Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00608 010815 7488930 na godz. na dobę w sumie
Prawo podatkowe - część ogólna i szczegółowa - ebook/pdf
Prawo podatkowe - część ogólna i szczegółowa - ebook/pdf
Autor: , , , , Liczba stron: 474
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-0762-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prawo podatkowe stanowi bardzo istotną część systemu prawnego obowiązującego w każdym państwie. W Rzeczpospolitej Polskiej ta dziedzina prawa odzyskała należne jej miejsce wraz z transformacją naszego życia gospodarczego i wprowadzeniem zasad gospodarki rynkowej. Wpływy z podatków pobieranych tak na rzecz budżetu państwa jak samorządu terytorialnego nabrały istotnego znaczenia jako podstawowy dochód publiczny.

Nowa sytuacja gospodarcza, społeczna i polityczna Rzeczypospolitej Polskiej związana z akcesją do Unii Europejskiej wymaga dalszego dostosowywania polskiego prawa i systemu podatkowego do aktualnych warunków. Proces reformy prawa podatkowego - z różnym natężeniem i różnym efektem - trwa zresztą już od kilkunastu lat. Kolejne nowe rozwiązania prawne są jednak nadal wprowadzane zbyt pospiesznie, pochopnie, pod wpływem doraźnych okoliczności, bez głębszego ich przeanalizowania, doprecyzowania i oceny perspektywicznych skutków finansowych i gospodarczych, co powoduje konieczność dalszych zmian.

 

Wszystko to jest przyczyną powszechnego przekonania o bardzo małej stabilności prawa podatkowego i braku przejrzystości jego rozwiązań. To z kolei powoduje niezadowalającą znajomość prawa podatkowego zarówno wśród poszczególnych podatników, jak i podmiotów stosujących z urzędu przepisy tego prawa. Trudności napotykają zarówno praktycy życia gospodarczego, organy podatkowe, sądy orzekające w sprawach podatkowych, jak też studenci tych kierunków studiów, które mają związek z funkcjonowaniem gospodarki: ekonomii, prawa, administracji, zarządzania, bankowości, marketingu itp. Poznanie podstawowych instytucji i konstrukcji tego działu prawa jest jednak niezbędne dla wszystkich studentów wskazanych kierunków, niezależnie od tego, czy są to studia magisterskie, czy wyższe studia zawodowe.

Do wszystkich wskazanych grup Czytelników kierujemy uaktualnione wydanie przygotowanego przez nas podręcznika, stanowiącego próbę systematycznego wykładu prawa podatkowego, obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej z uwzględnieniem konstrukcji wynikających z członkostwa w Unii Europejskiej. Mamy nadzieję, iż całościowe ujęcie problematyki podatkowej i przystępna forma prezentacji pozwoli przybliżyć zagadnienia prawa podatkowego i usunie - przynajmniej część - wątpliwości wynikających ze skomplikowanych i stale zmieniających się przepisów tego działu prawa.

Podręcznik uwzględnia stan prawny obowiązujący od 1.1.2009 r.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Podręczniki Prawnicze Seria ta stanowi kanon wiedzy niezbędnej każdemu studentowi prawa do zdania egzaminu. Podręcznik „Prawo podatkowe – część ogólna i szczegółowa” w spo- sób całościowy obejmuje problematykę podatkową. Omawia m.in.: znacze- nie podatku jako podstawowego dochodu publicznego, definicję podatku, zobowiązania podatkowe, postępowanie podatkowe, poszczególne rodzaje podatków. Tematyka podręcznika obejmuje także podstawy międzynarodo- wego prawa podatkowego. Dr Andrzej Gorgol – adiunkt w Katedrze Prawa Finansowego Uniwersytetu Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie oraz w Wyższej Szkole Zarządzania i Administracji w Zamościu, autor licznych prac naukowych z dziedziny prawa finansowego. Dr Beata Kucia-Guściora – adiunkt w Katedrze Finansów i Prawa Finansowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, autorka kilkunastu prac naukowych z zakresu prawa finansowego. Dr hab. Paweł Smoleń, prof. KUL – kierownik Katedry Finansów i Prawa Finansowego oraz dyrektor Instytutu Prawa w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Autor licznych prac z zakresu prawa finansowego, a w szczególności prawa podatkowego. Dr Małgorzata Szustek-Janowska – adiunkt w Katedrze Prawa Finansowego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, doradca podatkowy, autorka kilkunastu prac naukowych z zakresu prawa podatkowego. Prof. dr hab. Wanda Wójtowicz – profesor zwyczajny na Uniwersytecie Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie, Kierownik Katedry Prawa Finansowego UMCS, autorka ponad 120 prac naukowych z zakresu prawa finansowego, zwłaszcza podatkowego i dewizowego. www.sklep.beck.pl, e-mail: dz.handlowy@beck.pl, http://www.beck.pl, tel.: 022 31 12 222, fax: 022 33 77 601 ISBN 978-83-255-0762-6 Podręczniki Prawnicze poleca i k i n z c ę r d o P e z c i n w a r P a w o ł ó g e z c z s i a n l ó g o ć ś ę z c – e w o k t a d o p o w a r P z c i w o t j ó W . d e r d o P Podręczniki Prawnicze Prawo podatkowe – część ogólna i szczegółowa Pod redakcją Wandy Wójtowicz Andrzej Gorgol Beata Kucia-Guściora Paweł Smoleń Małgorzata Szustek-Janowska Wanda Wójtowicz Cena 49,00 zł C•H•BECK C. H. Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Wanda W(cid:243)jtowicz (red.) (cid:149) Prawo podatkowe (cid:150) część og(cid:243)lna i szczeg(cid:243)łowa W sprzedaży: R. Mastalski PRAWO PODATKOWE, wyd. 5 Studia Prawnicze ORDYNACJA PODATKOWA. PODATKI DOCHODOWE. VAT, wyd. 2 Teksty Ustaw Becka PODATKI 2009 Podatkowe Teksty Ustaw Becka W. Dmoch PODATEK DOCHODOWY OD OS(cid:211)B PRAWNYCH 2009 Podatkowe inne J. Marciniuk PODATEK DOCHODOWY OD OS(cid:211)B PRAWNYCH 2009 Podatkowe Komentarze Becka VAT, wyd. 4 Twoje Prawo ORDYNACJA PODATKOWA, wyd. 19 Twoje Prawo www.sklep.beck.pl Prawo podatkowe (cid:150) część og(cid:243)lna i szczeg(cid:243)łowa Redaktor prof. dr hab. Wanda W(cid:243)jtowicz profesor zwyczajny na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Autorzy dr Andrzej Gorgol Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu dr Beata Kucia-Guściora Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II dr hab. Paweł Smoleń profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II dr Małgorzata Szustek-Janowska Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2009 Poszczeg(cid:243)lne części opracowali: Andrzej Gorgol: Rozdział IV (cid:150) § 22(cid:150)24 Beata Kucia-Guściora: Rozdział VI Paweł Smoleń: Rozdział V (cid:150) § 28(cid:150)34 Małgorzata Szustek-Janowska: Rozdziały II(cid:150)III, VII (cid:150) § 39 Wanda W(cid:243)jtowicz: Rozdziały I, IV (cid:150) § 25(cid:150)27, Rozdział VII (cid:150) § 40 Redakcja: Magdalena Cymerska Wydawnictwo C. H. Beck 2009 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 987-83-255-0762-6 Przedmowa Prawo podatkowe stanowi bardzo istotną część systemu prawnego obowiązu- jącego w każdym państwie. W Rzeczypospolitej Polskiej ta dziedzina prawa od- zyskała należne jej miejsce wraz z transformacją naszego życia gospodarczego i wprowadzeniem zasad gospodarki rynkowej. Wpływy z podatk(cid:243)w pobieranych tak na rzecz budżetu państwa jak samorządu terytorialnego nabrały istotnego zna- czenia jako podstawowy doch(cid:243)d publiczny. Nowa sytuacja gospodarcza, społeczna i polityczna Rzeczypospolitej Polskiej związana z akcesją do Unii Europejskiej wymaga dalszego dostosowywania pol- skiego prawa i systemu podatkowego do aktualnych warunk(cid:243)w. Proces reformy prawa podatkowego (cid:150) z r(cid:243)żnym natężeniem i r(cid:243)żnym efektem (cid:150) trwa zresztą już od kilkunastu lat. Kolejne nowe rozwiązania prawne są jednak nadal wprowadzane zbyt pospiesznie, pochopnie, pod wpływem doraźnych okoliczności, bez głębszego ich przeanalizowania, doprecyzowania i oceny perspektywicznych skutk(cid:243)w (cid:222) nan- sowych i gospodarczych, co powoduje konieczność dalszych zmian. Wszystko to jest przyczyną powszechnego przekonania o bardzo małej stabilno- ści prawa podatkowego i braku przejrzystości jego rozwiązań. To z kolei powoduje niezadawalającą znajomość prawa podatkowego zar(cid:243)wno wśr(cid:243)d poszczeg(cid:243)lnych podatnik(cid:243)w, jak i podmiot(cid:243)w stosujących z urzędu przepisy tego prawa. Trudności napotykają zar(cid:243)wno praktycy życia gospodarczego, organy podatkowe, sądy orze- kające w sprawach podatkowych, jak też studenci tych kierunk(cid:243)w studi(cid:243)w, kt(cid:243)re mają związek z funkcjonowaniem gospodarki: ekonomii, prawa, administracji, za- rządzania, bankowości, marketingu itp. Poznanie podstawowych instytucji i kon- strukcji tego działu prawa jest jednak niezbędne dla wszystkich student(cid:243)w wska- zanych kierunk(cid:243)w, niezależnie od tego, czy są to studia magisterskie czy wyższe studia zawodowe. Do wszystkich wskazanych grup Czytelnik(cid:243)w kierujemy uaktualnione wyda- nie przygotowanego przez nas podręcznika, stanowiącego pr(cid:243)bę systematyczne- go wykładu prawa podatkowego, obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej z uwzględnieniem konstrukcji wynikających z członkostwa w Unii Europejskiej. Mamy nadzieję, iż całościowe ujęcie problematyki podatkowej i przystępna forma prezentacji pozwoli przybliżyć zagadnienia prawa podatkowego i usunie (cid:150) przynaj- VI mniej część (cid:150) wątpliwości wynikających ze skomplikowanych i stale zmieniających się przepis(cid:243)w tego działu prawa. Przedmowa Podręcznik uwzględnia stan prawny obowiązujący od 1.3.2009 r. Lublin, marzec 2009 r. W imieniu Autor(cid:243)w Wanda W(cid:243)jtowicz Spis treści Str. Nb. Przedmowa ......................................................................................................... V Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w ................................................................................................... XIII Rozdział I. Pojęcie i charakter podatku jako dochodu publicznego ............... 1 1 § 1. Dochody publiczne i ich klasy(cid:222) kacja ....................................................... 6 § 2. Pojęcie podatku .......................................................................................... 9 § 3. Struktura podatku ....................................................................................... I. Podmiot podatku ............................................................................... 9 II. Przedmiot podatku ............................................................................ 12 III. Podstawa opodatkowania .................................................................. 13 IV. Stawki podatkowe ............................................................................. 14 V. Skala podatkowa ............................................................................... 15 VI. Tryb i warunki płatności ................................................................... 19 § 4. System podatkowy i klasy(cid:222) kacja podatk(cid:243)w ............................................. 19 § 5. Zasady systemu podatkowego ................................................................... 24 § 6. Funkcje systemu podatkowego .................................................................. 27 1 1 3 6 6 10 11 14 17 22 25 33 39 42 42 42 44 45 46 46 48 52 55 55 56 62 63 64 65 66 Rozdział II. Zobowiązania podatkowe ................................................................. 29 § 7. Obowiązek podatkowy .............................................................................. 29 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 29 II. Pojęcie obowiązku podatkowego ...................................................... 30 III. Obowiązek podatkowy w Ordynacji podatkowej ............................ 31 § 8. Zobowiązanie podatkowe (cid:150) pojęcie i zasady powstawania ..................... 32 I. Pojęcie zobowiązania podatkowego ................................................. 32 II. Sposoby powstawania zobowiązań podatkowych ............................ 34 III. Sytuacje, w kt(cid:243)rych obowiązek podatkowy nie przekształca się w zobowiązanie podatkowe .............................................................. 37 § 9. Wygasanie zobowiązań podatkowych ....................................................... 38 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 38 II. Zapłata podatku jako podstawowy spos(cid:243)b wygaśnięcia zobowiązania podatkowego .............................................................. 39 III. Pobranie podatku przez płatnika lub inkasenta ............................... 55 IV. Potrącenie .......................................................................................... 56 V. Zaliczenie nadpłaty lub zaliczenie zwrotu podatku ....................... 58 VI. Przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych .................. 59 VII. Przejęcie własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym ........................................................ 60 VIII Spis treści Str. Nb. 67 69 70 71 72 72 VIII. Zaniechanie poboru podatku ............................................................. 61 IX. Umorzenie zaległości podatkowych ................................................. 62 X. Przedawnienie zobowiązania podatkowego ..................................... 62 XI. Zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku ...................................... 63 § 10. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych ............................. 64 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 64 II. Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego na majątku podatnika w trybie przepis(cid:243)w o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w formie przyjęcia przez organ podatkowy 74 zabezpieczenia o charakterze cywilnoprawnym ............................. 64 77 III. Hipoteka przymusowa ....................................................................... 69 81 IV. Zastaw skarbowy ............................................................................... 71 84 § 11. Opowiedzialność podatkowa podatnika, płatnika i inkasenta .................. 72 84 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 72 85 II. Odpowiedzialność podatnika ............................................................ 73 89 III. Odpowiedzialność płatnika ............................................................... 75 95 IV. Odpowiedzialność inkasenta ............................................................. 78 99 § 12. Odpowiedzialność os(cid:243)b trzecich w Ordynacji podatkowej ..................... 79 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 79 99 II. Zasady og(cid:243)lne odpowiedzialności os(cid:243)b trzecich ............................. 80 100 III. Odpowiedzialność poszczeg(cid:243)lnych kategorii os(cid:243)b trzecich ............ 82 103 § 13. Prawa i obowiązki następc(cid:243)w prawnych w prawie podatkowym oraz podmiot(cid:243)w przekształconych ............................................................ 91 114 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 91 114 II. Następstwo prawne poszczeg(cid:243)lnych kategorii podmiot(cid:243)w ............. 93 117 § 14. Inne materialnoprawne rozwiązania Ordynacji podatkowej .................... 95 119 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 95 119 II. System udzielania informacji o obowiązującym prawie i jego wykładni .................................................................................. 95 120 III. Gromadzenie informacji podatkowych przez organy podatkowe ... 100 123 IV. Tajemnica skarbowa .......................................................................... 106 128 Rozdział III. Postępowanie podatkowe ................................................................ 108 129 § 15. Zagadnienia og(cid:243)lne .................................................................................... 108 129 I. Postępowanie podatkowe a postępowanie administracyjne ............. 108 129 II. Rodzaje postępowań w sprawach podatkowych .............................. 110 131 § 16. Zasady og(cid:243)lne postępowania podatkowego .............................................. 112 133 I. Istota i katalog zasad og(cid:243)lnych ........................................................ 112 133 II. Treść zasad og(cid:243)lnych ........................................................................ 114 135 § 17. Podmioty postępowania i instytucje technicznoprocesowe ...................... 128 146 I. Podmioty postępowania .................................................................... 128 146 II. Instytucje technicznoprocesowe ........................................................ 138 148 § 18. Postępowanie przed organem pierwszej instancji .................................... 145 154 I. Wszczęcie postępowania ................................................................... 145 154 II. Postępowanie wyjaśniające ............................................................... 148 158 III. Zawieszenie postępowania ................................................................ 157 162 IV. Akty kończące postępowanie ............................................................ 158 165 § 19. Zwyczajne i nadzwyczajne środki zaskarżenia ........................................ 162 168 Spis treści IX Str. Nb. I. Zwyczajne środki zaskarżenia .......................................................... 162 168 II. Nadzwyczajne środki zaskarżenia .................................................... 168 170 § 20. Inne zagadnienia postępowania podatkowego .......................................... 173 174 I. Odpowiedzialność odszkodowawcza ................................................ 173 174 II. Kary porządkowe .............................................................................. 174 175 III. Koszty postępowania ........................................................................ 174 176 § 21. Inne postępowania w sprawach podatkowych ......................................... 175 177 I. Czynności sprawdzające ................................................................... 175 177 II. Kontrola podatkowa .......................................................................... 178 180 III. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń .......................... 184 182 IV. Postępowanie w sprawie wymiany informacji podatkowych z innymi państwami .......................................................................... 185 183 Rozdział IV. Podatki państwowe .......................................................................... 186 184 § 22. Podatek od towar(cid:243)w i usług ...................................................................... 187 184 I. Teoretyczne założenia podatku obrotowego .................................... 187 184 II. Założenia i standaryzacja wsp(cid:243)lnotowego podatku od wartości dodanej ............................................................................................... 189 186 III. Cechy polskiego podatku od towar(cid:243)w i usług ................................ 193 191 IV. Zakres podmiotowy opodatkowania ................................................. 199 194 V. Zakres przedmiotowy opodatkowania .............................................. 210 203 VI. Obliczenie podatku .......................................................................... 217 211 VII. Warunki i tryb zapłaty podatku ........................................................ 224 217 § 23. Podatek akcyzowy ..................................................................................... 230 224 I. Cechy podatku akcyzowego ............................................................. 231 224 II. Zakres podmiotowy akcyzy .............................................................. 237 227 III. Zakres przedmiotowy opodatkowania .............................................. 241 231 IV. Obliczenie i pob(cid:243)r podatku akcyzowego ......................................... 249 235 § 24. Podatek od gier .......................................................................................... 255 239 § 25. Podatek dochodowy od os(cid:243)b (cid:222) zycznych .................................................. 257 245 I. Og(cid:243)lna charakterystyka podatku ...................................................... 258 245 II. Podmiotowy zakres opodatkowania ................................................. 260 248 III. Przedmiot podatku ............................................................................ 264 254 IV. Zwolnienia przedmiotowe ................................................................. 268 259 V. Uwzględnianie koszt(cid:243)w uzyskania przychodu ................................. 269 260 VI. Podstawa opodatkowania .................................................................. 277 270 VII. Ulgi podatkowe ................................................................................. 283 279 VIII. Skale i stawki podatkowe ................................................................. 286 284 IX. Obowiązki płatnik(cid:243)w ........................................................................ 290 290 X. Obowiązki podatnik(cid:243)w ..................................................................... 292 294 XI. Uproszczone formy opodatkowania podatkiem dochodowym od os(cid:243)b (cid:222) zycznych ............................................................................ 293 297 § 26. Podatek dochodowy od os(cid:243)b prawnych ................................................... 298 302 I. Og(cid:243)lna charakterystyka podatku ...................................................... 298 302 II. Podmiotowy zakres podatku ............................................................. 300 305 III. Przedmiotowy zakres opodatkowania .............................................. 302 309 IV. Zwolnienia przedmiotowe ................................................................. 307 312 V. Podstawa opodatkowania .................................................................. 308 314 X Spis treści Str. Nb. VI. Skala i stawki podatkowe ................................................................. 311 320 VII. Obowiązki podatnik(cid:243)w i płatnik(cid:243)w ................................................. 312 324 § 27. Podatek tonażowy ...................................................................................... 313 326 Rozdział V. Podatki samorządowe ....................................................................... 316 332 § 28. Podatek od spadk(cid:243)w i darowizn ............................................................... 316 332 § 29. Podatek rolny ............................................................................................. 330 346 § 30. Podatek leśny ............................................................................................. 340 355 § 31. Karta podatkowa ........................................................................................ 343 363 § 32. Podatek od czynności cywilnoprawnych .................................................. 347 368 § 33. Podatek od nieruchomości ......................................................................... 352 375 § 34. Podatek od środk(cid:243)w transportowych ........................................................ 358 383 Rozdział VI. Podstawy międzynarodowego prawa podatkowego .................... 364 390 § 35. Zakres harmonizacji polskiego prawa podatkowego z prawem Unii Europejskiej ....................................................................................... 365 390 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 365 390 II. Porządek prawny w Unii Europejskiej. Sposoby harmonizacji prawa podatkowego .......................................................................... 365 392 III. Harmonizacja podatk(cid:243)w pośrednich ................................................. 368 394 V. Harmonizacja podatk(cid:243)w bezpośrednich ........................................... 375 398 § 36. Problematyka międzynarodowego podw(cid:243)jnego opodatkowania .............. 385 406 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 385 406 II. Pojęcie międzynarodowego podw(cid:243)jnego opodatkowania ............... 386 407 III. Sposoby zapobiegania podw(cid:243)jnemu opodatkowaniu ....................... 387 410 IV. Status prawny i znaczenie um(cid:243)w o unikaniu podw(cid:243)jnego opodatkowania ................................................................................... 392 412 V. Rola Konwencji Modelowej OECD ................................................. 394 416 VI. Zakres przedmiotowy i podmiotowy um(cid:243)w o unikaniu podw(cid:243)jnego opodatkowania .............................................................. 396 419 VII. Zasady rozdziału roszczeń podatkowych w odniesieniu do poszczeg(cid:243)lnych rodzaj(cid:243)w dochod(cid:243)w i majątku ......................... 401 422 VIII. Zakaz dyskryminacji ......................................................................... 410 428 IX. Procedura wzajemnego porozumiewania ......................................... 412 431 X. Prawo wsp(cid:243)lnotowe a bilateralne umowy w sprawie unikania podw(cid:243)jnego opodatkowania .............................................................. 413 432 § 37. Raje podatkowe ......................................................................................... 416 435 I. Pojęcie i klasy(cid:222) kacja raj(cid:243)w podatkowych ....................................... 416 435 II. Sposoby wykorzystywania raj(cid:243)w podatkowych .............................. 418 437 § 38. Wymiana informacji między administracjami podatkowymi .................. 422 440 Rozdział VII. Kontrola skarbowa i odpowiedzialność za naruszenie norm prawa podatkowego ...................................................................... 428 449 § 39. Kontrola skarbowa .................................................................................... 428 449 I. Uwagi og(cid:243)lne .................................................................................... 428 449 II. Cele, zadania i organizacja kontroli skarbowej ............................... 429 450 III. Postępowanie kontrolne .................................................................... 434 451 XI Str. Nb. IV. Pozostałe zagadnienia kontroli skarbowej ....................................... 438 455 § 40. Odpowiedzialność za przestępstwa i wykroczenia podatkowe ................ 439 456 Spis treści Indeks rzeczowy ..................................................................................................... 447 Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w 1. Akty prawne AkcyzaU ........................ ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, AkcyzaU z 2004 r. .......... ustawa z 23.1.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 poz. 11) ze zm.) Dyrektywa VAT 2006/112/WE ................. dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wsp(cid:243)lnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006 r., s. 1) EgzAdmU ...................... ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admini- FinPublU ........................ ustawa z 30.6.2005 r. o (cid:222) nansach publicznych (Dz.U. Nr 249, stracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poz. 2104 ze zm.) GryU .............................. ustawa z 29.7.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. IzbSkarbU ..................... ustawa z 21.6.1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm.) KC .................................. Kodeks cywilny KKS ............................... ustawa z 10.9.1999 r. (cid:150) Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.) KPK................................ Kodeks postępowania karnego KontrolSkarbU ............... ustawa z 28.11.1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz.U. OpłLokU ........................ ustawa z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. OrdPU ............................ ustawa z 29.8.1997 r. (cid:150) Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) PCzynCywPrU .............. ustawa z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych PDOFizU........................ ustawa z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od os(cid:243)b (cid:222) zycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) PDOPrU ......................... ustawa z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od os(cid:243)b prawnych PLasU ............................ ustawa z 30.10.2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. Nr 200, poz. 1682 (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) ze zm.) XIV PSpadDarU ................... ustawa z 28.7.1983 r. o podatku od spadk(cid:243)w i darowizn (tekst jedn. Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w Dz.U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) PodRolU ......................... ustawa z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. PrCel .............................. ustawa z 19.3.2004 r. (cid:150) Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze Nr 136, poz. 969 ze zm.) zm.) ze zm.) PrDew ............................ ustawa z 27.7.2002 r. (cid:150) Prawo dewizowe (Dz.U. Nr 141, poz. 1178 PTU ............................... ustawa z 8.1.1993 r. o podatku od towar(cid:243)w i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) RyczałtU ......................... ustawa z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niekt(cid:243)rych przychod(cid:243)w osiąganych przez osoby (cid:222) zyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) SamGminU .................... ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) SamKOU ........................ ustawa z 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) SłCelU ............................ ustawa z 24.7.1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) VATR .............................. rozporządzenie Ministra Finans(cid:243)w z 28.11.2008 r. w sprawie wykonania niekt(cid:243)rych przepis(cid:243)w ustawy o podatku od towar(cid:243)w i usług (Dz.U. Nr 212, poz. 1336) VATU ............................. ustawa z 11.3.2004 r. o podatku od towar(cid:243)w i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) WKC .............................. Wsp(cid:243)lnotowy Kodeks Celny (cid:150) Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiające Wsp(cid:243)lnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 302 z 19.10.1992 r., s. 1) WłaściwośćOPR ............ rozporządzenie Ministra Finans(cid:243)w z 22.8.2005 r. w sprawie właści- ZobPodU ....................... ustawa z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. wości organ(cid:243)w podatkowych (Dz.U. Nr 165, poz. 1371 ze zm.) Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) 2. Czasopisma GP ................................... Gazeta Prawna GSP ............................... Gdańskie Studia Prawnicze KPPod. ........................... Kwartalnik Prawa Podatkowego MoPod ............................ Monitor Podatkowy M.P. ................................ Monitor Polski OPA ............................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Najwyższych w Sprawach Podatkowych OSNAPiUS .................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego (cid:150) Izba Administracyjna, Pracy i Administracyjnych i Ubezpieczeń Społecznych OSP ................................ Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Polskich PiP .................................. Państwo i Prawo POP ................................ Przegląd Orzecznictwa Podatkowego Pr. Gosp. ......................... Prawo Gospodarcze Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w XV Pr. Pod. ........................... Prawo Podatkowe Prz. Pod. ........................ Przegląd Podatkowy Rzeczposp. .................... Rzeczpospolita SP .................................. Studia Prawnicze Zb. Orz. TE ................... Zbiory Orzecznictwa Trybunału Europejskiego 3. Organy orzekające NSA ............................... Naczelny Sąd Administracyjny NTA ............................... Najwyższy Trybunał Administracyjny ETS ............................... Europejski Trybunał Sprawiedliwości 4. Inne skr(cid:243)ty Dz.U. ............................. Dziennik Ustaw j.s.t. ................................ jednostki samorządu terytorialnego Nr .................................. numer poz. ................................ pozycja s. .................................... strona SKOK ............................ Sp(cid:243)łdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa ze zm. ............................ ze zmianami Rozdział I. Pojęcie i charakter podatku jako dochodu publicznego Literatura: M. Bouvier, Wprowadzenie do prawa podatkowego i teorii podatku, Warsza- wa 2000; B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008; B. Brzeziń- ski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Toruń 2008; B. Brzeziński, Wstęp do nauki prawa podatkowego, Toruń 2003; A. Buczek, H. Dzwonkowski, L. Etel, J. Gliniecka, J. Glumińska- -Pawlic, A. Huchla, W. Miemiec, Z. O(cid:222) arski, J. Serwacki, M. Zdebel, Z. Zgierski, Prawo po- datkowe, Warszawa 2006; L. Etel (red.), R. Dowgier, G. Liszewski, M. Popławski, S. Presna- rowicz, Prawo podatkowe, Warszawa 2008; N. Gajl, Teorie podatkowe w świecie, Warszawa 1992; J. Głu chowski, Polskie prawo podatkowe, Warszawa 2006; J. Głuchowski, J. Patyk, Zarys polskiego prawa podatkowego, Warszawa 2008; A. Gomułowicz, Zasady podatkowe wczoraj i dziś, Warszawa 2001; A. Gomułowicz, Zasada sprawiedliwości podatkowej, War- szawa 2001; A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2008; A. Ko- stecki, Elementy konstrukcji podatku, [w:] System instytucji prawno-(cid:222) nansowych PRL, War- szawa 1985; R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2006; R. Mastalski, Stosowanie prawa podatkowego, Warszawa 2008; A. Olesińska, Prawo podatkowe. Zarys systemu, Toruń 2007; Z. O(cid:222) arski, Prawo podatkowe, Warszawa 2008. Akty prawne: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.); ustawa z 30.6.2005 r. o (cid:222) nansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.); usta wa z 29.8.1997 r. (cid:150) Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). § 1. Dochody publiczne i ich klasy(cid:222) kacja Prawidłowe funkcjonowanie państwa jako całości, jego organ(cid:243)w zar(cid:243)w- no rządowych, jak i samorządowych, zaspokajanie (cid:150) przynajmniej w podstawo- wym zakresie (cid:150) potrzeb i oczekiwań społecznych zależy od bardzo wielu czyn- nik(cid:243)w: politycznych i gospodarczych, zewnętrznych i wewnętrznych, czysto materialnych i pozamaterialnych. Niewątpliwie jednak wśr(cid:243)d czynnik(cid:243)w tych istotne znaczenie ma zapewnienie państwu i samorządom odpowiednich, stałych i wydajnych źr(cid:243)deł dochod(cid:243)w. Dochody uzyskiwane przez państwo i samorząd, czyli dochody publiczne, mogą mieć r(cid:243)żny charakter, r(cid:243)żną rangę i znaczenie. R(cid:243)żnorodność dochod(cid:243)w publicznych pozwala na dokonanie ich teoretycz- nej klasy(cid:222) kacji przy uwzględnieniu wielu odmiennych kryteri(cid:243)w. 11 22 Nb. 1(cid:150)2 2 Rozdział I. Pojęcie i charakter podatku jako dochodu publicznego Należy podkreślić, iż klasy(cid:222) kacja dochod(cid:243)w przyjmowana w doktrynie nie pokrywa się z klasy(cid:222) kacją przyjętą w ustawie o (cid:222) nansach publicznych1. Klasy- (cid:222) kacja teoretyczna obejmuje wpływy określone w ustawie jako dochody pub- liczne, ale i takie, kt(cid:243)re są w ustawie zaliczane do przychod(cid:243)w publicznych oraz pochodzące ze źr(cid:243)deł zagranicznych niepodlegających zwrotowi. Można więc przyjąć, iż dochody publiczne w ujęciu teoretycznym odpowiadają w za- sadzie pojęciu środk(cid:243)w publicznych w znaczeniu przyjętym w ustawie o (cid:222) nan- sach publicznych2. W klasy(cid:222) kacji doktrynalnej można wyr(cid:243)żnić wiele kryteri(cid:243)w podziału do- chod(cid:243)w publicznych. 1) Ze względu na podmioty, od kt(cid:243)rych są pobierane, dochody publiczne moż- na podzielić na dwie grupy: a) pobierane od os(cid:243)b (cid:222) zycznych, b) pobierane od os(cid:243)b prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Teoretycznie większość dochod(cid:243)w może być wprawdzie pobierana od obu tych grup podmiot(cid:243)w, ale należy uwzględnić ich odrębność. Przesądza to o od- miennym sposobie poboru dochod(cid:243)w, stosowaniu innych zwolnień czy ulg (np. jakiekolwiek ulgi wynikające ze stanu rodzinnego mogą dotyczyć tylko os(cid:243)b (cid:222) - zycznych). 2) Ze względu na rodzaj budżetu, do kt(cid:243)rego są odprowadzane, dochody pub- liczne można podzielić na: a) dochody budżetu państwa, b) dochody budżet(cid:243)w samorządowych. Podział dochod(cid:243)w między budżet państwa i budżety samorząd(cid:243)w powi- nien być tak dokonywany, aby zapewnić obu rodzajom budżet(cid:243)w wystarczają- ce środki (cid:222) nansowe w stosunku do zadań przewidzianych do realizacji tak przez państwo, jak i samorządy. Formalne wyposażenie organ(cid:243)w samorządowych w szeroki zakres uprawnień i obowiązk(cid:243)w bez prawnego wyposażenia tych sa- morząd(cid:243)w w środki (cid:222) nansowe, kt(cid:243)rymi mogą swobodnie rozporządzać, stwarza tylko iluzję samodzielności gmin. 3) Bardzo ważnym kryterium podziału dochod(cid:243)w publicznych jest kryterium funkcji (zadań) tych dochod(cid:243)w. Z tego punktu widzenia można dochody podzielić na: a) zasadnicze, b) uboczne. 1 Artykuł 5 FinPublU. 2 Wśr(cid:243)d dochod(cid:243)w publicznych w ujęciu doktryny można jednak wskazać także docho- dy zwrotne, kt(cid:243)re mogą pochodzić z zagranicy. Nie wchodzą one jednak do grupy środk(cid:243)w publicznych. Nb. 2 § 1. Dochody publiczne i ich klasy(cid:222) kacja 3 Dochody zasadnicze to takie, kt(cid:243)rych gł(cid:243)wnym celem jest cel (cid:222) skalny. Podstawowym zadaniem takich dochod(cid:243)w jest dostarczanie państwu lub samo- rządom środk(cid:243)w pieniężnych niezbędnych do zrealizowania ich zadań. Wszel- kie inne funkcje takich dochod(cid:243)w (np. stymulacyjna, prewencyjna czy represyj- na) mają znaczenie drugoplanowe. Do takich dochod(cid:243)w zalicza się np. podatki i opłaty. Dochodami ubocznymi są takie dochody, kt(cid:243)rych podstawowym zadaniem jest realizacja innych cel(cid:243)w niż (cid:222) skalny. Mogą to być cele represyjne czy pre- wencyjne (np. grzywny, kary pieniężne czy mandaty). 4) Kryterium ostatecznego pobrania dochodu pozwala na wyr(cid:243)żnienie docho- d(cid:243)w: a) bezzwrotnych, b) zwrotnych. Dochody bezzwrotne to takie, kt(cid:243)re (cid:150) raz uiszczone na rzecz państwa czy samorządu (cid:150) nie zostają zwr(cid:243)cone podmiotowi, od kt(cid:243)rego zostały pobrane. Do tej grupy należą np. podatki, cła, opłaty. Dochody zwrotne są jakby przejściowym zasileniem budżetu, gdyż po ustalonym okresie winny być zwr(cid:243)cone podmiotowi, od kt(cid:243)rego je pobrano. Do tej grupy dochod(cid:243)w można zaliczyć pożyczki i kredyty. 5) Można także klasy(cid:222) kować dochody publiczne ze względu na kryterium wza- jemnego świadczenia. Z tego punktu widzenia można wyr(cid:243)żnić dochody: a) odpłatne, b) nieodpłatne. Kryterium wzajemności świadczenia dotyczy podmiotu prawa publiczne- go. Jeżeli wpłacający, uiszczając określoną kwotę pieniężną na rzecz państwa lub samorządu, otrzymuje od niego świadczenie wzajemne, np. czynność urzę- dową czy usługę, w(cid:243)wczas mamy do czynienia z dochodem odpłatnym. Jeże- li zaś państwo lub samorząd, pobierając doch(cid:243)d, nie daje żadnego wzajemnego świadczenia (cid:150) jak np. przy poborze podatku (cid:150) mamy do czynienia z dochodem nieodpłatnym. Doch(cid:243)d odpłatny, a więc związany z istnieniem wzajemnego świadczenia, może być dochodem ekwiwalentnym lub nieekwiwalentnym. Rozr(cid:243)żnienie to opiera się na wartości wzajemnego świadczenia ze strony państwa lub samorzą- du w stosunku do wielkości samego dochodu. Jeżeli wzajemne świadczenie ze strony państwa (samorządu) jest por(cid:243)wny- walne w swojej materialnej wartości do wielkości dochodu, w(cid:243)wczas doch(cid:243)d ma charakter ekwiwalentny: państwo świadczy wzajemny ekwiwalent. Jeże- li zaś wzajemne świadczenie jest, materialnie biorąc, nieproporcjonalnie niż- sze niż wielkość dochodu (np. wysoka opłata paszportowa lub wizowa), w(cid:243)w- Nb. 2
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo podatkowe - część ogólna i szczegółowa
Autor:
, , , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: