Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00291 005417 13645128 na godz. na dobę w sumie
Prawo pracy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Prawo pracy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 805
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6514-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> prawo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W publikacji ,,Prawo pracy' w 22 rozdziałach przedstawiono systematyczny wykład obejmujący ogół zagadnień wchodzących w skład prawa pracy, a więc m.in.;

- pojęcie, przedmiot i funkcje prawa pracy;

- zasady i źródła prawa pracy;

- nawiązanie umownego stosunku pracy i jego charakter prawny;

- ustanie i zmiany stosunku pracy;

- pozaumowne stosunki pracy.

Podręcznik adresowany jest do studentów szkół wyższych oraz osób zajmujących się w praktyce prawem pracy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

STUDIA PRAWNICZE Prawo pracy W sprzedaży: L. Florek PRAWO PRACY. ORZECZNICTWO, wyd. 2 Zbiory Orzecznictwa Becka L. Florek PRAWO PRACY, wyd. 16 Podręczniki Prawnicze M. Barzycka-Banaszczyk PRAWO PRACY, wyd. 15 Skrypty Becka W. Muszalski KODEKS PRACY. KOMENTARZ, wyd. 9 Duże Komentarze Becka KODEKS PRACY, wyd. 42 Twoje Prawo www.ksiegarnia.beck.pl Prawo pracy Redaktor prof. UG dr hab. Jakub Stelina Autorzy dr Artur Rycak, dr Magdalena Rycak, prof. UG dr hab. Jakub Stelina, prof. UG dr hab. Monika Tomaszewska, prof. UG dr hab. Marcin Zieleniecki 2. wydanie WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2014 Propozycja cytowania: J. Stelina (red.), Prawo pracy, wyd. 2, Warszawa 2014 Poszczególne części opracowali: Artur Rycak: Rozdział VI, VII, XX Magdalena Rycak: Rozdział IX, XII, XXII Jakub Stelina: Rozdział I, II § 7 (pkt XII i XIII), rozdział III Monika Tomaszewska: Rozdział II (z wyjątkiem § 7 pkt XII i XIII), III § 12, X, XV Marcin Zieleniecki: Rozdział XI, XIII–XV, XVII–XVIII, XXI Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-6513-8 ISBN e-book 978-83-255-6514-5 Spis treści Przedmowa do wydania II ............................................................................. XVII Wykaz skrótów ............................................................................................... XIX Rozdział I. Pojęcie, przedmiot, systematyka i funkcje prawa pracy ...... 1 § 1. Praca człowieka a prawo – uwagi ogólne ...................................... 2 5 § 2. Pojęcie, przedmiot i systematyka prawa pracy .............................. I. Uwagi ogólne ........................................................................... 5 II. Stosunki pracy ......................................................................... 7 III. Stosunki prawne związane ze stosunkami pracy ..................... IV. Systematyka prawa pracy ........................................................ § 3. Funkcje prawa pracy ...................................................................... § 4. Prawo pracy w systemie prawa ...................................................... I. Kryterium wyodrębnienia prawa pracy w systemie prawa ..... II. Stosunek prawa pracy do innych gałęzi prawa ........................ 1. Prawo pracy a prawo konstytucyjne .................................... 2. Prawo pracy a prawo cywilne .............................................. 3. Prawo pracy a prawo administracyjne ................................. 4. Prawo pracy a prawo ubezpieczenia społecznego ............... 5. Prawo pracy a inne gałęzie prawa ....................................... III. Cechy prawa pracy na tle innych gałęzi ................................. Rozdział II. Zasady i normy prawa pracy ................................................ § 5. Zagadnienia ogólne (pojęcia wstępne) .......................................... § 6. Klasyfikacja i rodzaje zasad prawa pracy ...................................... I. Kryteria wyodrębnienia ........................................................... II. Funkcje zasad .......................................................................... § 7. Podstawowe zasady prawa pracy ................................................... I. Zasada wolności pracy ........................................................... II. Zasada poszanowania godności i dóbr osobistych 14 16 17 21 21 22 22 23 24 27 27 28 31 32 33 33 37 37 37 pracownika ............................................................................... III. Zasady: równości i niedyskryminacji ...................................... IV. Zasada prawa do godziwego wynagrodzenia .......................... V. Zasada prawa do wypoczynku ................................................ VI. Zasada prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy ....................................................................................... 39 41 47 48 49 50 51 VII. Zasada zaspokajania potrzeb socjalnych, bytowych i kulturalnych pracowników .................................................... VIII. Zasada ułatwiania podnoszenia kwalifikacji zawodowych ..... Spis treści IX. Zasada wolności koalicji ........................................................ X. Zasada partycypacji ................................................................ XI. Zasada nadzoru i kontroli nad warunkami pracy ................... XII. Zasada uprzywilejowania pracownika – rodzaje norm prawa pracy ....................................................................................... XIII. Zasady-metanormy prawa pracy – stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy ............................... Rozdział III. Źródła prawa pracy .............................................................. § 8. Pojęcie, rodzaje, systematyka i hierarchia źródeł prawa pracy ..... I. Uwagi wstępne ........................................................................ II. Rodzaje i systematyka źródeł prawa pracy ............................. III. Hierarchia źródeł prawa pracy ................................................. § 9. Konstytucja RP jako źródło standardów w dziedzinie zatrudnienia ................................................................................... § 10. Źródła prawa o charakterze powszechnie obowiązującym ........... I. Uwagi wstępne ....................................................................... II. Ogólne źródła prawa stosunku pracy ...................................... III. Pragmatyki pracownicze ......................................................... IV. Źródła zbiorowego prawa pracy ............................................. V. Źródła prawa nadzoru nad warunkami pracy i prawa o promocji zatrudnienia .......................................................... § 11. Specyficzne źródła prawa pracy .................................................... I. Uwagi wstępne – kontrowersje wokół normatywnego VI 52 53 54 55 61 65 66 66 68 71 72 75 75 77 78 80 81 82 82 85 85 87 88 90 91 93 94 96 96 96 charakteru specyficznych źródeł prawa pracy ........................ II. Układy zbiorowe pracy ........................................................... 1. Pojęcie i rodzaje układów ................................................... 2. Zakres podmiotowy układu ................................................ 3. Strony układu ....................................................................... 4. Zakres przedmiotowy (treść) układów ............................... 5. Zawarcie i rejestracja układu ............................................... 6. Utrata mocy obowiązującej, zmiany i zawieszenie układu . III. Porozumienia zbiorowe .......................................................... IV. Regulaminy pracy .................................................................... 1. Uwagi wstępne ..................................................................... 2. Treść regulaminu pracy ........................................................ 3. Tryb wprowadzania regulaminu pracy i jego wejście 97 w życie ................................................................................ 98 4. Zmiany regulaminu pracy .................................................... 99 V. Regulaminy wynagradzania .................................................... 1. Uwagi wstępne .................................................................... 99 2. Treść regulaminu wynagradzania ........................................ 100 3. Tryb wprowadzania regulaminu wynagradzania i jego wejście w życie .................................................................... 100 4. Zmiany regulaminu wynagradzania .................................... 101 VI. Inne regulaminy ...................................................................... 101 VII. Statuty ..................................................................................... 102 Spis treści VII § 12. Międzynarodowe i europejskie źródła prawa pracy ...................... 103 I. Miejsce prawa międzynarodowego i europejskiego w systemie źródeł prawa pracy. Uwagi wstępne ..................... 103 II. Międzynarodowe prawo pracy ................................................ 106 III. Europejskie prawo pracy ......................................................... 111 Rozdział IV. Charakterystyka stosunku pracy ........................................ 117 § 13. Pojęcie i charakter prawny stosunku pracy .................................... 117 I. Uwagi wstępne – od najmu pracy do najmu pracownika ........ 117 II. Pojęcie i rodzaje stosunku pracy ............................................. 119 III. Charakter prawny stosunku pracy – istota pracowniczego podporządkowania ................................................................... 122 § 14. Usługi, praca, służba – stosunek pracy a niepracownicze stosunki zatrudnienia .................................................................................... 126 § 15. Strony stosunku pracy .................................................................... 129 I. Pracownik ................................................................................ 129 II. Pracodawca .............................................................................. 135 1. Uwagi wstępne – koncepcje teoretyczne pracodawcy ......... 135 2. Pojęcie pracodawcy ............................................................. 137 3. Problem państwa jako pracodawcy ..................................... 141 4. Osoba lub organ reprezentujący pracodawcę ...................... 143 5. Pracodawca a zakład pracy .................................................. 144 6. Zmiana pracodawcy przy zachowaniu tożsamości stosunku pracy ..................................................................... 146 Rozdział V. Nawiązanie umownego stosunku pracy ................................ 148 § 16. Uwagi wstępne ............................................................................... 148 § 17. Pojęcie i rodzaje umów o pracę ..................................................... 150 § 18. Forma umowy o pracę ................................................................... 154 § 19. Treść umowy o pracę ..................................................................... 155 § 20. Zawarcie umowy o pracę ............................................................... 158 Rozdział VI. Ustanie umownego stosunku pracy ..................................... 160 § 21. Wprowadzenie. Zagadnienia problemowe i pojęciowe ................. 161 I. Uwagi ogólne i rys historyczny ochrony trwałości umownego stosunku pracy ...................................................... 161 II. Ochrona trwałości stosunku pracy w Europie i Stanach Zjednoczonych. Zagadnienie powszechnej ochrony trwałości stosunku pracy ......................................................... 164 III. Zakaz arbitralnego rozwiązania stosunku pracy jako ogólna zasada europejskiego prawa pracy .......................................... 167 IV. Podstawy aksjologiczne ochrony trwałości stosunku pracy .... 168 V. Zagadnienia pojęciowe ............................................................ 169 § 22. Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron ................. 173 § 23. Forma, sposób i tryb rozwiązania umowy o pracę ....................... 175 I. Forma czynności prawnych skutkujących rozwiązaniem umowy o pracę ........................................................................ 175 Spis treści VIII II. Skutki niezachowania formy pisemnej wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ................. 176 III. Sposób i data złożenia wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ..................................................... 178 IV. Konsultacja rozwiązania umowy o pracę ze związkiem zawodowym ............................................................................. 179 § 24. Wypowiedzenie umowy o pracę .................................................... 184 I. Pojęcie i treść wypowiedzenia ................................................. 184 II. Okres i termin wypowiedzenia ................................................ 186 III. Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony ................................................................ 188 1. Obowiązek uzasadnienia wypowiedzenia. Konstrukcja prawna .................................................................................. 189 2. Relacje pomiędzy klauzulą „wypowiedzenia nieuzasad- nionego” a klauzulami „zasad współżycia społecznego” oraz „społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa” ...... 191 3. Kryteria i przyczyny wypowiedzenia .................................. 193 3.1. Zasada ultima ratio wypowiedzenia umowy o pracę .... 200 3.2. Przyczyny wyłączające wypowiedzenie ...................... 201 IV. Wypowiedzenie przez pracodawcę terminowych umów o pracę ..................................................................................... 202 1. Wypowiedzenie umowy zawartej na okres próbny ............. 202 2. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony .............................................................................. 202 3. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas wykonania określonej pracy ................................................ 205 V. Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika ................ 205 § 25. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia ....................... 206 I. Uwagi ogólne ........................................................................... 206 II. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę ............................................................................. 207 1. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika ........................................................................... 207 1.1. Rozwiązanie umowy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych ............... 208 1.2. Rozwiązanie umowy z powodu popełnienia przestępstwa przez pracownika .................................... 213 1.3. Rozwiązanie umowy z powodu utraty przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku ............................... 215 1.4. Termin na bezzwłoczne rozwiązanie umowy ............... 216 2. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika ........................................................................... 217 3. Obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika po powrocie do pracy .......................................................... 219 Spis treści IX o pracę zawartej na czas niekreślony ................................... 242 1.1. Roszczenie o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, przywrócenie do pracy oraz o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy ................................................ 242 1.2. Roszczenie o odszkodowanie ....................................... 245 1.3. Odszkodowanie zastępcze (facultas alternativa) ......... 247 1.3.1. Zarzut braku możliwości lub celowości przywrócenia do pracy ....................................... 247 1.3.2. Sprzeczność przywrócenia do pracy z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodar- czym przeznaczeniem prawa .............................. 248 2. Roszczenia z tytułu wadliwego wypowiedzenia umów terminowych ........................................................................ 249 III. Roszczenia pracownika z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia .......... 250 1. Roszczenia z tytułu wadliwego rozwiązania umowy zawartej na czas nieokreślony ............................................. 250 2. Roszczenia z tytułu wadliwego rozwiązania umów terminowych ........................................................................ 250 III. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika .............................................................................. 219 1. Rozwiązanie umowy z powodu szkodliwego wpływu na zdrowie pracownika ........................................................ 220 2. Rozwiązanie umowy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy ............................ 221 § 26. Prawo pracownika do odwołania się od rozwiązania umowy o pracę i ciężar dowodu ................................................................. 223 § 27. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy ............................... 226 § 28. Zwolnienia grupowe ...................................................................... 232 I. Uwagi ogólne ........................................................................... 232 II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o zwolnieniach grupowych ............................................................................... 233 III. Pojęcie zwolnienia grupowego ............................................... 233 IV. Przyczyny niedotyczące pracownika ....................................... 234 V. Procedura zwolnienia grupowego .......................................... 234 VI. Porozumienie (regulamin) w sprawie zwolnień grupowych .. 236 VII. Uchylenie szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy ..... 236 VIII. Zwolnienia z powodu upadłości i likwidacji pracodawcy ...... 238 IX. Świadczenia należne pracownikom z tytułu zwolnień grupowych ............................................................................... 238 X. Roszczenie o ponowne nawiązanie stosunku pracy ................ 239 § 29. Sankcje i roszczenia z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę ............................................................................................ 240 I. Ogólnie o skutkach wadliwych czynności stron ..................... 240 II. Roszczenia pracownika z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę ........................................... 242 1. Roszczenia z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy Spis treści X IV. Roszczenia pracownika z tyłu naruszenia przez pracodawcę przepisów regulujących wygaśnięcie umowy o pracę ............ 251 V. Roszczenia pracodawcy z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę przez pracownika ....................... 251 § 30. Wygaśnięcie umowy o pracę ......................................................... 252 Rozdział VII. Zmiany stosunku pracy ...................................................... 254 § 31. Wprowadzenie ............................................................................... 254 § 32. Zmiana podstawy prawnej stosunku pracy .................................... 256 § 33. Zmiana pracodawcy ....................................................................... 257 I. Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę ....................... 257 1. Regulacje prawne i ich ratio legis ...................................... 257 2. Pojęcie zakładu pracy, części zakładu pracy oraz przejścia w rozumieniu art. 231 KP i dyrektywy 2001/23/WE ........... 258 3. Podstawy prawne i data przejścia ........................................ 263 4. Ogólne skutki prawne przejścia i odpowiedzialność pracodawców za zobowiązania ........................................... 266 5. Rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika za uprzedzeniem ................................................................. 267 6. Skutki prawne przejścia wobec pracowników zatrudnio- nych na podstawie pozaumownych stosunków pracy ......... 268 7. Obowiązki informacyjne i negocjacyjne pracodawców ...... 269 II. Zmiana pracodawcy w wyniku zmian normatywnych oraz na podstawie jednostronnych decyzji pracodawcy ...................... 270 § 34. Zmiana treści umownego stosunku pracy ...................................... 271 I. Wprowadzenie ......................................................................... 271 II. Porozumienie zmieniające ....................................................... 271 III. Wypowiedzenie zmieniające ................................................... 272 1. Konstrukcja prawna i zakres ................................................ 272 2. Warunki braku wadliwości i skutki wypowiedzenia zmieniającego ...................................................................... 273 3. Przedmiot wypowiedzenia ................................................... 275 4. Ochrona przed zmianą treści stosunku pracy i roszczenia pracownika z tytułu wadliwego wypowiedzenia zmieniającego ...................................................................... 276 IV. Zmiany normatywne treści umownego stosunku pracy .......... 280 V. Zmiana treści umownego stosunku pracy na podstawie innych niż wypowiedzenie zmieniające jednostronnych czynności pracodawcy ............................................................. 282 1. Czasowe powierzenie innej pracy ....................................... 282 2. Przeniesienie do innej pracy ............................................... 285 § 35. Zmiana treści pozaumownych stosunków pracy ........................... 287 § 36. Zawieszenie stosunku pracy i stan nieczynny ............................... 289 Rozdział VIII. Pozaumowne stosunki pracy ............................................. 292 § 37. Uwagi wstępne ............................................................................... 293 § 38. Stosunki pracy z powołania ........................................................... 293 Spis treści XI I. Zakres podmiotowy stosunków pracy z powołania ................. 293 II. Charakter prawny aktu powołania ........................................... 295 III. Cechy charakterystyczne stosunków pracy z powołania ......... 296 § 39. Stosunki pracy z mianowania ........................................................ 297 I. Uwagi wstępne ........................................................................ 297 II. Zakres podmiotowy stosunków pracy z mianowania .............. 298 III. Charakter prawny aktu mianowania ........................................ 299 IV. Cechy charakterystyczne stosunków pracy z mianowania ...... 300 § 40. Stosunki pracy z wyboru ................................................................ 301 § 41. Spółdzielcze stosunki pracy ........................................................... 302 Rozdział IX. Elastyczne i nietypowe formy zatrudnienia pracowniczego 304 § 42. Pojęcie elastycznych i nietypowych form zatrudnienia pracowniczego ............................................................................... 305 § 43. Koncepcja flexicurity ..................................................................... 309 § 44. Praca tymczasowa .......................................................................... 313 I. Ogólna charakterystyka pracy tymczasowej i najważniejsze definicje .................................................................................. 313 II. Zasady zatrudniania pracowników tymczasowych i kierowa- nia tych pracowników do wykonywania pracy tymczasowej . 315 III. Realizacja zatrudnienia tymczasowego .................................. 318 § 45. Telepraca ........................................................................................ 319 I. Uwagi wprowadzające i kluczowe pojęcia .............................. 319 II. Warunki stosowania telepracy przez pracodawcę ................... 322 Rozdział X. Wynagrodzenie za pracę ........................................................ 326 § 46. Pojęcie i charakter prawny wynagrodzenia ................................... 326 I. Cechy i definicja wynagrodzenia za pracę .............................. 326 II. Przedmiot wynagrodzenia za pracę ......................................... 330 § 47. Podstawy prawne ........................................................................... 333 § 48. Metody ustalania wynagrodzenia i systemy wynagradzania ......... 337 § 49. Składniki wynagrodzenia ............................................................... 340 I. Składniki wynagrodzenia jako element polityki kadrowej ..... 340 II. Wynagrodzenie minimalne ...................................................... 341 III. Wynagrodzenie zasadnicze ...................................................... 343 IV. Dodatki, premie i nagroda jubileuszowa ................................. 343 § 50. Ochrona wynagrodzenia za pracę .................................................. 345 I. Środki ochrony wynagrodzenia za pracę ................................. 345 II. Wyłączenie zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia .............. 346 III. Termin, miejsce i czas wypłaty wynagrodzenia ...................... 347 IV. Pieniężna forma wynagrodzenia .............................................. 349 V. Odliczenia i potrącenia z wynagrodzenia za pracę ................. 349 VI. Kwota wolna od potrąceń ....................................................... 351 § 51. Świadczenia majątkowe związane z pracą niestanowiące wynagrodzenia ............................................................................... 353 § 52. Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy .................................................................................... 354 XII Spis treści Rozdział XI. Obowiązki pracodawcy i pracownika .................................. 358 § 53. Uwagi ogólne ................................................................................. 359 § 54. Obowiązki pracodawcy określone w art. 94 KP ............................ 360 § 55. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi .................................... 373 § 56. Obowiązek pracodawcy wydania świadectwa pracy ..................... 378 § 57. Obowiązki pracownika określone w art. 100 KP ........................... 384 § 58. Zakaz konkurencji .......................................................................... 388 Rozdział XII. Czas pracy ............................................................................. 396 § 59. Źródła regulacji czasu pracy ......................................................... 397 I. Polskie regulacje czasu pracy .................................................. 397 II. Międzynarodowe i unijne regulacje czasu pracy ..................... 398 § 60. Pojęcia i instytucje dotyczące czasu pracy .................................... 399 I. Czas pracy ............................................................................... 399 II. Wymiar czasu pracy ............................................................... 403 III. Norma czasu pracy .................................................................. 405 IV. Niepełny wymiar czasu pracy ................................................. 406 V. Pięciodniowy tydzień pracy .................................................... 410 VI. Okres rozliczeniowy ................................................................ 411 VII. Doba pracownicza ................................................................... 414 VIII. Okres odpoczynku ................................................................... 416 IX. Praca zmianowa ....................................................................... 417 X. Rozkład czasu pracy ................................................................ 418 XI. System czasu pracy .................................................................. 421 XII. Praca w nocy ............................................................................ 423 XIII. Przestój ................................................................................... 423 XIV. Dyżur ....................................................................................... 426 XV. Podróż służbowa ...................................................................... 428 § 61. Odpoczynek dobowy i tygodniowy ............................................... 432 I. Uwagi wstępne ........................................................................ 432 II. Odpoczynek dobowy ............................................................... 433 III. Odpoczynek tygodniowy ......................................................... 434 § 62. Systemy czasu pracy ...................................................................... 435 I. Uwagi wstępne ........................................................................ 435 II. Podstawowy czas pracy ........................................................... 437 III. Równoważny czas pracy ......................................................... 438 IV. Skrócony czas pracy ............................................................... 439 V. Zadaniowy czas pracy ............................................................. 441 VI. Czas pracy w ruchu ciągłym .................................................... 444 § 63. Praca w dni wolne od pracy ........................................................... 446 I. Uwagi wstępne ........................................................................ 446 II. Praca w dzień wolny od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy ............................................... 447 III. Praca w niedziele i święta ........................................................ 449 § 64. Rekompensowanie pracy w nocy ................................................. 451 § 65. Praca w godzinach nadliczbowych ................................................ 452 Spis treści XIII I. Pojęcie i przesłanki zlecania pracy w godzinach nadliczbowych ......................................................................... 452 II. Limity godzin nadliczbowych ................................................. 456 III. Praca w godzinach nadliczbowych w niepełnym wymiarze czasu pracy .............................................................................. 457 IV. Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych .......... 459 § 66. Czas pracy osób na stanowiskach kierowniczych ......................... 463 § 67. Ewidencja czasu pracy ................................................................... 466 Rozdział XIII. Urlopy pracownicze ........................................................... 469 § 68. Uwagi ogólne ................................................................................. 469 § 69. Urlopy wypoczynkowe .................................................................. 471 I. Pojęcie i charakter prawny urlopu wypoczynkowego ............. 471 II. Nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. Wymiar urlopu wypoczynkowego .................................................................... 473 III. Sposób realizacji prawa do urlopu wypoczynkowego ............ 484 IV. Świadczenia przysługujące z tytułu urlopu wypoczynkowego 497 § 70. Urlop bezpłatny .............................................................................. 502 Rozdział XIV. Uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem .... 507 § 71. Uwagi ogólne ................................................................................. 507 § 72. Zakaz zatrudniania przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia ............................................................... 512 § 73. Uprawnienia przysługujące w okresie ciąży .................................. 514 § 74. Uprawnienia przysługujące w związku z wychowywaniem dziecka ........................................................................................... 523 Rozdział XV. Zatrudnianie młodocianych ................................................ 542 § 75. Uwagi ogólne ................................................................................. 542 § 76. Pojęcie młodocianego .................................................................... 548 § 77. Warunki dopuszczalności zatrudniania młodocianych .................. 551 § 78. Przygotowanie zawodowe młodocianych ...................................... 552 § 79. Obowiązek dokształcania .............................................................. 556 § 80. Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe ...................................................................................... 557 § 81. Szczególna ochrona zdrowia młodocianych ................................. 558 § 82. Urlopy wypoczynkowe młodocianych .......................................... 561 Rozdział XVI. Powszechna ochrona pracy ............................................... 563 § 83. Pojęcie ochrony pracy .................................................................... 563 § 84. Podstawy prawne ........................................................................... 565 § 85. Obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracy ........................ 568 I. Charakterystyka obowiązków pracodawcy ............................. 568 II. Rodzaje obowiązków pracodawcy ......................................... 570 § 86. Obowiązki innych podmiotów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ............................................................................... 577 § 87. Środki realizacji prawa pracownika do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy ................................................... 579 XIV Spis treści § 88. Wewnętrzne (zakładowe) instytucje ochrony pracy ...................... 581 I. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy ................................... 581 II. Konsultacje oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy ..... 585 § 89. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe ..................................... 586 I. Pojęcie wypadku przy pracy .................................................... 586 II. Tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy 590 III. Pojęcie choroby zawodowej .................................................... 593 IV. Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ............................................................................ 597 1. Prawo do świadczeń i ich rodzaje ........................................ 597 2. Utrata prawa do świadczeń .................................................. 598 3. Zbieg tytułów do świadczeń wypadkowych z innymi tytułami ............................................................................... 600 4. Świadczenia uzupełniające .................................................. 601 5. Odszkodowanie za przedmioty utracone ............................ 602 Rozdział XVII. Nadzór nad warunkami zatrudnienia ............................ 603 § 90. Uwagi ogólne ................................................................................. 603 § 90a. Państwowa Inspekcja Pracy .......................................................... 606 § 91. Społeczna inspekcja pracy ............................................................. 613 Rozdział XVIII. Odpowiedzialność pracownicza ..................................... 617 § 92. Uwagi ogólne ................................................................................. 618 § 93. Odpowiedzialność porządkowa ..................................................... 619 § 94. Odpowiedzialność dyscyplinarna .................................................. 627 § 95. Odpowiedzialność materialna ........................................................ 631 Rozdział XIX. Zbiorowe prawo pracy ...................................................... 651 § 96. Ogólna charakterystyka zbiorowego prawa pracy ......................... 652 I. Przedmiot zbiorowego prawa pracy ........................................ 652 II. Podmioty zbiorowego prawa pracy ......................................... 654 § 97. Związki zawodowe ........................................................................ 655 I. Uwagi wstępne ........................................................................ 655 II. Wolności związkowe ............................................................... 656 III. Struktury związków zawodowych .......................................... 658 IV. Utworzenie związku zawodowego .......................................... 659 V. Cele, zadania i uprawnienia związków zawodowych ............. 660 VI. Status prawny zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej .............................................................................. 662 § 98. Pozazwiązkowe przedstawicielstwo pracowników ....................... 664 I. Przedstawicielstwa zinstytucjonalizowane .............................. 664 1. Rady pracowników .............................................................. 664 2. Europejskie rady zakładowe i inni przedstawiciele załóg w przedsiębiorstwach ponadnarodowych ........................... 667 3. Rady pracownicze w przedsiębiorstwach państwowych ..... 669 II. Przedstawicielstwo niezinstytucjonalizowane ......................... 670 § 99. Organizacje pracodawców ............................................................. 672 Spis treści XV § 100. Rozwiązywanie sporów zbiorowych ............................................. 673 I. Uwagi wstępne ....................................................................... 673 II. Pojęcie, przedmiot i strony sporu zbiorowego ........................ 673 III. Procedura rozwiązywania sporu zbiorowego – rokowania, mediacje i arbitraż społeczny .................................................. 675 IV. Strajk ........................................................................................ 676 § 101. Dialog trójstronny .......................................................................... 678 Rozdział XX. Rozwiązywanie sporów i przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy .................................................................................... 681 § 102. Uwagi wstępne i terminologiczne .................................................. 682 § 103. Polubowne rozwiązywanie sporów ze stosunku pracy .................. 684 § 104. Ugoda w sporze ze stosunku pracy ............................................... 685 § 105. Komisje pojednawcze .................................................................... 689 § 106. Sąd polubowny .............................................................................. 693 § 107. Rozstrzyganie spraw z zakresu prawa pracy przez sądy pracy ..... 694 I. Ustrój sądów pracy .................................................................. 694 II. Sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane przez sądy pracy ........................................................................................ 697 1. Sprawy o roszczenia ze stosunku pracy ............................... 698 2. Sprawy o roszczenia związane ze stosunkiem pracy ........... 701 3. Sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy ....................... 703 4. Sprawy o roszczenia z innych stosunków prawnych ........... 703 5. Sprawy o odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych .......................................................... 704 6. Sprawy niemieszczące się w definicji „spraw z zakresu prawa pracy” ........................................................................ 704 7. Sprawy niepodlegające właściwości sądów pracy .............. 705 III. Katalog spraw rozpoznawanych przez sądy pracy .................. 706 1. Sprawy z powództwa pracownika ....................................... 706 2. Sprawy z powództwa pracodawcy ....................................... 708 3. Sprawy z powództwa związków zawodowych .................... 708 4. Sprawy z odwołania stron układu zbiorowego pracy ......... 709 IV. Właściwość rzeczowa i miejscowa sądów pracy .................... 709 1. Uwagi ogólne ....................................................................... 709 2. Właściwość rzeczowa .......................................................... 710 3. Właściwość miejscowa ........................................................ 711 4. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ......... 711 V. Zdolność sądowa i procesowa ................................................. 712 1. Zdolność sądowa i procesowa pracownika .......................... 712 2. Zdolność sądowa i procesowa pracodawcy ......................... 713 VI. Pełnomocnicy procesowi i inspektorzy pracy ........................ 715 VII. Postępowanie przed sądami pracy ........................................... 717 1. Uwagi ogólne ....................................................................... 717 2. Zasady postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy .......................................................................... 718 2.1. Uwagi ogólne ............................................................... 718 XVI Spis treści 2.2. Zasada szczególnej ochrony uzasadnionych interesów pracownika ................................................................... 718 2.3. Zasada ograniczonego formalizmu procesowego ........ 720 2.4. Zasada szybkości postępowania ................................... 720 2.5. Zasada ugodowego załatwiania sporów ....................... 721 2.6. Zasada ograniczonej odpłatności ................................. 721 3. Koszty procesu w sprawach z zakresu prawa pracy ............ 722 § 108. Wybrane zagadnienia egzekucyjne ................................................ 723 § 109. Przedawnienie roszczeń, terminy zawite i terminy podobne do terminów zawitych ......................................................................... 725 I. Przedawnienie roszczeń .......................................................... 725 II. Terminy zawite i terminy podobne do terminów zawitych ..... 729 Rozdział XXI. Odpowiedzialność pracodawców za naruszenie przepisów prawa pracy .......................................................................... 731 § 110. Uwagi ogólne ................................................................................. 731 § 111. Odpowiedzialność majątkowa (odszkodowawcza) pracodawcy .. 732 § 112. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika ..................................................................................... 733 § 113. Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową ..................................................................................... 739 Rozdział XXII. Promocja zatrudnienia i przeciwdziałanie bezrobociu . 742 § 114. Problematyka społeczno-ekonomiczna bezrobocia ....................... 742 § 115. Problematyka prawna bezrobocia .................................................. 750 I. Uwagi wprowadzające ............................................................. 750 II. Zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu ................................................. 751 III. Pojęcie bezrobotnego .............................................................. 757 IV. Świadczenia dla bezrobotnych ................................................ 760 V. Działania na rzecz osób pozostających w szczególnej sytuacji na rynku pracy ............................................................ 764 Indeks rzeczowy ............................................................................................. 767 Przedmowa do wydania II Oddawana do rąk Czytelników książka jest zaktualizowaną wersją pod- ręcznika, którego pierwsze wydanie ukazało się na początku 2013 r. W na- ukach prawnych, zwłaszcza na terenie dogmatyki prawa, zmiany obowiązują- cego prawa są tak częste, że okres kilkunastu miesięcy może wiązać się z po- ważną dezaktualizacją treści podręczników, komentarzy czy innych opraco- wań. Nie inaczej jest z prawem pracy, można nawet zaryzykować stwierdze- nie, że w tej gałęzi prawa zmiany zachodzą o wiele częściej niż w innych działach systemu prawnego. Od początku 2013 r. doczekaliśmy się kilku ob- szernych nowelizacji Kodeksu pracy, pojawiły się też nowe orzeczenia sądo- we oraz pozycje bibliograficzne. Zmianie nie uległ natomiast cel podręczni- ka, w dalszym ciągu zamiarem autorów jest przedstawienie systematyczne- go wykładu obejmującego ogół zagadnień wchodzących w skład prawa pracy jako dyscypliny naukowej i dydaktycznej. A zatem głównym jego adresatem są studenci szkół wyższych, którzy w ramach programu studiów zobowiąza- ni są nie tylko do zaznajomienia się z regulacjami prawa pracy, ale także do weryfikacji zdobytej w toku nauczania wiedzy. Zadanie to nie należy do ła- twych i to z co najmniej kilku powodów. Po pierwsze, prawo pracy jest co prawda stosunkowo młodą, ale bardzo rozległą i dynamicznie rozwijającą się gałęzią prawa. Po drugie, przedmiotem jej regulacji są społeczne stosunki pra- cy podporządkowanej i stosunki życiowo z nimi związane, a zatem materie o wyjątkowo dużej doniosłości społecznej, ściśle powiązane z polityką spo- łeczną państwa, z natury rzeczy podatne na częste zmiany, nie zawsze prze- myślane. Wreszcie prawo pracy jest obszarem, w którym mieszają się różne metody regulacji stosunków społecznych. Po części jest prawem prywatnym (np. w zakresie zawierania umów o pracę), po części zaś prawem publicznym (np. w zakresie norm ochrony życia i zdrowia pracowników). Zdaniem nie- których oznacza to, że prawo pracy jest w istocie „zadministratywizowanym” prawem cywilnym (lub dla odmiany „ucywilnionym” prawem administracyj- nym). Nie wdając się w ocenę słuszności tego typu uproszczonej wizji „na- szej” gałęzi prawa można jednak z całą pewnością skonstatować, że wskazana specyfika nie ułatwia ani zgłębiania, ani też stosowania regulacji prawa pra- cy w praktyce. Dlatego w ocenie autorów niniejszego podręcznika służyć on może pomocą nie tylko studentom, ale także wszystkim tym, którzy stykają XVIII Przedmowa do wydania II się z tymi regulacjami w swej codziennej pracy zawodowej. Oczywiście osta- teczna ocena tego, czy cel ten został osiągnięty i czy warto było uzupełniać i tak już bogatą ofertę wydawnictw podręcznikowych z prawa pracy, należy do Czytelników. W książce uwzględniono stan prawny na dzień 1 maja 2014 r. Gdańsk, maj 2014 r. Redaktor naukowy Wykaz skrótów 1. Źródła prawa BHPR .................... rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.9.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpie- czeństwa i higieny pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) EKPC ..................... Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) EKS ....................... Europejska Karta Społeczna z 18.10.1961 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) InfPracU ................ ustawa z 7.4.2006 r. o informowaniu pracowników i prze- prowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.) KC ......................... Kodeks cywilny KK ......................... Kodeks karny Konstytucja RP ..... Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) KP .......................... Kodeks pracy KPC ....................... Kodeks postępowania cywilnego KPP ....................... Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 83 z 30.3.2010 r., s. 389) KPW ....................... Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia KRO ....................... Kodeks rodzinny i opiekuńczy KW ......................... Kodeks wykroczeń MinWynagrU ......... ustawa z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.) OchrRoszczPracU ... ustawa z 13.7.2006 r. o ochronie roszczeń pracowni- czych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 272 ze zm.) PIPU ....................... ustawa z 13.4.2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.)
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo pracy. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: