Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01170 014899 15988285 na godz. na dobę w sumie
Prawo rodzinne - ebook/pdf
Prawo rodzinne - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 295
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-2815-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> rodzinne i opiekuńcze
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik „Prawo rodzinne” stanowi przystępne i kompleksowe omówienie trudnej materii prawa rodzinnego, w którego to nauce niewątpliwie pomoże szerokie wykorzystanie tabel i schematów. Podręcznik zawiera aktualną materię przedmiotu, a także odnosi się do regulacji ustawy z dnia 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wchodzącej zasadniczo w życie 1.1.2012 r.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wykłady Becka Arkadiusz Krzysztof Bieliński Maciej Pannert Prawo rodzinne Wydawnictwo C. H. Beck Wykłady Becka Prawo rodzinne Polecamy w serii: K. Bagan-Kurluta PRAWO PRYWATNE MIĘDZYNARODOWE, wyd. 3 J. Barcik, A. Wentkowska PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY, wyd. 2 T. Widła, D. Zienkiewicz LOGIKA, wyd. 3 K. A. Dadańska PRAWO RZECZOWE, wyd. 2 Z. Cieślak (red.) POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, wyd. 2 A.K. Bieliński, M. Pannert PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA. PRAWO RZECZOWE, wyd. 2 www.sklep.beck.pl Prawo rodzinne dr Arkadiusz Krzysztof Bieliński Uniwersytet w Białymstoku dr Maciej Pannert Uniwersytet w Białymstoku Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2011 Redakcja: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H. Beck 2011 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: IGAWA Druk i oprawa: P.W.P. INTERDRUK, Warszawa ISBN 978-83-255-2814-0 ISBN e-book 978-83-255-2815-7 Spis treści Wykaz skrótów ...................................................................................................................... XI Wybrana literatura ................................................................................................................ XIII Przedmowa ............................................................................................................................. XV Wstęp ....................................................................................................................................... XVII Rozdział I. Rodzina i powiązania rodzinne .................................................................... 1 1 § 1. Rodzina i powiązania rodzinne ............................................................................... 4 § 2. Prawo rodzinne i źródła prawa rodzinnego .......................................................... 4 I. Prawo rodzinne ............................................................................................. II. Źródła prawa rodzinnego ............................................................................ 5 7 Rozdział II. Ochrona praw rodzinnych ............................................................................ 7 § 1. Prawa rodzinne .......................................................................................................... 7 I. Pojęcie praw rodzinnych .............................................................................. II. Ochrona praw rodzinnych ........................................................................... 8 13 III. Sąd rodzinny i zakres jego kompetencji .................................................... 15 Rozdział III. Zawarcie małżeństwa ................................................................................... § 1. Pojęcie małżeństwa .................................................................................................... 15 15 I. Defi nicja .......................................................................................................... 15 II. Podstawowe zasady prawa rodzinnego odnoszące się do małżeństwa .... 16 III. Charakter prawny konkubinatu ................................................................. § 2. Zawarcie małżeństwa ................................................................................................ 16 16 I. Pojęcie zawarcia małżeństwa ...................................................................... 17 II. Charakter prawny zaręczyn ........................................................................ 17 III. Sposoby zawarcia małżeństwa .................................................................... IV. Przesłanki zawarcia małżeństwa ................................................................ 19 19 1. Uwagi ogólne ............................................................................................. 19 2. Przesłanki istnienia małżeństwa ............................................................. 21 3. Przesłanki formalno-porządkowe zawarcia małżeństwa ................... 4. Przesłanki unieważnienia małżeństwa .................................................. 24 V Spis treści § 3. Prawa i obowiązki małżonków ................................................................................ I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Zasada równości małżonków ...................................................................... III. Prawa i obowiązki małżonków o charakterze niemajątkowym ............ IV. Prawa i obowiązki małżonków o charakterze majątkowym .................. § 4. Separacja małżonków ................................................................................................ I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Separacja faktyczna ....................................................................................... III. Separacja sądowa .......................................................................................... IV. Skutki orzeczenia separacji .......................................................................... V. Zniesienie separacji ....................................................................................... Rozdział IV. Ustroje majątkowe małżeńskie................................................................... § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................................... § 2. Zasady związane z ustrojem majątkowym małżeńskim ..................................... § 3. Rodzaje i typy ustrojów majątkowych małżeńskich ............................................ § 4. Ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej ........................................ I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Skład majątku wspólnego małżonków ...................................................... III. Składniki majątków osobistych małżonków ............................................. IV. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków................................................ Uwagi ogólne ................................................................................................ Wykonywanie zarządu ................................................................................ Sprzeciw ......................................................................................................... Wyjątki od zasady samodzielnego zarządu ............................................. Zarządzanie przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu ........................................................................... Zgoda małżonka na dokonanie czynności wymienionych w art. 37 KRO ................................................................................................ Ingerencja sądu w zarząd ............................................................................ Korzystanie przez małżonków z majątku wspólnego ............................ V. Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania .................................... Uwagi wstępne .............................................................................................. Zobowiązania zaciągnięte za zgodą współmałżonka ............................. Brak zgody ..................................................................................................... Inne przypadki niż brak zgody, gdy wierzyciel może dochodzić zaspokojenia także z niektórych składników majątku wspólnego ....... Zaspokojenie z majątku wspólnego należności publicznoprawnych ... VI. Ustanie ustroju wspólności majątkowej i podział majątku wspólnego ... Uwagi ogólne ................................................................................................ Ustalenie wielkości udziałów w majątku wspólnym .............................. Rozporządzanie udziałem w składnikach majątku wspólnego oraz w majątku wspólnym po ustaniu wspólności małżeńskiej .................... Odpowiedzialność małżonków za długi po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej ............................................................................... Podział majątku wspólnego ........................................................................ 28 28 28 29 30 34 34 34 35 39 40 43 43 43 44 45 45 46 49 52 52 53 54 56 56 56 57 59 60 60 60 61 62 63 64 64 65 66 67 67 VI Spis treści Rozliczenie wydatków i nakładów poczynionych przez małżonków z majątku wspólnego na majątki osobiste i z majątków osobistych na majątek wspólny ...................................................................................... § 5. Umowne ustroje majątkowe ..................................................................................... I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Skuteczność umów majątkowych wobec osób trzecich .......................... III. Wspólność umowna rozszerzona ............................................................... Zakres wspólności rozszerzonej ................................................................. Ochrona wierzycieli jednego z małżonków przed rozszerzeniem wspólności majątkowej ................................................................................ IV. Wspólność umowna ograniczona ............................................................... V. Rozdzielność umowna majątkowa pełna .................................................. Istota ustroju rozdzielności majątkowej .................................................... Zarząd majątkiem osobistym przez małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej ............................................................................ VI. Rozdzielność umowna majątkowa z wyrównaniem dorobków ............ Uwagi ogólne ................................................................................................ Dorobek każdego z małżonków ................................................................. Zasady obliczania wartości dorobku ......................................................... Ustanie rozdzielności i wyrównanie dorobków ...................................... § 6. Przymusowy ustrój majątkowy małżeński ............................................................ Istota ustroju przymusowego ...................................................................... I. II. Powstanie ustroju przymusowego ............................................................. III. Ustanie ustroju przymusowego .................................................................. Rozdział V. Ustanie małżeństwa ........................................................................................ § 1. Przyczyny ustania małżeństwa ................................................................................ § 2. Ustalenie nieistnienia lub istnienia małżeństwa ................................................... I. Ustalenie nieistnienia małżeństwa ............................................................. II. Unieważnienie aktu małżeństwa ................................................................ III. Ustalenie istnienia małżeństwa ................................................................... § 3. Ustanie małżeństwa na skutek śmierci małżonka lub uznania za zmarłego .... § 4. Unieważnienie małżeństwa ...................................................................................... I. Pojęcie i przyczyny unieważnienia małżeństwa ...................................... II. Konwalidacja małżeństwa ........................................................................... III. Legitymacja czynna i bierna w procesie o unieważnienie małżeństwa ...... IV. Skutki unieważnienia małżeństwa ............................................................. § 5. Rozwód i postępowanie rozwodowe ...................................................................... Pojęcie rozwodu i problem jego dopuszczalności .................................... I. II. Przesłanki rozwodu ...................................................................................... 1. Pozytywna przesłanka rozwodu ............................................................ 2. Negatywne przesłanki rozwodu ............................................................ III. Postępowanie rozwodowe ........................................................................... 1. Uwagi ogólne ............................................................................................. 2. Skutki rozwodu ......................................................................................... Orzeczenie o winie rozkładu pożycia ........................................................ Orzeczenie o władzy rodzicielskiej ............................................................ 69 72 72 73 74 74 75 76 76 76 77 77 77 77 78 79 80 80 80 82 85 85 87 87 89 90 91 92 92 93 95 96 99 99 102 102 104 113 113 115 117 118 VII Spis treści Orzeczenie o obowiązku alimentacyjnym względem dzieci oraz względem małżonka .................................................................................... Orzeczenie o wspólnym mieszkaniu małżonków ................................... Orzeczenie o podziale majątku wspólnego .............................................. 3. Możliwość powrotu do dotychczasowego nazwiska .......................... 4. Ponowny proces o rozwód ...................................................................... Rozdział VI. Macierzyństwo i ojcostwo ........................................................................... § 1. Zagadnienia wstępne ............................................................................................... I. Pokrewieństwo i powinowactwo ............................................................... II. Zasady związane z pochodzeniem dziecka .............................................. III. Charakter i znaczenie prawne orzeczeń w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka ...................................................... IV. Osobisty charakter dochodzenia ustalenia macierzyństwa i ojcostwa ...... V. Dowody wykorzystywane w postępowaniach dotyczących pochodzenia dziecka; zagadnienia medycznego wspomagania prokreacji ................ § 2. Macierzyństwo ........................................................................................................... Istota macierzyństwa .................................................................................... I. II. Ustalenie macierzyństwa ............................................................................. III. Zaprzeczenie macierzyństwa ...................................................................... § 3. Ojcostwo ...................................................................................................................... Istota ojcostwa................................................................................................ I. II. Domniemanie pochodzenia od męża matki ............................................. III. Zaprzeczenie ojcostwa .................................................................................. IV. Uznanie ojcostwa........................................................................................... V. Nieistniejące uznanie ojcostwa .................................................................... VI. Bezskuteczność uznania ojcostwa .............................................................. VII. Sądowe ustalenie ojcostwa........................................................................... § 4. Przysposobienie ......................................................................................................... I. Pojęcie i funkcja przysposobienia ............................................................... II. Przesłanki przysposobienia ......................................................................... III. Rodzaje przysposobienia ............................................................................. IV. Charakter prawny postanowienia o przysposobieniu ............................ V. Tryb przysposobienia ................................................................................... VI. Rozwiązanie przysposobienia ..................................................................... VII. Tryb rozwiązania przysposobienia ............................................................ Rozdział VII. Władza rodzicielska .................................................................................... § 1. Pojęcie władzy rodzicielskiej .................................................................................... § 2. Powstanie władzy rodzicielskiej .............................................................................. § 3. Przysługiwanie władzy rodzicielskiej .................................................................... § 4. Zakres i wykonywanie władzy rodzicielskiej ........................................................ I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Wykonywanie władzy rodzicielskiej ......................................................... III. Obowiązek posłuszeństwa dziecka wobec rodziców .............................. IV. Piecza nad dzieckiem ................................................................................... V. Reprezentacja dziecka .................................................................................. 121 123 126 127 128 129 129 129 132 134 134 135 137 137 137 139 141 141 142 143 152 160 161 164 166 166 166 172 179 180 182 186 189 189 189 190 190 190 191 192 193 194 VIII Spis treści Zakres umocowania rodziców do reprezentacji dziecka ........................ Wyłączenia ustawowego przedstawicielstwa rodziców ........................ Sankcje wadliwej reprezentacji dziecka .................................................... VI. Zarząd majątkiem dziecka ........................................................................... Uwagi ogólne ................................................................................................ Sposób wykonywania zarządu ................................................................... Przeznaczenie dochodu z majątku dziecka .............................................. Ingerencja sądu w zarząd ............................................................................ Obowiązki rodziców po ustaniu zarządu ................................................. VII. Pomoc sądu w wykonywaniu władzy rodzicielskiej............................... § 5. Ograniczenie, zawieszenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej, oraz inne jej modyfi kacje ................................................................................................................ I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Ograniczenie władzy rodzicielskiej ............................................................ Ingerencja sądu w wykonywanie władzy rodzicielskiej na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich ...................................... III. Zawieszenie władzy rodzicielskiej ............................................................. IV. Pozbawienie władzy rodzicielskiej............................................................. § 6. Ustanie władzy rodzicielskiej .................................................................................. § 7. Inne modyfi kacje władzy rodzicielskiej ................................................................. § 8. Pozostałe stosunki między rodzicami a dziećmi................................................... I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Obowiązek rodziców i dzieci wzajemnego szacunku i wspierania się ... III. Nazwisko dziecka ......................................................................................... IV. Osobista styczność rodziców i dzieci ......................................................... Rozdział VIII. Obowiązek alimentacyjny ....................................................................... § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................................... § 2. Pojęcie i zakres obowiązku alimentacyjnego ......................................................... § 3. Charakterystyczne cechy obowiązku alimentacyjnego i prawa do alimentów ...... § 4. Przesłanki powstania i zakres konkretnego obowiązku alimentacyjnego ........ I. Przesłanka powstania roszczenia do świadczeń alimentacyjnych ........ II. Zakres świadczeń alimentacyjnych ............................................................ III. Postacie obowiązku alimentacyjnego ........................................................ § 5. Obowiązek alimentacyjny ze względu na jego źródło ......................................... I. Źródła obowiązku alimentacyjnego ........................................................... II. Obowiązek alimentacyjny między krewnymi .......................................... III. Obowiązek alimentacyjny rodziców względem niesamodzielnego dziecka ............................................................................................................ IV. Obowiązek alimentacyjny wynikający z przysposobienia ..................... V. Obowiązek alimentacyjny po rozwiązaniu przysposobienia ................. VI. Obowiązek alimentacyjny między małżonkami ...................................... VII. Obowiązek alimentacyjny po ustaniu małżeństwa i w czasie separacji orzeczonej przez sąd ..................................................................................... VIII. Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi ................................. IX. Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka urodzonego poza małżeństwem względem jego matki .......................................................... 194 194 195 196 196 196 198 198 198 199 201 201 201 205 207 207 210 211 211 211 211 212 214 217 217 217 219 220 220 221 223 224 224 224 227 229 230 230 231 234 236 IX Spis treści § 6. Realizacja obowiązku alimentacyjnego .................................................................. I. Uwagi wstępne .............................................................................................. II. Umowy dotyczące roszczeń alimentacyjnych .......................................... III. Uprzywilejowanie roszczeń alimentacyjnych........................................... IV. Sądowe dochodzenie roszczeń alimentacyjnych ...................................... V. Fundusz alimentacyjny ................................................................................ VI. Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego oraz zmiana wysokości alimentów ....................................................................................................... VII. Roszczenia zwrotne i alimenty za okres przeszły .................................... VIII. Przedawnienie roszczeń alimentacyjnych i roszczeń regresowych ...... IX. Uchylenie się od wykonania obowiązku alimentacyjnego ..................... Rozdział IX. Opieka i kuratela ........................................................................................... § 1. Opieka .......................................................................................................................... I. Pojęcie i charakter prawny opieki ............................................................... II. Zasady rządzące opieką ............................................................................... III. Organy opieki ................................................................................................ IV. Ustanowienie opieki nad małoletnim i powołanie opiekuna ................. V. Treść opieki .................................................................................................... VI. Sprawowanie opieki ..................................................................................... VII. Ustanie opieki i wygaśnięcie funkcji opiekuna ........................................ VIII. Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie ....................................... § 2. Kuratela ....................................................................................................................... I. Uwagi ogólne ................................................................................................. II. Rodzaje kurateli ............................................................................................. III. Instytucje zbliżone do kurateli .................................................................... Indeks rzeczowy .................................................................................................................... 237 237 237 238 238 239 240 242 243 244 247 247 247 248 249 249 253 254 258 261 262 262 265 268 269 X Wykaz skrótów 1. Akty prawne KC ...................................   ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 KKW ...............................   ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, Konstytucja RP .............   Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, ze zm.) poz. 557 ze zm.) poz. 483 ze zm.) KPC ................................   ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego KRO ................................   ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) Nr 9, poz. 59 ze zm.) KSCU ..............................   ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) KWiHU ..........................   ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) NielU ..............................   ustawa z 26.20.1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178 ze zm.) OrdPodU .......................   ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. PomSpołU .....................   ustawa z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. PPrzemU........................   ustawa z 29.7.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) PrASC ............................   ustawa z 29.9.1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) PrNot ..............................   ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) PrUpN ............................   ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) PrUSP .............................   ustawa z 27.7.2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) XI 2. Czasopisma i publikatory Wykaz skrótów Apel.-W-wa ...................   Apelacja. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie Biul. SN ..........................  Biuletyn Sądu Najwyższego Dz.U. ..............................   Dziennik Ustaw OSA ...............................   Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSN ................................   Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAP ..........................   Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna i Pracy OSNC .............................   Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNCK ..........................  Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Izba Karna OSNCP ...........................   Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna lub Izba Ad- ministracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSP .................................   Orzecznictwo Sądów Polskich OTK ................................  Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego PiP...................................  Państwo i Prawo Prok. i Pr. .......................  Prokuratura i Prawo 3. Organy orzekające NSA ................................   Naczelny Sąd Administracyjny SN ...................................   Sąd Najwyższy TK ...................................   Trybunał Konstytucyjny 4. Inne skróty art. ..................................   artykuł m.in. ...............................   między innymi niepubl. .........................   niepublikowany np. ..................................   na przykład Nr ....................................   numer orz. .................................  orzeczenie post. ................................   postanowienie poz. .................................   pozycja s. ......................................   strona tekst jedn. ......................   tekst jednolity tj. .....................................   to jest uchw. .............................  uchwała w zw. .............................   w związku wyr. ................................   wyrok ze zm. .............................   ze zmianami XII Wybrana literatura M. Andrzejewski, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2009 H. Dolecki, T. Sokołowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2010 M. Goett el, Prawo rodzinne w pytaniach i odpowiedziach, Warszawa 2010 J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2010 K. Piasecki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2009 T. Smyczyński (red.), System Prawa Prywatnego, t. 12, Prawo rodzinne i opiekuńcze, War- szawa 2011 W. Stojanowska (red.), Nowelizacja prawa rodzinnego na podstawie ustaw z 6 listopada 2008 r. i 10 czerwca 2010 r., Warszawa 2011 XIII Przedmowa Przyszli prawnicy, a także studiujący inne kierunki, których programy nauczania obejmują m.in. problematykę prawa cywilnego, w tym również jego działu dotyczącego stosunków ro- dzinnych, otrzymują interesującą pomoc naukową w postaci opracowania pt. „Prawo rodzin- ne”, autorstwa Arkadiusza Bielińskiego i Macieja Pannerta. Opracowanie to odbiega wprawdzie swoją konwencją od typowego podręcznika akademickiego, jednakże Autorzy starają się zacho- wać charakterystyczny dla podręczników tego działu prawa cywilnego porządek merytoryczny (odpowiadający w przybliżeniu systematyce kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jednocześnie kontynuują tę samą formułę metodologiczną, którą przyjęli dla wydanych już wcześniej opraco- wań poświęconych części ogólnej prawa cywilnego oraz prawu rzeczowemu. Podstawowy cel opracowania, jaki postawili przed sobą Autorzy, to przekazanie ma- teriału w formie jak najbardziej usystematyzowanej oraz poglądowej. Dlatego też jego zawartość merytoryczna została wyrażona nie tylko w postaci tradycyjnego opisu (cha- rakterystycznego dla typowego podręcznika), lecz również w formie licznych tabel, sfor- mułowań w ramkach oraz schematów. Ten sposób przekazu jest niewątpliwie szczególnie użyteczny w wypadku defi nicji oraz ważniejszych tez, klasyfi kacji, enumeratywnych lub przykładowych wyliczeń, zestawień oraz porównań itd. Pozwala on bowiem na lepsze uchwycenie określonych powiązań i zależności, elementów określonej struktury, członów klasyfi kacji, a także zaakcentowanie treści ważniejszych. Przekaz staje się przez to łatwiej przyswajalny oraz bardziej atrakcyjny. Drugi, zamierzony cel opracowania to próba powiązania teorii z praktyką, przy czym autorzy realizują go w dwojaki sposób. Z jednej strony wzbogacają treści teoretyczne wybo- rem (dość obszernym) orzecznictwa Sądu Najwyższego, które jest przytaczane sukcesywnie w odpowiednich fragmentach tekstu. Z drugiej strony zamieszczają w różnych miejscach opracowania przykładowe stany faktyczne (kazusy) wraz ze skierowanymi do studentów poleceniami ich rozwiązania. Należy sądzić, że pomoc naukowa przygotowana w tak urozmaiconej formie spotka się z zainteresowaniem i życzliwym przyjęciem ze strony Czytelnika. Dr hab. Mieczysław Goett el prof. Uniwersytetu w Białymstoku XV Wstęp Niniejsze opracowanie stanowi kolejny, po Prawie cywilnym – część ogólna, prawo rze- czowe, podręcznik tych samych autorów. Oczywiście bazuje także na tej samej formule, która sprawdziła się w praktyce i zyskała uznanie studentów. Podręcznik zawiera przystępne omówienie całej materii prawa rodzinnego i opiekuń- czego, dodatkowo wzbogaconej o aktualne orzecznictwo, wybrane regulacje pozakodek- sowe oraz kazusy. Z uwagi na przyjętą formułę nie zawiera on pogłębionych rozważań doktrynalnych, dlatego też w tej materii wskazane jest odniesienie się do stosownej litera- tury przedmiotu. W celu uatrakcyjnienia trudnej materii prawa rodzinnego autorzy starali się jak najwięcej treści ująć w tabele i schematy. Podręcznik obejmuje także ostatnie istotne nowelizacje prawa rodzinnego, w tym przede wszystkim wprowadzone ustawą z 6.11.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks ro- dzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431): zmiany przepisów związanych z pochodzeniem dziecka, wprowadzenie możliwości zawarcia po- rozumienia małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, możliwość uchylenia się w pewnych wypadkach od alimentacji pełnoletniego dziecka, oraz ustawą z 10.6.2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 842): wprowadzo- no zakaz stosowania kar cielesnych wobec małoletnich podlegających władzy rodziciel- skiej, opiece lub pieczy. Mamy nadzieję, że przyjęta formuła opracowania po raz kolejny spotka się z życzliwym przyjęciem studentów (nie tylko prawa, ale także innych kierunków) i pozwoli na skutecz- ne przyswojenie wiedzy z zakresu prawa rodzinnego. Podręcznik obejmuje stan prawny na dzień 15.7.2011 r. oraz uwzględnia zmiany wyni- kające z ustawy z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wchodzące zasadniczo w życie 1.01.2012 r. Białystok, lipiec 2011 r. Autorzy XVII I Rozdział Rodzina i prawo rodzinne §1. Rodzina i powiązania rodzinne Prawo rodzinne jest działem prawa, który zajmuje się rodziną, a precyzyjnie ujmując – stosunkami prawnymi, jakie rodzi jej istnienie i funkcjonowanie; za- równo stosunkami wewnątrz rodziny, jak i z osobami trzecimi, zarówno niema- jątkowymi, jak i majątkowymi. Mówiąc o rodzinie, można wyróżnić jej dwa podstawowe rodzaje: 1) tz w. rodzinę małą, który to termin oznacza związek złożony z małżonków i ich dzieci (jest to podstawowy i dominujący typ rodziny uregulowanej w KRO), 2) tz w. rodzinę w szerszym zakresie, do której nawiązują nieliczne przepisy KRO, np. odnoszące się do obowiązku alimentacyjnego między krewnymi (art. 128 KRO), poświęcone krewnym, spośród których należy powołać opie- kuna dziecka (art. 149 § 2 KRO). Defi nicję rodziny zawiera przykładowo ustawa z 12.3.2004 r. o pomocy spo- łecznej – tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. (oczywiście tylko na potrzeby tej regulacji). Zgodnie z art. 6 pkt 14 PomSpołU rodzinę tworzą oso- by spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Związki faktyczne (konkubinaty) nie tworzą rodziny w rozumieniu KRO, konkubenci natomiast mogą np. wspólnie wykonywać władzę rodzicielską nad wspólnymi małoletnimi dziećmi (art. 107 § 1 KRO), każdy jednak czyni to w od- rębnym stosunku władzy rodzicielskiej. Jeżeli chodzi o powstanie rodziny to Kodeks rodzinny i opiekuńczy uzależ- nia to od spełnienia określonych przesłanek formalnych. Rodziną jest komórka, której powstanie jest sformalizowane – powstaje ona tylko na skutek zawarcia małżeństwa przez kobietę i mężczyznę (zob. w tej materii przede wszystkim art. 27 KRO). Wynika zatem z powyższego, że rodzinę tworzą już sami małżon- 1
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: