Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00491 008876 18401942 na godz. na dobę w sumie
Prawo medyczne w pigułce - ebook/pdf
Prawo medyczne w pigułce - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 251
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8198-179-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie do nauki i powtórki przed egzaminem. W książce zostały zawarte najważniejsze zagadnienia z zakresu prawa medycznego.

Opracowanie zawiera 10 części omawiających m.in: Pojęcie prawa medycznego i jego miejsce w systemie prawa, rodzaje podmiotów leczniczych, rodzaje odpowiedzialności osób wykonujących zawody medyczne, prawa pacjenta, rodzaje dokumentacji medycznej i zasady jej prowadzenia, finansowanie systemu ochrony zdrowia.

Na końcu każdej z części znajduje się test, dzięki któremu możesz sprawdzić poziom zdobytej wiedzy.

Szybkie zapamiętywanie informacji ułatwi przejrzysta struktura, wyróżnienia najważniejszych informacji, przykłady ułatwiające zrozumienie materiału, schematy i tabele pomocne w zapamiętaniu, testy sprawdzające poziom wiedzy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

CZęść I. pojęcie prawa medycznego i jego miejSce w SyStemie prawa ROZDZIAł 1. definicja i zakreS prawa medycznego Pojęcie prawa medycznego od dawna funkcjonuje w języku prawniczym. Dopiero jed- nak od niedawna prawo to jest wyodrębniane jako nowa gałąź prawa. Z uwagi na po- wyższe prawo medyczne korzysta z dorobku doktryny i judykatury z zakresu innych gałęzi prawa, w szczególności prawa cywilnego, administracyjnego i karnego, a także prawa konstytucyjnego. Wskazać należy również na poruszaną w literaturze przed- miotu potrzebę wyodrębnienia publicznego prawa medycznego i prywatnego prawa medycznego. Prawo medyczne to zbiór norm regulujących prawa i obowiązki pacjenta oraz personelu medycznego, w szczególności lekarza, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego i innych podmiotów uczestniczących w udzielaniu świadczeń, obej- mujący również zespół norm regulujących sposób działania podmiotów leczniczych i innych podmiotów uczestniczących w procesie udzielania świadczeń. zasady wykonywania i odpowiedzialności poszczególnych zawodów medycznych Normy określają w szczególności zasady wykonywania działalności leczniczej pragmatyki służbowe pracowników podmiotów leczniczych 13 Prawo medyczne obejmuje zespół norm pochodzących z różnych gałęzi prawa prawa konstytucyjnego prawa administracyjnego prawa cywilnego prawa karnego prawa pracy prawa międzynarodowego 14 ROZDZIAł 2. Źródła prawa medycznego Do źródeł prawa medycznego należy zaliczyć akty prawa powszechnie obowiązującego oraz akty prawa międzynarodowego, funkcjonujące zarówno na poziomie europej- skim, jak i uniwersalnym. Konstytucja w art. 87 enumeratywnie wymienia źródła prawa o charakterze powszechnie obowiązującym, zaliczając do nich: konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego działające na obszarze organów, które je ustanowiły. W świetle powyższego do najważniejszych aktów prawa powszechnego, które stanowią źródło prawa medycznego, zaliczyć należy: ▶ Konstytucję RP, ▶ ustawę z 15.4.2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2190 ze zm.), ▶ ustawę z 27.8.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm.), ▶ ustawę z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1127 ze zm.), ▶ ustawę z 28.7.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych (t.j.  Dz.U. z  2017  r. poz. 1056 ze zm.), ▶ ustawę z 12.5.2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego prze- znaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 784 ze zm.), ▶ ustawę z 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 537 ze zm.), ze zm.), ▶ ustawę z 2.12.2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 965 ze zm.), ▶ ustawę z 15.7.2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 576 ▶ ustawę z 25.9.2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 952 ze zm.), 15 ze zm.), ▶ ustawę z 6.9.2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 499 ze zm.), ▶ ustawę z 19.4.1991 r. o izbach aptekarskich (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1419 ze zm.), ▶ ustawę z 20.7.1950 r. o zawodzie felczera (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2150 ze zm.), ▶ ustawę z 27.7.2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 849 ▶ ustawę z 18.3.2011 r. o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 662 ze zm.), ▶ ustawę z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm.), ▶ ustawę z 14.3.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.), ze zm.), poz. 993 ze zm.), ▶ ustawę z 8.9.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz.U. z 2019 r. ▶ ustawę z 19.8.1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1878 ▶ ustawę z 22.11.2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychiczny- mi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2203 ze zm.), ▶ ustawę z 25.6.2015 r. o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 865 ze zm.), ▶ ustawę z 1.7.2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1405 ze zm.), ▶ ustawę z 11.9.2015 r. o zdrowiu publicznym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2365 ze zm.), ▶ rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9.11.2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2015 r. poz. 2069 ze zm.), ▶ rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8.5.2018 r. w sprawie rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 941), ▶ rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 11.5.1999 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania i finansowania oraz trybu działania komisji bioetycznych (Dz.U. Nr 47, poz. 480). 16 ROZDZIAł 3. pojęcie zdrowia i relacja lekarz–pacjent Znaczenie terminu „zdrowie” nie zostało ustawowo uregulowane. Jest to termin bar- dzo złożony i trudno definiowalny. Najbardziej powszechna jest definicja, przyjęta w konstytucji Światowej Organizacji zdrowia z 22.7.1946 r.: dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny, a nie tylko stan polegający na braku chorób lub dolegliwości. Definicja zdrowia publicznego znajduje się w ustawie z 11.9.2015 r. o zdrowiu publicz- nym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2365 ze zm.) i rozumie się przez nią zadania z zakresu zdrowia publicznego. zadania z zakresu zdrowia publicznego monitorowanie i ocena stanu zdrowia społeczeństwa, zagrożeń zdrowia oraz jakości życia związanej ze zdrowiem społeczeństwa edukacja zdrowotna dostosowana do potrzeb różnych grup społeczeństwa, w szczególności dzieci, młodzieży i osób starszych promocja zdrowia profilaktyka chorób działania w celu rozpoznawania, eliminowania lub ograniczania zagrożeń i szkód dla zdrowia fizycznego i psychicznego w środowisku zamieszkania, nauki, pracy i rekreacji 17 analiza adekwatności i efektywności udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w odniesieniu do rozpoznanych potrzeb zdrowotnych społeczeństwa inicjowanie i prowadzenie badań naukowych oraz współpracy międzynarodowej w zakresie zdrowia publicznego rozwój kadr uczestniczących w realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego ograniczanie nierówności w zdrowiu wynikających z uwarunkowań społeczno- ekonomicznych działania w obszarze aktywności fizycznej Model paternalistyczny, który przez wiele lat dominował w medycynie, polegał na tym, że lekarz był podmiotem, który dominował w relacji pacjent–lekarz. Posiadał on pełnię kompetencji do decydowania w zakresie dotyczącym życia i zdrowia pacjenta. Obecnie w relacjach pacjent–lekarz dominuje system partnerski, który zezwala na podejmo- wanie autonomicznych decyzji przez pacjenta. Pacjent współuczestniczy w zakresie decydowania o procesie leczniczym i terapeutycznym, a lekarz jest równorzędnym partnerem pacjenta. 18 ROZDZIAł 4. modele finanSowania SyStemu ochrony zdrowia Podstawą sprawnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia jest jego finansowa- nie. W państwach będących członkami Unii Europejskiej aktualnie istnieją dwa pod- stawowe modele finansowania ochrony zdrowia: model ubezpieczeniowy oraz model powszechnej służby zdrowia, zwany też modelem zaopatrzeniowym lub budżetowym. Systemy te różnią się między sobą przede wszystkim ze względu na sposób ich finan- sowania. Model ubezpieczeniowy zasilany jest ze składek i oparty na ubezpieczeniach zdrowotnych obywateli, występuje m.in. w Niemczech, Luksemburgu, Holandii, Fran- cji i Belgii. W modelu budżetowym usługi zdrowotne finansowane z budżetu państwa dostarczane są wszystkim obywatelom bez żadnej dyskryminacji. Państwo odpowia- da za dostęp dla wszystkich do usług opieki zdrowotnej na jednakowych zasadach (bezpłatnie lub za częściową odpłatnością), a usługi te finansowane są przez system podatków ogólnych. Model ten został przyjęty m.in. w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Por- tugalii i Hiszpanii. model Bismarcka Najstarszy ubezpieczeniowy system finansowania służby zdrowia, zwany modelem bismarckowskim, powstał w 1883 r. z inicjaty- wy kanclerza rzeszy niemieckiej – Ottona von Bismarcka. System ten oparty jest na obowiązkowych ubezpieczeniach społecznych i obejmuje ryzyko na wypadek choroby, macierzyństwa i niezdol- ności do pracy z powodu wypadku przy pracy lub starości. Do cech charakterystycznych tego modelu należy powołanie ustawowych instytucji ubezpieczeniowych (kas chorych), współpłacenie skła- dek na społeczne ubezpieczenie zdrowotne w określonej partycy- pacji przez pracownika i pracodawcę, a także utworzenie ze skła- dek na ubezpieczenie funduszy przeznaczonych na finansowanie określonych świadczeń przysługujących ubezpieczonym. 19 Ważne Model bismarckowski w zmodyfikowanej wersji został przyjęty w Polsce. System uniwersalny (zwany narodowym lub budżetowym), gwa- rantuje wszystkim obywatelom równy dostęp do ochrony zdro- wia. Po raz pierwszy wprowadzony w Wielkiej Brytanii. U źródeł brytyjskiego systemu ochrony zdrowia legł raport Williama Hen- ry’ego Beveridge’a z 1.12.1942 r. „Ubezpieczenia społeczne i służby pokrewne” (Social Insurance and Allied Services), stanowiący pod- stawę do wprowadzenia radykalnych zmian ustawowych w sys- temie dostarczania świadczeń opieki zdrowotnej. Zostały w nim scharakteryzowane koncepcje i struktury reformy zabezpiecze- nia społecznego, wśród których wyróżniona została koniecz- ność wprowadzenia powszechnej i bezpłatnej opieki zdrowotnej. W modelu tym państwo przejmuje odpowiedzialność za zdrowie obywateli i zapewnia im dostarczanie świadczeń zdrowotnych. Podstawą modelu Beveridge’a było zagwarantowanie bezpieczeń- stwa socjalnego wszystkim obywatelom, umożliwiając im w ten sposób zaspokojenie ich podstawowych potrzeb. Z perspektywy pacjentów wprowadzenie nowego systemu przyniosło dwie zasad- nicze zmiany: po pierwsze, zwolniono ich z obowiązku ponosze- nia kosztów bezpośrednich za świadczenia opieki zdrowotnej, po drugie, zagwarantowano dostęp do świadczeń licznym gru- pom jednostek, które wcześniej były z nich wyłączone. W mo- delu tym uznano, że prawo do świadczeń zdrowotnych stanowi uniwersalne uprawnienie wszystkich obywateli, a świadczenia udzielane są z uwzględnieniem kryterium potrzeby zdrowotnej, natomiast państwo jest jedynym płatnikiem odpowiedzialnym za powszechny dostęp do opieki zdrowotnej, realizującym go za pośrednictwem państwowej służby zdrowia, określając i pla- nując potrzeby zdrowotne społeczeństwa na szczeblu centralnym i samorządowym. Każdy pacjent niezależnie od swojej sytuacji społecznej i finansowej ma prawo dostępności do świadczeń ma- jących medyczne uzasadnienie. Każda osoba zamieszkała w Wiel- kiej Brytanii uiszcza podatek od wynagrodzeń na rzecz krajowego ubezpieczenia społecznego, jak również pracodawcy są zobowią- zani do uiszczania odpowiednich składek. Świadczenia zdrowotne są finansowane w sposób jednakowy dla wszystkich, z zachowa- niem zasady równości, a integralną częścią tego modelu jest system dobrowolnych ubezpieczeń uzupełniających. model narodowej służby zdrowia 20 model Siemaszki model rezydualny Oprócz tego fundusze pozyskiwane są również z ogólnych wpły- wów z podatków. W ostatnich 20 latach system ten został poddany licznym zmianom. Daleko idąca reforma służby zdrowia została przeprowadzona poprzez ustawę NHS and Community Care Act z 1990 r. za rządów premier Margaret Thatcher. Stanowiła ona re- akcję na kryzys występujący pod koniec lat 80. ubiegłego wieku. U podstaw tej reformy legła koncepcja pobudzania konkurencyj- ności pomiędzy różnymi elementami składowymi NHS poprzez wprowadzenie mechanizmu, który zakładał rozdzielenie odpo- wiedzialności struktur nabywców od struktur produkujących i udzielających świadczenia opieki zdrowotnej. System narodowej służby zdrowia typu Beveridge’a charakteryzuje się finansowaniem ochrony zdrowia z podatków ogólnych lub lokalnych poprzez bu- dżet centralny lub budżety lokalne, istnieniem gwarancji państwa w zakresie powszechnej dostępności do świadczeń zdrowotnych, wolnym dostępem do świadczeń dla wszystkich obywateli, nie- wielką partycypacją pacjenta w kosztach leczenia, a także wyna- gradzaniem lekarzy na zasadzie stałej pensji lub kapitacji. Model typu Beveridge’a znalazł swoje zastosowanie w Wielkiej Brytanii, Republice Włoskiej, Australii, Kanadzie, Danii, Finlandii, Irlandii, Islandii, Norwegii, Nowej Zelandii, Portugalii, Hiszpanii i Szwecji. Model stworzony w latach 30. XX w., istniejący w państwach Eu- ropy Wschodniej i Środkowowschodniej do końca lat 80. XX w. Był to narodowy system ochrony zdrowia, zwany od nazwiska ów- czesnego radzieckiego komisarza ds. zdrowia modelem Siemaszki. Reprezentował on scentralizowany model organizacji i finanso- wania ochrony zdrowia, który zakładał jej finansowanie z budże- tu państwa, oparte na zasadzie centralnego planowania. W modelu tym w ogóle nie istniał prywatny sektor służby zdrowia, a obejmo- wał on wyłącznie państwową służbę zdrowia. Założenia tego modelu powstały w Stanach Zjednoczonych Ame- ryki Północnej. W modelu tym rezygnuje się z odpowiedzialności państwa w zamian za umożliwienie obywatelom dostępu do opieki zdrowotnej. System prywatnych ubezpieczeń na opiekę zdrowotną jest finansowany ze składek opłacanych przez osoby, które decy- dują się na podpisanie polisy ubezpieczeniowej, w którym składka jest opłacana indywidualnie, przez pracodawców bądź inne or- ganizacje. 21 TEST DO CZęśCI I. pojęcie prawa medycznego i jego miejSce w SyStemie praWa 1. Prawo medyczne to zbiór norm regulujących prawa i obowiązki: a) pacjenta oraz personelu medycznego, w szczególności lekarza, pielęgniarki, położ- nej, diagnosty laboratoryjnego i innych podmiotów uczestniczących w udzielaniu świadczeń, b) personelu medycznego, w szczególności lekarza, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego i innych podmiotów uczestniczących w udzielaniu świadczeń, c) pacjenta oraz personelu medycznego, w szczególności lekarza, pielęgniarki, diagno- sty laboratoryjnego i innych podmiotów uczestniczących w udzielaniu świadczeń. 2. Normy prawa medycznego określają w szczególności: a) zasady wykonywania i odpowiedzialności poszczególnych zawodów medycznych, zasady wykonywania działalności leczniczej, b) zasady wykonywania i odpowiedzialności poszczególnych zawodów medycznych, zasady wykonywania działalności leczniczej, pragmatyki służbowe pracowników podmiotów leczniczych, c) zasady wykonywania i odpowiedzialności poszczególnych zawodów medycznych, pragmatyki służbowe pracowników podmiotów leczniczych. 3. Definicja zdrowia publicznego znajduje się w: a) ustawie z 11.9.2015 r. o zdrowiu publicznym, b) ustawie z 15.4.2011 r. o działalności leczniczej, c) Konstytucji RP. 22 4. Najstarszy ubezpieczeniowy system finansowania służby zdrowia to model: a) Siemaszki, b) Beveridge’a, c) Bismarcka. 5. Model bismarckowski: a) w zmodyfikowanej wersji został przyjęty w Polsce, b) w oryginale został przyjęty w Polsce, c) nie został przyjęty w Polsce. 23 CZęść II. prawo do ochrony zdroWia ROZDZIAł 1. zaSady ogólne Analizując prawo do ochrony zdrowia należy wziąć pod uwagę regulację zawartą w art. 30 i 38 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 30 źródłem wolności i praw człowieka i obywatela jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka, która jest nienaruszal- na, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Pojęcie godności determinuje sposób rozumienia praw i wolności, a zakaz jej naruszania ma charakter bezwzględny i dotyczy wszystkich. Konsekwencją regulacji zawartej w art. 30 Konsty- tucji jest art. 38, przyznający każdemu prawo do ochrony życia. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 30 i 38 Konstytucji RP są nierozerwalnie związane z art. 68 Kon- stytucji, bowiem ochrona zdrowia jest ściśle związana z ochroną życia, a prawo do życia z godnością człowieka (wyr. TK z 7.1.2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, Nr 1, poz. 1). Prawo do ochrony zdrowia jest jednym z najistotniejszych praw człowieka i zaliczane jest do kategorii praw socjalnych. Ustawodawca konstytucyjny umieścił je w Rozdzia- le II Konstytucji RP, zatytułowanym: „Wolności, prawa i obowiązki człowieka i oby- watela” i stanowiącym część podrozdziału: „Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne”. W art. 68 ust. 1 Konstytucji RP wyrażono zasadę: każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Konstytucja ujęła je łącznie z prawem każdego obywatela, nie- zależnie od jego sytuacji materialnej, do równego dostępu do świadczeń opieki zdro- wotnej finansowanej ze środków publicznych. Jest to zasada generalna, która została rozwinięta przez postanowienia ustaw zwykłych. Prawo do ochrony zdrowia jest zaliczane do kategorii praw drugiej generacji oraz do praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych. Istnieje ścisły związek pomiędzy 24 prawem do ochrony zdrowia, a obowiązkiem poszanowania godności osoby ludzkiej, o której mowa w art. 30 Konstytucji RP. Wskazać należy, że zachodzi również ścisły związek pomiędzy prawem do ochrony zdrowia a art. 38 Konstytucji RP, proklamują- cym prawo do ochrony życia. Regulacje prawne, dotyczące prawa do ochrony zdrowia znajdują się w wielu doku- mentach międzynarodowych. Podstawa prawna art. 35 karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 25 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka art. 11 Europejskiej karty społecznej treść dokumentu Każdy ma prawo dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i prawo do korzystania z leczenia na warunkach ustanowionych w ustawodawstwach i praktykach krajowych. Przy określaniu i re- alizowaniu wszystkich polityki działań Unii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego. Każdy człowiek ma prawo do stopy życiowej zapewniającej zdro- wie i dobrobyt jego i jego rodziny, włączając w to wyżywienie, odzież, mieszkanie, opiekę lekarską i  konieczne świadczenia socjalne, oraz prawo do ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolności do pracy, wdowieństwa, starości lub utraty środków do życia w inny sposób od niego niezależny. W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do ochrony zdrowia, Umawiające się Strony zobowiązują się podjąć bądź bez- pośrednio, bądź we współpracy z organizacjami publicznymi lub prywatnymi, stosowne środki zmierzające zwłaszcza do: 1) wyeliminowania, tak dalece jak to możliwe, przyczyn chorób; 2) zapewnienia ułatwień w zakresie poradnictwa oraz oświaty, dla poprawy stanu zdrowia i rozwijania indywidualnej odpo- wiedzialności w sprawach zdrowia; 3) zapobiegania, tak dalece, jak to możliwe, chorobom epidemicz- nym, endemicznym i innym. art. 12 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, społecznych i kulturalnych Państwa Strony Paktu uznają prawo każdego do korzystania z najwyższego osiągalnego poziomu ochrony zdrowia fizycznego i psychicznego. Kroki, jakie Państwa Strony Paktu powinny podjąć dla osiągnię- cia pełnego wykonania tego prawa, będą obejmowały środki ko- nieczne do: 1) zapewnienia zmniejszenia wskaźnika martwych urodzeń i śmiertelności niemowląt oraz do zapewnienia zdrowego roz- woju dziecka; 25 Podstawa prawna treść dokumentu 2) poprawy higieny środowiska i higieny przemysłowej we wszyst- kich aspektach; 3) zapobiegania chorobom epidemicznym, endemicznym, zawo- dowym i innym oraz ich leczenia i zwalczania; 4) stworzenia warunków, które zapewniłyby wszystkim pomoc i opiekę lekarską na wypadek choroby. art. 24 konwencji o Prawach Dziecka Państwa-Strony uznają prawo dziecka do jak najwyższego pozio- mu zdrowia i udogodnień w zakresie leczenia chorób oraz reha- bilitacji zdrowotnej. Państwa-Strony będą dążyły do zapewnienia, aby żadne dziecko nie było pozbawione prawa dostępu do tego rodzaju opieki zdrowotnej. Państwa-Strony będą dążyły do pełnej realizacji tego prawa, a w szczególności podejmą niezbędne kroki w celu: 1) zmniejszenia śmiertelności wśród noworodków i dzieci; 2) zapewnienia udzielania koniecznej pomocy oraz opieki zdro- wotnej wszystkim dzieciom, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju podstawowej opieki zdrowotnej; 3) zwalczania chorób i niedożywienia, w tym – w ramach pod- stawowej opieki zdrowotnej – przez wykorzystanie m.in. łatwo dostępnych technik oraz przez dostarczanie odpowiednich po- żywnych produktów żywnościowych i wody pitnej, z uwzględ- nieniem niebezpieczeństwa oraz ryzyka zanieczyszczenia śro- dowiska naturalnego; 4) zapewnienia matkom właściwej opieki zdrowotnej w okresie przed i po urodzeniu dziecka; 5) zapewnienia, aby wszystkie grupy społeczne, w szczególno- ści rodzice oraz dzieci, były informowane i posiadały dostęp do oświaty oraz otrzymywały wsparcie w korzystaniu z pod- stawowej wiedzy w zakresie zdrowia dziecka i karmienia, ko- rzyści z karmienia piersią, higieny i warunków zdrowotnych otoczenia, a także zapobiegania wypadkom; 6) rozwoju profilaktycznej opieki zdrowotnej, poradnictwa dla rodziców oraz wychowania i usług w zakresie planowania ro- dziny. Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe i skutecz- ne kroki na rzecz zniesienia tradycyjnych praktyk przynoszących szkodę zdrowiu dziecka. 26 Podstawa prawna treść dokumentu Państwa-Strony zobowiązują się działać na rzecz sprzyjania i za- chęcania do rozwoju współpracy międzynarodowej w celu stop- niowego osiągania pełnej realizacji praw uznanych w niniejszym artykule. W związku z tym szczególna uwaga będzie zwrócona na potrzeby krajów rozwijających się. Państwa-Strony zobowiązują się do podjęcia wszelkich stosow- nych kroków w celu likwidacji dyskryminacji kobiet w dziedzinie zatrudnienia, zmierzających do zapewnienia im na zasadzie rów- ności mężczyzn i kobiet takich samych praw, a w szczególności prawa do ochrony zdrowia i bezpiecznych warunków pracy, włą- czając w to ochronę zdolności do rodzenia potomstwa. art. 11 ust. 1 lit. f konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet Artykuł 68 ust. 1 Konstytucji RP konstytuuje tzw. publiczne prawo podmiotowe do opieki zdrowotnej, które ma odpowiednik w konstytucyjnych zadaniach i obo- wiązkach władz publicznych, polegających na właściwym uregulowaniu zagadnienia w ustawach dotyczących ochrony zdrowia. Stanowi normę prawną dającą podstawę dla istnienia określonych obowiązków władzy publicznej. Zgodnie z treścią regulacji konstytucyjnej każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Termin ten nie został zdefiniowany w Konstytucji i ustawach zwykłych. Na ochronę zdrowia składają się m.in. świadczenia zdrowotne, do których można zaliczyć badania diagnostyczne, leczenie, rehabilitację leczniczą, promocję zdrowego stylu życia, jak również zapobieganie i zwalczanie chorób zakaźnych. Ustawodawca konstytucyjny w postanowieniach art. 68 Konstytucji posługuje się określeniem „każdy”, „obywatel”, „dzieci, kobiety ciężarne, osoby niepełnosprawne i osoby w podeszłym wieku”. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7.1.2004 r. (K 14/03, OTK-A 2004, Nr 1, poz. 1) stwierdził, że: „każdy ma prawo do ochrony, co oznacza, że Konstytucja wyklucza jakiekolwiek wyłączenia podmiotowe z zakresu jej działania”. konstytucja zapewnia szczególną ochronę następującym kategoriom osób dzieciom kobietom ciężarnym osobom niepełnosprawnym osobom w podeszłym wieku 27 Przedmiotem prawa wyrażonego w art. 68 ust. 2 Konstytucji RP jest dostęp do świad- czeń opieki zdrowotnej, równy dla wszystkich uprawnionych do tego obywateli i nieza- leżny od ich sytuacji materialnej. Warunki i zakres udzielania tych świadczeń określa ustawa. Przepis ten stanowi rozwinięcie zasady równości i koncepcji solidaryzmu społecznego, wyrażonych w art. 32 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że dostęp gwarantowany przepisami konstytucji ma być niezależny od stopnia zamożności obywateli, a mają o tym decydować wyłącznie czynniki medyczne. Zapewnienie do- stępności wszystkich świadczeń dla każdego obywatela nie oznacza, że nie mogą one być ustawowo limitowane. Z art. 68 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że obowiązek za- pewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie rozciąga się na cudzoziemców, w stosunku do których może zostać ograniczony, z zastrzeżeniem obowiązku przestrzegania przez Polskę w tym zakresie norm prawa międzynarodowego. szczególne zasady realizacji prawa do ochrony zdrowia władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska Zgodnie z art. 68 ust. 3 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zapew- nienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom nie- pełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku. Obowiązek szczególnego działania wobec tych kategorii osób ma polegać przede wszystkim na tworzeniu i finansowaniu poradni specjalistycznych dla dzieci i kobiet oraz tworzeniu szczególnych warunków dla osób niepełnosprawnych i starszych. Z art. 72 ust. 3 Konstytucji RP wynika po- nadto obowiązek organów władzy publicznej oraz osób odpowiedzialnych za dziecko do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka w toku usta- lania jego praw. Zgodnie z art. 48 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP wychowanie powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. 28 Konstytucja precyzuje obowiązki władz publicznych w określonych sferach życia spo- łecznego w odniesieniu do realizacji prawa do ochrony zdrowia szczególnych kategorii osób. Część obowiązków władz publicznych dotyczy zagadnień związanych z ochroną zdrowia publicznego, nakłada bowiem na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. W myśl art. 228 ust. 1 Konstytucji RP w sytuacji szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające, może zostać wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny: stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski ży- wiołowej. W sytuacji szczególnego zagrożenia np. chorobą epidemiczną może zostać wprowadzony stan klęski żywiołowej. Na podstawie art. 20 ustawy z 18.4.2002 r. o sta- nie klęski żywiołowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1897 ze zm.) mogą w takiej sytuacji zostać wprowadzone ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela. Nałożony na władze publiczne obowiązek popierania rozwoju kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, obejmuje w szczególności zadania polegające na promocji zdrowia. katalog osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoby objęte powszechnym obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, zwane ubezpieczonymi inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), spełniające kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych inne niż wymienione wyżej osoby, które nie ukończyły 18. roku życia: ▶ posiadające obywatelstwo polskie lub ▶ które uzyskały w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 29 inne niż wymienione powyżej osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które są w okresie ciąży, porodu lub połogu: ▶ posiadające obywatelstwo polskie lub ▶ które uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach Stosownie do art. 15 DziałLeczU podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Obowiązek ten ma charakter generalny, każdej osobie przysługuje prawo do otrzymania natychmia- stowej pomocy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Z tym obowiązkiem podmiotu leczniczego skorelowano wyrażony w art. 30 ZawLekU obowiązek lekarza udzielania pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spo- wodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkie- go rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki. Ponadto art. 19 ust. 1 ŚwiadZdrowU wprowadza zasadę, że w stanach nagłych świadczenia opie- ki zdrowotnej są udzielane świadczeniobiorcy niezwłocznie. Żadne zatem okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odmowy udzielenia świadczenia zdrowotnego, jeśli osoba zgłaszająca się do podmiotu leczniczego potrzebuje natychmiastowej pomocy ze względu na zagrożenie życia i zdrowia. Ważne Warunkiem realizacji tego obowiązku jest fakt, że stan pacjenta musi wymagać udzie- lenia świadczenia natychmiast, bez zbędnej zwłoki, a zagrożenie życia i zdrowia pacjen- tów powinno być bezpośrednie. 30
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo medyczne w pigułce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: