Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00548 010819 7467213 na godz. na dobę w sumie
Prawo pracy - ebook/pdf
Prawo pracy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 178
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-849-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Ze wstępu:

'Założeniem studiów prawniczych jest przekazanie studentom wiedzy z różnych gałęzi prawa. Jednak prawnik nie może być jedynie chodzącym zbiorem reguł i norm prawnych. Ucząc młodych ludzi prawa nie sposób nie wskazywać im, że życie i praca prawnika nie polega jedynie na stosowaniu przepisów. Należy wyczulić studentów na fakt, iż niemal każdy przepis kształtuje sytuację prawną człowieka, stanowi źródło jego praw i obowiązków. Wszak w pracy prawnika to człowiek, a nie przepis powinien być najważniejszy. Jan Paweł II głosił w swym nauczaniu, że to 'człowiek stanowi centrum systemu prawnego, co bardzo trafnie wyraża klasyczna formuła: Hominum causa omne ius constitutum est. Znaczy to, że prawo jest prawem tylko w takiej mierze, w jakiej jego fundamentem jest człowiek i prawda o nim'.

W trakcie akademickich studiów prawniczych, często brakuje czasu na coś więcej niż teoretyczne przygotowanie studentów do spełniania przez nich w przyszłości obowiązków. Dlatego niezwykle istotne staje się odnajdywanie innych niż klasyczna form kształcenia studentów. Jedną z takich nowych form jest z pewnością nauczanie kliniczne prawa. Studenci spotykają się tu z koniecznością konfrontowania zdobytej teoretycznej wiedzy o prawie z codziennością praktyki. Dotyczy to wszystkich gałęzi prawa, od prawa karnego poprzez administracyjne i cywilne do prawa pracy.

Prawo pracy w praktyce ma nieco inny wymiar niż pozostałe gałęzie prawa objęte nauczaniem klinicznym. Bardzo wiele zagadnień dotyczących stosunku pracy jest uzgadnianych między stronami tego stosunku - pracodawcą i pracownikiem. Jednak inaczej niż np. w prawie cywilnym równowaga stron jest często pozorna - w sytuacji znacznego bezrobocia i obawy o znalezienie pracy wyraźnie zauważalna jest dominująca pozycja pracodawcy. To pracodawca często narzuca pracownikowi warunki pracy i płacy, nie zawsze korzystne dla pracownika. Często zdarzają się również patologie polegające np. na zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi czy też wręcz łamaniu praw pracowniczych. W przypadku, gdy ze sprawą z zakresu prawa pracy pojawia się klient w Klinice Prawa, student, który prowadzi sprawę musi uświadomić sobie, że nie zawsze twarde dochodzenie roszczeń musi stanowić pożądaną przez klienta drogę rozstrzygnięcia sporu. Czasem korzystniejsze jest wskazanie możliwości załatwienia sprawy ugodowo, gdyż wielu pracowników obawiając się utraty pracy nie jest gotowych do dochodzenia swych roszczeń wobec pracodawcy na drodze sądowej. Każda jednak sprawa musi być zbadana pod względem prawnym - i tu właśnie konieczne jest wcześniejsze przygotowanie teoretyczne studentów z zakresu prawa pracy. Wielokrotnie zmieniane, niezbyt precyzyjne przepisy prawa pracy wymagają często przed zastosowaniem przeprowadzenia wykładni. Student, wykorzystując zdobytą wiedzę oraz dostępną literaturę i orzecznictwo powinien próbować rozstrzygać napotkane problemy. Oczywiste jest, iż nigdy nie powinien być pozostawiony sam - tu niezwykle istotną rolę odgrywa opiekun w Klinice. Nie tylko odpowiada on za merytoryczny poziom przygotowywanych przez studentów opinii, ale przede wszystkim powinien doradzać studentom wybór odpowiedniej drogi postępowania. Rola opiekuna jest nie tylko odpowiedzialna, ale często trudna - musi on bowiem pozbyć się typowej dla nauczycieli akademickich metody pracy - wskazywania rozwiązań. Powinien raczej zachęcać studentów do własnych poszukiwań najlepszej drogi rozwiązania sprawy, ewentualnie proponować, jednak bez narzucania swojej koncepcji jako jedynej i najlepszej. Nie zawsze jest to łatwe, zwłaszcza dla nauczyciela akademickiego z dużym stażem pracy.

Pisząc o nauczaniu klinicznym nie sposób nie wspomnieć o niezwykle cennej współpracy z jednostkami i instytucjami, które mogą w dużej mierze być pomocne w tej formie kształcenia prawniczego. Mogą być to jednostki wewnątrz uczelni - np. studenckie koła naukowe. Spotkania takich kół, jeśli uczestniczą w nich studenci z Kliniki Prawa, mogą stanowić ważne dopełnienie nauczania klinicznego. Dużą rolę może odegrać także współpraca z instytucjami spoza uczelni - organizacjami pozarządowymi, korporacjami prawniczymi, inspektorami Państwowej Inspekcji Pracy, czy sędziami orzekającymi w sądach pracy. Pozwala to na szersze poznanie praktyki stosowania prawa, nie ograniczając się jedynie do prowadzonych w Klinice spraw. Dzięki temu możliwe jest jeszcze pełniejsze przygotowanie przyszłego prawnika do pełnienia przyszłych obowiązków.

Wydaje się, że bardzo cennym elementem nauczania klinicznego prawa jest możliwość podzielenia się doświadczeniami nabytymi w trakcie spotkań z klientami i w czasie rozwiązywania przedstawionych przez nich problemów prawnych. Z jednej strony studenci pisząc uczą się opisywania kazusów i formułowania wniosków z nich płynących, a inni, czytając mają możliwość zapoznania się z metodami pracy w Klinice Prawa oraz korzystania z wiedzy bardziej doświadczonych kolegów. Celowi temu służyć mogą różne publikacje wydawane przez poszczególne Kliniki Prawa. Jestem przekonany, że publikacja ta, jako pierwsza tak szeroko ujmująca niemal wszystkie aspekty nauczania klinicznego, spełni taką rolę.'

dr Krzysztof Stefański



Seria składa się z 5 tomów, a każdy tom podzielony jest na 4 zasadnicze części. W skład serii wchodzą następujące tomy:
  1. Prawo cywilne.
  2. Prawo karne.
  3. Prawo pracy.
  4. Prawo administracyjne
  5. Varia.
Do lektury Biblioteki Studenckich Poradni Prawnych zachęcamy przede wszystkim studentów i pracowników naukowych zainteresowanych zasadami funkcjonowania studenckich poradni prawnych w Polsce, ale także prawników praktyków.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Biblioteka Studenckich Poradni Prawnych Prawo pracy Wydawnictwo C.H. BECK BIBLIOTEKA STUDENCKICH PORADNI PRAWNYCH 3. Prawo pracy Biblioteka Studenckich Poradni Prawnych 3. Prawo pracy FUNDACJA UNIWERSYTECKICH PORADNI PRAWNYCH WARSZAWA 2008 Sponsor instytucjonalny Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych: FUNDACJA IM. STEFANA BATOREGO Redakcja merytoryczna: FUNDACJA UNIWERSYTECKICH PORADNI PRAWNYCH Redaktor naukowy tomu: dr Krzysztof Stefański Redaktor serii: dr Izabela Kraśnicka Redaktor: Emilia Rucińska Projekt okładki: Robert Rogiński © Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych 2008 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: ERJOT STUDIO, Warszawa Druk i oprawa: Wers Design Drukarnia Cyfrowa, Bydgoszcz ISBN 978-83-7483-849-8 Spis autorów Wstęp dr Krzysztof Stefański Rozdział I prof. UJ dr hab. Fryderyk Zoll, dr Barbara Namysłowska-Gabrysiak Rozdział II A. dr Małgorzata Barzycka-Banaszczyk B. dr Krzysztof Stefański Rozdział III A. Edyta Figura B. Anna Zaremba C. Katarzyna Bomba D. dr Paweł Daniluk, Wioletta Witoszko Rozdział IV A. Aleksandra Mojkowska, Mariusz Motyka B. Marcin Wujczyk C. Ewa Staszewska D. Agnieszka Hanaczewska E. Małgorzata Mędrala F. dr Edyta Bielak-Jomaa G. Agata Drabek H. dr Tomasz Duraj I. dr Tatiana Wrocławska Spis treści V Spis autorów ................................................................................................................ Wykaz skrótów ............................................................................................................ XI Wykaz podstawowej literatury .................................................................................... XV Wstęp .......................................................................................................................... XVII Rozdział I. Metodologia klinicznego nauczania prawa ......................................... A. Nauczanie kliniczne jako metodologia .............................................................. B. Umiejętności prawnicze, których wykształceniu ma służyć edukacja kliniczna .............................................................................................. 1. Formy kształcenia klinicznego ........................................................................ 2. Umiejętność rozwiązywania problemów ........................................................ 3. Analiza prawna i rozumowanie prawnicze ..................................................... 4. Umiejętność ustalania stanu prawnego ........................................................... 5. Umiejętność ustalania stanu faktycznego ....................................................... 6. Umiejętność porozumiewania się ................................................................... 7. Umiejętność doradzania .................................................................................. 8. Umiejętność prowadzenia negocjacji ............................................................. 9. Umiejętność prowadzenia postępowania sądowego oraz alternatywnych procedur prowadzących do rozwiązania sporu ............................................... 10. Organizacja i zarządzanie w pracy prawników ............................................... 11. Umiejętność rozpoznania i rozwiązywania dylematów etycznych ................. C. Program kliniczny jako program wychowawczy ............................................. D. Podsumowanie .................................................................................................... Rozdział II. Metodologia .......................................................................................... A. Metodologia pracy Kliniki Prawa w sekcji prawa pracy ................................ B. Symulacje procesów jako metoda praktycznego nauczania prawa w sekcji prawa pracy ......................................................................................................... Rozdział III. Kazusy ................................................................................................. A. Prawo do otrzymania akcji pracowniczych ..................................................... 1. Stan faktyczny .................................................................................................. 2. Ocena prawna ................................................................................................... 3. Działanie Poradni ............................................................................................. 1 1 2 4 8 12 13 15 17 18 21 22 23 24 25 25 27 27 30 39 39 39 40 44 VIII Spis treści B. Umowa o pracę w formie ustnej ........................................................................ 1. Stan faktyczny .................................................................................................. 2. Ocena prawna ................................................................................................... 3. Działanie Poradni ............................................................................................. C. Skutki zawarcia umowy o pracę z nieistniejącą spółką z o.o. ......................... 1. Stan faktyczny .................................................................................................. 2. Ocena prawna ................................................................................................... 3. Działanie Poradni ............................................................................................. D. Likwidacja czy przejście zakładu pracy na innego pracodawcę? .................. 1. Stan faktyczny .................................................................................................. 2. Ocena prawna ................................................................................................... 3. Działanie Poradni ............................................................................................. Rozdział IV. Artykuły ............................................................................................... A. Pojęcie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 231 § 1 KP) w świetle orzecznictwa ETS ............................................................................... 1. Artykuł 231 KP jako implementacja Dyrektywy 2001/23/WE ......................... 2. Pojęcie zakładu i jego części ............................................................................ 3. Przejście zakładu .............................................................................................. 4. Tożsamość gospodarcza – kryteria oceny ......................................................... a. Rodzaj przedsiębiorstwa lub zakładu ........................................................ b. Przejęcie składników majątkowych ........................................................... c. Wartość składników niematerialnych ........................................................ d. Przejęcie lub brak przejęcia większości pracowników .............................. e. Stopień podobieństwa działalności przed i po przejęciu ........................... f. Przejęcie klientów ...................................................................................... g. Ewentualne przerwy w wykonywaniu przejętej działalności .................... 5. Przejście zakładu na innego pracodawcę .......................................................... 6. Prawna podstawa transferu ............................................................................... 7. Zakończenie ...................................................................................................... B. Odpowiedzialność materialna pracowników na zasadach ogólnych (art. 114–122 KP) ................................................................................................. 1. Zagadnienia ogólne ........................................................................................... 2. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną nieumyślnie ............... 3. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną umyślnie .................... 4. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej ................................................................................................... 5. Wyrządzenie szkody przez kilku pracowników ............................................... 6. Ugodowe naprawienie szkody .......................................................................... 7. Przedawnienie ................................................................................................... C. Pojęcie osoby bezrobotnej w świetle przepisów o zatrudnieniu i bezrobociu ......................................................................................................... 44 45 46 48 50 50 52 62 63 63 64 68 69 69 69 71 72 73 73 74 77 78 79 80 81 81 82 83 84 84 86 87 88 89 91 91 92 Spis treści IX D. Kontrowersyjna wspólność małżeńska a prawo do renty rodzinnej ............. 104 1. Wstęp ................................................................................................................ 104 2. Główne nurty orzecznictwa .............................................................................. 105 3. Konsekwencje wprowadzenia separacji do KRO ............................................. 107 4. Sytuacje, w których istnieje interes prawny w ustaleniu prawa do alimentów w trakcie trwania małżeństwa ........................................................................... 107 5. Próba zdefi niowania wspólności małżeńskiej .................................................. 109 E. Problemy związane z uzyskaniem świadectwa pracy w warunkach F. szczególnych ........................................................................................................ 110 1. Wstęp ................................................................................................................ 110 2. Przesłanki wydania świadectwa pracy w warunkach szczególnych ................. 111 3. Dowodzenie faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych ............... 112 Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu cudzoziemców spoza Unii Europejskiej – wybrane zagadnienia ........................................................ 114 1. Uwagi wstępne ................................................................................................. 114 2. Zakaz dyskryminacji w prawie międzynarodowym i europejskim .................. 115 3. Zasada niedyskryminacji w KP ........................................................................ 117 4. Zakaz dyskryminacji w zakresie zawarcia stosunku pracy .............................. 118 5. Zakaz dyskryminacji w zakresie rozwiązania stosunku pracy ......................... 122 G. Bezrobocie a nielegalne zatrudnienie w świetle polskiego prawa pracy i nauczania Jana Pawła II .................................................................................. 124 1. Prawo do pracy w nauczaniu Jana Pawła II .................................................... 124 2. Prawo do pracy a bezrobocie ............................................................................ 125 3. Nielegalne zatrudnienie a godność pracy ......................................................... 127 4. Uwagi końcowe ................................................................................................ 131 H. Atypowość stosunku pracy członków zarządu spółek kapitałowych – wybrane pro blemy prawne ............................................................................. 132 1. Uwagi wprowadzające ...................................................................................... 132 2. Specyfi ka stosunku pracy członków zarządu spółek kapitałowych ................. 133 3. Uwagi końcowe ................................................................................................ 143 I. Wolność zrzeszania się w związkach zawodowych osób bezrobotnych ......... 144 1. Uwagi wstępne ................................................................................................. 144 2. Wolność zrzeszania się osób bezrobotnych według ustawodawstwa polskiego ........................................................................................................... 145 3. Konstytucyjna regulacja wolności zrzeszania się ............................................. 151 4. Wolność zrzeszania się w świetle przepisów aktów międzynarodowych i wspólnotowych ............................................................................................... 152 5. Uchwała SN z 10.1.1992 r. ............................................................................... 154 6. Uwagi końcowe ................................................................................................ 155 Indeks rzeczowy ........................................................................................................ 157 Wykaz skrótów 1. Akty normatywne EmRentyFUSU ................... ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) KC ....................................... Kodeks cywilny Konstytucja RP .................. ustawa z 2.4.1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) KP ....................................... Kodeks pracy KPC .................................... Kodeks postępowania cywilnego KRO ................................... Kodeks rodzinny i opiekuńczy KSH .................................... Kodeks spółek handlowych OchrRoszczPrU .................. ustawa z 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.) PromZatrU .......................... ustawa z 20.4.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) PrywU ................................. ustawa z 30.8.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.) ŚwiadChorU ....................... ustawa z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubez- pieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.) TWE ................................... Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z 25.3.1957 r. (Dz.Urz. WE C 1992, Nr 224) ZatrBezrobU ....................... ustawa z 16.10.1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457) ZatrU .................................. ustawa z 29.12.1989 r. o zatrudnieniu (Dz.U. Nr 75, poz. 446) ZatrPBezrobU ..................... ustawa z 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez- robociu (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) ZwZawU ............................. ustawa z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) 2. Czasopisma AUWr ................................. Acta Universitatis Wratislavensis XII Wykaz skrótów EP ........................................ Edukacja Prawnicza GN ...................................... Gospodarka Narodowa Klinika ................................ Czasopismo wydawane przez Fundację Uniwersyteckich Poradni Prawnych MiR .................................... Marketing i Rynek MoP ..................................... Monitor Prawniczy NP ....................................... Nowe Prawo OSN .................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna oraz Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSP ..................................... Orzecznictwo Sądów Polskich OTK .................................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Pal. ...................................... Palestra PiP ....................................... Państwo i Prawo PiZS .................................... Praca i Zabezpieczenie Społeczne PiŻ ...................................... Prawo i Życie PN ...................................... Przegląd Notarialny Pol. Społ. ............................ Polityka Społeczna Pr. Pracy .............................. Prawo Pracy PS ....................................... Przegląd Sejmowy R.Pr. .................................... Rynek Pracy Rej. ..................................... Rejent SPE ..................................... Studia Prawno-Ekonomiczne SR ....................................... Studia Religioznawcze Zb. Orz. .............................. Zbiór Orzeczeń 3. Inne art. ...................................... artykuł cz. ....................................... część ds. ....................................... do spraw Dz.U. .................................. Dziennik Ustaw Dz.Urz. ............................... Dziennik Urzędowy ETS .................................... Europejski Trybunał Sprawiedliwości FGŚP .................................. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych GUS .................................... Główny Urząd Statystyczny in. ........................................ inne (-a, -y) IPiSS ................................... Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Wykaz skrótów XIII KRS .................................... Krajowy Rejestr Sądowy lit. ....................................... litera m.in. ................................... między innymi MOP ................................... Międzynarodowa Organizacja Pracy n. ......................................... następny (-a, -e) Nb ....................................... numer brzegowy niepubl. ............................... niepublikowany (-a, -e) np. ....................................... na przykład Nr ........................................ numer orz. ...................................... orzeczenie PIP ...................................... Państwowa Inspekcja Pracy pkt ...................................... punkt pod red. .............................. pod redakcją por. ..................................... porównaj poz. ..................................... pozycja PUSiG ................................ Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych rozp. .................................... rozporządzenie s. ......................................... strona SN ...................................... Sąd Najwyższy SR ....................................... Sąd Rejonowy t. .......................................... tom tekst jedn. ............................ tekst jednolity tj. ........................................ to jest tzw. ..................................... tak zwany (-a, -e) uchw. ................................... uchwała UE ...................................... Unia Europejska ust. ...................................... ustęp w zw. .................................. w związku ww. ..................................... wyżej wymienione wyr. ..................................... wyrok z. ......................................... zeszyt ze zm. ................................. ze zmianami ZFŚS .................................. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych ZUS .................................... Zakład Ubezpieczeń Społecznych zob. ..................................... zobacz Wykaz podstawowej literatury L. Florek, Równe traktowanie pracowników w prawie europejskim, PiZS 2002, Nr 5 L. Florek, T. Zieliński, Prawo pracy, Warszawa 1997 M. Gersdorf, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, pod red. Z. Salwy, Warszawa 2004 A. Kosut, Komentarz do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, Gdańsk 1996 Z. Kubot, Pojęcie kierownictwa pracodawcy, [w:] Prawo pracy a wyzwania XXI-go wieku. Księga Jubileuszowa Prof. T. Zielińskiego, Warszawa 2002 T. Liszcz, Prawo pracy, Warszawa 2006 Z. Salwa, Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1999 W. Sanetra, Zatrudnienie i bezrobocie. Przepisy i komentarz, Warszawa 1993 W. Sanetra, Zasady zatrudniania cudzoziemców w Polsce, Warszawa 1993 W. Sanetra, O pojęciu części zakładu pracy, PS 1994, Nr 1 A. M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2006 A. Tomanek, Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę, Wrocław 2002 B. Wagner, Zasada równego traktowania i niedyskryminacji pracownika, PiZS 2002, Nr 3 Wstęp Założeniem studiów prawniczych jest przekazanie studentom wiedzy z różnych gałęzi prawa. Jednak prawnik nie może być jedynie chodzącym zbiorem reguł i norm prawnych. Ucząc młodych ludzi prawa nie sposób nie wskazywać im, że życie i pra- ca prawnika nie polega jedynie na stosowaniu przepisów. Należy wyczulić studen- tów na fakt, iż niemal każdy przepis kształtuje sytuację prawną człowieka, stanowi źródło jego praw i obowiązków. Wszak w pracy prawnika to człowiek, a nie przepis powinien być najważniejszy. Jan Paweł II głosił w swym nauczaniu, że to „człowiek stanowi centrum systemu prawnego, co bardzo trafnie wyraża klasyczna formuła: Hominum causa omne ius constitutum est. Znaczy to, że prawo jest prawem tylko w takiej mierze, w jakiej jego fundamentem jest człowiek i prawda o nim”1. W trakcie akademickich studiów prawniczych, często brakuje czasu na coś wię- cej niż teoretyczne przygotowanie studentów do spełniania przez nich w przyszłości obowiązków. Dlatego niezwykle istotne staje się odnajdywanie innych niż klasyczna form kształcenia studentów. Jedną z takich nowych form jest z pewnością nauczanie kliniczne prawa. Studenci spotykają się tu z koniecznością konfrontowania zdobytej teoretycznej wiedzy o prawie z codziennością praktyki. Dotyczy to wszystkich gałę- zi prawa, od prawa karnego poprzez administracyjne i cywilne do prawa pracy. Prawo pracy w praktyce ma nieco inny wymiar niż pozostałe gałęzie prawa ob- jęte nauczaniem klinicznym. Bardzo wiele zagadnień dotyczących stosunku pracy jest uzgadnianych między stronami tego stosunku – pracodawcą i pracownikiem. Jednak inaczej niż np. w prawie cywilnym równowaga stron jest często pozorna – w sytuacji znacznego bezrobocia i obawy o znalezienie pracy wyraźnie zauważalna jest dominująca pozycja pracodawcy. To pracodawca często narzuca pracownikowi warunki pracy i płacy, nie zawsze korzystne dla pracownika. Często zdarzają się również patologie polegające np. na zastępowaniu umów o pracę umowami cywilno- prawnymi czy też wręcz łamaniu praw pracowniczych. W przypadku, gdy ze sprawą z zakresu prawa pracy pojawia się klient w Klinice Prawa, student, który prowadzi sprawę musi uświadomić sobie, że nie zawsze twarde dochodzenie roszczeń musi stanowić pożądaną przez klienta drogę rozstrzygnięcia sporu. Czasem korzystniejsze jest wskazanie możliwości załatwienia sprawy ugodowo, gdyż wielu pracowników 1 Przemówienie Jana Pawła II z 24.5.1996 r. do uczestników międzynarodowego sympozjum nt. „‘Evangelium vitae’ a prawo”. XVIII Wstęp obawiając się utraty pracy nie jest gotowych do dochodzenia swych roszczeń wobec pracodawcy na drodze sądowej. Każda jednak sprawa musi być zbadana pod wzglę- dem prawnym – i tu właśnie konieczne jest wcześniejsze przygotowanie teoretycz- ne studentów z zakresu prawa pracy. Wielokrotnie zmieniane, niezbyt precyzyjne przepisy prawa pracy wymagają często przed zastosowaniem przeprowadzenia wy- kładni. Student, wykorzystując zdobytą wiedzę oraz dostępną literaturę i orzeczni- ctwo powinien próbować rozstrzygać napotkane problemy. Oczywiste jest, iż nigdy nie powinien być pozostawiony sam – tu niezwykle istotną rolę odgrywa opiekun w Klinice. Nie tylko odpowiada on za merytoryczny poziom przygotowywanych przez studentów opinii, ale przede wszystkim powinien doradzać studentom wybór odpowiedniej drogi postępowania. Rola opiekuna jest nie tylko odpowiedzialna, ale często trudna – musi on bowiem pozbyć się typowej dla nauczycieli akademickich metody pracy – wskazywania rozwiązań. Powinien raczej zachęcać studentów do własnych poszukiwań najlepszej drogi rozwiązania sprawy, ewentualnie propo- nować, jednak bez narzucania swojej koncepcji jako jedynej i najlepszej. Nie zawsze jest to łatwe, zwłaszcza dla nauczyciela akademickiego z dużym stażem pracy. Pisząc o nauczaniu klinicznym nie sposób nie wspomnieć o niezwykle cennej współpracy z jednostkami i instytucjami, które mogą w dużej mierze być pomoc- ne w tej formie kształcenia prawniczego. Mogą być to jednostki wewnątrz uczelni – np. studenckie koła naukowe. Spotkania takich kół, jeśli uczestniczą w nich stu- denci z Kliniki Prawa, mogą stanowić ważne dopełnienie nauczania klinicznego. Dużą rolę może odegrać także współpraca z instytucjami spoza uczelni – organi- zacjami pozarządowymi, korporacjami prawniczymi, inspektorami Państwowej Inspekcji Pracy, czy sędziami orzekającymi w sądach pracy. Pozwala to na szersze poznanie praktyki stosowania prawa, nie ograniczając się jedynie do prowadzo- nych w Klinice spraw. Dzięki temu możliwe jest jeszcze pełniejsze przygotowanie przyszłego prawnika do pełnienia przyszłych obowiązków. Wydaje się, że bardzo cennym elementem nauczania klinicznego prawa jest moż- liwość podzielenia się doświadczeniami nabytymi w trakcie spotkań z klientami i w czasie rozwiązywania przedstawionych przez nich problemów prawnych. Z jed- nej strony studenci pisząc uczą się opisywania kazusów i formułowania wniosków z nich płynących, a inni, czytając mają możliwość zapoznania się z metodami pra- cy w Klinice Prawa oraz korzystania z wiedzy bardziej doświadczonych kolegów. Celowi temu służyć mogą różne publikacje wydawane przez poszczególne Kliniki Prawa. Jestem przekonany, że publikacja ta, jako pierwsza tak szeroko ujmująca niemal wszystkie aspekty nauczania klinicznego, spełni taką rolę. Łódź, maj 2007 r. dr Krzysztof Stefański Rozdział I. Metodologia klinicznego nauczania prawa prof. UJ dr hab. Fryderyk Zoll, dr Barbara Namysłowska-Gabrysiak A. Nauczanie kliniczne jako metodologia Programy kliniczne często są przedstawiane jako odmiany „prawniczych biur pomocy społecznej”. Idea świadczenia pomocy prawnej osobom ubogim, niemogącym zapewnić sobie odpłatnie pomocy prawnej jest bardzo silnie za- korzeniona w idei powstania i ukształtowania się ruchu klinicznego1. Społeczne nastawienie programów klinicznych było także efektem programów fundatorów, dążących do poprawy systemu świadczenia pomocy prawnej osobom ubogim2. Misja społeczna klinik prawniczych jest oczywiście bardzo ważna. Niemniej jednak nie może ona przesłaniać faktu, że nauczanie kliniczne jest przede wszystkim wynikiem przekonania o efektywności tego rodzaju metody uczenia3. Istnieją tu przy tym dwa zasadnicze aspekty tej metody – jej efektywność, rozu- miana jako sposób stosunkowo szybkiego i wszechstronnego opanowania umie- jętności prawniczych przez studenta oraz aspekt wychowawczy, realizowany w ten sposób, iż student pomaga osobom niezamożnym, uświadamiając sobie przy tym sposób funkcjonowania instytucji państwowych, gdzie profesjonalna pomoc prawna nie dociera. Program kliniczny spełniając powyższe cele kształtuje pewną wrażliwość społeczną u prawników, przyczyniając się w ten sposób do humanizacji profesji prawniczych. 1 Zob. M. M. Barry, J. C. Dubin, P. A. Joy, Clinical Education for this Millenium, 7 Clinical Law Review 2000, Nr 1, s. 12–16; F. Zoll, Jaka szkoła prawa, Warszawa 2004, s. 76. 2 A. McCutcheon, Eastern Europe: Funding Strategies for Public Interest Law in Transitional Societies, [w:] M. Mc- Clymont, S. Golub, Many Roads to Justice, The Ford Foundation 2000, s. 233–264. 3 G. Bellow, On Teaching the Teachers: Some Preliminary Refl ections on Clinical Education as Methodology, [w:] Clini cal Education for the Law Student in a Service Setting (1973), s. 376–379; M. M. Barry, J. C. Dubin, P. A. Joy, op. cit., s. 16–18; M. Spiegel, Theory and Practice in Legal Education: An Essay on Clinical Education, 34 UCLA Law Review (1987), s. 560–594; L. Wortham, The Lawyering Process: My Thanks for the Book and the Movie, 10 Clinical Law Review 2003, Nr 1, s. 405–408; F. Zoll, op. cit., s. 77. F. Zoll, B. Namysłowska-Gabrysiak
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo pracy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: