych dotyczących ustroju państw, czyli takich, których przedmiotem regulacji są podsta- wowe instytucje oraz zasady ustroju politycznego i społeczno-gospodar- czego państwa. Normy te określają: • pozycję państwa w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych, • podmiot władzy w państwie i formy jej sprawowania przez suwerena, • status jednostki w państwie i przysługujące jej prawa oraz wolności, a także nałożone na nią obowiązki, • zasady organizacji i funkcjonowania organów państwowych oraz rela- cje między nimi, a także zasady tworzenia prawa. Rozdział 2. Zasady oraz podstawowe pojęcia 1. Dobro wspólne. Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP). 2. Podstawowe zasady ustroju RP. Konstytucja RP w  przepisach Rozdziału I „Rzeczpospolita” formułuje podstawowe zasady ustrojowe. 4 Część I. Rzeczpospolita KATALOG PODSTAWOWYCH ZASAD USTROJU RP ZASADA ZASADA DEMOKRATYCZNEGO PAŃSTWA PRAWNEGO (art. 2 Konstytucji RP) ZASADA JEDNOLITOŚCI PAŃSTWA (art. 3 Konstytucji RP) ZASADA ZWIERZCHNICTWA NARODU (art. 4 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) ZASADA NIEPODLEGŁOŚCI I SUWERENNOŚCI (art. 5 Konstytucji RP) ZASADA PODZIAŁU WŁADZY (art. 10 ust. 1 Konstytucji RP) ZASADA SPOŁECZNEJ GOSPODARKI RYNKOWEJ (art. 20 Konstytucji RP) TREŚĆ Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym. Władza zwierzchnia w Rzeczpospolitej Polskiej należy do Narodu. Naród sprawuje władzę przez swoich przedsta- wicieli lub bezpośrednio. Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaru- szalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochro- nę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonaw- czej i władzy sądowniczej. Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności dzia- łalności gospodarczej, własności prywatnej oraz soli- darności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczpospo- litej Polskiej. 3. Powszechny i równy dostęp do kultury. Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultu- ry, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwo- ju. Rzeczpospolita Polska udziela pomocy Polakom zamieszkałym za  granicą w  zachowaniu ich związków z  narodowym dziedzictwem kulturalnym (art. 6 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). 4. Działalność organów władzy publicznej. Organy władzy pu- blicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytu- cji RP). 5. Prawo międzynarodowe. Rzeczpospolita Polska przestrzega wią- żącego ją prawa międzynarodowego (art. 9 Konstytucji RP). Rozdział 2. Zasady oraz podstawowe pojęcia 5 Przepis ten oznacza konieczność podjęcia przez państwo wszelkich działań, w tym wydawania aktów normatywnych, do których zobowią- zało się ono w umowie międzynarodowej. 6. Wolność tworzenia i działania partii politycznych. Rzeczpospo- lita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie polityczne zrzeszają na  zasadach dobrowolności i  równości oby- wateli polskich w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształ- towanie polityki państwa. Finansowanie partii politycznych jest jawne (art. 11 ust. 2 Konstytu- cji RP). 7. Zakaz tworzenia organizacji totalitarnych. Zakazane jest istnie- nie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do  totalitarnych metod i  praktyk działania nazizmu, fa- szyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa (art. 13 Konstytucji RP). Problematyce partii politycznych został poświęcony art. 11 Konstytu- cji RP, definiujący ich pojęcie, gwarantujący zasadę wolności ich two- rzenia i  działania oraz wprowadzający w  ust.  2 zasadę jawnego ich finansowania. W art. 13 Konstytucji RP ustanowione zostały ogranicze- nia wolności gwarantowanych w art. 11 ust. 1 Konstytucji RP i zakaza- no istnienia partii i innych organizacji odwołujących się w swoich pro- gramach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i  narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewidu- je utajnienie struktur lub członkostwa. Przesłanki zakazujące tworzenia partii politycznych sformułowane są  na  tyle ogólnikowo, że  będą wy- magać konkretyzacji w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, któ- remu w art. 188 pkt 4 Konstytucji RP powierzono orzekanie w sprawach zgodności z Konstytucją RP celów lub działalności partii politycznych. 6 Część I. Rzeczpospolita Objęcie regulacją prawną zagadnień związanych z powstaniem i działalno- ścią partii politycznych nosi miano instytucjonalizacji partii politycznych. Zagadnienia partii politycznych reguluje szczegółowo ustawa z  27.6.1997  r. o  partiach politycznych (t.j. Dz.U. z  2011  r. Nr  155, poz. 924 ze zm.). 8. Wolność tworzenia i działania związków zawodowych i in- nych organizacji. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworze- nia i działania: • związków zawodowych, • organizacji społeczno-zawodowych rolników, • stowarzyszeń, • ruchów obywatelskich, • innych dobrowolnych zrzeszeń oraz • fundacji (art. 12 Konstytucji RP). W celu ochrony praw pracowniczych wykształcił się szczególny ro- dzaj organizacji, a mianowicie związki zawodowe. Konstytucja RP pod- kreśla szczególną rolę związków zawodowych w  realizacji zasady plu- ralizmu. Poza art. 12 Konstytucji RP wolność zrzeszania się w związki zawodowe gwarantuje także art. 59 Konstytucji RP. Przepis ten wymie- nia prawo do  rokowań, zawierania układów zbiorowych pracy, prawo do organizowania strajków pracowniczych i innych form protestu jako gwarancje realizacji celów związkowych. Funkcjonowanie związków za- wodowych regulują ustawy szczególne, a także umowy międzynarodo- we. Podstawową rolę wśród umów międzynarodowych odgrywają kon- wencje Międzynarodowej Organizacji Pracy. Związki zawodowe nie podlegają przepisom ustawy z 7.4.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1393). Zgodnie z ustawą z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1881) związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Związek zawodowy jest nie- zależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administra- cji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji. Rozdział 2. Zasady oraz podstawowe pojęcia 7 9. Wolność prasy. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i in- nych środków społecznego przekazu (art. 14 Konstytucji RP). Wolność ta  oznacza możliwość przekazywania i  rozpowszechnia- nia poglądów, informacji i idei za pomocą środków masowej komu- nikacji. Związana jest też z wolnością odbioru tych przekazów, informa- cji i idei. Państwo zobowiązane jest do podejmowania działań na rzecz zapobie- gania i  eliminowania zagrożeń wolności prasy i  środków społecznego przekazu. 10. Decentralizacja władzy publicznej. Ustrój terytorialny Rzecz- pospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicz nej. Za- sadniczy podział terytorialny państwa, uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze lub kulturowe i  zapewniający jednostkom terytorialnym zdolność wykonywania zadań publicz nych, określa ustawa (art. 15 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Wymóg decentralizacji władzy publicznej polega na  wprowadzeniu dla potrzeb zarządu państwowego okręgów terenowych z działającymi tam organami w celu przybliżenia zarządu publicznego do obywateli. 11. Wspólnota samorządowa. Ogół mieszkańców jednostek zasad- niczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę sa- morządową. Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań pu- blicznych, samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpo- wiedzialność (art. 16 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Ludność zamieszkująca tereny poszczególnych jednostek terytorial- nych uznano zatem za „wspólnotę mieszkańców” i powierzono jej istot- ną część zadań publicznych. Szerzej zagadnienia samorządu terytorial- nego reguluje Rozdział VII Konstytucji RP. 12. Samorządy zawodowe i inne. W drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonują ce zawody zaufa- nia publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. W drodze ustawy można tworzyć również inne rodzaje samorządów. Samorzą- 8 Część I. Rzeczpospolita dy te nie mogą naruszać wolności wykonywania zawodu ani ograniczać wolności podejmowania działalności gospodarczej (art. 17 ust. 1 i 2 Kon- stytucji RP). 13. Ochrona małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodziciel- stwa. Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macie- rzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczpospo- litej Polskiej (art. 18 Konstytucji RP). Należy zwrócić uwagę, że Konstytucja RP za małżeństwo uznaje „związek kobiety i mężczyzny”. 14. Opieka nad weteranami. Jak stanowi art.  19 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska specjalną opieką otacza weteranów walk o nie- podległość, zwłaszcza inwalidów wojennych. 15. Ochrona własności i prawa dziedziczenia. Rzeczpospolita Polska chroni własność i  prawo dziedziczenia. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publicz ne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Własność stanowi podstawę ustroju gospodarczego Polski i jest nie- zbędnym elementem jego funkcjonowania. Podkreśla to  Konstytucja RP, wymieniając własność prywatną jako jedną z wartości fundamen- talnych społecznej gospodarki rynkowej. Konstytucja RP nie definiuje pojęcia własności. Nie wprowadza także żadnych zróżnicowań ochrony własności ze względów przedmiotowych czy podmiotowych. Artykuł 21 Konstytucji RP nie precyzuje, o  jakie formy i  typy własności chodzi. Wskazuje to na wolę ustrojodawcy zagwarantowania ochrony wszelkiej własności. Postanowienia tego przepisu rozwinięte są w ustawach zwy- kłych, a zwłaszcza w KC, który reguluje m.in. zasady dziedziczenia. Wywłaszczeniu ma towarzyszyć słuszne odszkodowanie. „Słuszne odszkodowanie” powinno być ekwiwalentem, tj.  powinno dawać właścicielowi możliwość odtwarzania rzeczy, którą utracił. Rozdział 2. Zasady oraz podstawowe pojęcia 9 16. Ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Takie ograniczenie dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze wzglę- du na ważny interes publiczny (art. 22 Konstytucji RP). 17. Gospodarstwo rodzinne. Artykuł 23 Konstytucji RP wprowadza zasadę, według której podstawą ustroju rolnego państwa jest gospo- darstwo rodzinne, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że zasada ta nie na- rusza postanowień art. 21 i 22 Konstytucji RP, o których mowa powyżej. Przyjęcie tego zapisu ma  szczególny charakter. Oznacza bowiem, że  w  ramach ustroju społeczno-gospodarczego istnieje szczególny ustrój rolny, który opiera się na gospodarstwach rodzinnych. W odróż- nieniu od regulacji art. 20 Konstytucji RP przyjęto tu zatem kryterium podmiotowe – rodzina. 18. Ochrona pracy. Zgodnie z art. 24 Konstytucji RP praca znajduje się pod ochroną Rzeczpospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. 19. Równouprawnienie kościołów i innych związków wyzna- niowych. Kościoły i inne związki wyznaniowe posiadają równe prawa. Władze publiczne w Rzeczpospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach prze konań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyraża nia w życiu publicznym. Stosunki między państwem a  kościołami i  innymi związkami wy- znaniowymi są kształtowa ne na zasadach poszanowania ich autono- mii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak rów- nież współdziałania dla dobra człowieka i  dobra wspólnego. Stosunki między Rzeczpospolitą Polską a Kościołem katolickim określają umo- wa między narodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy. Stosun- ki między Rzeczpospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowy mi określają ustawy uchwalone na  podstawie umów za- wartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami (art. 25 ust. 1–5 Konstytucji RP). Stosunek państwa z  kościołem i  związkami wyznaniowymi regulu- je szczegółowo ustawa z 17.5.1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.). Ustawa ta de-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo konstytucyjne w pigułce. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: