Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00832 011039 7493391 na godz. na dobę w sumie
Prawo podatkowe. Wydanie 2 - ebook/pdf
Prawo podatkowe. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 292
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8348-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Seria ta stanowi kanon wiedzy niezbędnej każdemu studentowi prawa do zdania egzaminu.

Podręcznik „Prawo podatkowe” powstał przede wszystkim z myślą o studentach wydziałów prawa i administracji. Dodatkowo, może okazać sie pomocny także studentom innych kierunków studiów, jak np. ekonomii czy zarządzania. Publikacja przedstawia w usystematyzowanej i czytelnej formie najważniejsze regulacje z zakresu prawa podatkowego.

Część pierwsza dotycząca teorii podatku, w ogólny sposób definiuje podstawowe uwarunkowania i kategorie charakterystyczne dla wszystkich rodzajów podatków.

Część druga obejmuje postanowienia Ordynacji podatkowej w płaszczyźnie materialnej i proceduralnej, natomiast część trzecia obejmuje tytuły podatkowe zawarte w odrębnych ustawach podatkowych. W części tej systematyka podręcznika odzwierciedla kryterium wpływu podatków do budżetu państwa i budżetu samorządu terytorialnego.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Podręczniki Prawnicze Prawo podatkowe Robert Oktaba 2. wydanie C.H.Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Robert Oktaba • Prawo podatkowe W sprzedaży: R. Mastalski PRAWO PODATKOWE, wyd. 9 Studia Prawnicze P. Smoleń, W. Wójtowicz (red.) PRAWO PODATKOWE, wyd. 2 Podręczniki Prawnicze PODATKI 2016 Teksty Ustaw Becka H. Dzwonkowski (red.) PRAWO PODATKOWE, wyd. 2 Podręczniki Prawnicze www.ksiegarnia.beck.pl Prawo podatkowe Robert Oktaba 2. wydanie WYDAWNICTWO C. H.BECK WARSZAWA 2016 Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Jolanta Straszewska Druk i oprawa: P.W.P. Interdruk, Warszawa ISBN 978-83-255-8347-7 ISBN e-book book 978-83-255-8348-4 Spis treści Wykaz skrótów ................................................................................................................. IX Wykaz literatury ............................................................................................................... XI Przedmowa ........................................................................................................................ XIII Część I. Teoria podatku ............................................................................................... 1 Rozdział 1. Zagadnienia ogólne ................................................................................... 3 § 1. Zasady podatkowe .............................................................................................. 3 § 2. Aspekty podatkowe ............................................................................................ 4 § 3. Cechy podatku .................................................................................................... 5 § 4. Funkcje podatków .............................................................................................. 6 § 5. Rodzaje podatków .............................................................................................. 8 § 6. Struktura dochodów podatkowych .................................................................... 9 Część II. Ogólne prawo podatkowe ............................................................................ Rozdział 2. Miejsce Ordynacji podatkowej w systemie prawa podatkowego ....... § 7. Zagadnienia ogólne ............................................................................................ § 8. Struktura Ordynacji podatkowej ........................................................................ § 9. Stosunek prawnopodatkowy .............................................................................. I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ II. Zakres stosunku prawnopodatkowego ................................................... III. Przekształcenia stosunku prawnopodatkowego ..................................... Rozdział 3. Obowiązek podatkowy i powstanie zobowiązania podatkowego ....... § 10. Obowiązek podatkowy ..................................................................................... § 11. Zobowiązanie podatkowe ................................................................................. Rozdział 4. Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego ....................... § 12. Istota i formy zabezpieczenia zobowiązania podatkowego ........................... § 13. Zabezpieczenie przedegzekucyjne ................................................................... § 14. Zabezpieczenia dobrowolne ............................................................................. § 15. Hipoteka przymusowa ...................................................................................... § 16. Zastaw skarbowy .............................................................................................. Rozdział 5. Odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe ..................................... § 17. Odpowiedzialność w prawie podatkowym ..................................................... § 18. Odpowiedzialność podatnika ........................................................................... § 19. Odpowiedzialność płatnika i inkasenta ........................................................... 19 21 21 22 24 24 32 39 45 45 47 52 52 53 58 61 63 67 67 69 71 VI Spis treści § 20. Odpowiedzialność następców prawnych ......................................................... § 21. Odpowiedzialność osób trzecich ..................................................................... Rozdział 6. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ............................................... § 22. Rodzaje wygaśnięcia zobowiązań podatkowych ............................................ § 23. Efektywne sposoby wygaśnięcia zobowiązania podatkowego ....................... § 24. Nieefektywne sposoby wygaśnięcia zobowiązania podatkowego .................. 72 76 84 84 85 98 Rozdział 7. Administracja danin publicznych ............................................................ 107 § 25. Zagadnienia ogólne .......................................................................................... 107 § 26. Właściwość miejscowa .................................................................................... 109 § 27. Właściwość rzeczowa ...................................................................................... 109 § 28. Wyłączenie pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego .... 111 Rozdział 8. Postępowanie podatkowe ......................................................................... 113 § 29. Zasady postępowania podatkowego ................................................................ 113 § 30. Wszczęcie postępowania .................................................................................. 117 § 31. Postępowanie dowodowe ................................................................................. 118 § 32. Zawieszenie postępowania ............................................................................... 121 § 33. Akty kończące postępowanie ........................................................................... 122 § 34. Środki zaskarżenia ........................................................................................... 124 § 35. Nadzwyczajne środki zaskarżenia ................................................................... 125 Rozdział 9. Kontrola podatkowa ................................................................................. 128 Rozdział 10. Sądowoadministracyjna kontrola legalności decyzji podatkowych ... 133 § 36. Zagadnienia ogólne .......................................................................................... 133 § 37. Skarga sądowoadministracyjna ........................................................................ 134 § 38. Skarga kasacyjna .............................................................................................. 134 Część III. Szczegółowe prawo podatkowe ................................................................. 137 Rozdział 11. Podatki centralne .................................................................................... 139 § 39. Podatek od towarów i usług ............................................................................ 139 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 139 II. Zakres podmiotowy ................................................................................ 145 III. Zakres przedmiotowy ............................................................................. 147 IV. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 151 V. Podstawa opodatkowania ....................................................................... 152 VI. Stawki podatku ....................................................................................... 155 VII. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 156 VIII. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 157 § 40. Podatek akcyzowy ............................................................................................ 160 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 160 II. Zakres podmiotowy ................................................................................ 164 III. Zakres przedmiotowy ............................................................................. 166 IV. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 169 V. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 170 Spis treści VII VI. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 171 VII. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 173 VIII. Procedura zawieszenia poboru podatku akcyzowego ........................... 175 § 41. Podatek od gier hazardowych ......................................................................... 178 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 178 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 179 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 181 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 181 V. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 182 § 42. Podatek od niektórych instytucji finansowych ............................................... 183 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 183 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 184 III. Podstawa opodatkowania i stawka podatku .......................................... 184 IV. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 186 V. Ulgi i zwolnienia podatkowe ................................................................. 186 § 43. Podatek od wydobycia niektórych kopalin ..................................................... 187 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 187 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 187 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 188 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 189 V. Zwolnienia podatkowe ........................................................................... 190 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 190 § 44. Podatek tonażowy ............................................................................................ 190 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 190 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 191 III. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 192 IV. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 193 Rozdział 12. Podatki wspólne ...................................................................................... 195 § 45. Podatek dochodowy od osób fizycznych ........................................................ 195 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 195 II. Zakres podmiotowy ................................................................................ 197 III. Zakres przedmiotowy ............................................................................. 199 IV. Podstawa opodatkowania ....................................................................... 202 V. Stawki podatku ....................................................................................... 205 VI. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 209 VII. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 210 § 46. Podatek dochodowy od osób prawnych .......................................................... 212 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 212 II. Zakres podmiotowy ................................................................................ 213 III. Zakres przedmiotowy ............................................................................. 215 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 216 V. Zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe .............................................. 218 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 219 Rozdział 13. Podatki lokalne ......................................................................................... 221 § 47. Podatek od czynności cywilnoprawnych ........................................................ 221 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 221 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 221 VIII Spis treści III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 223 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 224 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 226 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 227 § 48. Podatek od spadków i darowizn ..................................................................... 228 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 228 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 229 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 230 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 231 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 235 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 236 § 49. Podatek od nieruchomości ............................................................................... 236 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 236 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 237 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 239 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 239 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 241 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 243 § 50. Podatek od środków transportowych .............................................................. 244 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 244 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 245 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 246 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 247 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 247 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 248 § 51. Podatek rolny ................................................................................................... 249 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 249 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 250 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 251 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 251 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 252 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 253 § 52. Podatek leśny ................................................................................................... 255 I. Zagadnienia ogólne ................................................................................ 255 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ..................................................... 255 III. Obowiązek podatkowy ........................................................................... 256 IV. Podstawa opodatkowania i stawki podatku .......................................... 256 V. Ulgi i zwolnienia .................................................................................... 257 VI. Wymiar i pobór podatku ........................................................................ 257 Indeks rzeczowy .............................................................................................................. 271 Wykaz skrótów 1. Źródła prawa DJSTU................................. ustawa z 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu GrHazU ............................... ustawa z 19.11.2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. terytorialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 198) KC ....................................... ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. KKS ................................... ustawa z 10.9.1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Konstytucja RP ................... Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) z 2016 r. poz. 380 ze zm.) Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082) Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) KRO .................................... ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst OrdPU ................................. ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. PDOFizU............................. ustawa z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycz- PDOPrU .............................. ustawa z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób praw- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) PodAkcU ............................. ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz.U. nych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) PodCzCywU ...................... ustawa z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych PodLeśU ............................ ustawa z 30.10.2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.) (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 223) z 2013 r. poz. 465 ze zm.) sowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 68) PodNIFU ............................ ustawa z 15.1.2016 r. o podatku od niektórych instytucji fi nan- PodOpłLU .......................... ustawa z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) PodRolU ............................ ustawa z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.) PodSpadU ........................... ustawa z 28.7.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst PodWNKU ........................ ustawa z 2.3.2012 r. o podatku od wydobycia niektórych jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 205 ze zm.) kopalin (Dz.U. z 2012 r. poz. 362 ze zm.) PostEgzAdmU..................... ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admi- nistracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) X Wykaz skrótów PTU .................................... ustawa z 24.8.2006 r. o podatku tonażowym (Dz.U. z 2014 r. poz. 511 ze zm.) VATU ................................. ustawa z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) 2. Organy orzekające ETS ..................................... Europejski Trybunał Sprawiedliwości NSA ................................... Naczelny Sąd Administracyjny TK ....................................... Trybunał Konstytucyjny WSA .................................. Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Publikatory GP ...................................... Gazeta Prawna MoPod ............................... Monitor Podatkowy ONSA ................................ Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ONSAiWSA ...................... Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i woje- POP ..................................... Przegląd Orzecznictwa Podatkowego TK ....................................... Trybunał Konstytucyjny wódzkich sądów administracyjnych 4. Inne skróty art. ...................................... artykuł Dz.U. .................................. Dziennik Ustaw Dz.Urz. .............................. Dziennik Urzędowy EWG .................................. Europejska Wspólnota Gospodarcza M.P. .................................... Monitor Polski n. ........................................ następna (-a, -e) NBP ..................................... Narodowy Bank Polski por. ...................................... porównaj rozp. .................................... rozporządzenie SKOK ................................ spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa tekst jedn. .......................... tekst jednolity uchw. .................................. uchwała UE ...................................... Unia Europejska WDT .................................. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów WNT .................................. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów wyr. .................................... wyrok w zw. ................................. w związku ze zm. ................................ ze zmianami zob. .................................... zobacz Wykaz literatury B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, War- B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, sza wa 2011. Wrocław 2011. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordyna- cja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2010. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Warszawa 2011. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Leksykon Ordynacji podatkowej, Wrocław 2010. P. Borszowski, Elementy stosunku prawnego zobowiązania podatkowego, Kraków 2004. M. Bouvier, Wprowadzenie do prawa podatkowego i teorii podatku, Warszawa 2000. B. Brzeziński (red.), Prawo podatkowe. Teoria, instytucje, funkcjonowanie, Toruń 2009. B. Brzeziński, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Toruń 2008. B. Brzeziński, Prawo podatkowe, Toruń 2000. W. Czachórski, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 1994. W. Czyżowicz (red.), Prawo celne, Warszawa 2004. B. Dauter, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2009. B. Dauter (red.), Ordynacja podatkowa. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach po datkowych, Warszawa 2007. H. Dzwonkowski, J. Głuchowski, A. Pomorska (red.), W kręgu prawa podatkowego i fi nan- sów publicznych. Księga dedykowana Profesorowi Cezaremu Kosikowskiemu w 40-le cie pracy naukowej, Lublin 2005. H. Dzwonkowski (red.), Prawo podatkowe, Warszawa 2010. M. Goettel, A. Goettel, Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, Warszawa 2007. Egzamin na doradcę podatkowego, t. I (praca zbiorowa), Kraków 2008. L. Etel (red.), System Prawa Finansowego, t. III, Prawo daninowe, Warszawa 2010. L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa w teorii i praktyce, Białystok 2008. L. Etel (red.), Prawo podatkowe, Warszawa 2006. E. Fojcik-Mastalska, R. Mastalski (red.), Prawo finansowe, Warszawa 2011. J. Głuchowski, J. Patyk, Zarys polskiego prawa podatkowego, Warszawa 2009. E. Gniewek (red.), Podstawy prawa cywilnego, Warszawa 2010. R. Golat, Podatki a prawo cywilne, Warszawa–Jaktorów 2000. A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2010. D. Jankowiak, Odpowiedzialność podatkowa podatnika, płatnika, inkasenta i osób trzecich, Warszawa 2003. K. Juszczak, Prawa i obowiązki podatnika. Zobowiązanie, zaległość, nadpłata, Wro cław 2006. A. Kaźmierczyk (red.), Ordynacja podatkowa. Źródła i wykładnia prawa podatkowego, War- szawa 2010. A. Kidyba, Prawo handlowe, Warszawa 2009. XII Wykaz literatury 2003. K. Koperkiewicz-Mordel, W. Chrościelewski, W. Nykiel, Polskie prawo podatkowe, War- szawa 2006. Wrocław 2010. D. Kosacka-Łędzewicz, B. Olszewski, Transakcje wewnątrzwspólnotowe. Eksport, import, C. Kosikowski, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009. C. Kosikowski (red.), System Prawa Finansowego, t. 1, Teoria i nauka prawa finansowego, Warszawa 2010; Księga Pamiątkowa Ku Czci Profesora Apoloniusza Kosteckiego (praca zbiorowa). Studia z dziedziny prawa podatkowego (praca zbiorowa), Toruń 1998. A. Kuś, Prawo celne, Bydgoszcz–Lublin 2004. H. Litwińczuk (red.), Prawo podatkowe przedsiębiorców, t. I, Warszawa 2008. A. Majchrzycka-Guzowska, Finanse i prawo finansowe, Warszawa 2007. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Warszawa 2011. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2011. A. Mariański, Prawa i obowiązki następców prawnych w prawie podatkowym, Warszawa R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2009. R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa 1995. W. Miemiec (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego. Stanowienie i sto sowanie prawa podatkowego, Wrocław 2009. A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, Prawo finansów publicznych, Warszawa 2010. A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, Polskie prawo bankowe, Warszawa 2009. A. Nowak-Far (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, Warszawa 2011. T. Nierobisz, A. Wacławczyk, Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz praktyczny, Warszawa 2011. J. Naczyńska, Odpowiedzialność podatkowa, Sosnowiec 2003. A. Nita, Stosunek prawnopodatkowy. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe, Kraków 1999. Z. Ofiarski, Ogólne prawo podatkowe, Warszawa 2010. Z. Ofiarski, Prawo podatkowe, Warszawa 2008. R. Oktaba, Podatki w procedurach celnych w latach 2000–2008, Warszawa 2010. R. Oktaba, Prawo celne, Warszawa 2012. A. Olesińska, Polskie prawo podatkowe. Zarys systemu, Toruń 2007. M. Paluch, Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, Warszawa 2001. A. Partyka-Szewczyk, P. Zapadka, Zarys prawa podatkowego. Wybrane zagadnienia, War- S. Parulski, Akcyza. Komentarz, Warszawa 2010. M. Popławski, Instytucja zwrotu podatku. Charakter prawny i funkcjonowanie, Warszawa szawa 2007. 2009. Prawo podatkowe (praca zbiorowa), Warszawa 2006. A. Smith, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, t. 2, Warszawa 2007. M. Staniszewski, Egzekucja obowiązków podatkowych, Warszawa 2010. M. Ślifirczyk, Nadpłata podatku, Kraków 2005. M. Wieczorek-Fronia, J. Zubrzycki, Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, S. Włodyka (red.), System Prawa Handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, War- Wro cław 2011. szawa 2009. R. Wolański, System podatkowy, Warszawa 2003. W. Wójtowicz (red.), Prawo podatkowe, Warszawa 2009. Przedmowa Niniejsza publikacja powstała przede wszystkim z myślą o studentach wydzia- łów prawa i administracji. Dodatkowo, może okazać się pomocna także studentom innych kierunków studiów, jak np. zarządzania czy ekonomii. Książka przedstawia – w usystematyzowanej i czytelnej formie – najważniejsze regulacje z zakresu prawa podatkowego. Dlatego też, stosunkowo wąska, część pierwsza dotycząca teorii podatku, w ogólny sposób definiuje podstawowe uwarunkowania i kategorie charakterystyczne dla wszystkich rodzajów podatków. Są to np. zasady podatkowe według Adama Smitha, aspekty podatkowe, funkcje i cechy podatków, czy też struktura dochodów podatkowych. Natomiast rdzeniem niniejszego opracowania są części druga i trzecia, w któ- rych poddano analizie ogólne i szczegółowe prawo podatkowe. Zatem, część druga obejmuje w szczególności postanowienia Ordynacji podatkowej w płaszczyźnie materialnej i proceduralnej, natomiast część trzecia obejmuje tytuły podatkowe za- warte w odrębnych ustawach podatkowych. W części tej systematyka podręcznika odzwierciedla kryterium wpływu podatków do budżetu określonego związku pu- blicznoprawnego (beneficjenta podatku), tj. państwa lub samorządu terytorialnego. Podręcznik zawiera akcenty ekonomiczne, w postaci wykazu dochodów bud- żetowych w poszczególnych latach oraz wykres ilustrujący podatkowe dochody państwa w latach 2010–2015. Warszawa, marzec 2016 r. Robert Oktaba Część I. Teoria podatku Rozdział 1. Zagadnienia ogólne § 1. Zasady podatkowe Szczególne miejsce w nauce prawa podatkowego zajmują osiemnasto- wieczne zasady podatkowe Adama Smitha. Stanowią one, z jednej strony, uni- wersalne przesłanie dla tworzenia i utrzymywania współczesnych systemów podatkowych, a z drugiej, wskazują prawodawcy granice, których przekrocze- nie deformuje racjonalność tych systemów. Zasada równomierności opodatkowania wyraża konieczność równomier- nego rozłożenia obowiązków podatkowych. Oznacza to, że w określaniu cięża- rów podatkowych powinna następować korelacja zdolności płatniczej podatnika i jego korzyści płynących z opieki dochodu i majątku podatnika przez państwo. Zatem, zasada ta wyraża pogląd, iż zamożni obywatele powinni partycypować w większym stopniu niż proporcjonalnie do swoich dochodów (tzn. nieco po- wyżej). Dodatkowo Smith wskazuje, że nikt nie powinien uiszczać wyższych podatków niż jest w stanie zapłacić oraz, że należy zwolnić od opodatkowania dochody najniższe, które zapewniają jedynie minimum egzystencji. 1 2 Por. A. Smith, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, t. 2, Warszawa 2007, s. 502 i n. oraz A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2010, s. 38–44. Zasada dogodności opodatkowania sprowadzona została do reguły, w któ- rej każdy podatek powinien zostać pobrany w takim czasie i w taki sposób, aby dla podatnika warunki te okazały się dogodne. Zatem, istotą jest opodatkowa- nie w momencie największego prawdopodobieństwa posiadania przez podatni- ka środków na zapłatę podatku. W rezultacie oznacza to dogodność obustronną – podatnika i poborcy reprezentującego państwo. Zasada pewności opodatkowania oznacza, że podatnik powinien mieć pewność co do wysokości podatku, miejsca płatności podatku, sposobu zapła- ty podatku, terminu płatności podatku. Tak więc określoność podatku, stanowi według Smitha skuteczną ochronę przed dowolnością, zuchwalstwem (np. ko- rupcją) funkcjonariuszy administracji skarbowej. 3 4 Nb. 1–4 5 6 4 Zasadę taniości opodatkowania należy rozpatrywać w dwóch płaszczy- znach. Po pierwsze, koszt poboru podatków powinien utrzymywać się na możliwie najniższym poziomie, w rezultacie przewidywane wpływy ze środ- ków pochodzących z podatków nie będą pochłaniane w nadmiernej wyso- kości przez administrację skarbową. Zatem postulat ten wyraża ograniczanie wydatków na utrzymanie administracji skarbowej, m.in. przez ograniczenie jej liczebności. Po drugie, zasada taniości opodatkowania nie będzie zrealizowana, jeśli po- datek zostanie ustanowiony na zbyt wysokim poziomie, z zastosowaniem krót- kich terminów płatności. Wówczas, negatywnym następstwem może okazać się chęć podatnika do zmiany miejsca zamieszkania, a tym samym – odprowadza- nia podatków w państwie, które w sposób przyjazny ukształtowało system po- datkowy. R. Mastalski, System podatkowy a system prawa podatkowego, [w:] E. Fojcik -Ma stalska, R. Mastalski (red.), Prawo finansowe, Warszawa 2011, s. 139–141. § 2. Aspekty podatkowe Aspekt ustrojowy podatku wyraża szczególną relację między państwem a obywatelem, charakteryzuje się ustrojową konstrukcją, ponieważ stanowi skutek działalności organów ustawodawczych. W rezultacie wyłonione w wy- borach bezpośrednich i powszechnych organy ustawodawcze określają za- kres i poziom finansowy obciążeń podatkowych obywateli. Tak więc, elemen- ty konstrukcyjne podatku w sposób szczegółowy określane są w konkretnych ustawach podatkowych. Co więcej, przyjmuje się, że owe standardy opodat- kowania powinny wyznaczać normy konstytucyjne tworząc tym samym funda- ment prawodawstwa podatkowego zarówno w zakresie legislacji, jak i kontroli. W takich warunkach Trybunał Konstytucyjny może dokonywać ocen w zakre- sie wyłączności ustawowej prawa podatkowego, prawidłowej legislacji, ochro- ny praw i wolności ekonomicznych czy też spełniania przez prawo podatkowe wymogów równości i powszechności. 7 A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe…, s. 86 i 88. Aspekt ekonomiczny podatku oznacza przejęcie przez państwo (związek publicznoprawny) części dochodu lub majątku podatników. Szczególnie waż- ną kwestią jest zachowanie zdolności podatkowej podatników, tak aby nie tyl- ko utrzymywać istniejące źródła podatkowe, ale także tworzyć warunki do powstawania nowych źródeł podatkowych, przez co związek publicznopraw- Nb. 5–7 Część I. Teoria podatku 5 ny, państwo lub jednostka samorządu terytorialnego zwiększać będzie docho- dy własne. W rezultacie skutki opodatkowania wywołują bardzo wyraźne kon- sekwencje mikroekonomiczne dla podatników – zmniejszając ich dochód lub majątek oraz konsekwencje makroekonomiczne – umożliwiające państwu re- alizację nie tylko bieżących zadań związanych z administrowaniem, ale tak- że kreację procesu gospodarczego, np. realizacja inwestycji infrastrukturalnych czy też wspieranie innowacji. Aspekt prawny podatku ściśle wiąże się z aspektem ustrojowym. Jest określony przez legalną (prawną) definicję podatku wyrażoną w ustawie – Ordynacja podatkowa. Zatem, aspekt prawny podatku obejmuje cechy podat- ku stanowiące rozwinięcie norm konstytucyjnych (o czym szerzej w następnym paragrafie). § 3. Cechy podatku Zgodnie z art. 6 OrdPU podatek jest publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym oraz bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikającym z ustawy podatko- wej. Dodatkowo, czasami w doktrynie przyjmuje się, iż zakres podatku obej- muje także zaliczki na podatki, raty podatków, opłaty, nieopodatkowane należ- ności budżetowe. 8 9 Z. Ofiarski, Ogólne prawo podatkowe, Warszawa 2010, s. 23. Publicznoprawny charakter podatku oznacza, że możliwość ustana- wiania podatków pozostaje wyłącznym atrybutem władzy państwowej wy- rażanym w postaci władztwa podatkowego, a więc jednostronnego działania organu ustawodawczego – tak charakterystycznego dla konstrukcji prawa pu- blicznego. W odróżnieniu od konstrukcji prawa prywatnego opartego na rów- norzędnych umowach. Zatem, moc obowiązująca ustanowionych podatków, będzie wyznaczana przez zasięg władzy państwowej. Konstrukcja ta oznacza, powszechność podatkową tzn., że podatnikiem będzie każdy podmiot znaj- dujący się w sytuacji określonej przez prawo, tj. przez szczegółową ustawę podatkową, np. właściciel lasu będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem leśnym. Nieodpłatność podatku polega na tym, że pobierając podatek, państwo lub jednostka samorządu terytorialnego nie spełnia żadnego wzajemnego świad- czenia na rzecz podatnika, natomiast korzystanie przez niego z różnych form konsumpcji zbiorowej nie jest bezpośrednio uwarunkowane wysokością zapła- 10 11 Nb. 8–11 Rozdział 1. Zagadnienia ogólne
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo podatkowe. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: