Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00216 004646 14988890 na godz. na dobę w sumie
Prawo konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach - ebook/pdf
Prawo konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 390
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-265-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> konstytucyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Książka powstała na podstawie wykładów z przedmiotu „Prawo konstytucyjne”, prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Autor zwrócił uwagę na część doktrynalną prawa konstytucyjnego, a także uwzględnił orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, aby podkreślić zmianę, jaka dokonuje się w polskim prawie konstytucyjnym, które w coraz większym stopniu staje się prawem orzeczniczym. Odnotował także niektóre konsekwencje integracji europejskiej dla zasad ustroju politycznego Polski i jego instytucji.
Książka ma za zadanie usystematyzować materiał z prawa konstytucyjnego. Formuła pytań i odpowiedzi ułatwi zaś uczenie się prawa konstytucyjnego i przyswojenie obszernego materiału.
Prof. Mirosław Granat jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego oraz pracownikiem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W latach 1993-2007 był wykładowcą w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. W 2008 r. wykładał prawo konstytucyjne na master recherche Uniwersytetu Paris I,  w latach 2009–2010 w l’école d’été Uniwersytetu Montpellier I.  W 2011 r. był profesorem w Instytucie Louis Favoreu w Aix-en-Provence.  
Stan prawny na 15 lutego 2012 roku.

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach Prawo konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach Mirosław Granat Wydanie 5 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Grażyna Polkowska-Nowak Opracowanie redakcyjne: Anna Dudzik, Grażyna Polkowska-Nowak Opracowanie techniczne: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. Warszawa 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autora i wydawcy. ISBN 978-83-7806-265-3 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail:biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Od Autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 ROzdzIAŁ I. Pojęcie i przedmiot prawa konstytucyjnego . . . . . . 21 1. Co to jest prawo konstytucyjne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 2. Jaka jest geneza prawa konstytucyjnego? . . . . . . . . . . . . . 22 3. Co to jest prawo państwowe? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 4. Co to jest prawo polityczne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 5. Co to jest prawo parlamentarne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 6. Jakie okresy wyróżniamy w kształtowaniu się prawa konstytucyjnego? 7. Jaki jest przedmiot prawa konstytucyjnego? . . . . . . . . . . . . 8. Jaką rolę odgrywa sądownictwo konstytucyjne w rozwoju prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 27 konstytucyjnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 9. Jaką rolę odgrywa zasada demokratycznego państwa prawnego w prawie konstytucyjnym? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 29 10. Jakie jest miejsce prawa konstytucyjnego w systemie prawa? . . ROzdzIAŁ II. Wiadomości o konstytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1. Co to jest konstytucja? 2. Jaka jest geneza spisanej konstytucji? . . . . . . . . . . . . . . . 32 3. Jakie przesłanki sprzyjały powstaniu konstytucji? . . . . . . . . 33 4. Jakie są główne poglądy na istotę konsty tucji? . . . . . . . . . . 35 5. W jaki sposób uchwala się konstytucję? . . . . . . . . . . . . . . 37 6. W jaki sposób można zmienić konstytucję? . . . . . . . . . . . . 38 7. Jaka jest moc prawna przepisów zawartych w konstytucji? . . . 40 8. Jakie są podobieństwa i różnice między konstytucją a ustawą konstytucyjną? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 9. Jak jest zbudowana konstytucja? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 6 42 10. Co wyraża nazwa ustawy zasadniczej? . . . . . . . . . . . . . . . 11. Jaka jest treść konstytucji? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 12. Jak dzielimy konstytucje ze względu na ich treść? . . . . . . . . 44 13. Jak zmienia się treść konstytucji? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 ROzdzIAŁ III. Charakterystyka Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 1. Jak można scharakteryzować Konstytucję RP? . . . . . . . . . . 47 2. Jaka jest aksjologia Konstytucji RP? . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 3. Jakie są organy władzy ustawodawczej? . . . . . . . . . . . . . . 49 4. Jakie są organy władzy wykonawczej? . . . . . . . . . . . . . . . 50 5. Kto sprawuje władzę sądowniczą? . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 6. Jaki charakter ma Konstytucja ze względu na możliwość wprowadzenia w niej zmian? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 7. Jakie są główne projekty i postulaty zmian w Konstytucji RP? . 55 ROzdzIAŁ IV. zasady naczelne Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 . . . . . . . . . . . . . . . 57 1. Co to są zasady naczelne konstytucji? 59 2. Czy Konstytucja zawiera system wartości? . . . . . . . . . . . . . 62 3. Jaki jest krąg zasad naczelnych? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 4. Jak jest rozwiązywana kolizja zasad konstytucyjnych? . . . . . . 65 5. Jaka jest treść zasady republikańskiej formy państwa? . . . . . . 66 6. Jakie są treść i znaczenie zasady godności człowieka? . . . . . . 7. Jaka jest treść zasady dobra wspólnego? . . . . . . . . . . . . . . 67 8. Na czym polega zasada pomocniczości? . . . . . . . . . . . . . . 70 9. Jaka jest treść zasady demokratycznego państwa prawnego? . . 72 10. Jaka jest treść zasady suwerenności na rodu? . . . . . . . . . . . 75 11. Jakie są przesłanki prawne ograniczenia zasady suwerenności narodu w warunkach integracji europejskiej? . . . . . . . . . . . 78 12. W jaki sposób ustrojodawca chroni zasadę suwerenności narodu w toku procesu integracji europejskiej? . . . . . . . . . . . . . . 80 13. Jak rysuje się orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w zakresie sądowej kontroli nad integracją europejską? . . . . . 14. Na czym polega zasada przedstawicielstwa politycznego? 15. Jaka jest różnica między konstrukcją reprezentacji do parlamentu narodowego a przedstawicielstwem do Parlamentu Europejskiego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16. Jaka jest geneza zasady trójpodziału władzy? . . . . . . . . . . . 17. Jak jest wyrażona zasada trójpodziału władzy? . . . . . . . . . . 87 88 90 84 . . . 85 Spis treściwww.lexisnexis.pl 7 18. Jaka jest treść zasady podziału i równowagi władzy? . . . . . . 92 . . . . . . . . 94 19. Na czym polega zasada pluralizmu politycznego? 95 20. Jakie są zasady tworzenia partii politycznych w Polsce? . . . . . 21. Jaki nadzór jest sprawowany nad partiami politycznymi? . . . . 97 22. W jaki sposób są finansowane partie polityczne? . . . . . . . . . 98 23. Na czym polega zasada rządów parlamentarno-gabinetowych? 98 101 ROzdzIAŁ V. Wolności i prawa człowieka i obywatela . . . . . . . . 101 1. Podstawy wolności i praw człowieka i obywatela . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 1. Jakie wyróżniamy koncepcje ujęcia praw człowieka? 2. Jakie wyróżniamy generacje praw człowieka? . . . . . . . . . . 102 3. Jakie są ponadnarodowe systemy regulacji praw człowieka? . . 104 4. Jakie są podstawowe pojęcia i terminy w zakresie praw człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2. Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela w Konstytucji RP . 107 107 108 5. Jak kształtował się konstytucyjny katalog praw człowieka? . . . 6. Jakie jest miejsce praw człowieka w Kon stytucji RP? . . . . . . . 7. Jakie są konstytucyjne zasady ogólne regulacji praw człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 8. Jak Konstytucja RP ujmuje zasadę wolności człowieka? . . . . . 108 9. Jak Konstytucja RP ujmuje zasadę równości wobec prawa? . . . 109 10. Kto jest podmiotem wolności i praw? . . . . . . . . . . . . . . . . 112 11. Na czym polega koncepcja horyzontalnego działania praw człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 12. Jaka jest systematyka wolności i praw człowieka i obywatela? . 113 13. Jakie wyróżniamy wolności i prawa oso biste? . . . . . . . . . . . 114 . . . . . . . . . 115 14. Jakie wyróżniamy wolności i prawa polityczne? 15. Jakie wyróżniamy wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kul turalne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 16. Kiedy możliwe jest ograniczenie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela? . . . . . . . . . . . . . . 116 . . . . . . . . . . . 118 119 3. Środki ochrony wolności i praw człowieka i obywatela . . . . . . . . . 17. Jakie są konstytucyjne obowiązki jednostki? 18. Jakie są środki ochrony wolności i praw człowieka i obywatela? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 19. Na czym polega odpowiedzialność odszkodowawcza organu władzy publicznej? 20. Na czym polega prawo do sądu? 21. Co należy rozumieć przez skargę konstytucyjną? . . . . . . . . . 22. Jakie są materialne przesłanki wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 123 konstytucyjnej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Spis treści 8 23. Jakie są formalne przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej? . 126 24. Jaka jest rola Rzecznika Praw Obywa telskich? . . . . . . . . . . 128 25. Kiedy można wystąpić ze skargą do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 ROzdzIAŁ VI. Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 . . . . . . . . . . . 131 1. Podstawy konstytucyjnego systemu źródeł prawa 131 131 1. Co rozumiemy przez pojęcie „źródła prawa”? . . . . . . . . . . . 2. Jakie są cechy systemu źródeł prawa w Kon stytucji RP? . . . . . 3. Jaki jest katalog aktów prawnych powszechnie obowiązujących? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Na czym polega zamknięcie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Jak zmienił się system źródeł prawa? . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Charakterystyka aktów prawnych powszechnie wiążących . . . . . . . 6. Jakie jest miejsce Konstytucji RP w systemie źródeł prawa 132 133 134 136 po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej? . . . . . . . . . . . 136 7. Co to jest ustawa i jaka jest jej pozycja w systemie źródeł prawa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 8. Jaki jest zakres ustawy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 9. Na czym polega zasada wyłączności ustawy? . . . . . . . . . . . 139 10. Jaka jest istota rozporządzenia Prezydenta RP o mocy ustawy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 11. Jakie są wymogi Konstytucji RP w zakresie wydawania rozporządzeń wykonawczych? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 12. Czy organ państwowy, nie wydając rozporządzenia, ponosi za to odpowiedzialność? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 13. Co to jest prawo miejscowe o charakterze powszechnie 3. Charakterystyka aktów prawnych wewnętrznie wiążących obowiązującym? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 . . . . . . 145 145 14. Czy istnieje katalog aktów prawnych we wnętrznie wiążących? 15. Jaki jest model aktu prawnego wewnętrznie wiążącego? . . . . 145 16. Co oznacza, iż dane przepisy prawa mają charakter wewnętrzny? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 17. Jakie są konstytucyjne zasady wydawania zarządzeń jako aktów wykonawczych do ustawy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Prawo międzynarodowe i unijne w systemie źródeł prawa . . . . . . . 18. Na czym polega ratyfikacja umów międzynarodowych? . . . . . 19. Jak wyjaśniamy obowiązywanie umów międzynarodowych w systemie prawnym RP? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 147 147 149 Spis treściwww.lexisnexis.pl 20. Jakie jest miejsce umów międzynarodowych w systemie 9 prawa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21. Jakie są zasady stosowania umów międzynarodowych? . . . . . 22. Jaka jest struktura prawa Unii Europejskiej? 23. Jakie jest miejsce prawa Unii Europejskiej w systemie prawa 150 151 . . . . . . . . . . . 151 powszechnie wiążącego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 ROzdzIAŁ VII. Prawo wyborcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Podstawy prawa wyborczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 153 153 1. Co rozumiemy przez prawo wyborcze? . . . . . . . . . . . . . . . 2. Jakie są zasady prawa wyborczego? . . . . . . . . . . . . . . . . 155 3. Na czym polega zasada powszechności wyborów? . . . . . . . . 156 4. Jakie są gwarancje zasady powszechności wyborów? . . . . . . 160 5. Na czym polega zasada bezpośredniości wyborów? . . . . . . . 162 6. Na czym polega głosowanie przez pełnomocnika? . . . . . . . . 163 7. Na czym polega głosowanie korespondencyjne? . . . . . . . . . 166 8. Na czym polegała instytucja tzw. listy państwowej? . . . . . . . 167 9. Na czym polega zasada równości wyborów? . . . . . . . . . . . . 168 10. Na czym polega zasada proporcjonalności wyborów? . . . . . . 170 11. Na czym polega zasada wyborów większościowych? . . . . . . . 171 12. Na czym polega zasada tajności aktu głosowania? . . . . . . . . 171 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 2. Organizacja i przebieg wyborów 13. Kto zarządza wybory do Sejmu, Senatu, Parlamentu Europejskiego i wybory Prezydenta RP? . . . . . . . . . . . . . . 172 14. Jakie są zasady tworzenia okręgów wyborczych i obwodów głosowania? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 15. Jakie są zadania komisji wyborczych? . . . . . . . . . . . . . . . 175 176 16. Kto ma prawo do zgłaszania kandydatów w wyborach? . . . . . 17. Jakie są główne zasady prowadzenia kampanii wyborczych? . . 178 18. Jakie są zasady głosowania? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 19. Jakie są zasady ustalania wyników głosowania i wyników wyborów? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 20. Jaki jest mechanizm stwierdzania ważności wyborów? . . . . . 182 21. Jaki jest mechanizm uzupełniania składu Sejmu i Senatu? . . . 184 3. Zasady prawa wyborczego do organów samorządu terytorialnego . . 185 22. Jakie są zasady prawa wyborczego do organów stanowiących samorządu terytorialnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 23. Jakie są zasady prawa wyborczego do organów wykonawczych gminy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 24. Jakie są zasady prawa wyborczego do organów wykonawczych powiatu i województwa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Spis treści 10 ROzdzIAŁ VIII. Referenda i obywatelska inicjatywa 1. Referenda ogólnokrajowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawodawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 194 1. Jakie wyróżniamy główne formy demokracji bezpośredniej? . . 194 2. Jak jest uregulowane referendum w prawie polskim? . . . . . . 196 3. Jaka jest istota referendum? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 4. Jak jest uregulowane referendum dotyczące spraw o szczególnym znaczeniu dla państwa? . . . . . . . . . . . . . . . 5. Jak jest uregulowane referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację określonej umowy międzynarodowej? . . . . . . . 6. Jak jest uregulowane referendum w sprawie zatwierdzenia 198 199 zmian Konstytucji RP? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 7. Jak jest zorganizowane referendum i jak przebiega głosowanie? 200 8. Kiedy wynik referendum jest wiążący i rozstrzygający? . . . . . 201 9. Kto stwierdza ważność referendum? . . . . . . . . . . . . . . . . 201 10. W jaki sposób następuje realizacja postanowień referendum? . 202 2. Referendum lokalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 202 3. Obywatelska inicjatywa ustawodawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 . . . . 206 11. Jakie są zasady przeprowadzania referendum lokalnego? . . . . 12. Na czym polega obywatelska inicjatywa ustawodawcza? 2. Tryb i zasady funkcjonowania Sejmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROzdzIAŁ IX. Parlament . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 208 1. Struktura parlamentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Na czym polega zasada dwuizbowości pa rla mentu? . . . . . . . 208 . . . . . . . . . . . 210 2. Jaki jest status Zgromadzenia Narodowego? 3. Jakie są organy Sejmu i Senatu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 . . . . . . . 218 4. Jakie są zasady tworzenia klubów i kół poselskich? 219 . . . . . . . . . 219 5. Na czym polega zasada autonomii parlamentu? 6. Co to jest kadencja parlamentu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 7. Na czym polega system permanencji prac parlamentu? . . . . . 222 8. Na czym polega zasada tzw. dyskontynuacji prac parlamentu? 223 9. Jakie są inne zasady dotyczące trybu działania Sejmu? . . . . . 225 3. Status prawny posłów i senatorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 10. Co to jest mandat przedstawicielski? . . . . . . . . . . . . . . . . 225 226 11. Jakie wyróżniamy typy mandatów? . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. Jak Konstytucja RP określa mandat posła? . . . . . . . . . . . . . 227 . . . . . . . . . . . . . . 228 13. Jaki jest okres trwania mandatu posła? 14. Jakie są prawa i obowiązki posła? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 15. Jakie są ograniczenia dotyczące posła w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Spis treściwww.lexisnexis.pl 11 16. Jakie są ograniczenia dotyczące posła w zakresie łączenia mandatu z innymi stanowiskami lub z zatrudnieniem? . . . . . 231 17. Na czym polega istota immunitetów parlamentarnych? . . . . . 232 233 18. Na czym polega immunitet materialny posła? . . . . . . . . . . . 234 19. Na czym polega immunitet formalny posła? . . . . . . . . . . . . 20. Na czym polega przywilej nietykalności osobistej posła? . . . . 235 21. Na czym polega immunitet deputowanego do Parlamentu Europejskiego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 4. Funkcje parlamentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 . . . . . . . . . . . . . . 236 22. Jakie wyróżniamy funkcje parlamentu? 23. Na czym polegają funkcje prawodawcza i kontrolna parlamentu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 24. Jak zmieniły się funkcje parlamentu po wejściu Polski do Unii Europejskiej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 5. Funkcja ustawodawcza Sejmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 241 25. Jakie wyróżniamy etapy drogi ustawodawczej? . . . . . . . . . . 241 26. Jakie wyróżniamy procedury ustawodawcze? . . . . . . . . . . . 242 27. Co to jest inicjatywa ustawodawcza i komu ona przysługuje? . . 28. Jakie wymogi musi spełniać projekt ustawy? . . . . . . . . . . . 243 29. Na czym polega praca Sejmu nad projektem ustawy? . . . . . . 245 30. Jaki jest porządek głosowania Sejmu nad projektem ustawy? . 246 31. Na czym polega udział Senatu w procesie ustawodawczym? . . 247 32. Jakie jest znaczenie podpisania ustawy? . . . . . . . . . . . . . . 249 33. Na czym polega ogłoszenie ustawy i jakie są jego skutki? . . . . 251 34. Jakie są główne cechy szczególnych procedur ustawodawczych? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 6. Funkcja kontrolna Sejmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 35. Jakie środki kontroli przysługują posłom? . . . . . . . . . . . . . 255 36. Jakie środki kontroli przysługują komisjom Sejmu? . . . . . . . 256 37. Jaki jest status komisji śledczej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 38. Jakie są zasady wyznaczania przedmiotu prac sejmowej komisji śledczej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 39. Jakie środki kontroli przysługują Sejmowi in pleno? . . . . . . . 260 40. Na czym polega kontrola wykonania ustawy budżetowej? . . . 262 41. Jakie organy są powoływane lub obsadzane przez Sejm i Senat? 262 ROzdzIAŁ X. Władza wykonawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 1. Jaka jest pozycja prawnoustrojowa Prezy denta RP? . . . . . . . 264 2. Jakie są zasady wyboru Prezydenta RP? . . . . . . . . . . . . . . 266 268 3. Kiedy następuje opróżnienie urzędu Prezy denta RP? . . . . . . . Spis treści 12 4. Jakie są formy odpowiedzialności Prezy denta RP? . . . . . . . . 268 270 5. Na czym polega kontrasygnata? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 6. Na czym polegają tzw. prerogatywy Prezy denta RP? . . . . . . . 7. Jakie są główne kompetencje Prezydenta RP? . . . . . . . . . . . 273 . . . . . . . . . . . . . . . . 275 8. Jaki jest tryb powoływania Rady Ministrów? . . . . . . . . . . . 275 9. Kiedy Prezes Rady Ministrów składa dymisję rządu? . . . . . . . 277 10. Jakie są zasady odpowiedzialności Rady Ministrów 2. Rada Ministrów i administracja rządowa i jej członków? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 11. Jaki jest skład Rady Ministrów? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 . . . . . . . . . . . . 280 12. Jaka jest pozycja Prezesa Rady Ministrów? 13. Jakie są kompetencje Rady Ministrów? . . . . . . . . . . . . . . . 281 . . . . . . . . . . . . . . 283 14. Jaki jest ustrój administracji rządowej? ROzdzIAŁ XI. Samorząd terytorialny . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 1. Konstrukcja prawna gminy, powiatu i województwa . . . . . . . . . . 285 1. Jak kształtował się ustrój samorządu terytorialnego od 1990 roku? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 286 2. Jaka jest konstrukcja prawna gminy? . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Jaka jest konstrukcja prawna powiatu? . . . . . . . . . . . . . . . 288 4. Jaka jest konstrukcja prawna województwa? . . . . . . . . . . . 289 5. Jakie są kompetencje gminy, powiatu i województwa? . . . . . 289 6. Jakie są składniki mienia jednostek samorządu terytorialnego? 291 7. Jakie są rodzaje związków i porozumień jednostek samorządu terytorialnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 8. Jak jest sprawowany nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Sprawowanie władzy w gminie, powiecie i województwie . . . . . . . 294 295 9. Jakie są organy stanowiące i wykonawcze samorządu? . . . . . 295 10. Jaki jest charakter mandatu radnego? . . . . . . . . . . . . . . . 297 11. Jakie akty prawa miejscowego stanowią organy samorządu? . . 299 ROzdzIAŁ XII. Władza sądownicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 1. Wymiar sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 1. Co to jest władza sądownicza i wymiar sprawiedliwości? . . . . 302 2. Jakie są konstytucyjne zasady ustroju i działania sądów? . . . . 303 3. Jaki jest status Sądu Najwyższego? . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 4. Jaki jest ustrój sądów powszechnych? . . . . . . . . . . . . . . . 310 5. Jaki jest ustrój sądów szczególnych? . . . . . . . . . . . . . . . . 313 6. Jakie są funkcja, skład i charakter Krajowej Rady Sądownictwa? 315 Spis treściwww.lexisnexis.pl 13 2. Trybunał Konstytucyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 7. Na czym polega sądowa kontrola konstytucyjności prawa? . . . 318 . . . . . . . . . . . . . 320 8. Jakie są etapy rozwoju kontroli sądowej? 9. Jak kształtował się problem kontroli sądowej w Polsce? . . . . . 321 10. Jaka jest pozycja Trybunału Konstytucyjnego w systemie władzy sądowniczej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 11. Jaka jest procedura powoływania składu Trybunału Konstytucyjnego i jaka jest jego organizacja? . . . . . . . . . . . 324 12. Jaki jest status sędziego Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . 325 13. Jakie są kompetencje Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . . . 325 14. Na czym polega pytanie prawne kierowane do Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328 15. Na czym polega uprawnienie do rozstrzygania sporów kompetencyjnych? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329 16. Na czym polega kompetencja do orzekania o zgodności z Konstytucją RP celów lub działalności partii politycznych? . . 330 17. Jakie wyróżniamy rodzaje kontroli sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 335 18. Jaka jest procedura działania Trybunału Konstytucyjnego? . . . . 337 19. Na czym polega istota orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego? 20. Jak dzielą się orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . 338 21. Jakie są skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . 340 22. W jaki sposób są wykonywane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 23. Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może prowadzić do odżywania przepisów prawnych? . . . . . . . . . . . . . . . . 341 24. Czy Trybunał Konstytucyjny bada zaniechanie i pominięcie ustawodawcze? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343 3. Trybunał Stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 25. Na czym polega istota odpowiedzialności konstytucyjnej? . . . . 344 26. Kto ponosi odpowiedzialność konstytucyjną? . . . . . . . . . . . 345 27. Jaka jest procedura ponoszenia odpowiedzialności konstytucyjnej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 348 28. Jaki jest skład i organizacja Trybunału Stanu? . . . . . . . . . . 350 29. Jaka jest procedura działania Trybunału Stanu? . . . . . . . . . 351 30. Jak działa normatywny model odpowiedzialności konstytucyjnej w praktyce? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 ROzdzIAŁ XIII. Organy kontroli państwowej i ochrony prawa . . 354 1. Najwyższa Izba Kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 354 1. Co oznacza pojęcie „kontrola państwowa”? . . . . . . . . . . . . 354 Spis treści 14 2. Jak kształtowała się pozycja najwyższego organu kontroli państwowej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 3. Jaka jest pozycja NIK? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 4. Jaka jest organizacja NIK? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 5. Jaki jest zakres działania NIK? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 6. Jaka jest właściwość kontrolna i jakie są kryteria kontroli NIK? . 359 7. Jak przebiega postępowanie kontrolne? . . . . . . . . . . . . . . 361 2. Rzecznik Praw Obywatelskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362 8. Jaka jest pozycja ustrojowa RPO? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362 9. Jaki jest tryb powoływania RPO? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363 10. Jaki jest zakres działania RPO? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365 366 11. Jakie są formy działania RPO? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368 3. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368 369 370 12. Jaka jest pozycja ustrojowa KRRiT? . . . . . . . . . . . . . . . . . 13. Jaki jest skład KRRiT? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14. Jakie są zadania i tryb działania KRRiT? . . . . . . . . . . . . . . ROzdzIAŁ XIV. Prokuratura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 1. Jaki jest ustrój prokuratury? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 2. Jaka jest pozycja Prokuratora Generalnego ? . . . . . . . . . . . 374 3. Jaki jest status prokuratora? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 4. Jakie są zasady organizacji prokuratury? . . . . . . . . . . . . . 378 ROzdzIAŁ XV. Finanse publiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380 1. Jakie są konstytucyjne zasady finansów publicznych? . . . . . . 380 2. Jakie są odrębności uchwalania, wykonywania i treści ustawy budżetowej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 3. Jaka jest pozycja Narodowego Banku Polskiego? . . . . . . . . . 382 ROzdzIAŁ XVI. Stany nadzwyczajne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 1. Jakie są konstytucyjne zasady wprowadzania stanów nadzwyczajnych? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 2. Jakie wyróżniamy stany nadzwyczajne? . . . . . . . . . . . . . . 385 3. Jakie są przesłanki wprowadzenia stanu wojennego? . . . . . . 386 4. Jakie są przesłanki wprowadzenia stanu wyjątkowego? . . . . . 388 5. Jakie są przesłanki wprowadzenia stanu klęski żywiołowej? . . 388 6. Na czym polegają ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w okresie stanów nadzwyczajnych? . . . . . . . . . 390 Spis treściwww.lexisnexis.pl Wykaz skrótów Akty prawne Numery artykułów powoływane bez dodatkowych objaśnień oznaczają arty- kuły Konstytucji RP. EKPCz – Europejska Konwencja Praw Człowieka (Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności) sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmie- niona następnie Protokołami nr 3, 5 i  8 oraz uzupeł- niona Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993, Nr 61, poz.  284 ze zm.) ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964, Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z  6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. 1997, Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997, Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1935 r. (Dz.U. 1935, Nr 30, poz. 227) ustawa z 17 marca 1921 r. – Konstytucja Rzeczypospo- litej Polskiej (Dz.U. 1921, Nr 44, poz. 267 ze zm.) ustawa z  6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997, Nr 89, poz. 555 ze zm.) ustawa z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. 2011, Nr 21, poz. 112 ze zm.) uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. M.P. 2009, Nr 5, poz. 47 ze zm.) ustawa z 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śled- czej (tekst jedn. Dz.U. 2009, Nr 151, poz. 1218 ze zm.) ustawa z 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywioło- wej (Dz.U. 2002, Nr 62, poz. 558 ze zm.) k.c. k.k. Konstytucja RP Konstytucja kwietniowa Konstytucja marcowa k.p.k. k.wyb. regulamin Sejmu u.k.śl. u.kl.ż. – – – – – – – – – – 16 u.NBP u.p. u.p.p. u.s.g. u.s.p. u.s.w. u.st.woj. u.st.wyj. u.TK u.u.s.p. u.w.m.p.s. u.współpr. Wykaz skrótów – – – – – – – – – – – – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Pol- skim (tekst jedn. Dz.U. 2005, Nr 1, poz. 2 ze zm.) ustawa z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tekst jedn. Dz.U. 2011, Nr 270, poz. 1599 ze zm.) ustawa z  27 czerwca 1997 r. o  partiach politycznych (tekst jedn. Dz.U. 2011, Nr 155, poz. 924) ustawa z  8 marca 1990 r. o  samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ustawa z  5 czerwca 1998 r. o  samorządzie powiato- wym (tekst jedn. Dz.U. 2001, Nr 142, poz. 1592 ze zm.) ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódz- twa (tekst jedn. Dz.U. 2001, Nr 142, poz. 1590 ze zm.) ustawa z 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o  kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2002, Nr 156, poz. 1301 ze zm.) ustawa z  21 czerwca 2002 r. o  stanie wyjątkowym (Dz.U. 2002, Nr 113, poz. 985 ze zm.) ustawa z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyj- nym (Dz.U. 1997, Nr 102, poz. 643 ze zm.) ustawa z  27 lipca 2001 r. – Prawo o  ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2001, Nr 98, poz. 1070 ze zm.) ustawa z  9 maja 1996 r. o  wykonywaniu mandatu posła i senatora (tekst jedn. Dz.U. 2011, Nr 7, poz. 29 ze zm.) ustawa z  8 października 2010 r. o  współpracy Rady Ministrów z  Sejmem i  Senatem w  sprawach związa- nych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (Dz.U. 2010, Nr 213, poz. 1395) Organy i instytucje ETPCz KRP KRRiT KRS MOP NBP NIK NSA Europejski Trybunał Praw Człowieka Krajowa Rada Prokuratury Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji Krajowa Rada Sądownictwa – – – – – Międzynarodowa Organizacja Pracy – Narodowy Bank Polski – Najwyższa Izba Kontroli – Naczelny Sąd Administracyjny www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów 17 PKW RE RM RPD RPO SN SO TK TS UE WSA ZN Państwowa Komisja Wyborcza – – Rada Europy – Rada Ministrów – Rzecznik Praw Dziecka – Rzecznik Praw Obywatelskich Sąd Najwyższy – sąd okręgowy – Trybunał Konstytucyjny – – Trybunał Stanu – Unia Europejska – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Zgromadzenie Narodowe Organy promulgacyjne Dz.U. M.P. – Dziennik Ustaw (od 2012 r. tylko z podaniem pozycji) – Monitor Polski (od 2012 r. tylko z podaniem pozycji) Oficjalne wydawnictwa z orzecznictwem OSNAPiUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administra- cyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNKW – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i  Woj- skowa OTK OTK-A – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzę- dowy, Seria A Od Autora Kolejne wydanie Prawa konstytucyjnego w  pytaniach i  odpowiedziach zostało opracowane w wyniku zmian wprowadzonych do prawa kon- stytucyjnego w  latach 2010–2011. W  tym okresie miała miejsce reforma ustroju Prokuratury, został uchwalony Kodeks wyborczy, nastąpiły zmiany w wielu regulacjach ustawowych, na przykład doty- czących Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka czy Najwyższej Izby Kontroli. Została także przyjęta tzw. nowa ustawa kooperacyjna. Są to tylko niektóre zmiany uwzględnione w niniejszym wydaniu. Utrzymałem sprawdzoną formułę książki. Ma ona charakter pomocy dydaktycznej, która ułatwia przyswojenie sobie prawa konstytucyj- nego. Wynika stąd troska zarówno o komunikatywność wypowiedzi, jak i  skondensowanie wywodu. Jest to konieczne z  tego powodu, że prawo konstytucyjne, które „od zawsze” należało do rozległych gałęzi prawa, niezmiernie rozrosło się w okresie 20 lat wolnej Polski. Wyra- zem tego jest rozwój prawa parlamentarnego, prawa wyborczego, praw i wolności człowieka i obywatela. Nierzadko te materie są przed- miotem odrębnego wykładu. Moją ambicją pozostaje zarazem – obok omówienia obowiązujących rozwiązań prawnych – pokazanie tradycji prawa konstytucyjnego w  Polsce oraz następujących w  nim zmian. Warto przekonywać młodzież studencką do tego, że prawo konstytu- cyjne jest ciekawą gałęzią prawa, która zasługuje na głębsze zaintere- sowanie. Jestem wdzięczny Studentom za przekazywane spostrzeże- nia, które próbuję wykorzystywać w pracy nad tą książką. Podobnie jak w poprzednich wydaniach, podkreśliłem znaczenie czę- ści doktrynalnej prawa konstytucyjnego. Sporo miejsca poświęciłem pojmowaniu zasad naczelnych Konstytucji RP. Jest to celowe z dwóch przyczyn. Po pierwsze, na potrzeby budowy siatki pojęć naszej gałęzi prawa, adekwatnej do czasów, w  jakich żyjemy. Uprawiamy prawo 20 Od Autora konstytucyjne oraz uczymy się go po okresie (jak to ujmuje Konstytu- cja RP) „gorzkich doświadczeń z  czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były w naszej Ojczyźnie łamane [...]”. Według mnie wymaga to powrotu do analizy wielu podstawowych pojęć i kategorii prawa konstytucyjnego w Polsce. Po wtóre, wspomniany rozwój takich dziedzin, jak prawo parlamentarne lub wyborcze, nie zmienił tego, że mają one wspólne z prawem konstytucyjnym korzenie doktrynalne. Obecne wydanie tej książki było przygotowywane w momencie trud- nym z  punktu widzenia zamknięcia pracy nad nim. Zapowiedziana istotna zmiana w  naszej Konstytucji, nad którą prowadzono prace w  Sejmie (nazywana „rozdziałem europejskim” Konstytucji), nie zakończyła się, niestety, pomyślnie, co zostało przesądzone tuż przed postawieniem przysłowiowej ostatniej kropki w  przygotowywanym wydaniu. Mimo to staram się analizować instytucje i regulacje prawne, a także wypowiadać się w płaszczyźnie „konstytucjonalizmu wielopo- ziomowego”, tj. konstatować to, że nasz porządek konstytucyjny powi- nien być rozpatrywany w  powiązaniu z  prawem Unii Europejskiej. Stąd podkreśliłem znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 listopada 2011 r., w którym po raz pierwszy poddano kontroli Try- bunału w trybie skargi konstytucyjnej akt prawa pochodnego. Mam nadzieję, że tak jak poprzednie wydania obecna edycja spotka się z dobrym przyjęciem wśród studentów prawa, administracji, politologii lub stosunków międzynarodowych. Fakt, iż książka ta służy także na innych jeszcze kierunkach studiów lub w innych miejscach, może prze- konywać, że znalazła swoje usytuowanie na rynku wydawniczym. Pragnę przypomnieć, że książka powstała na podstawie wykładów z prawa konstytucyjnego prowadzonych na Wydziale Prawa i Admi- nistracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Jestem wdzięczny Koleżankom i Kolegom z Katedry Prawa Konstytucyjnego za dyskusję nad książką. Bardzo dziękuję Ewelinie Gierach, Aleksan- drze Syryt i  Piotrowi Chybalskiemu za uwagi, które ułatwiły mi przygotowanie niniejszego wydania. Książka przedstawia stan prawa na 15 lutego 2012 r. prof. Mirosław Granat Rozdział I Pojęcie i przedmiot prawa konstytucyjnego 1 Co to jest prawo konstytucyjne? Termin „prawo konstytucyjne” może być wyjaśniany w dwojaki przy- najmniej sposób. Trudność w  ustaleniu treści tego terminu wynika stąd, że samo pojęcie „konstytucja” ma kilka znaczeń. Konstytucja to przede wszystkim: • akt prawny spisany – ustawa zasadnicza w państwie, • synonim istniejącego ustroju politycznego państwa. Po pierwsze, przez prawo konstytucyjne możemy rozumieć zespół norm prawnych zawartych w konstytucji. Normy te wyróżniają się swoją szczególną mocą prawną – najwyższą w  systemie prawa. W tym znaczeniu prawo konstytucyjne sprowadza się do swoistego „prawa konstytucji”. Tak określone prawo konstytucyjne – wyróżnione w związku ze szczególną naturą norm – byłoby jednak za wąskie, gdyż ograniczałoby zakres naszej analizy do przepisów zawartych w usta- wie zasadniczej, względnie do innych ustaw konstytucyjnych. Prawo konstytucji funkcjonowało na przykład we Francji w  okresie IV Republiki. Wyraźnie odróżniano je – jako pojęcie węższe – od prawa konstytucyjnego. Prawem konstytucji były przepisy o  systemie orga- nów państwowych, zawarte w  Konstytucji z  października 1946 r. Rozróż nianie prawa konstytucji i prawa konstytucyjnego nie jest także obce nauce anglosaskiej. Drugie – szersze – znaczenie prawa konstytucyjnego wywodzi się od konstytucji jako synonimu ustroju politycznego. Jego wyróżnienia doko- nujemy z uwagi na przedmiot, który to prawo reguluje, a nie ze względu
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: