Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00060 005870 11250741 na godz. na dobę w sumie
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - ebook/pdf
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-608-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Komentarz jest profesjonalnym opracowaniem zawierającym uaktualniony tekst ustawy i obszerne objaśnienia ujęte w tezy. Zawiera całościowe omówienie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez różnicowania, czy poszczególny jego przepis ma korzenie w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, czy został przejęty z ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z 1995 r. lub też stanowi nowe rozwiązanie procesowe.
W książce uwzględniono zmiany wprowadzone m.in. przez:
- ustawę z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, która wejdzie w życie 11 lutego 2017 r. i ma na celu usprawnienie funkcjonowania e-administracji, oraz
- ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obowiązującą od 15 sierpnia 2015 r.), której celem jest:
- uproszczenie i zapewnienie szybkości postępowania przed sądami administracyjnymi, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji,
- wyeliminowanie rozbieżności w orzecznictwie sądowym powstałych na gruncie wykładni dotychczasowych przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W komentarzu zostało szeroko wykorzystane orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zaprezentowano również bogaty dorobek literatury przedmiotu.
Komentarz jest skierowany do sędziów, adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, rzeczników patentowych, pracowników organów administracji, dla których znajomość procedury sądowoadministracyjnej jest nieodzowna. Będzie również stanowić pomoc dla studentów wydziałów prawa i administracji.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Bogusław Dauter, Andrzej Kabat Małgorzata Niezgódka-Medek KOMENTARZE 6. WYDANIE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 2 kwietnia 2016 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Adam Choiński Opracowanie redakcyjne Katarzyna Rybczyńska Łamanie Wolters Kluwer Komentarze do poszczególnych artykułów napisali: Bogusław Dauter: art. 45–49a, 60–122, 154–172, 176–193, 285a–285l Andrzej Kabat: art. 1–24, 50–59, 132–153, 194–198, 264–285, 286–301 Małgorzata Niezgódka-Medek: art. 25–44, 123–131, 173–175, 199–263 Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-8092-319-5 6. wydanie Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Wykaz skrótów .............................................................................. 21 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ................................................... 29 31 31 31 36 37 90 96 Art. 3. Art. 4. Art. 1. Art. 2. Dział I. Przepisy wstępne ................................................................ Rozdział 1. Przepisy ogólne .............................................................. [Przedmiot regulacji] ................................................. [Ogólna właściwość sądów do rozpatrywania spraw sądowoadministracyjnych] ........................................ [Zasada sądowej kontroli administracji publicznej] ... [Rozstrzyganie sporów o właściwość, sporów kompetencyjnych] ..................................................... [Wyłączenia właściwości sądów administracyjnych] .................................................... [Obowiązek udzielania pouczeń stronie występującej samodzielnie] ............................................................ 103 [Postulat szybkości postępowania] ........................... 105 [Pozycja procesowa prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich] ......................................................... 107 [Udział organizacji społecznej w postępowaniu] ...... 110 [Zasada jawności postępowania] .............................. 112 [Prejudycjalność prawomocnego skazującego wyroku karnego] ....................................................... 113 [Strona i uczestnik postępowania] ............................ 114 [Akta: tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie i zniszczenie] ............................................................. 114 Art. 9. Art. 10. Art. 11. Art. 12. Art. 12a. Art. 5. Art. 6. Art. 7. Art. 8. 5 Spis treści Art. 12a. [Akta: tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie i zniszczenie] ............................................................. 115 [Obieg dokumentów elektronicznych] ...................... 118 Rozdział 2. Właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych ..... 119 Art. 12b. Art. 14. Art. 13. [Właściwość rzeczowa, miejscowa i delegacyjna wojewódzkich sądów administracyjnych] ................. 119 [Trwałość właściwości sądowej. Zasada perpetuatio fori] .......................................................................... 121 [Zmiana właściwości sądowej] .................................. 122 Rozdział 3. Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego ........... 123 Art. 14a. Art. 15. [Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego] ................................................... 123 Rozdział 4. Skład sądu ...................................................................... 126 Art. 16. [Skład sądu – zasada, posiedzenie niejawne, zarządzenia poza rozprawą] ..................................... 126 [Zasady wyznaczania i zmiany składu orzekającego] ........................................................... 127 Rozdział 5. Wyłączenie sędziego ....................................................... 131 Art. 17. Art. 18. Art. 19. Art. 20. Art. 21. Art. 22. Art. 23. Art. 24. [Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy – iudex inhabilis] ......................................................... 131 [Wyłączenie sędziego na wniosek – iudex suspectus. Przesłanka wątpliwości co do bezstronności] ........... 137 [Wniosek o wyłączenie sędziego – termin złożenia, wymogi formalne] .................................................... 140 [Powiadomienie o istnieniu podstawy wyłączenia i wyłączenie się przez sędziego] ................................ 141 [Rozstrzyganie o wyłączeniu – sąd właściwy, skład] ........................................................................ 142 (uchylony). ................................................................ 143 [Wyłączenie prokuratora, protokolanta i referendarza sądowego] ......................................... 143 Dział II. Strony ................................................................................. 144 Rozdział 1. Zdolność sądowa i procesowa ........................................ 144 [Zdolność sądowa] .................................................... 144 [Zdolność procesowa] ............................................... 159 [Przedstawiciel ustawowy] ........................................ 164 [Działanie osób prawnych] ........................................ 166 Art. 25. Art. 26. Art. 27. Art. 28. 6 Spis treści Art. 32. Art. 33. Art. 29. Art. 30. Art. 31. Art. 34. Art. 35. Art. 36. Art. 37. Art. 37a. [Obowiązek udokumentowania umocowania] .......... 170 [Sądowe ustanowienie kuratora] .............................. 174 [Skutki braku zdolności sądowej lub procesowej] ..... 176 Rozdział 2. Strony i uczestnicy postępowania ................................... 180 [Strony postępowania] ............................................. 180 [Uczestnicy postępowania na prawach strony] ......... 186 Rozdział 3. Pełnomocnicy ................................................................. 196 [Sposób działania przed sądem] ............................... 196 [Osoby mogące być pełnomocnikami] ...................... 199 [Rodzaje pełnomocnictw] ......................................... 214 [Forma udzielenia pełnomocnictwa] ......................... 218 [Pełnomocnictwo udzielone w formie dokumentu elektronicznego] ....................................................... 227 [Podpis zastępczy] .................................................... 227 [Zakres pełnomocnictwa] .......................................... 228 [Wykładnia pełnomocnictwa] ................................... 232 [Modyfikacja oświadczeń pełnomocnika] ................. 233 [Skutki prawne wypowiedzenia pełnomocnictwa] .... 233 [Wygaśnięcie pełnomocnictwa] ................................ 235 [Działanie bez umocowania] ..................................... 237 Art. 38. Art. 39. Art. 40. Art. 41. Art. 42. Art. 43. Art. 44. Art. 47. Art. 45. Art. 46. Dział III. Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym ........................................................................... 240 Rozdział 1. Pisma w postępowaniu sądowym ................................... 240 [Pismo strony] ........................................................... 240 [Wymogi formalne pisma. Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa] ...................................................... 244 [Obowiązek dołączenia odpisów pisma dla stron i odpisów załączników] ............................................. 254 [Skutki powołania w piśmie dokumentu – obowiązek złożenia oryginału] ............................... 258 [Niezachowanie warunków formalnych. Wezwanie do uzupełnienia lub poprawienia pisma. Termin, skutki niedotrzymania] ............................................. 264 [Potwierdzenie wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego] .................................... 271 Art. 49a. Art. 48. Art. 49. 7 Spis treści Rozdział 2. Skarga ............................................................................ 271 Art. 57. Art. 57a. Art. 58. Art. 59. Art. 55. Art. 56. Art. 50. Art. 51. Art. 52. Art. 53. Art. 54. [Wniesienie skargi powszechnej – przesłanka interesu prawnego] .................................................. 271 [Wniesienie skargi przez kilku uprawnionych – przesłanki] ............................................................. 282 [Przesłanka wyczerpania środków zaskarżenia] ........ 283 [Termin wniesienia skargi] ........................................ 292 [Pośrednictwo organu we wnoszeniu skargi. Obowiązki i możliwości organu, którego skarga dotyczy] .................................................................... 297 [Sankcje za rażące naruszenie obowiązków przez organ przekazujący skargę] ...................................... 307 [Zawieszenie postępowania jako skutek wniesienia skargi w toku sprawy] ............................................... 313 [Wymogi formalne skargi] ........................................ 315 [Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie] .................. 317 [Odrzucenie skargi – przesłanki i forma] ................... 319 [Obowiązek przekazania sprawy sądowi właściwemu] ............................................................. 328 [Cofnięcie skargi] ...................................................... 328 [Względna niesuspensywność skargi] ....................... 334 [Obowiązki przewodniczącego wydziału] ................. 350 Rozdział 3. Wniosek o wszczęcie postępowania ............................... 355 [Zasada skargowości postępowania] ........................ 355 [Wymogi formalne wniosku o wszczęcie postępowania] .......................................................... 359 Rozdział 4. Doręczenia ...................................................................... 361 [Sposoby doręczeń pism w postępowaniu] ............... 361 [Doręczanie pism pomiędzy pełnomocnikami profesjonalnymi. Wręczenie bezpośrednie pisma] .... 367 [Szczegółowe zasady doręczeń – doręczenie osobie fizycznej i prawnej] ................................................... 375 [Doręczenia w dni ustawowo wolne od pracy i w porze nocnej] ...................................................... 381 [Miejsce doręczenia] ................................................. 382 Art. 60. Art. 61. Art. 62. Art. 67. Art. 68. Art. 63. Art. 64. Art. 65. Art. 66. Art. 69. 8 Spis treści Art. 70. Art. 74. Art. 74a. Art. 71. Art. 72. Art. 73. Art. 75. Art. 76. [Obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu. Pozostawienie pisma w aktach ze skutkiem doręczenia] ............................................................... 384 [Doręczanie żołnierzom i osobom pozbawionym wolności] .................................................................. 388 [Doręczenie zastępcze – dorosłemu domownikowi, zarządcy domu, dozorcy] .......................................... 389 [Doręczenie zastępcze – przez złożenie w placówce pocztowej lub urzędzie gminy] ................................. 394 [Skutki odmowy przyjęcia pisma. Fikcja doręczenia] ............................................................... 400 [Doręczanie pism sądowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej] ...................................... 401 [Doręczanie pism w odpisach] .................................. 403 [Doręczenie pisma pełnomocnikowi kilku stron lub kilku pełnomocnikom strony] ................................... 404 [Potwierdzenie odbioru pisma i stwierdzenie doręczenia] ............................................................... 405 [Doręczenie skargi kuratorowi strony nieznanej z miejsca pobytu] ...................................................... 407 [Kurator dla strony nieznanej z miejsca pobytu] ....... 410 [Ustanowienie kuratora dla jednostek organizacyjnych niemających organów] ................... 412 [Skutki nieuzasadnionego żądania ustanowienia kuratora lub wywieszenia pisma] .............................. 413 Rozdział 5. Terminy .......................................................................... 415 [Termin sądowy] ....................................................... 415 [Zasady obliczania terminów] ................................... 418 [Przedłużenie bądź skrócenie terminu sądowego] .... 426 Rozdział 6. Uchybienie i przywrócenie terminu ................................. 427 Art. 82. Art. 83. Art. 84. Art. 79. Art. 80. Art. 77. Art. 78. Art. 81. Art. 85. Art. 86. Art. 87. Art. 88. [Bezskuteczność czynności procesowej podjętej po upływie terminu] ...................................................... 427 [Warunki przywrócenia terminu. Przesłanka negatywna] ............................................................... 429 [Wniosek o przywrócenie terminu] ........................... 435 [Odrzucenie spóźnionego lub niedopuszczalnego wniosku o przywrócenie terminu] ............................. 445 9 Spis treści Art. 89. [Możliwość wstrzymania postępowania lub wykonania orzeczenia na czas rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu] ............................. 447 Rozdział 7. Posiedzenia sądowe ........................................................ 449 [Zasada jawności postępowania oraz rozpoznania sprawy na rozprawie] ............................................... 449 [Posiedzenia sądowe. Zawiadomienia o posiedzeniach, stawiennictwo stron] ..................... 452 [Udział prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka] ..................................... 457 [Treść zawiadomienia o posiedzeniu] ........................ 460 [Miejsce posiedzeń sądowych] .................................. 461 [Osoby mogące uczestniczyć w posiedzeniach jawnych albo niejawnych] ......................................... 462 [Posiedzenie przy drzwiach zamkniętych – przesłanki zarządzenia] ............................................................. 465 [Podmioty obecne na posiedzeniu przy drzwiach zamkniętych. Publiczne ogłoszenie orzeczenia końcowego] .............................................................. 466 [Uprawnienia przewodniczącego. Policja sesyjna] ..... 467 [Zgodny wniosek stron o odroczenie posiedzenia] ... 473 [Protokół albo notatka urzędowa z przebiegu posiedzenia] ............................................................. 475 [Wymogi formalne i treść protokołu] ........................ 478 [Utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą aparatury dźwiękowej] ............................................. 482 [Żądanie sprostowania lub uzupełnienia protokołu – dopuszczalność] ..................................................... 483 [Załączniki do protokołu] .......................................... 486 [Warunki wpisania do protokołu zastrzeżenia o uchybieniu przepisom postępowania] ................... 489 [Rozprawa – przeprowadzenie, kolejność wypowiedzi] ............................................................. 492 [Nieobecność stron lub pełnomocników] .................. 506 [Przedstawianie dowodów, wniosków i twierdzeń za nieobecną stronę] ................................................ 507 [Przesłanki odroczenia rozprawy] ............................. 508 Art. 90. Art. 91. Art. 92. Art. 93. Art. 94. Art. 95. Art. 96. Art. 97. Art. 98. Art. 99. Art. 100. Art. 101. Art. 102. Art. 103. Art. 104. Art. 105. Art. 106. Art. 107. Art. 108. Art. 109. 10 Spis treści Art. 110. Art. 112. Art. 111. [Odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność dodatkowych zawiadomień] ..................................... 513 [Przesłanki połączenia kilku spraw celem ich łącznego rozpoznania] .............................................. 515 [Grzywna dla organu w razie uchylania się od zastosowania do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego] ............................... 521 [Zamknięcie rozprawy – przesłanki dopuszczalności] ....................................................... 525 [Odwołania od orzeczeń wydawanych w toku rozprawy – termin wniesienia] .................................. 527 Rozdział 8. Postępowanie mediacyjne i uproszczone ........................ 529 Art. 114. Art. 113. Art. 118. Art. 119. Art. 115. Art. 120. Art. 121. Art. 116. Art. 117. [Warunki i cele przeprowadzenia postępowania mediacyjnego] .......................................................... 529 [Przebieg postępowania mediacyjnego] .................... 535 [Skutki ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym] ........................................................... 540 [Skarga na akt wydany na podstawie ustaleń – termin i warunki] ................................................... 543 [Przesłanki rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym] ......................................................... 546 [Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym] .... 552 [Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie odpisu skargi] .......................................... 555 [Przekazanie sprawy na rozprawę] ............................ 557 Rozdział 9. Zawieszenie i podjęcie postępowania ............................. 558 [Zawieszenie postępowania z mocy prawa] .............. 558 [Przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu] ........................................... 559 [Przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu] ........................................... 570 [Zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron] ........................................................................ 580 [Skutki zawieszenia postępowania] .......................... 582 [Podjęcie postępowania z urzędu] ............................ 584 [Podjęcie postępowania na wniosek] ........................ 587 [Umorzenie postępowania] ....................................... 588 [Orzekanie o zawieszeniu lub umorzeniu] ................. 591 Art. 127. Art. 128. Art. 129. Art. 130. Art. 131. Art. 123. Art. 124. Art. 122. Art. 125. Art. 126. 11 Spis treści Art. 138. Art. 139. Art. 145a. Art. 146. Art. 132. Art. 133. Art. 140. Art. 141. Art. 134. Art. 135. Art. 136. Art. 137. Rozdział 10. Orzeczenia sądowe ....................................................... 593 [Wyrok jako forma rozstrzygnięcia sprawy] .............. 593 [Moment wydania wyroku. Możliwość otwarcia rozprawy na nowo] .................................................. 594 [Granice orzekania sądu] .......................................... 596 [Cel stosowania przewidzianych ustawą środków] ... 602 [Zasada bezpośredniości] .......................................... 606 [Wyrokowanie: narada, głosowanie, wydanie i podpisanie wyroku. Zdanie odrębne] ...................... 607 [Wymogi formalne sentencji wyroku] ....................... 609 [Ogłoszenie wyroku. Możliwość odroczenia ogłoszenia. Odczytanie sentencji. Doręczenie stronom] ................................................................... 610 [Obowiązek pouczenia strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego] ......... 612 [Sporządzenie uzasadnienia wyroku – termin, wymogi formalne. Odmowa] .................................... 613 [Doręczanie odpisu wyroku z uzasadnieniem] .......... 620 [Podpisanie uzasadnienia] ......................................... 621 [Związanie sądu wyrokiem] ....................................... 622 [Orzeczenia w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie] .................................. 622 [Zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia] ......................... 633 [Orzeczenie w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność] ................................................. 641 [Orzeczenie w przypadku uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt] .................................................. 642 [Orzeczenie w przypadku uwzględnienia skargi jednostki samorządu terytorialnego] ........................ 645 [Orzeczenie w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organów] ........................................ 646 [Inne przypadki uwzględnienia skargi] ...................... 652 [Nieuwzględnienie skargi w całości albo w części – oddalenie] .............................................................. 652 [Uwzględnienie skargi na akt lub czynność] .............. 653 [Związanie organu oceną prawną i wskazaniami w orzeczeniu sądu] ................................................... 654 Art. 142. Art. 143. Art. 144. Art. 145. Art. 147. Art. 148. Art. 149. Art. 150. Art. 151. Art. 152. Art. 153. 12 Spis treści Art. 154. Art. 155. Art. 156. Art. 165. Art. 157. Art. 158. Art. 159. Art. 160. Art. 161. [Postępowanie w przypadku niewykonania wyroku. Grzywna i odszkodowanie] ....................................... 658 [Postępowanie w przypadku stwierdzenia istotnych naruszeń prawa – sygnalizacja] ................................. 669 [Sprostowanie niedokładności, błędów i oczywistych omyłek w wyroku] .................................................... 675 [Wniosek o uzupełnienie wyroku – przesłanki, termin zgłoszenia] .................................................... 681 [Postanowienie rozstrzygające wątpliwości co do treści wyroku] ........................................................... 687 [Bieg terminu do wniesienia zaskarżenia] ................. 692 [Orzeczenie w formie postanowienia] ....................... 692 [Postanowienie o umorzeniu postępowania – przypadki wydania] ................................................ 696 [Postanowienia wpadkowe] ...................................... 705 [Uzasadnianie i doręczanie postanowień] ................. 706 [Związanie postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym] ...................................... 709 [Zakres zmian postanowień niekończących postępowania] .......................................................... 711 [Odpowiednie stosowanie przepisów o wyrokach] ... 714 [Zarządzenia przewodniczącego] .............................. 715 [Zarządzenia i postanowienia referendarza sądowego] ................................................................ 716 Rozdział 11. Prawomocność orzeczeń .............................................. 721 Art. 166. Art. 167. Art. 167a. Art. 162. Art. 163. Art. 164. Art. 168. Art. 169. Art. 170. Art. 171. Art. 172. [Prawomocność formalna. Prawomocność częściowa] ................................................................ 721 [Stwierdzenie prawomocności] ................................. 728 [Prawomocność materialna. Zakres związania prawomocnym orzeczeniem] .................................... 730 [Powaga rzeczy osądzonej – res iudicata] ................. 734 [Unieważnienie prawomocnego orzeczenia wydanego z naruszeniem właściwości] ..................... 737 Dział IV. Środki odwoławcze .......................................................... 740 Rozdział 1. Skarga kasacyjna ............................................................ 740 [Dopuszczalność] ...................................................... 740 [Podstawy skargi kasacyjnej] ..................................... 749 Art. 173. Art. 174. 13 [Przymus adwokacko-radcowski] .............................. 765 [Wymogi formalne skargi kasacyjnej] ........................ 773 [Wniesienie skargi kasacyjnej – termin, organ] .......... 783 [Wezwanie strony do usunięcia braków formalnych w skardze kasacyjnej] ................................................ 795 [Odrzucenie skargi na etapie postępowania międzyinstancyjnego] ............................................... 796 [Umorzenie postępowania kasacyjnego] ................... 803 [Odpowiedź na skargę] ............................................. 806 [Uchylenie zaskarżonego wyroku lub postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny] .................... 810 [Odrzucenie skargi przez NSA] .................................. 817 [Skład NSA rozpoznający skargę] .............................. 821 [Przypadki rozpoznania skargi przez NSA na posiedzeniu niejawnym] ...................................... 824 [Zakres rozpoznania skargi. Bezwzględne podstawy zaskarżenia] .............................................................. 828 [Przesłanki oddalenia skargi przez NSA] .................... 851 [Rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnienia skargi] ....................................................................... 859 [Uchylenie niezaskarżonej części wyroku w przypadku nieważności postępowania] ................ 864 [Zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Uchwała siedmiu sędziów NSA] ........... 867 [Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez NSA] ...................................................... 873 [Uchylenie orzeczenia, odrzucenie skargi, umorzenie postępowania] .......................................................... 881 [Związanie sądów wykładnią NSA w danej sprawie] .................................................................... 887 [Wyjątkowe rozpoznanie postanowień wpadkowych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy] ............. 896 [Przesłanki zawieszenia postępowania przed NSA] ... 899 [Postępowanie przed NSA – odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed WSA] ............................................................... 901 Spis treści Art. 175. Art. 176. Art. 177. Art. 177a. Art. 178. Art. 178a. Art. 179. Art. 179a. Art. 180. Art. 181. Art. 182. Art. 183. Art. 184. Art. 185. Art. 186. Art. 187. Art. 188. Art. 189. Art. 190. Art. 191. Art. 192. Art. 193. 14 Spis treści Rozdział 2. Zażalenie ........................................................................ 911 Art. 194. Art. 195. Art. 196. Art. 197. Art. 198. [Przesłanki, forma i termin wniesienia zażalenia do NSA] .................................................................... 911 [Względna dewolutywność zażalenia] ...................... 916 [Względna suspensywność zażalenia] ....................... 919 [Rozpoznanie zażalenia; odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej] ............................... 920 [Zażalenie na zarządzenie przewodniczącego] .......... 922 Art. 199. Art. 200. Art. 201. Art. 205. Art. 206. Art. 202. Art. 203. Art. 204. Dział V. Koszty postępowania ........................................................ 924 Rozdział 1. Zwrot kosztów postępowania między stronami ............. 924 [Koszty postępowania] ............................................. 924 [Zwrot kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego] ............................................ 926 [Zwrot kosztów w przypadku uwzględnienia skargi w trybie autokontroli lub umorzenia postępowania w wyniku mediacji] ................................................... 930 [Zwrot kosztów kilku skarżącym] .............................. 935 [Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej] .............................. 937 [Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej] ..................................... 942 [Zwrot kosztów niezbędnych] ................................... 944 [Stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania] .......................................................... 951 [Odesłanie] ............................................................... 955 [Zasada zawinienia] .................................................. 958 [Obowiązek orzekania o kosztach] ............................ 960 [Obowiązek zgłoszenia żądania zwrotu kosztów] ..... 963 Rozdział 2. Koszty sądowe ................................................................ 965 Oddział 1. Przepisy ogólne ............................................................... 965 [Definicja legalna] ..................................................... 965 [Opłaty sądowe] ....................................................... 966 [Wydatki] .................................................................. 967 [Obowiązek uiszczenia kosztów] ............................... 969 [Obowiązek podania wartości przedmiotu zaskarżenia] .............................................................. 973 Art. 211. Art. 212. Art. 213. Art. 214. Art. 215. Art. 207. Art. 208. Art. 209. Art. 210. 15 Spis treści Art. 216. Art. 217. Art. 218. Art. 219. Art. 220. Art. 221. Art. 222. Art. 223. Art. 224. Art. 225. Art. 226. Art. 227. Art. 228. Art. 229. [Należność pieniężna jako wartość przedmiotu zaskarżenia] .............................................................. 976 [Obliczanie wartości przedmiotu zaskarżenia] .......... 979 [Dopuszczalność sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia] .............................................................. 980 [Obowiązek wniesienia opłaty sądowej] ................... 982 [Skutki nieuiszczenia opłaty] ..................................... 987 (uchylony). ................................................................ 994 [Odstąpienie od żądania opłaty] ............................... 994 [Odesłanie] ............................................................... 995 [Postanowienie w przedmiocie kosztów] .................. 998 [Zwrot opłaty] ........................................................... 999 [Przedawnienie] ........................................................ 1001 [Zażalenie] ................................................................ 1003 [Egzekucja nałożonych grzywien] ............................. 1005 [Umorzenie, odroczenie i rozłożenie na raty należności. Delegacja ustawowa] ............................. 1007 Oddział 2. Wpis ................................................................................ 1012 [Zakres poboru wpisu] .............................................. 1012 [Wpis stosunkowy i stały] ......................................... 1017 [Zwrot uiszczonego wpisu] ....................................... 1025 [Delegacja ustawowa] ............................................... 1027 Oddział 3. Opłata kancelaryjna ......................................................... 1030 [Zakres poboru opłaty kancelaryjnej] ........................ 1030 [Rozszerzenie zakresu poboru opłaty kancelaryjnej] ............................................................ 1035 [Opłata kancelaryjna za pisma wniesione w formie dokumentu elektronicznego] .................................... 1036 [Delegacja ustawowa] ............................................... 1036 [Delegacja ustawowa] ............................................... 1036 Oddział 4. Wydatki ........................................................................... 1038 [Obowiązek poniesienia wydatków] ......................... 1038 [Skutki niewpłacenia zaliczki] .................................... 1039 Rozdział 3. Zwolnienie od kosztów sądowych .................................. 1041 Oddział 1. Przepisy ogólne ............................................................... 1041 [Zwolnienie z mocy ustawy] ...................................... 1041 [Delegacja ustawowa] ............................................... 1052 [Domniemanie całkowitego zwolnienia] ................... 1053 Art. 230. Art. 231. Art. 232. Art. 233. Art. 236. Art. 236. Art. 237. Art. 238. Art. 234. Art. 235. Art. 235a. Art. 239. Art. 240. Art. 241. 16 Spis treści Art. 242. Art. 243. Art. 244. Art. 245. Art. 246. Art. 247. Art. 248. Art. 249. Art. 249a. [Skutki zwolnienia] ................................................... 1054 Oddział 2. Prawo pomocy ................................................................. 1055 [Wniosek o przyznanie prawa pomocy] .................... 1055 [Zakres prawa pomocy] ............................................ 1063 [Zakres całkowity i częściowy] ................................... 1067 [Przesłanki przyznania prawa pomocy] ..................... 1069 [Wyłączenie prawa pomocy] ..................................... 1082 [Zwrot kosztów postępowania] ................................ 1085 [Cofnięcie prawa pomocy] ........................................ 1086 [Umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy] ......................................................... 1088 [Wynagrodzenie pełnomocnika] ............................... 1090 [Wygaśnięcie prawa pomocy] ................................... 1097 [Treść wniosku] ......................................................... 1098 [Wyznaczenie pełnomocnika] ................................... 1103 [Właściwość sądu] .................................................... 1106 [Uzupełnienie wniosku] ............................................ 1109 [Delegacja ustawowa] ............................................... 1113 [Pozostawienie wniosku bez rozpoznania] ................ 1116 [Czynności referendarzy sądowych] .......................... 1118 [Wniesienie sprzeciwu] ............................................. 1125 [Skutki wniesienia sprzeciwu] ................................... 1130 [Brak opłat] ............................................................... 1133 [Odpowiednie zastosowanie] .................................... 1134 (uchylony). ................................................................ 1135 Art. 250. Art. 251. Art. 252. Art. 253. Art. 254. Art. 255. Art. 256. Art. 257. Art. 258. Art. 259. Art. 260. Art. 261. Art. 262. Art. 263. Dział VI. Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego .............. 1136 Art. 264. Art. 265. Art. 266. Art. 267. Art. 268. [Sposób podejmowania uchwał przez NSA. Składy orzekające] ............................................................... 1136 [Udział przedstawiciela prokuratury w posiedzeniach NSA] .............................................. 1150 [Kworum i zasady podejmowania uchwał przez NSA] ................................................................ 1150 [Odmowa podjęcia uchwały] .................................... 1151 [Obowiązek uzasadnienia wniosku o podjęcie uchwały] ................................................................... 1152 17 Spis treści Art. 269. [Przedstawienie zagadnienia prawnego w przypadku niepodzielania stanowiska zajętego w uchwale] ............................................................... 1155 Art. 270. Art. 271. Art. 274. Art. 275. Art. 276. Art. 272. Art. 273. Dział VII. Wznowienie postępowania ............................................ 1163 [Wznowienie postępowania – przesłanka ogólna] .... 1163 [Wznowienie z uwagi na nieważność postępowania] .......................................................... 1168 [Wznowienie z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego] ...................................................... 1171 [Wznowienie z uwagi na tzw. właściwe przyczyny restytucyjne] ............................................................. 1181 [Wznowienie z uwagi na przestępstwo – ograniczenia] ......................................................... 1185 [Właściwość sądu wznawiającego postępowanie z uwagi na nieważność] ............................................ 1186 [Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji] ..................... 1186 [Termin wniesienia skargi o wznowienie] .................. 1188 [Upływ czasu jako przesłanka negatywna wznowienia postępowania z powodu niemożności działania strony] ....................................................... 1189 [Wymogi formalne skargi o wznowienie postępowania] .......................................................... 1190 [Odrzucenie skargi z powodu braków formalnych. Uprawdopodobnienia] .............................................. 1190 [Rozstrzygnięcie o dopuszczalności wznowienia] ...... 1193 [Zakres rozpoznania sprawy w wyniku wznowienia] ............................................................. 1194 [Wyłączenie orzekającego wcześniej sędziego] ......... 1196 [Względna niesuspensywność skargi] ....................... 1197 [Niedopuszczalność dalszego wznowienia] ............... 1197 Art. 283. Art. 284. Art. 285. Art. 277. Art. 278. Art. 279. Art. 280. Art. 281. Art. 282. Dział VIIa. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ............................................................ 1199 Art. 285a. Art. 285b. [Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia] ...................................... 1199 [Kompetencje Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich] ................................................. 1224 18 Spis treści Art. 285c. Art. 285d. Art. 285e. Art. 285f. Art. 285g. Art. 285h. Art. 285i. Art. 285j. Art. 285k. Art. 285l. [Ograniczenie w liczbie wnoszonych skarg] .............. 1227 [Podstawy wniesienia skargi] .................................... 1229 [Elementy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia] ..................... 1233 [Właściwość sądowa] ................................................ 1242 [Przesłanki obligatoryjnego przedstawienia akt sprawy do NSA] ........................................................ 1249 [Przesłanki odrzucenia skargi przez NSA] .................. 1251 [Rozpoznanie skargi. Skład sędziowski] .................... 1254 [Granice materialne rozpoznania skargi przez NSA] ......................................................................... 1255 [Przesłanki oddalenia skargi przez NSA] .................... 1256 [Odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej] ................................................................ 1258 Dział VIII. Wykonywanie orzeczeń sądowych ................................ 1259 Art. 286. Art. 287. [Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie] .......................................................... 1259 [Odszkodowanie od organu wydającego decyzję] .... 1260 Art. 288. Art. 289. Art. 290. Art. 291. Art. 292. Dział IX. Postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt .... 1263 [Akta podlegające odtworzeniu] ............................... 1263 [Wszczęcie postępowania – skargowość albo oficjalność] ............................................................... 1265 [Właściwość sądu do odtworzenia akt] ..................... 1266 [Wymogi formalne wniosku o odtworzenie akt] ....... 1267 [Wezwanie do złożenia poświadczonych urzędowo odpisów dokumentów] ............................................. 1268 [Grzywna] ................................................................. 1268 [Postępowanie ze złożonymi odpisami] .................... 1269 [Ustne oświadczenia co do treści zaginionych lub zniszczonych pism] ............................................. 1270 [Czynności podejmowane przez sąd – dochodzenie] ......................................................... 1271 [Postanowienie o sposobie odtworzenia lub niemożliwości odtworzenia] ............................... 1272 [Skutki niewystarczającego odtworzenia do podjęcia dalszego postępowania] ........................................... 1273 Art. 293. Art. 294. Art. 295. Art. 296. Art. 297. Art. 298. 19 Spis treści Dział X. Przepisy z zakresu postępowania w obrocie zagranicznym .................................................................................. 1275 Art. 299. Art. 300. [Obowiązki strony zamieszkałej za granicą – ustanowienie pełnomocnika do doręczeń] ............. 1275 [Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego] ......................................... 1279 Dział XI. Przepis końcowy ............................................................... 1280 [Wejście w życie ustawy] ........................................... 1280 Art. 301. Bibliografia ..................................................................................... 1281 Skorowidz ...................................................................................... 1321 20 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne k.c. k.k. k.p.a. k.p.c. k.r.o. Konstytucja RP – – – – – – nowela grudniowa – administracyjnego ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks ro‐ dzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 z późn. zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administra‐ cyjnego i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z późn. zm.) 21 Wykaz skrótów nowela z dnia 12 lutego 2010 r. nowela z kwietnia 2015 r. o.p. p.p.s.a. p.u.s.a. p.u.s.p. pr. adw. pr. bank. pr. bud. pr. poczt. przep. wprow. 22 – – – – – – – – – – – ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów administra‐ cyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowa‐ niu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196) ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sąda‐ mi administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administra‐ cyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 133 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o ad‐ wokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 615 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm.) ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo bu‐ dowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290) ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju są‐ dów administracyjnych i ustawę – Prawo reg. NSA reg. WSA rozporządzenie w sprawie doręczania pism sądowych rozporządzenie w sprawie opłaty kancelaryjnej rozporządzenie w sprawie wpisu TFUE TWE – – – – – – – Wykaz skrótów o postępowaniu przed sądami administra‐ cyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Są‐ du Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 z późn. zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospoli‐ tej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regu‐ lamin wewnętrznego urzędowania woje‐ wódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1177) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1222) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach są‐ dowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w po‐ stępowaniu przed sądami administracyjny‐ mi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s. 47, z późn. zm.) Traktat ustanawiający Wspólnotę Europej‐ ską (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 321E z 29.12.2006, s. 37, z późn. zm.) 23 Wykaz skrótów u.d.p. u.d.p.p.w. u.k.s. u.p.d.o.f. u.p.d.o.p. u.p.e.a. u. rad. pr. u.r.p. u.s.g. u.s.k.o. u.s.p. 24 – – – – – – – – – – – ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działal‐ ności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 239 z późn. zm.) ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach są‐ dowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku do‐ chodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 851 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępo‐ waniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach praw‐ nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 233) ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzeczni‐ kach patentowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 221) ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446) ustawa z dnia 12 października 1994 r. o sa‐ morządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.) ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzą‐ dzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1445 z późn. zm.) u.s.w. u.z.p.p.r. ustawa o NSA ustawa o skardze WKC zarz. biur. – – – – – – Wykaz skrótów ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzą‐ dzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 486) ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 383) ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.) rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, s. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, s. 307, z późn. zm.) zarządzenie nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie zasad biurowości w sądach administracyjnych (opublikowane na stro‐ nie internetowej NSA, zakładka Regulacje prawne. Zarządzenia Prezesa NSA, http:// www. nsa. gov. pl) Czasopisma i publikatory ATDP Biul. SN – – Administracja – Teoria, Dydaktyka, Prakty‐ ka Biuletyn Sądu Najwyższego 25 – – – – – – – – – – – – – – – – Wykaz skrótów Dz. U. Dz. Urz. UE/WE EPS GP GSP-Prz. Orz. KPPubl. KSP M.P. M. Pod. M. Praw. M. Spół. M.P.Pr. NP ONSA ONSA WSA OSA OSN OSNAPiUS OSNC OSNCK OSNCP OSNKW 26 Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej / Wspólnot Europejskich Europejski Przegląd Sądowy Gazeta Prawna Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa Kwartalnik Prawa Publicznego Krakowskie Studia Prawnicze Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Pol‐ skiej „Monitor Polski” – Monitor Podatkowy – Monitor Prawniczy – Monitor Spółdzielczy – Monitor Prawa Pracy – – Nowe Prawo Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administra‐ cyjnego Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administra‐ cyjnego i Wojewódzkich Sądów Administra‐ cyjnych Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych Orzecznictwo Sądu Najwyższego Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Ad‐ ministracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecz‐ nych Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cy‐ wilna Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cy‐ wilnej i Izby Karnej Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cy‐ wilnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Kar‐ na i Wojskowa OSNP OSP OSPiKA OTK OTK-A OSS PiP PiZS POP PPC PPE PPH PPiA PPP Pr. Gosp. Pr. i Pod. Pr. Spółek Prob. Egz. Prok. i Pr. Prz. Leg. Prz. Pod. Prz. Sejm. PS RPEiS Sam. Teryt. ZNSA Wykaz skrótów Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pra‐ cy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Pub‐ licznych Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Ar‐ bitrażowych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych Państwo i Prawo Praca i Zabezpieczenie Społeczne Przegląd Orzecznictwa Podatkowego Polski Proces Cywilny Przegląd Prawa Egzekucyjnego Przegląd Prawa Handlowego Przegląd Prawa i Administracji Przegląd Prawa Publicznego Prawo Gospodarcze Prawo i Podatki Prawo Spółek Problemy Egzekucji Prokuratura i Prawo Przegląd Legislacyjny Przegląd Podatkowy Przegląd Sejmowy Przegląd Sądowy Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjolo‐ giczny Samorząd Terytorialny Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administra‐ cyjnego – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – 27 – – – – – – – – – – – – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Admini‐ stracyjnych, www. orzeczenia. nsa. gov. pl Europejski Trybunał Praw Człowieka Krajowy Rejestr Sądowy Naczelny Sąd Administracyjny sąd apelacyjny samorządowe kolegium odwoławcze Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej Unia Europejska wojewódzki sąd administracyjny Zakład Ubezpieczeń Społecznych Wykaz skrótów Inne CBOSA ETPC KRS NSA SA SKO SN TK TSUE UE WSA ZUS 28 USTAWA z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zm.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1101, poz. 1529; z 2014 r. poz. 183, poz. 543; z 2015 r. poz. 658, poz. 1191, poz. 1224, poz. 1269, poz. 1311; z 2016 r. poz. 394) 29 DZIAŁ I Przepisy wstępne ROZDZIAŁ 1 Przepisy ogólne Art. 1. [Przedmiot regulacji] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności ad‐ ministracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego prze‐ pisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadmini‐ stracyjne). 1. W myśl art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) sądy administracyjne, po‐ dobnie jak Sąd Najwyższy, sądy powszechne i sądy wojskowe, sprawują wymiar sprawiedliwości. Andrzej Kabat 31 Art. 1 Dział I. Przepisy wstępne Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru spra‐ wiedliwości sprawowanego przez te sądy zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administra‐ cyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego oraz aktów normatywnych organów administracji rządowej. Sformułowanie „w zakresie określonym w ustawie”, użyte w art. 184 Konstytucji RP, wskazuje, że właściwość sądów administracyjnych musi zawsze wynikać z określonego przepisu ustawy zwykłej. L. Garlicki podkreśla, że art. 184 Konstytucji RP nie jest przepisem, który sąd orzekający może stosować bezpośrednio. Stanowi on normę prawną wiążącą ustawodawcę w za‐ kresie określania właściwości sądów administracyjnych. Natomiast au‐ tor uważa, że nie ma przeszkód, by art. 184 Konstytucji RP stosować jako wskazówkę interpretacyjną, wyznaczającą sposób wykładni przepisów ustawowych (L. Garlicki, Komentarz do art. 184 (w:) Konstytucja Rze‐ czypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, t. IV, Warszawa 2005, s. 5). 2. Sprawowanie kontroli oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań administracji publicznej. Zdaniem L. Garlickiego, rolą sądu administracyjnego może być tylko badanie (korygowanie) działań lub zaniechań organów administracji publicznej, a nie samodzielne roz‐ strzyganie spraw z zakresu administracji (L. Garlicki, Komentarz do art. 184 (w:) Konstytucja..., 2005, s. 5). W uchwale NSA z dnia 26 paź‐ dziernika 2009 r., I OPS 10/09, ONSA WSA 2010, nr 1, poz. 1, podjętej w pełnym składzie, wyjaśniono, że termin „kontrola działalności admi‐ nistracji publicznej”, którym posługuje się art. 184 Konstytucji RP, określając właściwość sądów administracyjnych, należy rozumieć jako porównywanie czynności organów administracji publicznej z wzorcem, jakim są normy prawne (zob. s. 28 uzasadnienia). Zdaniem R. Hausera z treści art. 184 Konstytucji RP wypływa wniosek, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej należy do sądów administracyjnych, a nie do 32 Andrzej Kabat Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 innych sądów (R. Hauser, Przekształcenie modelu polskiego sądownictwa administracyjnego, Forum Iuridicum 2002, nr 1, s. 97–98). Autor twier‐ dzi, że w tym należy upatrywać sensu przyjętego w Konstytucji RP mo‐ delu sądownictwa, polegającego na wyodrębnieniu dwóch niezależnych od siebie pionów sądownictwa: jednego – obejmującego sądy powszech‐ ne i sądy wojskowe, z SN na czele, oraz drugiego – obejmującego sądy administracyjne, z NSA na czele. Takie rozdzielenie sądownictwa wprost w Konstytucji RP ma swoje określone implikacje w rozumieniu po‐ szczególnych jej przepisów oraz stanowi ważną wskazówkę dla ustawo‐ dawcy regulującego w ustawach ustrój, właściwość i postępowanie przed sądami (Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie wypowiadał się w kwestii odpowiedniego ukształtowania właściwość rzeczowej sądów oraz po‐ działu właściwości między sądami powszechnymi i administracyjnymi, wskazując jednocześnie podstawowe zasady, którymi powinien się kie‐ rować ustawodawca, podejmując decyzje w tym względzie – zob. wyrok TK z dnia 19 października 2010 r., P 10/10, OTK-A, 2010, nr 8, poz. 78). 3. W świetle przedstawionych wyżej unormowań Konstytucji RP należy uznać, że rozpoznawanie spraw, polegające na kontroli działalności ad‐ ministracji publicznej, powinno być powierzone sądom administracyj‐ nym, a nie sądom powszechnym. Nie oznacza to, że w określonych spra‐ wach, które mają swój początek w postępowaniu administracyjnym, nie można przekazać sprawy na drogę postępowania przed sądami po‐ wszechnymi. Przyjęcie takiego toku postępowania powinno być jednak oparte na założeniu, że sądowi powszechnemu powierza się dalsze za‐ łatwienie spraw mających swój początek w postępowaniu administra‐ cyjnym, a nie sprawowanie kontroli działalności administracji publicz‐ nej w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP. Wprawdzie nie można wy‐ kluczyć, że w toku rozpoznawania takiej sprawy przez sąd powszechny zajdzie konieczność dokonania oceny np. legalności uchwały organu sa‐ morządu terytorialnego lub aktu normatywnego terenowego organu administracji rządowej, jednak ocena ta nie będzie zasadniczym celem tego postępowania tylko jedną z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy ad‐ ministracyjnej (podobnie M. Romańska, Realizacja prawa do sądu w po‐ stępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wybrane zagadnienia Andrzej Kabat 33 Art. 1 Dział I. Przepisy wstępne (w:) Jednostka w demokratycznym państwie prawa, red. J. Filipek, Biel‐ sko-Biała 2003, s. 544). 4. Z uwag poczynionych w tezie 2 wynika, że różnica między sprawowa‐ niem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy admini‐ stracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość wyraźna. Sąd powszechny przejmuje bowiem sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego załatwienia. Natomiast w wypadku kontroli działalności administracji publicznej wykonywanej przez sądy administracyjne sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Zadanie sądu administracyj‐ nego polega na dokonaniu kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu admini‐ stracji publicznej nie przyjmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działal‐ ność tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowe‐ go rozstrzygnięcia sprawy. Przejęcie przez sądy administracyjne kom‐ petencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kon‐ troli działalności administracji publicznej (R. Hauser, A. Kabat, Właś‐ ciwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004, z. 2, s. 25 i n.). Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zo‐ bowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy. Odstępstwa od tego rodzaju rozstrzygnięć należą do wyjątków i niemal zawsze mieszczą się w ogólnej formule sprawowania kontroli działalności administracji publicznej (zob. w szczególności uwagi do art. 146 § 2, art. 145 § 3, art. 145a § 1 i art. 154 § 2). 34 Andrzej Kabat Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 5. Wyraźne określenie w Konstytucji RP granic właściwości rzeczowej są‐ dów administracyjnych przesądziło o zakresie i sposobie unormowania tej materii przez ustawy wprowadzające reformę sądownictwa admini‐ stracyjnego, a więc ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administra‐ cyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) oraz ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). 6. Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kon‐ trolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyj‐ nych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorial‐ nego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organa‐ mi a organami administracji rządowej. Powołany przepis nawiązuje więc do treści art. 175 i 184 Konstytucji RP (zob. teza 1) oraz do jej art. 166 ust. 3 (spory kompetencyjne między organami samorządu terytorialne‐ go i administracji rządowej). Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 1–5 szczegółowo reguluje materię określoną w art. 1 § 1 p.u.s.a. 7. Artykuł 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministra‐ cyjnej. Jest to więc sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy usta‐ wy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na pod‐ stawie odrębnych ustaw. J. Borkowski zauważa, że wymieniony przepis charakteryzuje tę sprawę pod względem materialnym przez pojęcie kontroli administracji pub‐ licznej jako jej podstawowy przedmiot. Autor ten wskazuje, że to okreś‐ lenie podstawowe „jest dopełnione elementem formalnym, jaki stanowi odesłanie do ustaw odrębnych przekazujących jeszcze inne sprawy do Andrzej Kabat 35 Art. 2 Dział I. Przepisy wstępne postępowania sądowoadministracyjnego” (J. Borkowski, Ustawy o dwu‐ instancyjnym sądownictwie administracyjnym, cz. 1, M. Praw. 2003, nr 7, s. 346). 8. Zdaniem J.P. Tarny oraz R. Batorowicza zawarta w art. 1 p.p.s.a. definicja legalna nie w pełni pozwala odtworzyć pojęcie sprawy sądowoadmini‐ stracyjnej (zob. J.P. Tarno, R. Batorowicz, Pojęcie sprawy sądowoadmi‐ nistracyjnej (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadmini‐ stracyjnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ludwikowi Żukowskiemu, red. J. Posłuszny, Z. Czarnik, R. Sawuła, Przemyśl–Rze‐ szów 2009, s. 344 i n.). Wymienieni autorzy wskazują, że najważniejszym wnioskiem, jaki wynika z tej definicji, jest to, że konstytutywną cechą sprawy sądowoadministracyjnej jest kontrola działalności administracji publicznej. Ponadto z unormowań o charakterze ustrojowym wypływa stwierdzenie, że kontrola ta dokonywana jest w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Natomiast dalsze cechy sprawy sądowoad‐ ministracyjnej wyprowadzić należy z innych unormowań ustawy – Pra‐ wo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem J.P. Tar‐ ny oraz R. Batorowicza: „Zasada skargowości i katalog zaskarżalnych aktów i czynności organów administracji publicznej są czynnikami na‐ kazującymi wiązać kształt sprawy sądowoadministracyjnej z przedmio‐ tem zaskarżenia, jakim są akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a.” (J.P. Tarno, R. Batorowicz, Pojęcie sprawy..., s. 361). Art. 2. [Ogólna właściwość sądów do rozpatrywania spraw sądowoadministracyjnych] Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są są‐ dy administracyjne. 1. Stosownie do art. 184 Konstytucji RP wyjaśniany przepis stanowi, że rozpoznawanie spraw sądowoadministracyjnych należy do sądów ad‐ ministracyjnych. 36 Andrzej Kabat Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 3 Termin „sądy administracyjne” obejmuje wojewódzkie sądy admini‐ stracyjne oraz NSA (por. art. 2 p.u.s.a.). Nie obejmuje zaś sądów po‐ wszechnych, gdy na podstawie ustaw szczególnych rozpoznają one spra‐ wy administracyjne (podobnie J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 16). 2. Stosownie do art. 3 § 1 p.u.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne roz‐ poznają, w pierwszej instancji, sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych (zob. uwagi do art. 13). Natomiast NSA sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w za‐ kresie orzekania. W myśl art. 3 § 2 p.u.s.a. nadzór ten jest sprawowany przez rozpoznawanie środków odwoławczych (skarg kasacyjnych i za‐ żaleń) od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz przez podejmowanie uchwał wyjaśniających zagadnienia prawne. Ponadto NSA rozpoznaje inne sprawy należące do jego właściwości na mocy in‐ nych ustaw (zob. uwagi do art. 15). Art. 3. [Zasada sądowej kontroli administracji publicznej] § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności admini‐ stracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy admi‐ nistracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i za‐ bezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem po‐ stanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego za‐ rzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowi‐ sko wierzyciela w sprawie zgłoszone
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: