Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00085 010871 7463736 na godz. na dobę w sumie
Prawo ochrony zdrowia w pytaniach i odpowiedziach - prawa pacjenta - ebook/pdf
Prawo ochrony zdrowia w pytaniach i odpowiedziach - prawa pacjenta - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 176
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-3015-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka zawiera analizę wybranych pytań dotyczących problematyki praw pacjenta zadawanych przez użytkowników serwisu 'Prawo i Zdrowie', studentów kierunków medycznych, słuchaczy podyplomowych studiów z zakresu ochrony zdrowia, praktyków oraz przedstawicieli organizacji działających w zakresie ochrony praw pacjenta.
Większość pytań uzupełniają dodatkowe uwagi, w których omówiono szczególnie ważne kwestie, do niektórych dodano fragment przedstawiający zagrożenia, wskazując na brak jednoznaczności interpretacyjnej przepisów, rozbieżności pomiędzy poglądami doktryny prawa a kierunkiem orzecznictwa sądowego lub stosowanej praktyki, a także ewentualne sankcje prawne grożące za naruszanie przyjętych w prawie rozwiązań.

Jest to pierwsze na polskim rynku opracowanie proponujące konkretne sposoby rozwiązywania codziennych problemów pacjentów, lekarzy i innych osób związanych z ochroną zdrowia w zakresie szeroko pojętych praw pacjenta.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

5 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów .......................................................................................................9 Wstęp .....................................................................................................................13 1. Zakres informacji przekazywany pacjentowi ..............................................15 2. Prawo dziecka do informacji o swoim stanie zdrowia ................................17 3. Nieinformowanie pacjenta o niepomyślnym rokowaniu, a informowanie rodziny ................................................................................19 4. Pozytywny wynik badania histopatologicznego. Obowiązek szpitala .......20 5. Udzielanie informacji przez pielęgniarkę. Niepomyślne rokowanie ........22 6. Informowanie osób bliskich .........................................................................23 7. Prawo pacjenta do nieinformowania a wyrażenie zgody ...........................25 8. Telefoniczne przekazywanie informacji o stanie zdrowia pacjenta ..........26 9. Prawo do zrozumiałej informacji .................................................................28 10. Udzielanie informacji o pacjencie firmie ubezpieczeniowej .....................29 11. Pogorszenie stanu zdrowia pacjenta. Powiadomienie rodziny ..................32 12. Informowanie o zakażeniu wirusem HIV ...................................................34 13. Zgoda pacjenta ..............................................................................................36 14. Zakres zgody ..................................................................................................37 15. Przekroczenie zakresu zgody pacjenta ........................................................40 16. Osoba małoletnia. Współdecydowanie o procesie leczenia ......................42 17. Podanie leku przez nauczyciela . ..................................................................46 18. Zgoda na przytrzymanie dziecka .................................................................47 19. Zgoda jednego rodzica .................................................................................48 20. Przetaczanie krwi Świadkom Jehowy ..........................................................49 21. Zgoda na badanie alkomatem . ....................................................................51 22. Odmowa udzielenia świadczenia zdrowotnego ..........................................52 23. Nieudzielenie pomocy medycznej przez lekarza w czasie wypadku drogowego ......................................................................................................55 6 SPIS TREŚCI 24. Opieka terminalna. Odstąpienie od zabiegu operacyjnego ......................57 25. Respektowanie wcześniej wyrażonej woli pacjenta ....................................58 26. Opieka nad osobą w śpiączce .......................................................................59 27. Zapłodnienie in vitro .....................................................................................61 28. Płód niezdolny do życia a zabieg przerwania ciąży ....................................62 29. Wyrażenie przez kobietę małoletnią zgody na przerwanie ciąży ..............65 30. Chory na gruźlicę – brak zgody ....................................................................66 31. Obowiązek badania w kierunku zakażenia HIV ........................................67 32. Leczenie osoby chorej na AIDS ..................................................................69 33. Zgoda na pobranie krwi w kierunku zakażenia HIV .................................70 34. Obowiązek badania dziecka na styczność z chorobą zakaźną ...................71 35. Przymusowe leczenie osoby uzależnionej od narkotyków .........................72 36. Przymusowe leczenie osoby uzależnionej od alkoholu ..............................73 37. Odmowa pacjenta poddania się hospitalizacji ............................................75 38. Wypisanie pacjenta ze szpitala wbrew jego woli ........................................76 39. Żądanie pacjenta wypisania ze szpitala . .....................................................77 40. Przymus bezpośredni a badanie pacjenta cierpiącego na depresję ..........79 41. Przymus bezpośredni – przesłanki stosowania i jego dopuszczalny zakres ..............................................................................................................80 42. Osoba chora na Alzheimera – krępowanie pasami ....................................82 43. Przytrzymanie dziecka a przymus bezpośredni ..........................................82 44. Stosowanie przymusu bezpośredniego przez pielęgniarkę niepsychiatryczną ..........................................................................................83 45. Powiadomienie o zastosowaniu przymusu bezpośredniego ......................83 46. Stosowanie przymusu w szpitalu niepsychiatrycznym ................................84 47. Małżonek zmarłego a dostęp do dokumentacji medycznej .......................86 48. Wydanie oryginalnej dokumentacji medycznej ..........................................87 49. Termin udostępnienia dokumentacji medycznej ........................................88 50. Czyją własnością są wyniki badań? ..............................................................89 51. Zasady prowadzenia list oczekujących ........................................................90 52. Wybór lekarza w szpitalu ..............................................................................92 53. Odmowa wpisania na listę POZ ...................................................................93 54. Wypowiedzenie opieki pacjentowi przez lekarza POZ .............................94 55. Zakres informacji na recepcie ......................................................................96 56. Dzielenie leku na dwie recepty ..................................................................101 SPIS TREŚCI 7 57. Polecenie apteki przez lekarza ...................................................................102 58. Wypisywanie recept bez zbadania pacjenta ..............................................103 59. Leki dla inwalidy wojennego ......................................................................105 60. Prawo osoby bezdomnej do świadczeń opieki zdrowotnej ......................106 61. Adres zamieszkania a prawo do świadczenia opieki zdrowotnej ............108 62. Osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji ..........................................110 63. Zmiana lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ....................................111 64. Zmiana miejsca zamieszkania ....................................................................113 65. Bezpłatne zaświadczenia lekarskie ............................................................114 66. Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną........................................................115 67. Skierowanie do szpitala z prywatnego gabinetu .......................................116 68. Skierowanie na świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej ......116 69. Skierowanie do szpitala i dołączenie wyników badań ..............................118 70. Data ważności skierowania .........................................................................119 71. Badanie RTG ...............................................................................................120 72. Domowa opieka paliatywna .......................................................................121 73. Definicja zgonu ............................................................................................123 74. Tryb postępowania ze zwłokami po śmierci ..............................................124 75. Jak długo może potrwać sekcja zwłok martwo urodzonego dziecka? ........................................................................................................126 76. Czy rodzina pacjenta może nie zgodzić się na sekcję zwłok pacjenta, który zmarł w szpitalu? ...............................................................................127 77. Czy przeprowadza się sekcję zwłok osób, które zmarły w domu lub na ulicy? .................................................................................................129 78. Depozyt rzeczy pacjenta zmarłego ............................................................130 79. Sprzeciw potencjalnego dawcy ...................................................................131 80. Zgoda rodziny na przeszczep po śmierci pacjenta ...................................133 81. Przepustka w trakcie pobytu w szpitalu ....................................................133 82. Potwierdzenie przez lekarza podpisu chorego .........................................134 83. Obchody lekarskie i pielęgniarskie ............................................................135 84. Ubezpieczenie prywatne a pokrycie kosztów leczenia odwykowego ......136 85. Obecność osoby najbliższej w trakcie udzielania świadczenia zdrowotnego ................................................................................................137 86. Prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej w trakcie pobytu w szpitalu ......................................................................................................138 8 SPIS TREŚCI 87. Ograniczenie prawa do kontaktu z rodziną w trakcie hospitalizacji ......140 88. Obecność studentów medycyny w tracie udzielania świadczenia zdrowotnego ................................................................................................142 89. Przyczynienie się pacjenta do powstałej szkody .......................................145 90. Zakres roszczeń rodziny .............................................................................146 91. Niedostateczna informacja i możliwość dochodzenia odszkodowania ............................................................................................147 92. Brak pożądanego efektu zabiegu chirurgii estetycznej. Odszkodowanie ...........................................................................................151 93. Umowne wyłączenie odpowiedzialności lekarza ......................................153 94. Odpowiedzialność zespołu operacyjnego .................................................153 95. Podpis pod kartą praw pacjenta .................................................................154 96. Kto powołuje rzecznika praw pacjenta w szpitalach? ..............................155 Wykaz aktów prawnych ...................................................................................159 Wykaz orzeczeń .................................................................................................162 Literatura ............................................................................................................165 Indeks rzeczowy .................................................................................................171 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.– Kodeks karny, Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. Nr 88, poz. 553 z późn. zm. – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. – ustawa z dnia 25 lutego 1964 r.– Kodeks rodzinny i opie- kuńczy, Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm. – ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu dro- gowym, tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm. – ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 z późn. zm – ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowa- niu zmarłych, tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 z późn. zm. – ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach, Dz. U. Nr 126, poz. 1384 z późn. zm. – ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm. – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych oso- bowych, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 – ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpiecze- niowej, Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm. – ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm. – ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opie- ki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm. – ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psy- chicznego, Dz. U. Nr 111, poz. 535 z późn. zm. – ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egze- kucyjnym w administracji, tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. k.c. k.k. k.r.o. p.r.d. pr. not. u.c. u.ch.z.z. u.d.i.p. u.d.o. u.d.u. ustawa emerytalna u.n.f.z. u.o.z.p. u.p.e. WYKAZ SKRÓTÓW – ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narko- manii, Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm. – ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obo- wiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm. – ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, Dz. U. Nr 17, poz. 78 z późn. zm. – ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. – ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, Dz. U. Nr 106, poz. 681 z późn. zm. – ustawa dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm. 10 u.p.n. u.p.o.o. u.p.r. u.p.s. u.p.s.k. ustawa o rehabilitacji u.w.t. u.z.i. u.z.l., ustawa lekarska u.z.n.k. u.z.o.z. u.z.p.p. u.s.g. – ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm. u.t., ustawa – ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywa- transplantacyjna niu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów, Dz. U. Nr 169, poz. 1411 z późn. zm. – ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm. – ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwali- dów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm. – ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1943 z późn. zm. – ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm. – ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 z późn. zm. – ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 z późn. zm. Czasopisma i publikatory Biul. SN GL – Biuletyn Sądu Najwyższego – Gazeta Lekarska WYKAZ SKRÓTÓW 11 – Medycyna Praktyczna – Nowe Prawo – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądów Polskich – Prawo i Medycyna – Państwo i Prawo – Przegląd Sądowy Inne MP NP ONSA OSAB OSNC OSNKW OSP PiM PiP PS EKB – Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Godności Istoty Ludzkiej w kontekście Zastosowań Biologii i Medycyny z 1997 r. – Kodeks Etyki Lekarskiej KEL NFZ lub Fundusz – Narodowy Fundusz Zdrowia NZOZ POZ RUM SN zoz ZUS – niepubliczny zakład opieki zdrowotnej – podstawowa opieka zdrowotna – rejestr usług medycznych – Sąd Najwyższy – zakład opieki zdrowotnej – Zakład Ubezpieczeń Społecznych WSTĘP Prezentowane opracowanie poświęcone jest analizie wybranych pytań dotyczących problematyki praw pacjenta. Zawiera odpowiedzi na blisko sto pytań zadawanych przez użytkowników serwisu „Prawo i Zdrowie”, studentów kierunków medycznych, słuchaczy podyplomowych studiów z zakresu ochrony zdrowia, praktyków oraz przez przedstawicieli orga- nizacji działających w zakresie ochrony praw pacjenta. Na każde pytanie starano się udzielić jednoznacznej odpowiedzi, do której dołączono odpowiednie uzasadnienie. Większość pytań zawiera dodatkowo uwagi, w których wskazano na kwestie warte podkreślenia w danych okolicznościach. Ponadto do niektórych pytań dodano frag- ment omawiający zagrożenia, wskazując na wątpliwości co do braku jed- noznaczności interpretacyjnej przepisów, rozbieżności pomiędzy poglą- dami doktryny (literatury) prawa a kierunkiem orzecznictwa sądowego lub stosowanej praktyki oraz ewentualne sankcje prawne za naruszanie przyjętych w prawie rozwiązań. Pragnę podkreślić, iż w przypadku nie- których pytań trudno udzielić jednoznacznej i wyczerpującej odpowie- dzieć z uwagi na brak odpowiednich uregulowań prawnych lub niekon- sekwentnego orzecznictwa sądowego, co zostało wskazane w tekście. Jest to pierwsze na polskim rynku opracowanie, którego celem jest wskazywanie konkretnych sposobów rozwiązywania ważnych proble- mów z zakresu bardzo szerokiej problematyki prawa pacjenta. Autorka będzie bardzo wdzięczna za wszelkie uwagi do udzielonych odpowiedzi, jak również za nowe pytania. Można je kierować na adres on-line serwi- su „Prawo i Zdrowie”. W ten sposób, wspólnie z czytelnikami możemy przyczynić się do rozwiązywania wielu istotnych spraw z życia pacjenta i pracowników opieki zdrowotnej. 14 WSTĘP Opracowanie polecam lekarzom, pielęgniarkom, położnym oraz in- nym pracownikom opieki zdrowotnej, rzecznikom praw pacjenta oraz każdej osobie, która interesuje się problematyką praw pacjenta. Pozycja przydatna będzie również dla wykładowców i studentów szkół wyższych jako lektura uzupełniająca na zajęciach dydaktycznych z zakresu prawa medycznego i praw pacjenta. Dorota Karkowska Łódź, 25 stycznia 2008 r. 1. Zakres informacji przekazywany pacjentowi Jakie informacje pacjent powinien otrzymać od lekarza w trak- cie leczenia szpitalnego? Odpowiedź Informowanie pacjenta stanowi jeden z najważniejszych elementów zawodu lekarza1. W art. 19 ust. 1 pkt 2 u.z.o.z. przyznano pacjentowi prawo do informacji o stanie jego zdrowia. Uprawnienie to wyrażone jest w sposób dość ogólnikowy i tworzy prawo nieprzewidujące wyjąt- ków ani ograniczeń2. Sposób informowania i zakres informacji, który pacjent powinien otrzymać, precyzują przepisy innych ustaw, w szcze- gólności art. 31 ustawy lekarskiej. Na jego podstawie lekarz został zo- bowiązany do udzielania pacjentowi i/albo jego przedstawicielowi usta- wowemu bardzo szerokiego zakresu informacji, dotyczącego wszelkich sfer procesu udzielania świadczeń zdrowotnych. Pacjent ma prawo do informacji o: 1) stanie zdrowia; 2) rozpoznaniu; 3) proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych; 4) dających się prze- widzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania; 5) wynikach leczenia; 6) rokowaniu na przyszłość. Jest to w zasadzie wyczerpujący ustawowy zakres przedmiotowy prawa do informacji, który nie podlega swobodnemu uznaniu przez lekarza3. Uwaga Prawo pacjenta do poznania wszelkich zgromadzonych informacji dotyczących zdrowia stanowi generalną zasadę europejskich standar- dów, przyjętych przez Radę Europy (art. 10 ust. 2 EKB). Użycie sło- 1 P. Konopka, Prawa pacjenta, GL 1998, nr 3; T.M. Zielonka, Na marginesie Kodeksu Etyki Lekarskiej: artykuł 13 tertio, GL 1999, nr 3. 2 M. Dercz, T. Rek, Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej. Komentarz, Wolters Kluwer ABC, Warszawa 2007, s. 124 i n., cyt. za: J. Szpara, Prawo do informacji medycznej w relacjach pacjenta z lekarzem, PiM 1999, nr 4, s. 135, teza. 1. 3 M. Żelichowski, Prawo pacjenta do informacji, MP 1999, grudzień. 16 wa „wszelkie” świadczy o prawie do zaznajomienia się ze wszystkimi istotnymi bądź nieistotnymi elementami dotyczącymi zdrowia, niezależ- nie od tego, czy chodzi o diagnostykę, leczenie lub prognostykę. Prawo to obejmuje zarówno uprawnienie do zapoznania się z zasadami rzą- dzącymi przebiegiem udzielania świadczeń zdrowotnych, jak i warun- kuje skuteczne korzystanie z prawa do wyrażenia niezbędnej zgody na przeprowadzenie interwencji medycznej. Osoby dokonujące interwen- cji w dziedzinie zdrowia mają uprzedni obowiązek informowania o celu, charakterze, konsekwencjach i ryzyku konkretnego zabiegu4. Nadto per- sonel medyczny (osoba upoważniona) ma w chwili przyjęcia do szpitala obowiązek udzielania informacji o zasadach funkcjonowania i wyposa- żeniu technicznym zakładu leczniczego. Pacjent powinien poznać na- zwiska osób, które będą odpowiedzialne za opiekę nad nim, zapoznać się z przepisami i zwyczajami, które będą kształtować jego pobyt lub leczenie. Wszelkiego rodzaju informacja winna być przekazana jasno i być tak dostosowana, by osoba zainteresowana mogła udzielić bądź odmówić zgody na leczenie mając pełną wiedzę o wymienionych wyżej okolicznościach. Jeżeli pacjent nie mówi powszechnie stosowanym ję- zykiem, należy zapewnić pośrednictwo tłumacza5. Zagrożenia Realizacja przez lekarza obowiązku udzielania informacji ma istot- ne implikacje procesowe. Na lekarzu spoczywa dowód wykonania tego obowiązku (art. 6 k.c.). „Dowodem mogą być odpowiednie zapisy w hi- storii choroby wraz z podpisem pacjenta, wręczone mu informacje pi- semne, zeznania świadków. Lekarz musi udowodnić, że udzielone przez niego informacje o ryzyku i skutkach zabiegów lekarskich lub badań diagnostycznych stanowiły podstawę zgody pacjenta na ich dokonanie lub odmowy zgody”6. Ma to duże znaczenie dowodowe. Sąd Najwyższy stwierdził: „Ciężar dowodu wykonania ustawowego obowiązku udzie- lania pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej 4 D. Karkowska, Prawa pacjenta, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2004, s. 307 i n. 5 Rekomendacja 779(1976) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, s. 68, Re- komendacja R(90)3 Komitetu Ministrów Rady Europy, s. 89 (w:) Europejskie Stan- dardy Bioetyczne. Wybór materiałów, wstęp, tłumaczenie i opracowanie T. Jasudowicz, TNOiK, Dom Organizatora, Toruń 1998. 6 M. Nesterowicz, Prawo medyczne, wyd. VII, TNOiK, Dom Organizatora, Toruń 2005, s. 117. 17 informacji, poprzedzającej wyrażenie zgody na zabieg operacyjny (...) spoczywa na lekarzu”7. Zgoda, która nie jest „objaśniona”, jest wadliwa, wskutek czego lekarz działa bez zgody i naraża się na odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną pacjentowi, nawet gdy postępuje zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej. Informacje powinny być udzielone pacjen- towi w odpowiednim czasie, tak aby mógł je przemyśleć przed ewentu- alnym wyrażeniem zgody na dokonanie interwencji. 2. Prawo dziecka do informacji o swoim stanie zdrowia W jakim zakresie dziecko powinno być informowane o swoim stanie zdrowia? Czy jest to uregulowane prawnie czy kwestia po- zaprawna? Odpowiedź Zasady informowania osób poniżej 18. roku życia o swoim stanie zdrowia zostały uregulowane w ustawie lekarskiej w art. 31 ust. 5, 6 i 7. Wprowadzono dwa przedziały wiekowe: osoby, które ukończyły 16 lat i osoby, które nie ukończyły 16. roku życia8. Uzasadnienie Małoletni pacjent, który ukończył 16. rok życia, ma prawo do uzyska- nia informacji w pełnym zakresie, na takich samych zasadach jak osoba dorosła (osoba, która ukończyła 18. rok życia). Lekarz ma obowiązek udzielić osobie małoletniej, jak i jej przedstawicielowi ustawowemu (cza- sami opiekunowi faktycznemu), informacji, które zapewnią świadome i swobodne uczestnictwo w procesie leczenia i wyrażania zgody na pro- ponowane interwencje medyczne. Pacjent, który nie ukończył 16. roku życia, ma prawo do informacji w zakresie potrzebnym do prawidłowego przebiegu procesu diagnostycz- nego i terapeutycznego (art. 31 ust. 7 u.z.l.). Ten ostatni przypadek moż- na określić jako swoisty substrat prawa do informacji i zależy od oceny stopnia dojrzałości osoby małoletniej. 7 Wyrok SN z dnia 17 grudnia 2004 r., II CK 303/04, OSP 2005, z. 11, poz. 131. 8 D. Karkowska, Prawa pacjenta..., s. 328 i n. 18 Lekarz tylko w sytuacjach wyjątkowych może z własnej inicjatywy ograniczyć dostęp do informacji małoletniego pacjenta, który ukończył lat 16 (nie udzielić tej informacji). Zakres tego ograniczenia określa art. 31 ust. 4 ustawy lekarskiej, który precyzuje, kiedy lekarz może nie informować o stanie zdrowia i przewidywanym rokowaniu. Aby taka okoliczność mogła zaistnieć, konieczne jest spełnienie łącznie następu- jących przesłanek: • pacjent jest w takiej sytuacji zdrowotnej, że jego rokowanie jest nie- • pomyślne; lekarz na podstawie całokształtu okoliczności stwierdza, iż pełne in- formowanie nie leży w interesie pacjenta. W takich przypadkach lekarz informuje tylko przedstawiciela usta- wowego małoletniego pacjenta lub osobę przez niego upoważnioną. Jed- nocześnie na żądanie pacjenta lekarz ma obowiązek udzielić mu od- powiedniej informacji. W odniesieniu do pacjenta małoletniego mogą w tym kontekście powstać wątpliwości, czy na lekarzu ciąży obowiązek udzielania niepomyślnych informacji na żądanie pacjenta. Wydaje się, iż w przypadku pacjenta, który ukończył lat 16 taki obowiązek istnieje. Natomiast w przypadku pacjenta, który nie ukończył 16 lat, informacja powinna być ograniczona jedynie do zakresu i formy potrzebnej do pra- widłowego przebiegu procesu diagnostycznego. Uwaga Jeżeli osoba małoletnia (dziecko) nie jest zdolna do zrozumienia zna- czenia przekazywanych jej informacji, lekarz udziela informacji przed- stawicielowi ustawowemu, a w razie jego braku lub gdy porozumienie się z nim jest niemożliwe – faktycznemu opiekunowi pacjenta małolet- niego. Warto podkreślić, że europejskie standardy wskazują na konieczność informowania o stanie zdrowia również osoby niezdolne do samodziel- nego wyrażania zgody. W różnych dokumentach zalecają, aby na ile to tylko możliwe, zainteresowana jednostka brała aktywny udział w postę- powaniu dotyczącym świadomego wyrażania zgody i uzyskiwała w tym celu potrzebne informacji9. 9 Por. ten nakaz w Europejskiej Konwencji w sprawie Wykonywania Praw Dziecka z 25 stycznia 1996 r. (w:) Prawa rodziny – prawa w rodzinie w świetle standardów mię-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo ochrony zdrowia w pytaniach i odpowiedziach - prawa pacjenta
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: