Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00450 007129 11241373 na godz. na dobę w sumie
Prawo o notariacie. Komentarz. Tom I. Ustrój notariatu - ebook/pdf
Prawo o notariacie. Komentarz. Tom I. Ustrój notariatu - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-386-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Aleksander Oleszko em. profesor doktor habilitowany nauk prawnych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; specjalizuje się w prawie obrotu nieruchomościami, prawie o księgach wieczystych i hipotece, prawie o notariacie oraz prawie rolnym.

Autor komentuje przepisy ustawy Prawo o notariacie, przede wszystkim te, które dotyczą problemów ustrojowych polskiego notariatu. Podejmuje też próbę określenia miejsca instytucji notariatu w porządku prawa unijnego oraz państwowego.

W opracowaniu zostały omówione takie zagadnienia, jak:
strukturalne i modelowe instytucje prawne notariatu,
status ustrojowy notariusza a charakter czynności notarialnej,
organizacja samorządu terytorialnego,
ustawowy wzorzec postępowania notarialnego,
kompetencje zawodowe notariusza związane z wykonywaniem funkcji publicznej,
konkurencja zawodowa notariusza jako osoby zaufania publicznego,
nadzór oraz funkcje kontrolne sprawowane nad notariatem przez państwowe organy pozasądowe oraz sądowe.

Komentarz przeznaczony jest dla praktyków notariuszy, sędziów, referendarzy sądowych, adwokatów, radców prawnych, aplikantów zawodów prawniczych.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo o notariacie Komentarz Tom I Ustrój notariatu Aleksander Oleszko redakcja naukowa Dariusz Świecki KOMENTARZE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 1 maja 2016 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Grażyna Polkowska-Nowak Opracowanie redakcyjne Michał Dymiński Wydawca Łamanie Andytex Redaktor prowadzący Opracowanie redakcyjne Łamanie Projekt gra czny okładki i stron tytułowych Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁ ASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl PLK IB ��K © Copyright by © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 Wolters Kluwer SA, 2013 ISBN: 978-83-8092-076-7 ISBN: Dział Praw Autorskich Wydane przez: 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 Wolters Kluwer SA tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 www.wolterskluwer.pl tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 księgarnia internetowa www.profinfo.pl e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Franusiowi SPIS TREŚCI Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie. Perspektywy polskiego notariatu po 25 latach obowiązywania ustawy – Prawo o notariacie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Część pierwsza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Unifikacja prawa notarialnego oraz organizacja prac nad unifikacją i kodyfikacją prawa prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Trwałość oraz zmienność modelowych zasad funkcjonowania prawa o notariacie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Notariat Drugiej Rzeczypospolitej w świetle ankiety redakcyjnej Przeglądu Notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . Jednorodność zawodu notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Strukturalne i modelowe instytucje prawne notariatu . . . . . . . . . . . 2 .3 .1 . Publicznoprawny charakter funkcji notariatu . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 .2 . Status prawny notariusza a charakter czynności notarialnej . . . . 2 .3 .3 . Wpływ zmiany wykładni prawa na sytuację ustrojową notariatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Modele postępowania notarialnego wyznaczające status prawny notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Rodzajowe oraz funkcjonalne znaczenie czynności notarialnych w obrocie prawnym a status wystawcy dokumentów urzędowych . . . 3 .2 . Jurysdykcja niesporna wyznaczająca modele postępowania notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .1 . Model postępowania w sprawie dokonania czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 . Model postępowania odmowy dokonania czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .3 . Notariusz inicjujący postępowanie wieczystoksięgowe w systemie teleinformatycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .3 . Jurysdykcja notariusza w sprawach spadkowych . . . . . . . . . . . . . . . 27 35 39 39 39 43 43 46 49 49 60 63 66 66 71 71 74 75 78 7 www.wolterskluwer.pl Spis treści 3 .3 .1 . Nowa interpretacja zasady iura novit notarius . . . . . . . . . . . . . . . 7 3 .3 .2 . Zasięg jurysdykcji w zakresie notarialnego poświadczenia dziedziczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 3 .3 .3 . Jurysdykcja w sprawie europejskiego poświadczenia spadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Część druga. Funkcjonowanie notariatów w państwach Unii Europejskiej w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1 . Prawny oraz funkcjonalny związek statusu ustrojowego notariusza a kompetencje zawodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2 . Znaczenie oraz zakres stosowania prawa unijnego w praktyce notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Część trzecia. Nadzór zawodowy oraz ustrojowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Prawne oraz funkcjonalne zasady sprawowania nadzoru . . . . . . . . . . . . . 2 . Nadzór samorządu notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 3 . Nadzór prawny (zwierzchni) Ministra Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . 9 4 . Zamknięty czy otwarty podmiotowy zakres nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Konkluzja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Ustawa z 14 lutego 1991 r . – Prawo o notariacie (tekst jedn .: Dz . U . z 2014 r . poz . 164; zm .: Dz . U . z 2014 r . poz . 993, poz . 1585; z 2015 r . poz . 218, poz . 978, poz . 1137, poz . 1224, poz . 1311) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 DZIAŁ I. Ustrój notariatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 ROZDZIAŁ 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Art. 1. [Czynności notarialne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1 . Przedmiotowy zakres regulacji ustawy – Prawo o notariacie . . . . . . . . . . 2 . Notariusz jako odrębny zawód zaufania publicznego . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Charakter i znaczenie określenia „jest powołany do dokonywania czynności notarialnych” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Podstawa powołania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . Obowiązek a życzenie (zlecenie) dokonania czynności notarialnej . . 3 .3 . Istota i charakter czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 . Czynność notarialna, dodatkowa czynność notarialna, projekt czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 . Typologia czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .6 . Czynność notarialna a czynność prawna oraz czynność procesowa 4 . Forma notarialna czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Kompetencje dokonywania czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . Ustawowe umocowanie notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Charakter zastępstwa dokonywania czynności notarialnych . . . . . . . 5 .2 .1 . Umocowanie do sprawowania zastępstwa przez notariusza oraz zastępcę notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 .2 . Upoważnienie aplikanta notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .3 . Czynności notarialne polskiego konsula . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 0 2 4 4 6 88 88 9 0 1 4 7 9 9 9 101 107 115 115 122 127 130 132 138 143 146 146 147 148 149 150 8 www.wolterskluwer.pl Spis treści 6 . Uczestnicy czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Zasada terytorializmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Zasięg właściwości kompetencyjnej oraz ustrojowej notariusza przy dokonywaniu czynności notarialnych z tzw . elementem obcym . . . . . . . 9 . Przymus notarialny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . Granice kompetencji notariusza jako nosiciela władzy publicznej . . . . . Art. 2. [Status prawny notariusza. Moc urzędowa czynności notarialnych] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Prawne ukształtowanie statusu notariusza jako osoby zaufania publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . Złożony status prawny notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . Uprawnienia wyznaczające status zawodowy notariusza . . . . . . . . . 1 .3 . Notariusz jako przedstawiciel wolnego zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .4 . Notariusz jako funkcjonariusz publiczny w rozumieniu prawa 152 156 158 160 162 170 174 174 176 177 notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 1 .5 . Zdolność upadłościowa notariusza prowadzącego indywidualną kancelarię notarialną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1 .5 .1 . Petitum żądania wnioskodawcy w świetle katalogu prawa notarialnego wyznaczającego podstawy odwołania notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1 .5 .2 . Zdolność upadłościowa notariusza w świetle ustaleń sprawy sądu rejonowego oraz sądu okręgowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 1 .5 .3 . Przesłanki orzeczenia pozbawienia notariusza „prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek” . . 187 1 .5 .4 . Komentarz do praktyki orzeczniczej w sprawie zdolności upadłościowej notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 1 .6 . Zdolność upadłościowa notariusza oraz kancelarii prowadzonej na zasadzie spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .6 .1 . Notariusz jako wspólnik notarialnej spółki partnerskiej . . . . . . . . 1 .6 .2 . Zdolność upadłościowa notariusza jako partnera spółki . . . . . . . 1 .6 .3 . Zdolność upadłościowa notariusza a zdolność upadłościowa spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .6 .4 . Konsumencka zdolność upadłościowa notariusza . . . . . . . . . . . . 1 .7 . Aksjologiczne podstawy postępowania upadłościowego a funkcjonowanie notariatu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .8 . Zdolność restrukturyzacyjna notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .9 . Notariusz jako funkcjonariusz publiczny na gruncie prawa karnego 1 .10 . Ochrona prawna notariusza jako funkcjonariusza publicznego oraz osoby zaufania publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .10 .1 . Ochrona notariusza jako funkcjonariusza publicznego . . . . . . . 1 .10 .2 . Ochrona notariusza jako osoby zaufania publicznego . . . . . . . . 2 . Standardy etyczne zawodu notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Czynność notarialna dokonana zgodnie z prawem . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Charakter postępowania notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 196 200 202 205 210 213 216 219 219 224 226 228 228 9 www.wolterskluwer.pl Spis treści 3 .2 . Notariusz jako uczestnik procedury dokonania czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .3 . Zasada legalizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 . Obowiązek jurysdykcji prewencyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 . Charakter czynności notarialnej dokonanej zgodnie z prawem . . . . . 4 . Wzorzec postępowania notarialnego a rodzaj czynności notarialnej uprzedmiotowiony w dokumencie notarialnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Dobór środków i metod ustalenia treści czynności notarialnej oraz 230 233 235 236 240 zachowania formy notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 4 .2 . Czynność notarialna ucieleśniająca czynność prawną a charakter dokumentu stwierdzającego oba zdarzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 4 .3 . Dokumenty konstytutywne, poświadczające oraz sprawozdawcze jako przedmiot obrotu prawnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 4 .4 . Obowiązek dokonania dodatkowej czynności notarialnej w języku obcym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .5 . Reklama oraz konkurencja czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . 5 . Zróżnicowana moc dowodowa dokumentów notarialnych . . . . . . . . . . . 5 .1 . Zasada swobodnej oceny dokumentów w postępowaniach sądowych i pozasądowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .1 . Postępowanie wieczystoksięgowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .2 . Postępowanie procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .3 . Postępowanie klauzulowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .4 . Postępowanie karne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .5 . Postępowanie dyscyplinarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 .6 . Postępowanie podatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Status notariusza w postępowaniu sądowym w celu rozstrzygnięcia sporu o prawo w związku z dokonaną czynnością notarialną . . . . . . . . . 6 .1 . Ocena staranności zawodowej notariusza a wyznaczenie zakresu prewencji jurysdykcyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . Status notariusza jako świadka w postępowaniu sądowym . . . . . . . 6 .3 . Skutki braku udziału notariusza w postępowaniu sądowym w sporze o prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Dokumenty notarialne w obrocie transgranicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 . Nazwa „dokument urzędowy”, „dokument pozasądowy” 252 253 256 256 258 265 276 279 284 286 290 290 293 297 300 w odniesieniu do czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 7 .2 . Doręczenie dokumentów notarialnych (dokumentów pozasądowych) mających skutki transgraniczne . . . . 7 .3 . Uznanie na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu polskiego oraz z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 303 7 .4 . Uznanie dokumentu notarialnego w obrocie transgranicznym na podstawie rozporządzenia nr 1215/2012 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 7 .5 . Odmowa uznania ze względu na wyłączną jurysdykcję sądów polskich oraz na naruszenie polskiego porządku prawnego . . . . . . . 306 7 .6 . Uznanie obcego aktu poświadczenia dziedziczenia a umowny dział spadku nieruchomości położonej w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .7 . Wydanie notarialnego europejskiego tytułu egzekucyjnego . . . . . . . 307 308 10 www.wolterskluwer.pl Spis treści Art. 3. [Miejsce dokonania czynności notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Pojęcie oraz kryteria wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej . . . . . . . 2 . Relacje prawne oraz organizacyjne zachodzące między notariuszem a kancelarią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Dokonywanie czynności notarialnej poza kancelarią . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Prawidłowy opis czynu jako przewinienie dyscyplinarne z art . 3 § 2 . . . . 309 309 312 313 317 Art. 4. [Prowadzenie kancelarii] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 1 . Kancelaria notarialna jako siedziba czynności urzędowych oraz miejsce zawodowej działalności konkurencyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Ustrojowe i zawodowe połączenie osoby notariusza z kancelarią . . . . . . 3 . Obowiązek prowadzenia jednej kancelarii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Prowadzenie jednej kancelarii przez kilku notariuszy . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Osobowościowy wymiar dokonania czynności notarialnej . . . . . . . . . . . 6 . Odpowiedzialność notariusza (spółki) za wadliwie dokonane czynności notarialne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Regulamin wewnętrznego urzędowania kancelarii notarialnej . . . . . . . . 8 . Uchwała KRN w sprawie stron internetowych notariuszy . . . . . . . . . . . . Art. 5. [Wynagrodzenie notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter i funkcje wynagrodzenia notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Podstawa prawna ustalenia wynagrodzenia a obowiązek określenia pobranego wynagrodzenia w dokumencie notarialnym . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Ustalenie wynagrodzenia na podstawie umowy . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . Wynagrodzenie według sztywnej taksy notarialnej . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Możliwość dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego 318 319 320 324 329 332 335 337 339 340 342 342 344 wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 2 .4 . Uprawnienie do ustalenia kwoty wynagrodzenia a nieuczciwa konkurencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Status notariusza jako strony umowy o wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . 4 . Prawo do ujawnienia wynagrodzenia notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Podatek od pobranego wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Wykaz aktów prawnych w sprawach wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . 346 349 349 350 350 Art. 6. [Zwolnienie od kosztów wynagrodzenia notariusza] . . . . . . . . . . . 351 Art. 7. [Notariusz jako płatnik. Opłata sądowa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Odrębna regulacja prawna notariusza jako płatnika . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Skutki czynności prawnej stwierdzonej w akcie notarialnym w świetle 355 357 prawa podatkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 3 . Znaczenie formalnej mocy urzędowej dokumentów notarialnych na gruncie prawa podatkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Odpowiedzialność notariusza jako płatnika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Obowiązek pobrania opłaty sądowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Wykaz aktów prawnych w sprawach obowiązków notariusza jako 365 368 376 płatnika oraz poborcy opłaty sądowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 www.wolterskluwer.pl 11 Spis treści Art. 8. [Pieczęć urzędowa notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 Art. 9. [Rejestr kancelarii] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 Rozdział 2. Powołanie i odwołanie notariuszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 10. [Powołanie notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 382 382 1 . Ustrojowe wyodrębnienie notariatu ze struktury organizacyjnej administracji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 2 . Zakaz łączenia stanowiska notariusza z innymi zawodami prawniczymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 3 . Charakter postępowania o powołanie na notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Podmiotowy oraz przedmiotowy zakres postępowania . . . . . . . . . . . 3 .2 . Akt powołania jako decyzja administracyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .3 . Decyzja o powołaniu a dochodzenie do uzyskania pełnych uprawnień zawodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 . Odmowa powołania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 . Ponowne rozpoznanie wniosku o powołanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .6 . Charakter planu siedzib kancelarii notarialnych i jego wpływ 388 388 389 391 394 397 na powołanie na notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 398 3 .7 . Kryteria wyznaczenia kolejnej siedziby kancelarii w tej samej miejscowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .8 . Decyzja o zmianie siedziby kancelarii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Status prawny organów samorządu notarialnego w postępowaniu administracyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Postępowanie opiniujące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Wydanie negatywnej opinii a zasada domniemanej niewinności wobec nieprawomocnego wyroku sądu dyscyplinarnego . . . . . . . . . 4 .3 . Interes prawny izby notarialnej jako strony postępowania . . . . . . . . 4 .4 . Związanie sądów administracyjnych uchwałą NSA podjętą w poszerzonym składzie w przedmiocie przyznania izbie notarialnej statusu strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Jurysdykcja sądowoadministracyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 402 403 403 405 406 408 410 Art. 11. [Wymagania podmiotowe kandydata na notariusza] . . . . . . . . . . 411 1 . Wymagania podmiotowe kandydata na notariusza w świetle uznania administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412 2 . Obywatelstwo jako przesłanka powołania na notariusza w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Prawo publiczne i pełna zdolność do czynności prawnych . . . . . . . . . . . . 4 . Nieskazitelny charakter i dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Pozostałe przesłanki kandydata na notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 417 418 424 Art. 12. [Wymagania podmiotowe kandydata na notariusza] . . . . . . . . . . 425 12 www.wolterskluwer.pl Spis treści Art. 13. [Wymagania wniosku o powołanie na notariusza] . . . . . . . . . . . . 430 Art. 13a. [Informacje z Krajowego Rejestru Karnego] . . . . . . . . . . . . . . . . 432 Art. 14. [Uruchomienie kancelarii] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 Art. 14a. [Dodatkowe uprawnienie złożenia wniosku o powołanie] . . . . . 434 Art. 15. [Ślubowanie notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 Art. 16. [Odwołanie notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter postępowania o odwołanie notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Obligatoryjne oraz fakultatywne podstawy odwołania notariusza . . . . . 3 . Status izby notarialnej w postępowaniu odwoławczym . . . . . . . . . . . . . . 4 . Charakter opinii rady izby notarialnej w przedmiocie zajęcia stanowiska o odwołanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Podstawy wznowienia postępowania odwoławczego . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Skarga na przewlekłość postępowania odwoławczego . . . . . . . . . . . . . . 7 . Skuteczność decyzji o odwołaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Odwołanie notariusza z powodu osiągniętego wieku w świetle 437 438 440 443 445 447 448 449 dyrektywy Rady UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452 Art. 16a. [Ponowne powołanie na notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Cele oraz funkcje zakazu wykonywania zawodu notariusza . . . . . . . . . . . 2 . Niekonstytucyjność trwałego zakazu ponownego składania wniosku o powołanie na notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Podstawy i tryb ponownego powołania na notariusza . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Obowiązki i prawa notariuszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 17. [Obowiązki notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 18. [Obowiązek zachowania tajemnicy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Tajemnica zawodowa a ochrona dobra państwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Charakter obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej a ochrona interesów uczestników czynności notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Zakres tajemnicy notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Obowiązek współdziałania notariusza z sądami i innymi instytucjami a zachowanie tajemnicy zawodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Ustanie obowiązku zachowania tajemnicy notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . Notariusz jako świadek w postępowaniu cywilnym . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Notariusz jako świadek w postępowaniu karnym . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Wyłączenie tajemnicy zawodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Obowiązek udostępnienia informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 457 459 460 466 466 472 473 475 478 480 484 484 486 489 492 Art. 19. [Podjęcie przez notariusza dodatkowego zatrudnienia] . . . . . . . . 493 1 . Wolność wykonywania zawodu w świetle dodatkowego zatrudnienia (zajęcia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 493 www.wolterskluwer.pl 13 Spis treści 2 . Ocena ryzyka dodatkowego zatrudnienia (zajęcia) a standardy etyczne wykonywania zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Postępowanie w sprawie wyrażenia zgody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Podstawy faktyczne oraz prawne odmowy udzielenia zgody . . . . . . . . . Art. 19a. [Obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494 496 498 501 Art. 19b. [Zakres ubezpieczenia obowiązkowego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504 Art. 19c. [Obowiązek kontroli zawarcia umowy ubezpieczenia] . . . . . . . . 504 Art. 19d. [Nadzór Ministra Sprawiedliwości] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 Art. 20. [Funkcjonowanie kancelarii] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 Art. 21. [Personalne wyznaczenie zastępstwa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Obowiązek ciągłości funkcjonowania kancelarii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Charakter zastępstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Obowiązek informacji oraz porozumienia w procedurze wyznaczenia zastępstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Zakres przedmiotowy sprawowanego zastępstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Udzielenie zastępstwa do sporządzania czynności notarialnych 506 507 508 509 511 poza kancelarią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 512 6 . Zastępstwo a upoważnienie aplikanta notarialnego do wykonywania czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 513 Art. 22. [Instytucjonalne wyznaczenie zastępstwa] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514 Art. 22a. [Upoważnienie aplikanta do wykonywania czynności notarialnych] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 515 Art. 23. [Obowiązkowe składki członkowskie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516 Art. 24. (uchylony) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 518 Art. 24a. (uchylony) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 519 Art. 25. [Emerytowany notariusz] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 519 Rozdział 4. Samorząd notarialny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 26. [Organizacja samorządu notarialnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Funkcje oraz zadania samorządu notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Przynależność do samorządu notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 520 520 520 521 14 www.wolterskluwer.pl Spis treści 3 . Wykonywanie pieczy nad zawodem notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Zakres autonomii organów samorządu notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Charakter stosunku członkostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 524 526 Art. 27. [Organy izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527 Art. 28. [Skład i siedziba izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529 Art. 29. [Walne zgromadzenie notariuszy izby] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530 Art. 30. [Zakres działania walnego zgromadzenia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 Art. 31. [Uchwały walnego zgromadzenia. Wybory] . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Wymogi formalne uchwały „rozstrzygającej” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Charakter uchwały organu kolegialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Zakres kompetencji walnego zgromadzenia a rozgraniczenie właściwości rzeczowej z KRN oraz RIN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Niedopuszczalność kwalifikacji deliktu dyscyplinarnego na podstawie 535 535 537 537 uchwały walnego zgromadzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 Art. 32. [Skład rady izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542 Art. 33. [Podział kompetencji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544 Art. 34. [Obowiązki prezesa. Oświadczenia woli w sprawach reprezentacji rady izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter „następstwa prawnego” nowej kadencji RIN . . . . . . . . . . . . . . 2 . Znaczenie i wymogi reprezentacji rady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Charakter „zwierzchnictwa” prezesa rady wobec notariuszy izby . . . . . . 4 . Oświadczenia woli w sprawach majątkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Los prawny mienia zlikwidowanego samorządu notarialnego . . . . . 4 .2 . Reprezentacja łączna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Oświadczenia woli w sprawach niemajątkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544 545 545 546 547 547 548 550 Art. 35. [Zakres działania rady izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 1 . Konstytucyjne umocowanie samorządu do podejmowania uchwał w ramach sprawowanej pieczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552 2 . Uchwały samorządowe podejmowane w ramach funkcji publicznych państwa oraz jako związek przedsiębiorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 557 3 . Charakter uchwały walnego zgromadzenia (RIN) jako realizacja zadań z zakresu administracji państwowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Samodzielność uchwałodawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Kompetencje uchwałodawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Charakter uprawnień uchwałodawczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Rodzaje uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . www.wolterskluwer.pl 560 561 563 567 570 15 Spis treści Art. 36. [Uchwały rady izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 572 Art. 37. [Wykazy zastępców notarialnych i aplikantów] . . . . . . . . . . . . . . . 574 Art. 37a. [Obowiązek przesyłania informacji do Krajowej Rady Notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574 Art. 38. [Krajowa Rada Notarialna jako reprezentant notariatu] . . . . . . . 575 Art. 39. [Skład i kadencja Krajowej Rady Notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . 577 Art. 40. [Zakres działania Krajowej Rady Notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . 578 1 . Krajowa Rada Notarialna jako reprezentant notariatu a zakres „usamorządowienia” notariatu w nowelizacjach prawa o notariacie . . . . 2 . Hierarchiczność a autonomiczność organów samorządu notarialnego . . . 3 . Legitymacja KRN do złożenia wniosku w sprawie abstrakcyjnej kontroli prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Charakter otwartego katalogu kompetencji KRN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . KRN jako organ wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym . . 6 . Funkcje opiniujące oraz konsultacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Kwalifikacja prawna uchwał KRN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 . Normatywny charakter uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 . Ustalenie programu oraz sprawowanie nadzoru nad szkoleniami aplikantów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .3 . Znaczenie uchwał adresowanych do członków samorządu . . . . . . . . 8 . Model finansowania działalności rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . Rejestr testamentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 .1 . Uchwała nr VII/46/2011 Krajowej Rady Notarialnej z dnia 4 czerwca 2011 r . w sprawie utworzenia rejestru testamentów i zasad jego funkcjonowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 .2 . Zarządzenie na 2/2009 Prezesa Krajowej Rady Notarialnej z dnia 6 lutego 2009 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . Zasady finansowania wydatków samorządowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 . Uchwała nr 19 z późniejszymi zmianami Krajowej Rady Notarialnej 579 585 588 591 592 593 594 594 596 598 599 601 601 603 605 z dnia 12 grudnia 1997 r . – Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza . . . . . . 605 12 . Zarządzenie nr 2/2008 Prezesa Krajowej Rady Notarialnej z dnia 18 października 2008 r . w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Regulaminu urzędowania Krajowej Rady Notarialnej . . . . . . . . . . . . . . . 615 13 . Zarządzenie nr 5/2011 Prezesa Krajowej Rady Notarialnej z dnia 16 września 2011 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618 Art. 41. [Kongres notariuszy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623 Art. 41a. [System teleinformatyczny Krajowej Rady Notarialnej] . . . . . . . 625 16 www.wolterskluwer.pl Spis treści Rozdział 5. Nadzór nad notariatem i odpowiedzialność notariuszy za szkody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 42. [Nadzór Ministra Sprawiedliwości] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter i funkcje nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Podmioty legitymowane do sprawowania nadzoru oraz kontroli . . . . . . 3 . Konstytucyjne umocowanie sprawowania nadzoru przez samorząd 626 626 627 628 a ustrojowy zakres nadzoru Ministra Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . 630 4 . Pozostałe funkcje tzw . nadzoru notarialno-sądowego wynikające z zasad bezpieczeństwa obrotu prawnego i sprawowanego urzędu notariusza . . . 4 .1 . Określenie „nadzór notarialno-sądowy” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Funkcje nadzorcze w zakresie prewencji jurysdykcyjnej w postępowaniu notarialnym oraz wieczystoksięgowym (sprawy wieczystoksięgowej o wpis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Nadzór sądowoadministracyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 633 633 635 638 Art. 43. [Zatrudnienie notariusza w charakterze wizytatora] . . . . . . . . . . 641 Art. 44. [Nadzór rady izby notarialnej] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter nadzoru jako wyraz sprawowanej pieczy . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . Funkcjonalne znaczenie nadzoru a charakter dokonywanych czynności notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . Nadzór jako instrument odpowiedzialności samorządu za realizację funkcji publicznej notariatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Właściwość miejscowa oraz rzeczowa sprawowania nadzoru . . . . . . . . . 3 . Sposoby sprawowania nadzoru a wymogi profesjonalizmu zawodowego (zasada zawodowości) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Protokół z wizytacji i jego moc dowodowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Relacje prawno-organizacyjne sprawowanego nadzoru przez samorząd 643 644 644 645 648 648 649 oraz Ministra Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 652 Art. 45. [Nadzór prawny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 655 Art. 46. [Zakres nadzoru Ministra Sprawiedliwości wobec organów samorządu notarialnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 47. [Nadzór zwierzchni oraz jurysdykcyjny] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Zakres samodzielności prawotwórczej samorządu notarialnego . . . . . . . 2 . Publicznoprawna weryfikacja legalności uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Nadzór zwierzchni Ministra Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Charakter uchwał wyłączonych z nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Tryb oraz charakter uchwał poddanych nadzorowi . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . Tryb podejmowania uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . Charakter oraz skuteczność uchwał poddanych nadzorowi . . . . . . . 6 .3 . Uchwały sprzeczne z prawem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . www.wolterskluwer.pl 657 658 658 660 661 661 664 668 668 669 671 17 Spis treści 6 .4 . Uchwały rażąco naruszające prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . Uchwała sprzeczna z prawem a uchwała nieważna . . . . . . . . . . . . . 7 . Zagadnienia proceduralne związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 . Charakter uchwały organu samorządu notarialnego jako przedmiot 673 675 677 postępowania przed Sądem Najwyższym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 677 7 .2 . Postępowanie przed Sądem Najwyższym wszczęte ze skargi Ministra Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 679 Art. 48. [Kompetencja Ministra Sprawiedliwości] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 680 Art. 49. [Odpowiedzialność odszkodowawcza notariusza] . . . . . . . . . . . . 681 1 . Odpowiedzialność za własne czyny zastępcy notariusza, zastępcy notarialnego oraz aplikanta notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Odpowiedzialność notariusza wobec osób trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Ryzyko prawne związane z dokonaną czynnością notarialną w świetle odpowiedzialności odszkodowawczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Uprzedzenie o ryzyku zawieranej umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . Rozkład ryzyka stron oraz notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Podstawa odpowiedzialności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Odpowiedzialność w związku z prowadzeniem kancelarii na zasadzie 683 689 692 692 696 701 spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 712 6 . Instytucja przymusu notarialnego wyznaczająca standardy odpowiedzialności notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . Wzorzec staranności zawodowej – zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . 6 .2 . Szczególna staranność zawodowa w świetle wybranych spraw 715 715 odszkodowawczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 730 6 .2 .1 . Sporządzenie aktu notarialnego wobec rozbieżnej wykładni zastosowanego przez notariusza przepisu prawa . . . . . . . . . . . . 730 6 .2 .2 . Okoliczności sporządzenia aktu notarialnego a staranność zawodowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 731 6 .2 .3 . Znaczenie prawne przedstawienia przez strony umowy informacji o stanie prawnym nieruchomości a odpowiedzialność notariusza wobec osoby trzeciej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 740 6 .2 .4 . Staranność zawodowa notariusza w kwestii oceny „mocy wiążącej” wpisu w księdze wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 743 6 .2 .5 . „Moc wiążąca” wpisu w księdze wieczystej w świetle rozbieżności orzecznictwa co do charakteru nabycia własności nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 745 6 .2 .6 . Staranność dokumentowania charakteru sprzedanej nieruchomości przez gminę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 748 6 .2 .7 . Stwierdzenie tożsamości osoby biorącej udział w akcie notarialnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 750 7 . Kwalifikacja winy w świetle zawodowego charakteru działalności notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 752 18 www.wolterskluwer.pl Spis treści 8 . Powstanie szkody i ustalenie jej wysokości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . Związek przyczynowy między zawinionym zachowaniem notariusza a powstałą szkodą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . Ustalenie nieważnej umowy a odpowiedzialność notariusza . . . . . . . . . 11 . Bezskuteczność czynności prawnej stwierdzonej w akcie notarialnym wyłączająca odpowiedzialność notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . Odpowiedzialność notariusza za bezprawne wydanie depozytu . . . . . . 13 . Zbieg roszczeń odszkodowawczych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia oraz odpowiedzialności deliktowej wobec tego samego notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 . Dochodzenie odsetek oraz wydatków związanych z powstałą szkodą . . 15 . Przedawnienie roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 . Sytuacja prawna notariusza jako pozwanego o odszkodowanie . . . . . . Rozdział 6. Odpowiedzialność dyscyplinarna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 50. [Odpowiedzialność dyscyplinarna notariusza] . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Charakter postępowania dyscyplinarnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Kwalifikacja staranności zawodowej oraz powagi i godności zawodowej jako kryteria odpowiedzialności dyscyplinarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Zasada domniemania niewinności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Zarzut niedookreśloności deliktów w świetle art . 50 . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Zakres obrazy prawa a kwalifikacja przewinienia dyscyplinarnego . . . . . 6 . Rozbieżność wykładni przepisów prawa a zarzut popełnienia deliktu . . . 7 . Rozbieżność kwalifikacji czynu zarzuconego obwinionemu we wniosku oraz w opisie czynu zawartego w orzeczeniu sądu a quo . . . . . . . . . . . . 8 . Zakres pojęcia „przewinienie zawodowe” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . Przewinienie zawodowe jako znikomy stopień społecznej szkodliwości . 10 . Ustawowa kwalifikacja przewinienia samorządowego . . . . . . . . . . . . . . 11 . Rodzaje deliktów dyscyplinarnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 51. [Kary dyscyplinarne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Funkcje, charakter oraz katalog kar dyscyplinarnych . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Kary pieniężne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Kara pieniężna a sytuacja majątkowa notariusza . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . Sposób obliczenia kary pieniężnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Skutki prawne orzeczonej kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 754 759 763 765 767 770 772 775 778 781 781 782 785 787 792 793 794 796 796 797 801 802 814 815 818 818 819 820 821 Art. 52. [Przedawnienie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 821 Art. 53. [Sądy dyscyplinarne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 823 1 . Autonomiczność sądownictwa dyscyplinarnego wobec samorządu notarialnego oraz jurysdykcji sądowoadministracyjnej . . . . . . . . . . . . . . 825 2 . Prawne wyodrębnienie sądów dyscyplinarnych ze struktury izb notarialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 829 www.wolterskluwer.pl 19 Spis treści 3 . Status prawny członków oraz przewodniczącego sądu dyscyplinarnego w zakresie obowiązku dostępu do informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . 830 4 . Odpowiedzialność odszkodowawcza członka sądu dyscyplinarnego z tytułu bezprawnie wydanego orzeczenia dyscyplinarnego . . . . . . . . . . 4 .1 . Relacje prawne między sądem a samorządem jako organami 831 „władzy publicznej” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 831 4 .2 . Podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej członka sądu dyscyplinarnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 .1 . Odpowiedzialność jako funkcjonariusza publicznego . . . . . . . . . 4 .2 .2 . Brak wyłączenia immunitetu odszkodowawczego na gruncie 832 832 kodeksu cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 833 4 .3 . Przesłanki odpowiedzialności deliktowej członka samorządu notarialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .1 . Pojęcie bezprawności orzeczenia dyscyplinarnego . . . . . . . . . . . 4 .3 .2 . Kontekst sytuacyjny uznania notariusza za winnego deliktu dyscyplinarnego pozostającego w związku z wadliwie wydanym orzeczeniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .3 . Niezgodność z prawem prowadzonego postępowania . . . . . . . . 833 833 835 837 5 . Odpowiedzialność odszkodowawcza izby notarialnej z tytułu wydania bezprawnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 838 Art. 54. [Skład sądu dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 840 Art. 55. [Wybór rzecznika dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 841 Art. 56. [Ustanowienie obrońcy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 844 Art. 57. [Jawność oraz wyłączenie jawności postępowania dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 844 Art. 57a. [Uprawnienia Ministra Sprawiedliwości] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 847 Art. 58. [Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego] . . . . . . . . 847 1 . Podmioty uprawnione do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Postępowanie wyjaśniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Charakter i funkcje wniosku spełniającego znamiona opisu czynu 848 849 zarzucanego obwinionemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 851 Art. 59. [Postępowanie dyscyplinarne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 860 1 . Cele i funkcje postępowania dyscyplinarnego a rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Autonomiczność i charakter postępowania dyscyplinarnego . . . . . . . . . . 3 . Prawo do obrony oraz obowiązki obwinionego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Zasada ekonomii procesowej w wyznaczeniu innego sądu . . . . . . . . . . . 860 862 863 865 20 www.wolterskluwer.pl Spis treści Art. 60. [Niezmienność stanu oskarżenia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Zasada skargowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Charakter przewinienia i kognicja sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Tożsamość czynu przypisanego obwinionemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Pośredni zakaz reformationis in peius . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Rozszerzenie przedmiotowe obwinienia w toku sprawy . . . . . . . . . . . . . Art. 61. [Odwołanie notariusza podczas postępowania dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 866 866 867 868 869 870 871 Art. 62. [Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . . 872 Art. 63. [Odwołanie od orzeczenia sądu dyscyplinarnego] . . . . . . . . . . . . 872 Art. 63a. [Uprawnienie wniesienia kasacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Zgodność przepisów art . 63a oraz art . 63b z art . 45 ust . 1 Konstytucji . . . 2 . Konstytucyjny standard kontroli orzeczeń sądów dyscyplinarnych . . . . . 3 . Bezskuteczność składania wniosku o niewykonywanie orzeczenia WSD . . Art. 63b. [Przyczyny wniesienia kasacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Zarzut „rażącego naruszenia prawa” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Zarzut „rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej” . . . . . . . . . . . . . 4 . Rażące naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego niemające istotnego wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Zakres kontroli instancyjnej Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 874 874 877 879 880 880 882 883 884 885 Art. 63c. [Termin wniesienia kasacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 886 Art. 63d. [Skład Sądu Najwyższego. Rozpoznanie kasacji] . . . . . . . . . . . . 1 . Podstawy i granice kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Nieprawidłowość formułowania zarzutów kasacyjnych przyczyną uznania kasacji za oczywiście bezzasadną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Przegląd orzecznictwa w sprawach kasacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 63e. [Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania karnego] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 887 888 890 891 895 Art. 64. [Przesłanie odpisu orzeczenia sądu dyscyplinar
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo o notariacie. Komentarz. Tom I. Ustrój notariatu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: