Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00180 003935 15209795 na godz. na dobę w sumie
Prawo pracy. Kazusy i ćwiczenia - ebook/pdf
Prawo pracy. Kazusy i ćwiczenia - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 270
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-678-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Książka Prawo pracy. Kazusy i ćwiczenia przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów przygotowujących się do egzaminów z prawa pracy i pragnących poszerzyć swą praktyczną wiedzę na temat stosunku pracy, praw i obowiązków pracownika i pracodawcy, a także konfliktów między stronami stosunku pracy i sposobów ich rozwiązywania.
Zamierzeniem Autorów było pokazanie prawa pracy w działaniu z wykorzystaniem – regularnie aktualizowanych, np. w zakresie ustawy o związkach zawodowych i tzw. ustawy antykryzysowej – wypowiedzi judykatury na poruszane tematy. Autorzy uwzględniają także naj-nowsze zmiany ustawodawcze, w tym dotyczące nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie 3 maja 2012 r., oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która wejdzie w życie 1 stycznia 2013 r. Dlatego opracowanie może być także przydatne dla aplikantów oraz słuchaczy studiów podyplomowych z prawa pracy oraz dla osób zatrudnionych w działach HR.
Kazusy obejmują wszystkie istotne zagadnienia indywidualnego prawa pracy. Sposób ich sformułowania i wybór konkretnej tematyki wynika z doświadczeń zawodowych Autorów w charakterze wykładowców na Uniwersytecie Warszawskim oraz praktyków z zakresu prawa pracy.
Prof. UW dr hab. Małgorzata Gersdorf – pracownik naukowy w Katedrze Prawa Pracy i Polityki Społecznej Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, sędzia Sądu Najwyż-szego, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”.
Dr Michał Raczkowski – adiunkt w Katedrze Prawa Pracy i Polityki Społecznej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, członek Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. Specjalizuje się w zagadnieniach związków prawa pracy i prawa prywatnego.
Mgr Aleksandra Woźniak – radca prawny specjalizujący się w indywidualnym i zbiorowym prawie pracy oraz w prawie korporacyjnym. Autorka publikacji dotyczących korelacji prawa pracy z prawem handlowym.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo pracy Kazusy i çwiczenia Małgorzata Gersdorf | Michał Raczkowski Aleksandra Woêniak pod redakcjà Małgorzaty Gersdorf Wydanie 3 Warszawa 2012 Autorzy kazusów: prof. UW dr hab. Małgorzata Gersdorf: 18–21, 32, 44–46, 48–50, 58, 72 dr Michał Raczkowski: 1–2, 4, 10–12, 16–17, 22–23, 25, 33, 35, 39–43, 47, 51–53, 57, 59–60, 62, 68–69, 71, 73 mgr Aleksandra Woźniak: 3, 5–9, 13–15, 24, 26–31, 34, 36–38, 54–56, 61, 63–67, 70 Redaktor prowadzący: Anna Popławska Opracowanie redakcyjne: Michał Dymiński Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-7806-678-1 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ I. Źródła prawa pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 11. Konstytucja RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 12. Kodeks cywilny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 13. Układ zbiorowy pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 14. Porozumienie zbiorowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 15. Regulamin pracy, wynagradzania oraz zakładowego funduszu świadczeń socjalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ II. Stosunek pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 16. Strony stosunku pracy – członek zarządu spółki kapitałowej . Kazus 17. Strony stosunku pracy w razie upadłości pracodawcy . . . . . Kazus 18. Strony stosunku pracy – reprezentacja w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 19. Przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę . . . . . . . . Kazus 10. Przejście zakładu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 11. Stosunek pracy jako stosunek zobowiązaniowy – cechy charakterystyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 12. Zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony . . . . . . . . . Kazus 13. Zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony Kazus 14. Określenie czasu trwania umowy o pracę . . . . . . . . . . . . Kazus 15. Zawarcie umowy o pracę na czas określony i jej przekształcenie w umowę na czas nieokreślony . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 16. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy . . . . . . . . . . . . . Kazus 17. Polecenie zmieniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 18. Odmienności stosunku pracy z powołania . . . . . . . . . . . . Kazus 19. Dodatek za godziny nadliczbowe dla sędziego . . . . . . . . . Kazus 20. Wybór jako podstawa nawiązania stosunku pracy . . . . . . . 9 11 13 13 18 22 24 28 34 34 38 40 42 47 50 54 57 60 62 64 68 71 76 86 6 Spis treści Kazus 21. Spółdzielcza umowa o pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kazus 22. Rozwiązanie stosunku pracy na podstawie porozumienia stron Kazus 23. Ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy – ochrona powszechna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 92 96 Kazus 24. Ochrona przed wypowiedzeniem stosunku pracy – ochrona szczególna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Kazus 25. Rozwiązanie stosunku pracy z winy pracownika . . . . . . . . 104 Kazus 26. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Kazus 27. Roszczenia pracownika w razie rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Kazus 28. Roszczenia w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Kazus 29. Roszczenia w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika . . . . . . . . . 118 Kazus 30. Roszczenia pracownika wykraczające poza Kodeks pracy . . . 122 Kazus 31. Roszczenia w związku z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Kazus 32. Roszczenia z tytułu wadliwego rozwiązania stosunku pracy z powołania osoby szczególnie chronionej . . . . . . . . . . . . 132 ROZDZIAŁ III. Obowiązki pracownika i pracodawcy . . . . . . . . . . 137 Kazus 33. Wynagrodzenie za pracę. Kryteria ustalania wynagrodzenia . 137 Kazus 34. Świadczenia związane z pracą . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Kazus 35. Wynagrodzenie za czas choroby . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Kazus 36. Ochrona wynagrodzenia za pracę . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Kazus 37. Obowiązki pracodawcy w zakresie archiwizowania dokumentów pracowniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Kazus 38. Obowiązki pracodawcy w zakresie wydania świadectwa pracy 151 Kazus 39. Obowiązki pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Kazus 40. Zakaz konkurencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 ROZDZIAŁ IV. Odpowiedzialność pracownika i pracodawcy . . . . . . 163 Kazus 41. Odpowiedzialność porządkowa pracownika . . . . . . . . . . 163 Kazus 42. Odpowiedzialność materialna – mienie niepowierzone . . . . 167 Kazus 43. Wspólna odpowiedzialność materialna . . . . . . . . . . . . . 169 ROZDZIAŁ V. Czas pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 Kazus 44. Czas pracy, normy, czas odpoczynku . . . . . . . . . . . . . . . 174 Kazus 45. Czas pracy – okresy rozliczeniowe . . . . . . . . . . . . . . . . 177 Kazus 46. Czas pracy – definicje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Kazus 47. Czas pracy – zadaniowy czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . 180 Kazus 48. Czas pracy – godziny nadliczbowe . . . . . . . . . . . . . . . . 184 Spis treści 7 Kazus 49. Czas pracy – godziny nadliczbowe kadry kierowniczej . . . . . 187 Kazus 50. Czas pracy – godziny nadliczbowe – kumulacja dodatków . . . 190 ROZDZIAŁ VI. Urlopy pracownicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Kazus 51. Urlop wypoczynkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Kazus 52. Urlop bezpłatny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Kazus 53. Urlop macierzyński i wychowawczy . . . . . . . . . . . . . . . 200 ROZDZIAŁ VII. Szczególne grupy pracowników . . . . . . . . . . . . . 203 Kazus 54. Ochrona pracy kobiet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 Kazus 55. Zatrudnianie młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 Kazus 56. Zatrudnianie telepracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 Kazus 57. Pracownicy tymczasowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 ROZDZIAŁ VIII. Przedawnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 Kazus 58. Przedawnienie – charakter roszczenia . . . . . . . . . . . . . . 214 Kazus 59. Przedawnienie roszczenia o urlop . . . . . . . . . . . . . . . . 218 Kazus 60. Przedawnienie – roszczenia deliktowe wobec pracodawcy . . 220 ROZDZIAŁ IX. Reżim ustawy o zwolnieniach grupowych . . . . . . . 226 Kazus 61. Procedura zwolnień grupowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 Kazus 62. Zwolnienia indywidualne w ramach zwolnień grupowych . . 230 ROZDZIAŁ X. Związki zawodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 Kazus 63. Tworzenie związku zawodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 Kazus 64. Obowiązki pracodawcy i związku zawodowego w zakresie konsultacji związkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 ROZDZIAŁ XI. Procedura cywilna w sprawach z zakresu prawa pracy 240 Kazus 65. Wartość przedmiotu sporu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Kazus 66. Rozkład ciężaru dowodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 ROZDZIAŁ XII. Pozostałe regulacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Kazus 67. Bezpieczeństwo i higiena pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Kazus 68. Wykroczenia przeciwko prawom pracownika . . . . . . . . . . 253 Kazus 69. Spory zbiorowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 Kazus 70. Informacja i konsultacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Kazus 71. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych . . . . . . . . . . . . 261 Kazus 72. Niewypłacalność pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 Kazus 73. Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy . . . . . . . . . . . . . . . 269 Wykaz skrótów k.c. k.k. – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.w. KRRiTV k.s.h. k.w. LexPolonica M.Pr. NSA OSNAPiUS OSNCP OSNP OSP OTK ZU OTK-A PiP PiZS (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w spra- wach o wykroczenia (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.) – Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji – ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) – ustawa z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.) – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska – „Monitor Prawniczy” – Naczelny Sąd Administracyjny – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Pracy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy, Seria A – „Państwo i Prawo” – „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 10 p.u.s.p. p.w.k.p. SN TK WHO WSA ZOZ ZUS Wykaz skrótów – ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszech- nych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 142 ze zm). – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization) – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Zakładowa Organizacja Związkowa – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Wprowadzenie Gdzie się zaczyna problem, tam się kończy komentarz… Tak prawnicy często podsumowują korzystanie z literatury przedmiotu w analizowa- nej przez nich sprawie. Niniejsze opracowanie ma – w swoim założeniu – służyć analizie i wyjaśnianiu norm prawa pracy w tych sytuacjach, które często pojawiają się w praktyce oraz budzą szczególne wątpli- wości, nie tracąc przy tym jednak nic ze swojego charakteru względ- nie kompleksowego wykładu indywidualnego prawa pracy. Z  tego też względu została mu nadana forma zbioru kazusów i ćwiczeń, w  których omówiono zagadnienia dyskutowane przez przedstawicieli doktryny i poddawane weryfikacji w postępowaniach sądowych, w tym przed Sądem Najwyższym, przy jednoczesnym szerszym przedstawie- niu tła normatywnego danej instytucji prawa pracy. Przez swoją nowatorską formę książka ta nie traci charakteru podręcz- nika obejmującego zagadnienia szeroko pojętego indywidualnego pra- wa pracy. Problemy zostały w niej przedstawione zgodnie z systematyką ćwiczeń akademickich w podziale na grupy tematyczne dotyczące mię- dzy innymi źródeł prawa pracy, zobowiązaniowego charakteru stosun- ku pracy (jego nawiązania i zakończenia, w tym wynikających z tego roszczeń), czasu pracy czy obowiązków stron stosunku pracy. Istotnym novum jest także omówienie zagadnień będących przedmiotem aktów normatywnych zaliczanych raczej do tzw. zbiorowego prawa pracy, w tych ich aspektach, które dotyczą indywidualnych relacji zatrudnie- nia. Odnosi się to między innymi do ustawy o związkach zawodowych, ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi kon- sultacji czy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. 12 Wprowadzenie Każdy temat został opracowany z zachowaniem jednolitej formy. Na wstępie opisano stan faktyczny, służący jako punkt wyjścia do analiz teoretycznych. Następnie wymieniono te przepisy, których subsumcji w danym stanie faktycznym należy dokonać. Kolejny element to pyta- nia. Te dwie ostatnie składowe mają pomóc Czytelnikom w ustaleniu zakresu przedmiotowego zagadnienia i pozwalają przygotować się do rozstrzygnięcia problemu bez sięgania od razu do jego rozwiązania zaproponowanego przez Autorów. Zasadnicza część każdego tematu to rozwiązanie kazusu. Jego trzon to, oczywiście, bezpośrednia odpo- wiedź na zaprezentowane zagadnienie stanowiąca wyraz opinii Auto- rów, wspartych ich doświadczeniem oraz praktyką, jak również – gdzie to możliwe – powołująca się na autorytet Sądu Najwyższego. I w tym zakresie opracowanie służy nie tylko studentom prawa i administracji, ale także aplikantom i wszystkim stosującym prawo pracy. Natomiast w celu całościowego przedstawienia danego zagadnienia, tak aby opra- cowanie uznać za w miarę kompleksowe w zakresie indywidualnego prawa pracy, Autorzy wprowadzili jeszcze jeden dodatkowy element. Jest to omówienie – tym razem już teoretyczne – danego problemu na kanwie opisanego stanu faktycznego, także w formie praktycznej tabeli. Intencją Autorów było przedstawienie prawa pracy w działaniu, przy uwzględnieniu jednak tradycyjnych elementów wykładu prawa pracy dla studentów i aplikantów – w celu ułatwienia nauki i zapamiętywa- nia, a dla wszystkich stosujących prawo pracy – w celu umiejscowienia konkretnych sytuacji w systemie indywidualnego prawa pracy. Wierzymy, że forma opracowania i jego treść okażą się przydatne za- równo w nauce, jak i w praktyce stosowania prawa pracy. Małgorzata Gersdorf Michał Raczkowski Aleksandra Woźniak Rozdział I Źródła prawa pracy Kazus 1. Konstytucja RP Stan faktyczny Elektrownia Gęsidło SA powstała wskutek komercjalizacji przedsię- biorstwa państwowego Elektrownia Gęsidło. W toku jego prywatyzacji pośredniej (zbycie 100 akcji) inwestor strategiczny, niemiecka firma Elektrisch AG zawarła ze związkami zawodowymi 20 sierpnia 2002 r. Pakt Gwarancji Pracowniczych. Do pakietu po nabyciu akcji przez inwe- stora przystąpił pracodawca, zobowiązując się do jego przestrzegania. W pakiecie zobowiązała się między innymi utrzymać dotychczasowe zatrudnienie przez 10 lat. W razie rozwiązania stosunku pracy z jakim- kolwiek pracownikiem chronionym tą gwarancją, pracodawca wypła- ci zwolnionemu za wypowiedzeniem pracownikowi odszkodowanie w  wysokości równowartości wynagrodzenia za okres pozostający do końca pakietowego okresu gwarancji. Zmiana zarządu w Elektrowni Gęsidło SA w 2009 r. spowodowała, że nowy zarząd zaczął mieć wątpliwości co do prawomocności Pakietu. W  toku dyskusji na jednym z posiedzeń w tej sprawie podnoszono, że Pakiet został w istocie wymuszony przez związki zawodowe jako conditio sine qua non prywatyzacji. Za pośrednictwem Zrzeszenia Pro- ducentów Energii – organizacji pracodawców, do której należy spółka – zdecydowano się wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją RP Pakietu Gwarancji Pracowni- 14 Rozdział I. Źródła prawa pracy czych. Zdaniem Spółki i Organizacji, która przekazuje jej argumenty, Pakiet stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Oceń dopuszczalność i zasadność wniosku o zbadanie zgodności Pakie- tu z Konstytucją RP. Stan prawny Art. 79, art. 188 i art. 191 Konstytucji RP. Pytania 1. Jakie podmioty mają zdolność kierowania do Trybunału Konsty- tucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją RP aktu prawnego? 2. Czy Trybunał Konstytucyjny może badać zgodność Pakietu Gwa- rancji Pracowniczych z Konstytucją RP w trybie pytania prawnego? 3. Czy Trybunał Konstytucyjny może badać zgodność Pakietu z Kon- stytucją RP w ramach innej procedury? 4. Czy istnieją normy konstytucyjne, które mogłyby stanowić wzo- rzec kontroli dla regulacji Pakietu? W kwestii charakteru prawnego pakietu socjalnego jako źródła prawa pracy (normatywnego porozumienia zbiorowego) – zob. rozwiązanie kazusu 5. Rozwiązanie kazusu Podmiot uprawniony do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego Katalog podmiotów uprawnionych do wystąpienia z pytaniem praw- nym dotyczącym zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP albo innymi aktami wyższego rzędu (stosownie do art. 188 Konstytucji RP) został ujęty w art. 191 ustawy zasadniczej. Wśród tych podmiotów w ust. 1 pkt 4 wymieniono ogólnokrajowe organy związków zawodo- wych oraz ogólnokrajowe władze organizacji pracodawców i  organi- Kazus 1. Konstytucja RP 15 zacji związkowych. W istocie przymiotnik „ogólnokrajowe” wymaga przede wszystkim, by dana organizacja pracodawców (podobnie zwią- zek zawodowy) działała na płaszczyźnie ogólnokrajowej, tylko wów- czas może bowiem dysponować „władzą” na takim szczeblu1. W  celu ustalenia, czy Zrzeszenie Producentów Energii może występować przed Trybunałem Konstytucyjnym, należałoby ustalić (badając jego akt wewnętrzny – statut), czy ma ono charakter ogólnokrajowy. Jeśli tak, to w aspekcie formalnym będzie ono uprawnione do wystąpienia ze stosownym wnioskiem. Zakładamy, że badanie pakietu socjalnego jako źródła prawa pracy (por. uwagi do kazusu 5) stanowi sprawę obję- tą zakresem działania organizacji pracodawców (stosownie do art. 191 ust. 2 Konstytucji RP). Pakiet jako akt normatywny podlegający badaniu jego zgodności z aktami wyższego rzędu Art. 188 Konstytucji RP określa przypadki, w których możliwe jest badanie aktu normatywnego pod kątem jego zgodności z aktami wyż- szego rzędu. Może się wydawać, że normatywne porozumienie zbio- rowe, jakim jest pakiet, stanowi akt normatywny, zawierając normy generalne i abstrakcyjne. Nie ma jednak zgodności w nauce prawa konstytucyjnego co do możności traktowania swoistych źródeł prawa pracy (układów zbiorowych pracy) jako aktów normatywnych w ujęciu konstytucyjnym2. Stanowiska krytyczne wskazują, że układy zbiorowe nie stanowią realizacji imperium państwowego, powstają na drodze umowy, stanowią przejawy wolności działalności gospodarczej3. Z po- wyższych względów trudne wydaje się uznanie źródeł autonomicznych, takich jak układy zbiorowe czy zbiorowe porozumienia normatywne, za akty normatywne w rozumieniu konstytucyjnym. 1 Tak w odniesieniu do związków zawodowych M. Zubik, Wnioski związków zawodo- wych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, PiZS 2006, nr 11, s. 2. 2 Por. krytyczne w tej mierze stanowisko M. Zubika, Trybunał Konstytucyjny a układy zbiorowe pracy, PiZS 2005, nr 3, s. 5. 3 Tamże, s. 6. 16 Rozdział I. Źródła prawa pracy Badanie pakietu w trybie skargi konstytucyjnej Oprócz uprawnienia do badania zgodności aktów normatywnych z ak- tami wyższego rzędu Trybunał Konstytucyjny zajmuje się także orzeka- niem w sprawach skarg konstytucyjnych. Zakres tego badania wydaje się szerszy niż w przypadku pytań prawnych wymienionych w art. 188 pkt 1–4 Konstytucji RP. O ile bowiem skarga konstytucyjna musi odno- sić się do aktu normatywnego (wymaga tego art. 79 Konstytucji RP), to już niekoniecznie musi to oznaczać, że chodzi o akty ujęte w katalogu z art. 188 ustawy zasadniczej4. Wydaje się zatem, że istnieje większe prawdopodobieństwo dopuszczenia możliwości badania pakietu socjal- nego w trybie skargi konstytucyjnej. Piśmiennictwo nauki prawa konstytucyjnego, nawet krytyczne co do istoty sprawy, prezentuje jednak stanowisko otwarte nie tylko w kwe- stii badania układów zbiorowych przez Trybunał w drodze pytania prawnego, jak i w drodze skargi konstytucyjnej5, uzależniając to od decyzji samego Trybunału w pierwszej, precedensowej sprawie. Nie wykluczając więc takiej możliwości, należałoby zastanowić się nad wzorcami kontroli konstytucyjności, a jednocześnie – motywami takie- go działania. Kontrola konstytucyjności pakietu socjalnego Prima facie może się wydawać, że pracodawca zawierający normatyw- ne porozumienie zbiorowe działa w granicach dopuszczalnych Kon- stytucją RP. Zakłada ona w art. 20 swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. W ramach takiej swobody pracodawca samodzielnie nakłada na siebie dodatkowe obowiązki w treści autonomicznych źró- deł prawa pracy. Sformułowanie, że nakłada je na siebie pracodawca w przypadku pakietu socjalnego, stanowi oczywiście pewien skrót myślowy, często bowiem pakiety socjalne zawierane są bez udziału pracodawcy, jedynie przez inwestora strategicznego i związki zawodo- we. Uważa się je jednak za źródła prawa pracy i z tego względu wiążą one pracodawcę. 4 Np. akty prawa miejscowego, por. M. Zubik, Trybunał konstytucyjny…, s. 8 z powoła- niem na postanowienie TK w sprawie SK 42/02 (OTK-A 2004, nr 9, poz. 97). 5 M. Zubik, Trybunał Konstytucyjny…, s. 8.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo pracy. Kazusy i ćwiczenia
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: