Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00464 009006 7433595 na godz. na dobę w sumie
Prawo prywatne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie - ebook/pdf
Prawo prywatne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 494
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-0346-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prawo prywatne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie to źródłowe opracowanie poświęcone lwowskiej szkole prawa prywatnego działającej w okresie II Rzeczypospolitej. Przedstawiono w nim:

Całość uzupełniona została zestawieniem publikacji, notami biograficznymi i fotografiami. Książka wzbogaca stan wiedzy o cywilistyce polskiej w jednym z najważniejszych ośrodków nauki prawa okresu międzywojennego.

 

Monografie Prawnicze to seria, w której ukazują się publikacje omawiające w wyczerpujący sposób określone instytucje czy zagadnienia prawne. Adresujemy ją przede wszystkim do prawników poszukujących wnikliwego ujęcia tematu, łączącego teorię (poglądy doktryny, elementy prawnoporównawcze) i praktykę (bogaty wybór orzecznic­twa). A tego - ze względu na brak miejsca - nie znajdziemy nawet w komentarzach.

 

 

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

(cid:57) (cid:57) (cid:57) (cid:57) (cid:57) MONOGRAFIE PRAWNICZE PRAWO PRYWATNE NA UNIWERSYTECIE JANA KAZIMIERZA WE LWOWIE ADAM REDZIK ł Wydawnictwo C. H. Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE ADAM REDZIK · PRAWO PRYWATNE NA UNIWERSYTECIE JANA KAZIMIERZA WE LWOWIE Polecamy nasze publikacje z tej serii: A. Herbet SPÓŁKA CYWILNA. KONSTRUKCJA PRAWNA E. Skibińska SWOBODA ZAKŁADANIA PRZEDSIĘBIORSTW PRZEZ OSOBY PRAWNE (ART. 43–48 TWE) B. Szmulik POZYCJA USTROJOWA SĄDU NAJWYŻSZEGO W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ T. Chilarski UPADŁOŚĆ TRANSGRANICZNA W PRAWIE UE M. Gutowski NIEWAŻNOŚĆ CZYNNOŚCI PRAWNEJ, wyd. 2 S. Cieślak FORMALIZM POSTĘPOWANIA CYWILNEGO A. Mezglewski, A. Tunia WYZNANIOWA FORMA ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA CYWILNEGO D. Wacinkiewicz KONTROLA I NADZÓR W PRAWIE KOMUNALNYM www.sklep.beck.pl PRAWO PRYWATNE NA UNIWERSYTECIE JANA KAZIMIERZA WE LWOWIE ADAM REDZIK Redakcja: Iwona Duda Katarzyna Wasylik ã Wydawnictwo C. H. Beck 2009 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00–203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: ELPIL, Siedlce ISBN 978-83-255-0346-8 Spis treści Wstęp............................................................................................................................ . XI Wykaz skrótów....................................................................................................... .XXIII Wykaz literatury.................................................................................................... .XXII Rozdział I. Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego................... . 1 §.1..Zarys.historii.wydziału......................................................................... . 1 §.2..Podstawy.prawne.funkcjonowania.uniwersytetu.. . . i.Wydziału.Prawa.od.połowy.XIX.w..do.1939.r........................... . §.3..Zarząd.uniwersytetem.i.wydziałem................................................. . I...Senat.akademicki.i.rektor........................................................... . II...Rada.wydziału.i.dziekan.............................................................. . §.4..Program.nauczania................................................................................. . §.5..Organizacja.wydziału............................................................................ . §.6..Język.wykładowy.................................................................................... . §.7..Studium.ogólne........................................................................................ . §.8..Studia.specjalistyczne........................................................................... . §.9..Katedry.cywilistyczne.i.wykłady.prawa.prywatnego............... . . I...Początki.nauczania.prawa.prywatnego.na.. Uniwersytecie.Lwowskim.......................................................... . II...Nauczanie.prawa.prywatnego.w.języku.polskim............. . . III...Nauczanie.prawa.prywatnego.w.języku.ukraińskim....... . . I...Katedry.prawa.prywatnego.(cywilnego)............................. . . . ...Katedry.prawa.handlowego.i.wekslowego.......................... . . I...Wykłady.z.prawa.prywatnego.międzynarodowego......... . . II...Zakład.porównawczy.praw.słowiańskich............................ . .III...Katedry.prawa.cywilnego.procesowego.............................. . Rozdział II. Pozauniwersyteckie cywilistyczne ośrodki prawnicze we Lwowie oraz działalność cywilistów lwowskich na forum krajowym i międzynarodowym......... . §.1..Zagadnienia.wstępne............................................................................. . §.2..„Przegląd.Prawa.i.Administracji”.i.inne.lwowskie.. czasopisma.prawnicze......................................................................... . §.3..Towarzystwo.Prawnicze.we.Lwowie............................................... . 6 23 23 28 31 39 40 43 44 48 48 51 54 57 71 79 82 82 89 89 90 95  Spis treści §.4..Prokuratoria.Skarbu.–.Prokuratoria.Generalna.RP.oddział.. we.Lwowie................................................................................................ . 97 §.5..Sądownictwo,.prokuratura.i.adwokatura...................................... . 104 §.6..Lwowski.Komitet.Komisji.Kodyfikacyjnej.Rzeczypospolitej. Polskiej....................................................................................................... . 107 . I... Komisja.Kodyfikacyjna.RP.–.zagadnienia.ogólne........... . 107 .II... Organizacja.i.działalność.Komitetu.Lwowskiego.. Komisji.Kodyfikacyjnej.RP....................................................... . 113 §.7..Udział.w.konferencjach.i.przedsięwzięciach.krajowych. i.międzynarodowych............................................................................ . 115 Rozdział III. Nauka prawa prywatnego końca XIX i początku XX w. .......................................................................................... . 127 §.1..Zagadnienia.ogólne................................................................................ . 127 §.2..Szkoły.w.nauce.prawa.prywatnego.................................................. . 131 §.3..Austriacka.nauka.prawa.prywatnego.............................................. . 137 §.4..Mapa.polskiej.nauki.prawa.prywatnego.okresu.. II.Rzeczypospolitej................................................................................ . 143 . I... Zagadnienia.ogólne..................................................................... . 143 .II... Cywiliści.polscy.okresu.Drugiej.Rzeczpospolitej........... . 144 Rozdział IV. Część ogólna prawa cywilnego......................................... . 149 §.1..Zagadnienia.wstępne............................................................................. . 149 §.2..Całościowe.opracowania.systemowe.prawa.cywilnego.......... . 149 §.3..Opracowania.części.ogólnej.prawa.cywilnego.i.komentarze. 153 §.4..Prawo.podmiotowe................................................................................ . 157 §.5..Osoba.fizyczna......................................................................................... . 162 . I... Istota.osób.fizycznych................................................................ . 162 .II... Imię.i.nazwisko............................................................................. . 163 .III...Pozycja.kobiety.w.prawie.cywilnym.................................... . 164 .I... Ubezwłasnowolnienie............................................................... . 165 §.6..Osoby.prawne.......................................................................................... . 166 §.7..Zdarzenia.prawne.i.czynności.prawne........................................... . 171 §.8..Zastępstwo.przy.zawieraniu.aktów.prawnych............................ . 174 §.9..Inne.problemy.z.zakresu.części.ogólnej.prawa.cywilnego..... . 177 §.10..Udział.uczonych.lwowskich.w.próbach.kodyfikacji.części. ogólnej.prawa.cywilnego................................................................... . 178 Rozdział V. Prawo rzeczowe........................................................................... . 181 §.1..Zagadnienia.ogólne................................................................................ . 181 §.2..Prawo.własności...................................................................................... . 182 §.3..Posiadanie.................................................................................................. . 190 §.4..Ograniczone.prawa.rzeczowe............................................................ . 197 I Spis treści . I... Służebności.................................................................................... . 197 .II... Zastaw.............................................................................................. . 198 .III...Hipoteka.i.księgi.hipoteczne................................................... . 200 §.5..Udział.uczonych.lwowskich.w.próbach.skodyfikowania.. prawa.rzeczowego................................................................................. . 205 Rozdział VI. Prawo zobowiązań................................................................... . 209 §.1..Zagadnienia.wstępne............................................................................. . 209 §.2..Część.ogólna.prawa.zobowiązań...................................................... . 210 . I... Informacje.ogólne....................................................................... . 210 .II... Zasada.swobody.umów............................................................. . 211 .III...Klauzula.rebus sic stantibus................................................... . 214 .I... Bezpodstawne.wzbogacenie.i.nienależne.świadczenie... 216 . ... Zobowiązania.naturalne.i.moralne....................................... . 218 .I... Inne.zagadnienia.z.zakresu.części.ogólnej.prawa.. zobowiązań.................................................................................... . 219 §.3..Część.szczegółowa.prawa.zobowiązań........................................... . 225 . I... Zagadnienia.ogólne..................................................................... . 225 .II... Spółka.prawa.cywilnego........................................................... . 226 .III...Przelew.dla.zabezpieczenia..................................................... . 226 .I... Poręczenie...................................................................................... . 228 . ... Przyrzeczenie.publiczne........................................................... . 228 §.4..Udział.uczonych.lwowskich.w.kodyfikacji.prawa.. zobowiązań.............................................................................................. . 229 §.5..Komentarze.i.całościowe.opracowania.prawa.zobowiązań... . 235 Rozdział VII. Prawo spadkowe..................................................................... . 241 §.1..Zagadnienia.wstępne............................................................................. . 241 §.2..Prawo.spadkowe.w.opracowaniach.uczonych.lwowskich..... . 242 §.3..Udział.uczonych.lwowskich.w.pracach.nad.projektem.. prawa.spadkowego................................................................................ . 248 Rozdział VIII. Prawo rodzinne..................................................................... . 251 §.1..Zagadnienia.wstępne............................................................................. . 251 §.2..Prawo.małżeńskie................................................................................... . 251 I..Początki.nauki.prawa.małżeńskiego.we.Lwowie.................. . 251 II..Prawo.małżeńskie.w.Polsce.międzywojennej.. –.informacje.ogólne.................................................................... . 253 III..Osobowe.prawo.małżeńskie..................................................... . 255 I..Prawo.małżeńskie.majątkowe................................................... . 260 §.3..O.stosunkach.prawnych.między.rodzicami.a.dziećmi,.. opieka.i.kuratela..................................................................................... . 261 II Spis treści §.4..Udział.uczonych.lwowskich.w.próbach.kodyfikacji.prawa. rodzinnego............................................................................................... . 262 Rozdział IX. Prawo handlowe....................................................................... . 269 §.1..Zagadnienia.ogólne................................................................................ . 269 §.2..Początki.nauki.prawa.handlowego.we.Lwowie.......................... . 273 §.3..Opracowania.całościowe.i.zagadnienia.ogólne.......................... . 274 §.4..Prawo.spółek............................................................................................. . 279 §.5..Prawo.spółdzielcze................................................................................. . 287 §.6..Prawo.upadłościowe.i.układowe...................................................... . 291 §.7..Prawo.o.zwalczaniu.nieuczciwej.konkurencji............................. . 291 §.8..Prawo.wekslowe.i.czekowe................................................................. . 292 §.9..Prawo.kartelowe...................................................................................... . 295 §.10..Inne.zagadnienia.z.zakresu.prawa.handlowego....................... . 298 §.11..Udział.uczonych.lwowskich.w.kodyfikacji.prawa.. handlowego.............................................................................................. . 298 . I... Zagadnienia.ogólne..................................................................... . 298 .II... Ustawy.o.prawie.wekslowym.i.czekowym........................ . 300 .III...Ustawa.o.zwalczaniu.nieuczciwej.konkurencji............... . 301 .I... Kodeks.handlowy........................................................................ . 303 . ... Charakterystyka.i.ocena.Kodeksu.handlowego............... . 306 .I... Prawo.upadłościowe.i.układowe........................................... . 308 Rozdział X. Prawo prywatne międzynarodowe................................. . 311 §.1..Zagadnienia.ogólne................................................................................ . 311 §.2..Stan.nauki.prawa.prywatnego.międzynarodowego.. w.okresie.międzywojennym............................................................. . 312 §.3..Pierwsze.rozprawy.z.zakresu.prawa.prywatnego. międzynarodowego.w.środowisku.lwowskim........................... . 314 §.4..Prawo.prywatne.międzynarodowe.w.opracowaniach.. uczonych.lwowskich.okresu.międzywojennego....................... . 315 §.5..Udział.uczonych.lwowskich.w.kodyfikacji.prawa.. prywatnego.międzynarodowego.i.międzydzielnicowego..... . 319 Rozdział XI. Inne dziedziny prawa prywatnego................................ . 323 §.1..Zagadnienia.ogólne................................................................................ . 323 §.2..Prawo.na.dobrach.niematerialnych................................................. . 323 . I... Zagadnienia.ogólne..................................................................... . 323 .II... Prawo.autorskie............................................................................ . 325 .III...Prawo.do.klienteli....................................................................... . 327 §.3..Prawo.pracy............................................................................................... . 330 §.4..Prawo.gospodarcze................................................................................ . 333 §.5..Prawo.fundacyjne................................................................................... . 335 III Spis treści §.6..Prawo.ubezpieczeń.prywatnych....................................................... . 336 §.7..Prawo.rolne............................................................................................... . 337 §.8..Prawo.bankowe....................................................................................... . 339 §.9..Prawo.lotnicze.......................................................................................... . 340 §.10..Prawo.transportowe............................................................................ . 342 Zakończenie............................................................................................................. . 343 Aneksy......................................................................................................................... . 349 Aneks.Nr.1..Biogramy.cywilistów.lwowskich...................................... . 349 Aneks.Nr.2..Rektorzy,.prorektorzy.i.zastępcy.prorektorów. Uniwersytetu.Jana.Kazimierza.we.Lwowie.w.latach.. 1894–1939................................................................................................. . 366 Aneks.Nr.3..Dziekani.Wydziału.Prawa.Uniwersytetu.. Lwowskiego.w.latach.1894–1939.................................................... . 369 Aneks.Nr.4..Plan.studiów.prawniczych.wprowadzony.ustawą.. z.20.4.1893.r..(obowiązywał.na.Uniwersytecie.Lwowskim.. do.końca.roku.akademickiego.1919/1920).......................................... . 373 Aneks.Nr.5..Plan.wykładów.obowiązkowych.i.wymaganych.. godzin.wg.§.4.rozporządzenia.Ministra.WRiOP.. z.16.10.1920.r........................................................................................... . 375 Aneks.Nr.6..Obowiązkowa.liczba.godzin.rocznie.. przewidywana.na.rok.akademicki.1938/1939............................ . 376 Aneks.Nr.7..Katedry.na.Wydziale.Prawa.i.Umiejętności.. Politycznych.wg.budżetu.na.rok.akademicki.1919/1920........ . 377 Aneks.Nr.8..Katedry.na.Wydziale.Prawa.UJK.w.latach.. akademickich.1930–1939................................................................... . 379 Fotografie.................................................................................................................. . 381 Indeks nazwisk...................................................................................................... . 399 IX Wstęp Od.kilkunastu.lat.obserwujemy.stopniowy.powrót.do.polskiego.języka. prawniczego.terminu.„prawo.prywatne”,.który.przez.kilkadziesiąt.lat.powo- jennych.był.celowo.wymazywany.i.zastępowany.węższym.terminem.„prawo. cywilne”1..Tak.samo.usuwano.ze.świadomości.kolejnych.pokoleń.osiągnię- cia.przedwojennych.prawników,.szczególnie.zajmujących.się.zagadnieniami. z.zakresu.prawa.handlowego..Narodziny.III.Rzeczypospolitej.i.potrzeba.szyb- kich.przekształceń.w.dziedzinie.prawa.nie.sprzyjały.szczegółowym.badaniom. i.przywróceniu,.na.zasłużone.miejsce,.dorobku.polskiej.cywilistyki.międzywo- jennej,.a.podejmowane.przez.środowiska.naukowe.poszczególnych.uniwersy- tetów.próby.opracowania.dziejów.polskiej.cywilistyki.okresu.II.RP.nie.wykro- czyły.poza.bardzo.cenne,.ale.szczątkowe.opracowania.ukazujące.najczęściej. rolę.konkretnych.luminarzy.nauki.prawa.prywatnego..Najlepiej.opracowany. jest.dorobek.cywilistów.związanych.z.Uniwersytetem.Jagiellońskim.(głów- nie.tzw..Wielkiej.Trójki2).oraz.Uniwersytetem.Warszawskim3,.a.w.ostatnim. czasie.także.z.Uniwersytetem.Poznańskim4..Gorzej.jest.z.opracowaniami.do- tyczącymi.cywilistów.związanych.z.uniwersytetami,.które.w.wyniku.wojny. pozostały.poza.wschodnimi.granicami.Polski,.czyli.z.przedwojennymi.uni- wersytetami.we.Lwowie.i.w.Wilnie,.aczkolwiek.literatura.w.tym.zakresie.tak- że.powiększa.się. 1.Wypowiedź.prof..Zbigniewa Radwańskiego.z.30.9.2006.r..podczas.zakończenia. II.Zjazdu.Cywilistów.Polskich.(28–30.9.2006.r.).w.Wiśle..Zob..A. Redzik,.„Europei- zacja.prawa.prywatnego”..Sprawozdanie.z.II.Zjazdu.Cywilistów.Polskich,.Wisła,.28–30. września.2006.r.,.Pal..2006,.Nr.11–12,.s..221–228;.zob..też.Komisja.Kodyfikacyjna.Prawa. Cywilnego.działająca.przy.Ministrze.Sprawiedliwości,.Zielona.Księga..Optymalna.wizja. kodeksu.cywilnego.w.Rzeczypospolitej.Polskiej,.red..Z. Radwański,.Warszawa.2006,. s..11–19. 2.Władysław Leopold Jaworski, Stanisław Wróblewski.i.Fryderyk Zoll młodszy.. 3.Opracowania.takie.znajdują.się.w.KPP.(Fryderyk Zoll.młodszy,.Stanisław Wrób- lewski, Władysław Leopold Jaworski, Karol Lutostański),.wydawnictwach.okolicznoś- ciowych.(Fryderyk Zoll młodszy).oraz.w.zeszytach.naukowych.uczelni.(Karol Luto- stański, Ignacy Koschembahr-Łyskowski).–.szczegóły.w.bibliografii. 4.Rozpoczęto.wydawanie.serii.pt..Magistri.Nostri..Profesorowie.Wydziału.Prawa. Poznańskiego.Uniwersytetu.pod.redakcją.Andrzeja Gulczyńskiego,.której.założeniem. jest.opublikowanie.książek.biograficznych.o.luminarzach.poznańskiej.nauki.prawa.. Dotychczas.ukazały.się.biografie:.Edwarda Taylora,.Bohdana Winiarskiego, Alfonsa Klaf- kowskiego, Witalisa Ludwiczaka, Zdzisława Kaczmarczyka.i.Alfreda Ohanowicza. XIXI Wstęp Autorem.rozróżnienia.prawa.na.prawo.publiczne.i.prywatne.był.rzym- ski.prawnik.Ulpian,.który.stwierdził:.ius publicum est, quod ad statum Rei Romanae spectat, privatum, quod ad singulorum utilitatem..W.przeciwień- stwie.do.prawa.publicznego,.gdzie.decydująca.jest.wola.państwa.czy.też.wła- dzy.publicznej,.w.prawie.prywatnym.liczy.się.przede.wszystkim.wola.osób. prywatnych..Wraz.z.rozwojem.cywilizacji.rola.prawa.publicznego.stale.rośnie. na.niekorzyść.prawa.prywatnego..Wiele.nowych.dziedzin.prawa.to.swoista. mieszanka.norm.prywatno-.i.publicznoprawnych.wyodrębnionych.ze.wzglę- du.na.przedmiot.(prawo.pracy,.prawo.własności.intelektualnej,.prawo.lotni- cze,.prawo.bankowe,.prawo.rolne.etc.)..Na.początku.XX.w..prof..Ernest Till pisał,.że.prawo.przedmiotowe.i.wynikające.z.niego.prawo.podmiotowe.dzielą. się.na.dwa.działy.–.prawo.publiczne.i.prawo.prywatne,.które,.mimo.iż.„bywa- ją.sobie.wzajemnie.przeciwstawiane,.wzajemnie.się.warunkują.i.uzupełnia- ją”..Ścisłe.odgraniczenie.ich.„podlega.trudnościom,.ponieważ.one.nie.tylko. często.z.sobą.się.stykają,.lecz.wielokrotnie.także.wzajemnie.się.krzyżują”5.. Odróżnieniem.ich.powinien.być.więc.interes.ogółu.(prawo.publiczne).lub. jednostki.(prawo.prywatne),.ale.takie.rozgraniczenie.również.nie.jest.łatwe.. Podobnie.wyrażał.się.później.Franciszek Bossowski,.autor.interesujących.roz- ważań.na.temat.prawa.prywatnego.opublikowanych.jako.hasło.w.Encyklopedii. Podręcznej.Prawa.Prywatnego6.. Przez.prawo.prywatne.w.niniejszym.opracowaniu.rozumiemy.te.gałęzie. prawa,.które.powszechnie.zaliczane.są.do.prawa.prywatnego,.a.więc.prze- de.wszystkim.prawo.cywilne.i.wszystkie.jego.działy.–.w.myśl.systematyki. pandektowej,. prawo. handlowe. (w. jego. klasycznym. rozumieniu),. a. także. dziedziny.prawa,.które.zostały.wyodrębnione.ze.względu.na.przedmiot.re- gulacji,.wykształciły.się.z.prawa.prywatnego.i.zawierają.liczne.unormowa- nia.prywatnoprawne..W.wielu.miejscach.celowym.wydało.się.odwołanie. do.opracowań.z.zakresu.historii.prawa.prywatnego.oraz.do.prawa.rzymskiego.. Badania.historycznoprawne.pewnych.instytucji.prawa.cywilnego,.np..spadko- wego,.przyczyniały.się.niewątpliwie.do.rozumienia.istoty.obowiązującej.re- gulacji..Szczególne.miejsce.zajmuje.tu.prawo.rzymskie,.które.do.XIII.w..było. niemal.powszechną.„kodyfikacją”.prawa.prywatnego7..Nawet.po.okresie,.kie- dy.je.negowano,.jest.nadal.fundamentem.prawa.prywatnego,.a.oparta.na.sta- rożytnej,.romanistyczna.systematyka.pandektowa.pozostaje.systematyką.więk- szości.kodeksów.cywilnych.na.świecie,.także.w.państwach.komunistycznych,. w.których.nie.widziano.potrzeby.nauczania.prawa.rzymskiego,.nie.została. 5.E. Till,.Prawo.prywatne.austryackie,.t..I:.Nauki.ogólne.austryackiego.prawa.pry- watnego,.wyd..3,.Lwów.1911,.s..5. 6.F. Bossowski,.Prywatne.prawo,.EPPP,.t..III,.s..1781.i.nast. 7.Zob..R. Zimmermann,.Dziedzictwo.Savigny’ego..Historia.prawa,.prawoznawstwo. porównawcze.i.kształtowanie.się.europejskiej.nauki.prawa,.KPP.2005,.z..1,.s..7–48. XII Wstęp zastąpiona.inną8..Systematyka.pandektowa.jest.też.podstawą.poniższych.roz- ważań,.z.pewnymi.korektami.dotyczącymi.problemów.nieznanych.lub.mało. znanych.prawu.rzymskiemu..W.rozważaniach.nie.można.było.więc.pominąć. dorobku.lwowskich.romanistów,.tym.bardziej.że.często.byli.oni.równocześnie. znakomitymi.cywilistami..Poza.tym.koryfeusze.europejskiej.cywilistyki.końca. XIX.i.początku.XX.w..to.w.znakomitej.części.romaniści.. Uniwersytet.Lwowski.końca.XIX.i.początku.XX.w..wyróżniały.szczegól- nie.dwie.cechy:.poziom.nauczania.i.potencjał.naukowy..W.relacjach.studen- tów.z.tego.okresu.powtarza.się.często.opinia,.że.poziom.zajęć.prowadzonych. we.lwowskiej.wszechnicy.był.wyjątkowo.wysoki..Wspomina.o.tym.poeta. Zdzisław Dębicki,.który.początkowo.studiował.na.rosyjskim.Uniwersytecie. Warszawskim,. a. następnie. przeniósł. się. na. Wydział. Prawa. Uniwersytetu. Lwowskiego..Wiedza,.którą.przekazywano.we.Lwowie,.dawała,.jego.zdaniem,. znacznie.więcej,.niż.wymagał.tego.program,.i.bez.porównania.więcej,.niż.było. potrzeba.studentowi.do.egzaminu.. „Wychowywany.poza.Europą.i.poza.prawem,.w.okresie.reakcyjnych.rządów.takie- go.samowładcy.jak.Aleksander III,.niepostrzeżenie.[…].pod.wpływem.tych.wykładów. europeizowałem.się,.zaczynając.patrzeć.na.świat.nie.tylko.przez.zakratowane.okno.pol- skiego.więzienia,.w.jakim.siedzieliśmy.w.Królestwie”9.. –.pisał.Dębicki..W.zasadzie.potwierdza.to.też.prof..E. Till,.który.we.wstępie. do.trzeciego.wydania.pierwszego.tomu.swojego.monumentalnego.systemu. prawa.prywatnego.pisze:. „Czuję,.że.celom.przygotowania.do.egzaminów.i.życzeniom.wielu,.dla.których.książ- ka.przeznaczona,.odpowiadałaby.może.większa.zwięzłość.wykładu..[...].Krótkie.podręcz- niki.na.wzór.niemieckich.«Grundrisse».uważam.za.pożyteczne.tylko.jako.repetytoria.dla. tych,.którzy.korzystając.pilnie.z.wykładu.ustnego,.mieli.sposobność.przyswoić.sobie. metodę.naukową.poznania.prawa..Kto.zaś.pragnie.z.jak.najmniejszem.wytężeniem.pra- cy.złożyć.egzamin,.memorując.bezkrytycznie.takie.repetytoria,.temu.mogą.one.może. posłużyć.do.złożenia.egzaminu,.prawnikiem,.jakiego.wymagają.dzisiejsze.czasy.i.sto- sunki,.nigdy.nie.będzie”10. Dzieje.nauki.prawa.na.Uniwersytecie.Lwowskim.nie.stały.się.jak.dotąd. przedmiotem.osobnego.opracowania..Niewątpliwie.przyczynił.się.do.tego. okres.PRL-u.oraz.fakt,.że.Lwów.jest.dziś.miastem.ukraińskim,.a.przedwo- jenny.polski.Uniwersytet.Jana.Kazimierza.nosi.obecnie.nazwę:.Narodowy. Uniwersytet.Lwowski.im..Iwana.Franki..Upływ.czasu.oraz.to,.że.wielu.lwow- skich.uczonych.prawników.pozostaje.niekwestionowanymi.autorytetami,. 8.Zob..W. Wołodkiewicz,.Tradycja.prawa.rzymskiego.we.współczesnym.prawie.cy- wilnym,.Pal..1987,.Nr.10–11,.s..66–85,.szczególnie.s..78. 9.Z. Dębicki,.Iskry.w.popiołach,.1931,.za:.A. Hutnikiewicz,.Uniwersytet.Jana.Kazi- mierza.we.Lwowie,.jego.dzieje.i.znaczenie,.Kultura.Niezależna.1986,.Nr.24–25,.s..28. 10.E. Till,.Prawo.prywatne.austryackie,.t..I,.op. cit.,.s..X. XIII Wstęp skłania.do.refleksji.nad.„lwowską.kuźnią.prawników”,.nad.dziejami.i.wkładem. środowiska.prawniczego.Lwowa.w.rozwój.nauki.prawa.i.procesy.ustawodo- waczo-kodyfikacyjne..Czyż.przypadkiem.było,.że.dwie.najważniejsze.kodyfi- kacje.międzywojenne,.czyli.Kodeks.karny.z.1932.r.11.i.Kodeks.zobowiązań. z.1933.r.12,.były.dziełem.głównie.uczonych.lwowskich.. Historię.lwowskiej.wszechnicy.oraz.rozwój.w.niej.nauk.prawnych.zgłę- biam.od.kilku.lat..Pierwotnie.zamierzałem.przedstawić.całościowe.opracowa- nie.poświęcone.dziejom.rozwoju.nauk.prawnych.we.Lwowie,.jednak.okazało. się,.że.podjęta.problematyka.badawcza.jest.zbyt.obszerna..Opracowanie.obej- mowałoby.wiele.różnych.nauk.wykładanych.niegdyś.na.wydziałach.prawa,. a.dziś.często.mających.niewiele.wspólnego.z.prawem,.np..ekonomię.i.statysty- kę..Są.to.dziedziny.bardzo.od.siebie.odległe.zarówno.ze.względu.na.przedmiot,. jak.i.metodę.badawczą..Ograniczenie.tematu.stało.się.więc.nieuniknione,.gdyż. badania.historycznoprawne.powinny.opierać.się.na.gruntownej.znajomości. przedmiotu.badań..Po.konsultacji.zdecydowałem.się.zawęzić.problematykę. badawczą.do.prawa.prywatnego,.które.ze.względu.na.metodę.i.przedmiot.ba- dań.stanowi.pewną.całość.. W.toku.pracy.nad.książką.pojawiła.się.wątpliwość,.czy.opracowanie.po- winno.obejmować.wkład.w.rozwój.prawa.prywatnego.wszystkich.lwowskich. środowisk.prawniczych,.czy.też.powinienem.ograniczać.się.do.ludzi.związa- nych.z.uniwersytetem..W.związku.z.brakiem.materiałów.archiwalnych.lub. niemożnością.dotarcia.do.nich.(np..tych.dotyczących.adwokatury.lwowskiej),. postanowiłem.ograniczyć.zakres.badań.do.ludzi.związanych.z.Wydziałem. Prawa.Uniwersytetu.Lwowskiego,.a.pozostałe.lwowskie.środowiska.prawni- cze.uwzględnić.jedynie.ubocznie. Ramy.czasowe.wyznaczono.pierwotnie.przez.uwzględnienie.dwóch.czyn- ników:.polonizacji.uniwersytetu,.która.nastąpiła.w.latach.siedemdziesiątych. XIX.w.,.oraz.istniejącej.literatury..W.związku.z.tym,.że.do.1894.r..dzieje.uni- wersytetu.opracowali.Ludwik Finkel.i.Stanisław Starzyński13,.a.o.nauce. prawa.cywilnego.na.Uniwersytecie.Lwowskim.w.XIX.w..pisała.Katarzyna Sójka-Zielińska14,.postanowiono.ostatecznie.opisać.przede.wszystkim.okres. II.Rzeczypospolitej..W.tekście.pojawia.się.jednak.wiele.informacji.z.lat.wcześ- niejszych..Wydaje.się.to.konieczne.ze.względu.na.fakt,.że.w.sferze.prawa.pry- watnego.okres.II.RP.nie.jest.cezurą..Prawo.prywatne.nie.zmieniło.się.wraz.z.od- rodzeniem.Państwa.Polskiego,.nadal.obowiązywały.Allgemeine.Bürgerliches. Gesetzbuch,.Allgemeine.Deutsche.Handelsgesetzbuch.i.inne.akty.prawne. z.zakresu.prawa.prywatnego,.a.więc.i.opracowania.dziewiętnastowieczne.za- 11.Dz.U..Nr.60,.poz..571.ze.zm. 12.Dz.U..Nr.82,.poz..598.ze.zm. 13.L. Finkel, S. Starzyński,.Historya.Uniwersytetu.Lwowskiego,.cz..I–II,.Lwów.1894. 14.K. Sójka-Zielińska,.Nauka.prawa.cywilnego.na.Uniwersytecie.Lwowskim.w.XIX. wieku,.[w:].Ustrój.i.prawo.w.przeszłości.dalszej.i.bliższej..Prace.dedykowane.prof..dr.hab.. Stanisławowi.Grodziskiemu,.red..J. Malec.i.W. Uruszczak,.Kraków.2001,.s..451–460. XI Wstęp chowały.swoją.aktualność..Poza.tym.część.profesorów.pracujących.na.uni- wersytecie.w.okresie.autonomii.galicyjskiej.kontynuowała.swoją.działalność. naukową.w.wolnej.Polsce..Nie.można.było.przecież.pominąć.ich.wcześniej- szych.osiągnięć. Jak.już.wspomniano,.nie.istnieją.opracowania.na.temat.nauki.prawa.pry- watnego.we.Lwowie,.z.wyjątkiem.krótkiego.artykułu.K. Sójki-Zielińskiej15.. Powstało.natomiast.wiele.opracowań,.w.których.problematyka.ta.pojawia.się. ubocznie..Przede.wszystkim.są.to.prace.poświęcone.konkretnym.uczonym.. Do.najważniejszych.należą.teksty.biograficzne.autorstwa.Karola Koranyiego16,. Kazimierza Przybyłowskiego17,.Romana Longchamps de Berier18,.Jurija Fedyńskiego19,.Jana Kodrębskiego20,.K. Sójki-Zielińskiej21,.Krzysztofa Pola22,. Grzegorza Jędrejka23,.Sylwestra Wójcika24,.Zbigniewa Radwańskiego25.oraz. teksty.autora.niniejszego.opracowania26..Ponadto.ogólne.informacje.znajdują. się.w.mniejszych.notach.biograficznych.zawartych.w.słownikach,.encyklope- 15.K. Sójka-Zielińska,..Historya.Uniwersytetu.Lwowskiego,.op. cit.,.s..451–460. 16.K. Koranyi,.Maurycy.Allerhand,.PiP.1947,.Nr.1. 17.K. Przybyłowski,.Ś.p..Roman.Longchamps,.PiP.1947,.z..5–6,.s..64–68;.tenże,.Long- champs.de.Berier.Roman.(1883–1941),.PSB,.t..XII,.Wrocław.1972,.s..543–544. 18.R. Longchamps de Berier,.Ernest.Till.jako.cywilista,.Lwów.1926. 19.J. Fedynskyj,.Prominent.Polish.Legal.Scholars.of.the.Last.one.Hundred.Years,.Polish. Law.Throughout.The.Ages,.red..W. J. Wagner,.Sanford.1970,.s..469–473. 20.J. Kodrębski,.Roman.Longchamps.de.Berier,.[w:].Lwowskie.środowisko.naukowe. w.latach.1939–1945..O.Jakubie.Karolu.Parnasie,.red..I. Stasiewicz-Jasiukowa,.Warszawa. 1993,.s..120–126. 21.K. Sójka-Zielińska,.Ernest.Till.(1846–1926),.KPP.1997,.z..3,.s..395–427. 22.K. Pol,.Poczet.prawników.polskich,.Warszawa.2000. 23.G. Jędrejek,. Roman. Longchamps. de. Berier. (1883–1941). twórca. lubelskiego. ośrodka.cywilistycznego,.Zeszyty.Naukowe.KUL.1999,.z..3–4.(167–168),.s..141–153;. tenże,.Prawo.prywatne.w.Katolickim.Uniwersytecie.Lubelskim.w.latach.1918–1952,. [w:].Prawo,.kultura,.uniwersytet..80.lat.Ośrodka.prawniczego.KUL,.red..A..Dębiński,. Lublin.1999,.s..239–264. 24.S. Wójcik,.Przybyłowski.Kazimierz.(1900–1987),.SC.1988,.Nr.34;.tenże,.W.stulecie. urodzin.Kazimierza.Przybyłowskiego,.Rej..2000,.Nr.10;.tenże,.Kazimierz.Przybyłowski. (1900–1987),.[w:].Uniwersytet.Jagielloński..Złota.Księga.Wydziału.Prawa.i.Administracji,. red..J. Stelmach, W. Uruszczak,.Kraków.2000,.s..367–381. 25.Z. Radwański,.Alfred.Ohanowicz..Ojciec.poznańskiej.cywilistyki,.Poznań.2006,. s..154;.tenże,.Alfred.Ohanowicz.1888–1984..Wspomnienie.pośmiertne,.PiP.1984,.z..8,. s..100–102..Zob..też.Alfred.Ohanowicz,.Wybór.prac,.wstęp.Z. Radwański,.oprac..A. Gul- czyński,.Warszawa.2007. 26.A. Redzik,.(cid:585)(cid:618)(cid:616)(cid:622)(cid:607)(cid:619)(cid:616)(cid:618) (cid:584)(cid:613)(cid:607)(cid:612)(cid:619)(cid:602)(cid:615)(cid:606)(cid:618) (cid:584)(cid:605)(cid:616)(cid:615)(cid:616)(cid:604)(cid:619)(cid:612)(cid:610)(cid:611) – (cid:620)(cid:604)(cid:616)(cid:618)(cid:607)(cid:624)(cid:630) (cid:621)(cid:612)(cid:618)(cid:602)(cid:640)(cid:615)(cid:619)(cid:630)(cid:612)(cid:616)(cid:640) (cid:624)(cid:610)(cid:604)(cid:639)(cid:613)(cid:610)(cid:619)(cid:620)(cid:610)(cid:612)(cid:610), (cid:576)(cid:639)(cid:620)(cid:620)(cid:633) (cid:639) (cid:585)(cid:618)(cid:602)(cid:604)(cid:616), (cid:651) 6, (cid:581)(cid:630)(cid:604)(cid:639)(cid:604) 2004,.s..4–8;.tenże,.W.sprawie.okoliczności.śmierci.profe- sora.Maurycego.Allerhanda,.Kwartalnik.Historii.Żydów.2005,.Nr.2,.s..174–183; tenże,. Mieczysław.Honzatko.–.profesor,.kodyfikator,.adwokat,.Pal..2005,.Nr.11–12,.s..143–152;. tenże,.Roman.Longchamps.de.Berier.(1883–1941),.KPP.2006,.z..1,.s..5–106; tenże,.Pro- fesor.Ernest.Till.(1846–1926).–.w.stusześćdziesięciolecie.urodzin.i.osiemdziesięciolecie. śmierci,.Pal..2006,.Nr.3–4,.s..125–132;.tenże,.Kazimierz.Przybyłowski.(1900–1987),.KPP. 2007,.z..4,.s..917–990,.osobna.nadbitka,.Kraków.2007,.74.s.;.tenże,.Aleksander.Doliński. X Wstęp diach.i.leksykonach..Uzupełnieniem.literatury.są.opracowania.ogólne,.zwłasz- cza.dzieła.Stanisława Płazy27,.Zbigniewa Radwańskiego28,.Konstantego Grzybowskiego29.i.Adama Szpunara30. Nieco.lepszego.opracowania.doczekały.się.inne.dyscypliny.nauki.prawa.. Prawu.kościelnemu.w.UJK.kilka.prac.poświęciła.Magdalena Pyter31..Na.te- mat.bliskiej.prawu.prywatnemu.nauki.prawa.rzymskiego.w.UJK.pisał.Grzegorz Jędrejek32,.a.ostatnio.Renata Wiaderna-Kuśnierz33..Próbę.przedstawienia. dziejów.nauki.prawa.konstytucyjnego.w.UJK.w.okresie.międzywojennym. podjęli.Artur Ławniczak,.Małgorzata Masternak-Kubiak.i.Artur Preisner34,. (1866–1930)..Profesor.Uniwersytetu.Jana.Kazimierza.we.Lwowie,.CPH.2007,.t..LIX,.z..2,. s..291–327,.osobna.nadbitka,.Poznań.2007,.38.s. 27.S. Płaza,.Historia.prawa.w.Polsce.na.tle.porównawczym,.cz..II:.Polska.pod.zabo- rami,.Kraków.1998;.tenże,.Historia.prawa.w.Polsce.na.tle.porównawczym,.cz..III:.Okres. międzywojenny,.Kraków.2001. 28.Z. Radwański,.Prawo.cywilne.i.proces.cywilny,.[w:].Historia.państwa.i.prawa.Polski,. red..J. Bardach,.t..I:.1918–1939,.cz..II,.red..F. Ryszka,.Warszawa.1968,.s..140–253. 29.K. Grzybowski,.Historia.państwa.i.prawa.polski,.red..J. Bardach,.t..I:.Od.uwłasz- czenia.do.odrodzenia.państwa,.oprac..J. Bardach, S. Grodziski, M. Senkowska-Gluck,. Warszawa.1982. 30.A. Szpunar,.[w:].A. Szpunar, K. Przybyłowski, W. Siedlecki,.Nauka.prawa.prywat- nego.i.procesowego.w.Polsce,.Kraków.1948. 31.M. Pyter,.Prawo.kanoniczne.na.Uniwersytecie.Jana.Kazimierza.we.Lwowie.w.latach. 1918–1939,.Roczniki.Nauk.Prawnych.KUL.2000,.t..10,.z..2,.s..5–36;.tenże,.Lwowska.szkoła. historii.prawa.kościelnego,.Roczniki.Teologiczne.2002,.z..4,.s..107–128. 32.G. Jędrejek,.Prawo.rzymskie.na.Uniwersytecie.Jana.Kazimierza.we.Lwowie.w.latach. 1918–1939,.[w:].Plenitudo.legis.dilectio..Księga.pamiątkowa.dedykowana.prof..dr..hab.. Bronisławowi.W..Zybertowi.OFM.z.okazji.65..rocznicy.urodzin,.red..A. Dębiński,.E. Szczot,. Lublin.2000,.s..121–147. 33.Autorka.przygotowuje.na.WPiA.UMCS.w.Lublinie.rozprawę.doktorską.na.temat. prawa.rzymskiego.na.Uniwersytecie.Jana.Kazimierza.we.Lwowie.w.okresie.II.RP..Zob.. też:.A. Wiaderna-Kuśnierz,.Droga.Wacława.Osuchowskiego.do.profesury.–.w.stulecie. urodzin.(1806–1988),.Studia.Iuridica.Lublinensia.2006,.t..8,.s..167–176;..taż,.Leon.Piniński. –.profesor.prawa.rzymskiego.na.Uniwersytecie.Lwowskim,.[w:].Historia,.mentalność,. tożsamość,.red..J. Pisulińska, P. Sierżęga, L. Zaszkilniak,.Rzeszów.2008,.s..471–479. 34.A. Ławniczak, M. Masternak-Kubiak, A. Preisner,.Prawo.konstytucyjne.na.Uni- wersytecie.Lwowskim.w.okresie.międzywojennym,.[w:].Prawo.konstytucyjne.II.Rze- czypospolitej..Nauka.i.instytucje,.red..P. Sarnecki,.Kraków.2006,.s..13–54..Opraco- wanie.to,.które.zaprezentowali.w.2005.r..na.XLII.Zjeździe.Katedr.i.Zakładów.Prawa. Konstytucyjnego.jest.raczej.nieudane..Autorzy.wykorzystali.szeroką.literaturę,.ale.dość. chaotycznie..Powołują.się.m.in..na.artykuł.mojego.autorstwa.o.Wydziale.Prawa.Uniwer- sytetu.Lwowskiego.w.latach.1939–1945.opublikowany.w.Roczniku.Lwowskim.2004. (s..91–125),.podając.przy.tym.nieprawidłowe.strony,.a.w.czasie.dyskusji.informując. (Prawo.konstytucyjne.II.Rzeczypospolitej,.s..129),.że.z.mojego.artykułu.zaczerpnęli. informacje,.jakoby.Stefan Rozmaryn.był.uczniem.Ludwika Ehrlicha,.co.jest.nieprawdą. –.szerzej.na.ten.temat.w:.A. Redzik,.Nauka.prawa.konstytucyjnego.w.Drugiej.Rzeczy- pospolitej.ze.szczególnym.uwzględnieniem.roli.ośrodka.lwowskiego.(Art..rec.:.Prawo. konstytucyjne.II.Rzeczypospolitej..Nauka.i.instytucje,.red..P. Sarnecki,.Kraków.2006,. s..260),.PPiA.2008,.15.s. XI Wstęp a.systematycznie.zagadnienie.to.przedstawiłem.w.opublikowanym.ostatnio. artykule35..Wydaje.się,.że.dość.szeroko.opracowane.zostały.dzieje.nauki.histo- rii.prawa.w.UJK..Ukazały.się.obszerne,.niewolne.jednak.od.błędów,.opraco- wania.Romana Nowackiego.poświęcone.najwybitniejszym.lwowskim.histo- rykom.prawa:.Oswaldowi Balzerowi36.i.Przemysławowi Dąbkowskiemu37,. a.także.opracowania.innych.autorów..Ostatnio.opublikowany.został.obszerny. artykuł.o.naukach.historyczno-prawnych.w.UJK.w.okresie.międzywojennym. mojego.autorstwa38. Obszerną.literaturę.ma.przedwojenna.Komisja.Kodyfikacyjna.Rzeczy- pospolitej.Polskiej..Szczególnie.ważne.są.prace.Leonarda Górnickiego,.w.któ- rych.rzetelnie.i.obszernie.ukazane.zostało.dzieło.Komisji.Kodyfikacyjnej. Rzeczypospolitej.Polskiej.w.zakresie.prawa.cywilnego39..Na.uwagę.zasługu- ją.m.in..artykuły.o.międzywojennych.kodyfikacjach.autorstwa.Stanisława Grodziskiego40,.K. Sójki-Zielińskiej41.i.S. Płazy42. 35.A. Redzik,.Nauczanie.i.nauka.prawa.politycznego.w.Uniwersytecie.Jana.Kazimierza. we.Lwowie,.Przegląd.Sejmowy.2007,.z..5,.s..111–142. 36.R. Nowacki,.Oswald.Balzer.(1858–1933),.Opole.1998;.tenże,.Towarzystwo.dla. Popierania.Nauki.Polskiej.we.Lwowie.1901–1920,.RL.1995/1996,.s..81–97;.tenże,.Dzie- ciństwo.i.młodość.Oswalda.Balzera,.Nauka.1998,.Nr.3,.s..161–176;.tenże,.Oswald.Balzer. jako.polemista,.Zeszyty.Naukowe.Uniwersytetu.Opolskiego..Historia.1996,.t..32,.s..49–63;. tenże,.Wybitni.uczeni.Uniwersytetu.Jana.Kazimierza.–.Oswald.Balzer.(1858–1933),. RL.1999,.s..7–30. 37.R. Nowacki,.Przemysław.Dąbkowski.(1877–1950)..Profesor.Uniwersytetu.Jana.Ka- zimierza,.Opole.2002;.tenże,.Wybitni.uczeni.Uniwersytetu.Jana.Kazimierza.–.Przemysław. Dąbkowski.(1877–1950),.RL.2002,.s..27–.57.(rec..CPH.2005);.wyd..2:.Wybitni.przedsta- wiciele.kultury.europejskiej..Przemysław.Dąbkowski.–.uczony,.pisarz,.podróżnik,.Opole. 2006.(rec..RL.2008);.tenże,.Zapomniane.prace.Przemysława.Dąbkowskiego,.Kultura. i.Historia.2002,.Nr.5. 38.A. Redzik,.O.naukach.historyczno-prawnych.w.Uniwersytecie.Jana.Kazimierza. we.Lwowie,.[w:].Nauki.historycznoprawne.w.polskich.uniwersytetach.w.II.Rzeczypo- spolitej,.red..M. Pyter,.Lublin.2008,.s..131–185.. 39.Zob..L. Górnicki,.Prawo.cywilne.w.pracach.Komisji.Kodyfikacyjnej.Rzeczypo- spolitej.Polskiej.w.latach.1919–1939,.Wrocław.2000;.tenże,.Organizacyjne.zagadnienia. kodyfikacji.prawa.handlowego.w.Komisji.Kodyfikacyjnej.RP.(1919–1939),.AUWr,.Prawo. 2003,.Nr.285,.s..261–287;.tenże,.Zagadnienie.systematyki.kodyfikacji.prawa.cywilnego. i.handlowego.w.pracach.Komisji.Kodyfikacyjnej.(1919–1939),.KPP,.z..3,.s..623–664;. tenże,.Udział.Stanisława.Wróblewskiego.w.pracach.Komisji.Kodyfikacyjnej.nad.usta- wami.o.prawie.prywatnym.międzynarodowym.i.międzydzielnicowym.z.1926.r.,.KPP. 2003,.z..2,.s..265–300.. 40.S. Grodziski,.Komisja.Kodyfikacyjna.Rzeczypospolitej.Polskiej,.CPH.1981,.t..XXXIII,. z..1,.s..47–81;.tenże,.Prace.nad.kodyfikacją.i.unifikacją.polskiego.prawa.cywilnego. (1919–1947),.KPP.1992,.z..1–4,.s..9–56.. 41.K. Sójka-Zielińska,.Organizacja.prac.nad.kodyfikacją.prawa.cywilnego.w.Polsce. międzywojennej,.CPH.1979,.z..2,.s..271–281. 42.S. Płaza,.Kodyfikacja.prawa.w.Polsce.międzywojennej,.CPH.2005,.z..1. XII Wstęp Jak.wynika.z.powyższego,.dzieje.nauki.prawa.prywatnego.we.Lwowie. nie.zostały.wystarczająco.opisane.w.polskiej.literaturze.naukowej..Niniejsze. opracowanie.jest.próbą.zapełnienia.istniejącej.luki..Aby.sprostać.wyznaczo- nemu.zadaniu,.przeprowadzono.szeroką.kwerendę.archiwalną.i.biblioteczną. w.Polsce.i.na.Ukrainie. Podstawową.bazę.archiwalną.stanowiły.materiały.znajdujące.się.w.Archi- wum.Państwowym.Obwodu.Lwowskiego.we.Lwowie,.Archiwum.Lwowskiego. Narodowego.Uniwersytetu.im..Iwana.Franki,.Archiwum.PAN.w.Warszawie,. Archiwum.Głównego.Akt.Dawnych.w.Warszawie,.Archiwum.Akt.Nowych. w. Warszawie. oraz. w. archiwach. uniwersyteckich. w. Krakowie,. Poznaniu,. Wrocławiu,.Warszawie.i.Lublinie..Szeroko.wykorzystano.także.zasoby.biblio- tek,.w.tym.Zakładu.Narodowego.im..Ossolińskich.we.Wrocławiu..Część.pub- likacji.uczonych.lwowskich.dostępna.była.tylko.w.jednej.bibliotece.w.Polsce,. a.czasami.jedynie.w.bibliotekach.lwowskich.. Ze.względu.na.przedmiot.badań.najwartościowszy.zasób.posiada.Archiwum. Państwowe.Obwodu.Lwowskiego..Znajdują.się.w.nim.materiały.dotyczące. działalności.Uniwersytetu.Lwowskiego,.które.przed.II.wojną.światową.stano- wiły.archiwum.uniwersyteckie..Całość.materiałów.przedwojennych.stanowi. jeden.z.największych.zespołów.(ukr..fondów).–.fond.Nr.26..Wypada.zauważyć,. że.fond.podzielony.jest.na.kilkanaście.opisów,.czyli.swego.rodzaju.inwentarzy.. Akta.osobowe.pracowników.naukowych.znajdują.się.w.opisie.Nr.5,.zawierają- cym.2312.jednostek.archiwalnych.(ukr..spraw)..Często.są.to.obszerne.poszyty. zawierające.np..recenzje.prac.habilitacyjnych,.a.z.okresu.II.RP.także.doktor- skich,.oraz.wiele.cennych.informacji.o.działalności.naukowej.danego.pracow- nika..Materiały.dotyczące.działalności.Wydziału.Prawa.znajdują.się.w.opisie. Nr.6..Składa.się.na.niego.1586.teczek.obejmujących.okres.od.połowy.XIX.w.. do.1939.r.,.w.tym.z.okresu.międzywojnia.ponad.900..Z.kolei.w.opisie.Nr.4.znaj- duje.się.wiele.prac.doktorskich.i.rękopisów.artykułów,.a.także.wydruków.prac. naukowych.autorstwa.pracowników.naukowych.uniwersytetu,.w.tym.również. z.Wydziału.Prawa.UJK..Opisy.Nr.13.i.14.fondu.26.zawierają.cenne.materiały.na. temat.działalności.rektoratu..Wiele.z.nich.dotyczy.spraw.personalnych,.obsa- dzania.katedr.i.korespondencji.z.ministerstwem..W.oddzielnym.opisie.znajdu- ją.się.informacje.na.temat.wpisów.studentów.oraz.dyplomów.magisterskich. i.doktorskich.wydanych.w.okresie.II.Rzeczypospolitej.. W.Archiwum.Lwowskiego.Narodowego.Uniwersytetu.im..Iwana.Franki.od- naleźć.można.część.teczek.osobowych.osób.pracujących.na.Wydziale.Prawa,. zarówno.przed.wojną,.jak.i.w.okresie.1939–1941.(fond.R-119)..Pozostałe.ma- teriały.dotyczą.okresu.od.18.10.1939.r.,.tj..od.odwołania.polskiego.rektora.. Polskie.archiwa.zawierają.mniej.informacji.o.działalności.naukowej.uczo- nych.lwowskich..W.Archiwum.Akt.Nowych.znajduje.się.część.materiałów. przedwojennego.Ministerstwa.Wyznań.Religijnych.i.Oświecenia.Publicznego,. w.tym.teczki.osobowe.profesorów..W.Archiwum.PAN.w.Warszawie.prze- chowywana.jest.spuścizna.Kamila Stefki,.Karola Koranyiego,.Franciszka XIII Wstęp Longchamps.oraz.część.spuścizny.Władysława Abrahama..W.Archiwum. Uniwersyteckim.KUL.znajdują.się.akta.osobowe.Romana Longchamps de Berier,.Kazimierza Przybyłowskiego, Wacława Osuchowskiego, Mieczysława Honzatki.i.Kamila Stefki..Z.zasobu.archiwum.Uniwersytetu.Wrocławskiego. wykorzystano.materiały.dotyczące.Józefa Fiemy, Kamila Stefki, Wacława Osuchowskiego.i.Franciszka Longchamps..W.poznańskim.archiwum.uniwer- syteckim.zapoznano.się.z.materiałami.Alfreda Ohanowicza;.w.warszawskim. –.z.teczkami.Romana Piotrowskiego.oraz.Karola Koranyiego,.a.w.krakow- skim:.Kazimierza Przybyłowskiego, Wacława Osuchowskiego, Bronisława Walaszka i.Mariana Waligórskiego..W.Zakładzie.Narodowym.im..Ossolińskich. sięgnięto.m.in..do.materiałów.rodziny.Rappé.. Główną.podstawę.źródłową.stanowił.dorobek.naukowy.lwowskich.uczo- nych..Poza.monografiami.konieczne.było.zapoznanie.się.z.całą.twórczością. lwowskich.cywilistów..Wymagało.to.mozolnej.pracy.w.bibliotekach.i.wczyty- wania.się.w.treść.licznych.czasopism.prawniczych,.a.wyjątkowo.także.niepraw- niczych..Najważniejszym.z.nich.jest.bez.wątpienia.lwowski.„Przegląd.Prawa. i.Administracji”.założony.w.1876.r..przez.Karola Strommengera, Władysława Kosińskiego, Augusta Bálasitsa.i.Ernesta Tilla,.który.do.1892.r..wychodził. jako.„Przegląd.Sądowy.i.Administracyjny”43..Ważnymi.lwowskimi.czasopis- mami. prawniczymi. były:. „Prawnik”,. „Reforma. Sądowa”,. „Nowa. Palestra”,. „Czasopismo.Adwokatów.Polskich”,.„Czasopismo.Sędziowskie”,.„Głos.Prawa”. –.redagowany.przez.adwokata.dr..Anzelma Lutwaka.oraz.ukraińskie.„(cid:576)(cid:639)(cid:620)(cid:620)(cid:633) (cid:639) (cid:617)(cid:618)(cid:602)(cid:604)(cid:616)”. (Żittia. i. prawo),. redagowane. przez. adwokata. Kost’a Lewickiego.. Uczeni.lwowscy.publikowali.również.w.czasopismach,.które.nie.były.wydawa- ne.we.Lwowie..W.związku.z.powyższym.konieczne.było.prześledzenie.kolej- nych.numerów.czasopism,.takich.jak:.„Czasopismo.Prawnicze.i.Ekonomiczne”,. „Głos. Adwokatów”,. „Gazeta. Sądowa. Warszawska”,. „Głos. Sądownictwa”,. „Kwartalnik.Prawa.Cywilnego.i.Karnego”,.„Kwartalnik.Prawa.Prywatnego”,. „Notariat-Hipoteka”,.„Nowy.Proces.Cywilny”,.„Przegląd.Notarialny”,.„Przegląd. Prawa. Handlowego”,. „Przegląd. Sądowy”,. „Rocznik. Prawniczy. Wileński”,. „Ruch.Prawniczy,.Ekonomiczny.i.Socjologiczny”,.„Themis.Polska”.(Seria.II. i.III),.„Wileński.Przegląd.Prawniczy”44..Sięgnięto.również.do.czasopism.nie- mieckich.i.austriackich,.jak.„Allgemeine.Österreichische.Gerichts-Zeitung”. czy.„Österreichisches.Zentralblatt.für.die.juristische.Praxis”. 43.Do.1926.r..Przegląd.Prawa.i.Administracji.redagował.sam.Ernest Till,.w.ostat- nich.latach.z.pomocą.Józefa Münza.i.Romana Longchamps de Berier..Po.jego.śmierci. czasopismo.otrzymało.imię.Ernesta Tilla,.a.redagowali.je.dr.Artur Till,.Józef Münz. i.prof..Roman Longchamps de Berier..Ten.ostatni.przejął.samodzielną.redakcję.po.śmierci. dr..Artura Tilla.(1936)..Od.1935.r..PPiA.był.organem.Wydziału.Prawa.UJK.oraz.Lwow- skiego.Towarzystwa.Prawniczego. 44.Szerzej.na.temat.czasopism.zob..w.Wykazie.literatury. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo prywatne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: